© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Velinov gegn Fyrrum júgóslavneska lýðveldinu Makedóníu
Dómur frá 19. september 2013
Mál nr. 16880/08
5. gr. Réttur til frelsis og mannhelgi
Sektir. Vararefsing. Lagaheimild fyrir frelsissviptingu.
1. Málsatvik
Kærandi, Pančo Velinov, er fæddur árið 1952. Árið 2000 var hann sakfelldur fyrir minniháttar brot og gert að greiða sekt og yrði hún ekki greidd innan fimmtán daga frá dómsuppkvaðningu skyldi hann sæta fangelsisvist sem vararefsingu. Í nóvember 2001 var skorað á kæranda að greiða sektina og honum gert að leggja fram sönnun á greiðslu fyrir dómi. Í febrúar 2002 var sektinni breytt í tveggja daga fangelsi. Sex dögum síðar greiddi kærandi sektina, en lagði ekki fram sönnun á greiðslu. Þann 28. október 2002 var kærandi fangelsaður, en hann var látinn laus degi síðar þegar hann hafði lagt fram sönnun um greiðslu sektarinnar.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi hélt því fram að hann hefði sætt ólögmætri frelsissviptingu 28. október 2002 í andstöðu við 5. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók annars vegar til skoðunar hvort ólögmætt hefði verið að hneppa kæranda í fangelsi eftir að hann hafði greitt sektina og hins vegar hvort sú staðreynd að kærandi tilkynnti ekki viðeigandi dómstól um greiðslu sektarinnar réttlætti fangelsisvistun hans.
Hvað fyrra atriðið varðar vísaði dómstóllinn til þess að ekki voru í gildi reglur í landsrétti um málsmeðferð ef sekt, sem breytt hafði verið í fangelsisrefsingu, var síðar greidd að fullu. Hins vegar gerðu reglur um hlutagreiðslu sektar ráð fyrir að ógreiddum hluta sektar skyldi breytt í fangelsisrefsingu, en sú refsing félli niður væri sektin síðar greidd. Dómstóllinn taldi enga ástæðu til annars en að byggja hefði mátt á þessari reglu í máli kæranda. Með hliðsjón af þessu var talið að grundvöllur fangelsisvistunar kæranda hefði liðið undir lok um leið og hann innti greiðslu sektarinnar af hendi.
Hvað síðara atriðið varðar vísaði dómstóllinn til þess að kærandi hefði ekki tilkynnt réttinum um greiðsluna þrátt fyrir fyrirmæli þar um. Hins vegar lá fyrir að ekki var í gildi lagaákvæði sem skyldaði kæranda til að koma slíkri tilkynningu á framfæri. Lögð var áhersla á að kærandi hefði verið handtekinn og vistaður í fangelsi meira en átta mánuðum eftir að sektin var greidd. Talið var að það félli í hlut ríkisins að hafa til staðar skilvirkt kerfi til að skrá sektargreiðslur, enda hefði það þýðingu fyrir frelsi manna. Þannig taldi dómstóllinn að réttur kæranda til frelsis krefðist þess að ríkið gripi til viðeigandi aðgerða til að skerða ekki frelsi hans að ófyrirsynju, þ.e. að um jákvæða athafnaskyldu ríkisins væri að ræða. Samkvæmt þessu var ekki talið að sú staðreynd að kærandi lét undir höfuð leggjast að tilkynna dómstól um greiðsluna hefði úrslitaþýðingu.
Að þessu virtu taldi dómstóllinn að brotið hefði verið gegn 1. mgr. 5. gr. sáttmálans.
Kæranda voru dæmdar 1500 evrur í miskabætur auk 1260 evra í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy