© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Varela Geis gegn Ítalíu
Dómur frá 5. mars 2013
Mál nr. 61005/09
6. gr. Réttlát málsmeðferð
Sakfelling í refsimáli. Ákæruatriði. Undirbúningur málsvarnar.
1. Málsatvik
Kærandi, Pedro Varela Geis, er spænskur ríkisborgari, fæddur árið 1957 og búsettur í Barcelona. Átti hann þar og rak bókaverslunina Europa, sem seldi m.a. bækur um helförina.
Húsleit var gerð á heimili og í verslun kæranda þann 11. desember 1996. Á grundvelli haldlagðs efnis ákærði saksóknari hann fyrir að hafa ítrekað framið refsiverð brot með því að afneita helförinni og hvetja til kynþáttahaturs. Burtséð frá nokkrum bókakosti um listir, sögu og goðafræði vegsömuðu flest ritverk bókaverslunarinnar þjóðernissósíalisma og höfðu að geyma hvatningu til mismununar og gyðingahaturs.
Þann 16. nóvember 1998 var kærandi sakfelldur fyrir að afneita þjóðarmorðum og hvetja til mismununar, haturs og ofbeldis gegn hópum eða félögum á grundvelli kynþátta- og gyðingahaturs og var hann dæmdur til fangelsisvistar og sektar. Hann áfrýjaði dómnum. Áfrýjunardómstóll leitaði forúrskurðar spænska stjórnlagadómstólsins, sem lýsti þann 7. nóvember 2007 að refsilagaákvæðið um afneitun á þjóðarmorðum væri andstætt stjórnarskrá, en það ætti hins vegar ekki við um refsingu við því að breiða út hugmyndir eða kenningar til að réttlæta þjóðarmorð.
Með dómi þann 5. mars 2008 sýknaði áfrýjunardómstóll kæranda af ákæru um að hvetja til kynþáttamismununar. Hins vegar var hann sakfelldur fyrir brot á ákvæði refsilaga um bann við því að réttlæta þjóðarmorð. Kærandi mótmælti sakfellingu sinni um brot sem hann hefði hvorki verið kærður né sakfelldur fyrir á fyrsta dómstigi. Áfrýjun hans til stjórnlagadómstólsins var vísað frá þann 22. apríl 2009.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi brotið gegn 1. mgr. og a- og b-lið 3. mgr. 6. gr. sáttmálans (réttinum til réttlátrar málsmeðferðar). Hélt hann því fram að áfrýjunardómstóllinn hefði sakfellt hann fyrir brot sem hvorki hefði verið hluti ákæru hans né sakfellingar á fyrsta dómstigi. Einnig byggði hann á 9. gr. sáttmálans (hugsana-, samvisku- og trúfrelsi) og 10. gr. hans (tjáningarfrelsi).
Niðurstaða
Um 1. og 3. mgr. 6. gr.: Dómstóllinn lagði áherslu á grundvallarhlutverk ákæru í sakamálum. Sáttmálinn gerði að vísu ekki sérstakar formkröfur um það með hvaða hætti bæri að upplýsa sakborninga um eðli og ástæðu þeirra saka sem þeir væru bornir, en engu að síður væru ítarlegar og greinargóðar upplýsingar um sakarefnið, bæði þau málsatvik er máli skiptu og lagalegan grundvöll þeirra, frumforsenda þess að tryggt væri að málsmeðferð væri réttlát og að sakborningar gætu undirbúið vörn sína.
Ekki hefði verið sýnt fram á að kæranda hefði nokkurn tíma verið gert ljóst að áfrýjunardómstóllinn kynni að breyta ákærunni gegn honum úr því að „afneita“ hópmorði í að „réttlæta“ það, og hefði sá möguleiki á engu stigi við meðferð málsins verið nefndur á nafn. Varð það einróma niðurstaða dómstólsins að brotið hefði verið gegn 1. mgr. og a- og b-lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmálans.
Um 9. og 10. gr.: Dómstóllinn tók fram að kröfur kæranda samkvæmt 9. og 10. gr. væru nátengdar þeim kröfum hans sem byggðu á 6. gr. sáttmálans. Með tilliti til niðurstöðu sinnar um að brotið hefði verið gegn þeirri grein taldi dómstóllinn óþarft að skoða þær.
Spænska ríkinu var gert að greiða kæranda 8.000 evrur í miskabætur og 5.000 evrur í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy