© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2015. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2015. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2015. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Mahkeme İçtihadına İlişkin Bilgi Notu No. 174
Mayıs 2014
Velyo Velev - Bulgaristan - 16032/07
Karar 27.5.2014 [Bölüm IV]
1 No’lu Protokol’ün 2. maddesi
Eğitim hakkı
Tutuklu mahpusun cezaevi okuluna kaydedilmesinin reddi: ihlal
Olaylar – Başvurucu 2005’te tutuklu bir mahpus olarak cezaevi okuluna kaydının yapılmasını talep etmiştir. Başvurucunun talebi önce cezaevi yetkilileri tarafından, sonrasında ise Yüksek İdare Mahkemesi tarafından reddedilmiştir. Cezaevi Müdürü, daha önce bir mahkumiyeti bulunan başvurucunun, hüküm giymesi durumunda mükerrir olacağı ve dolayısıyla mükerrir olmayan mahpuslardan ayrı tutulması gerektiği yönünde karar vermiştir. Yüksek İdare Mahkemesi, başvurucunun talebini başka gerekçelerle, eğitim hakkının tutuklu mahpuslar için değil, sadece hükümlü mahpuslar için geçerli olduğuna dayanarak reddetmiştir.
Hukuki Değerlendirme –1 No’lu Protokol’ün 2. maddesi: ‘ün 2. maddesi: Mahkeme, genel olarak mahpusların kişi özgürlüğü dışında Sözleşme’yle güvence altına alınan tüm temel hak ve özgürlüklerden yararlanmaya devam ettiklerini vurgulamıştır. Bunun sonucu olarak, 1 No’lu Protokol’ün 2. maddesi uyarınca başvurucunun eğitim hakkı bakidir. Eğitim hakkı Bulgaristan’a, cezaevi okulları da dahil olmak üzere, mevcut eğitim imkanlarına etkili erişimi sağlama yükümlülüğü yüklemiştir. Bunun sonucu olarak Hükümet, başvurucunun okula kabul edilmemesinin öngörülebilir olduğunu, meşru bir amaç izlediğini ve bu amaçla orantılı olduğunu ortaya koyma külfeti altındadır. Mahkeme, ilgili yasal çerçevenin hükümlü mahpusların eğitim programlarına dahil edilme hakkına sahip olduklarını ve hükümlü mahpuslar hakkındaki düzenlemelerin aynı şekilde tutuklu mahpuslara da uygulanabilir olduğunu belirtmesi nedeniyle, başvurucuyu okula kabul etmeme kararının yeterince öngörülebilir olup olmadığını şüpheye açık bulmuştur. Yasal mevzuatın açık olmadığı, ulusal mercilerce bu ret kararı için ileri sürülen gerekçelerin farklı olmasından da anlaşılmaktadır: Cezaevi Müdürü ve Adalet Bakanlığı başvurucunun mükerrir mahpus statüsüne geçme ihtimalini vurgulamış; Yüksek İdare Mahkemesi ise başvurucunun tutuklu statüsüne odaklanmıştır.
Hükümet başvurucunun okula kabul edilmemesini gerekçelendirmek için üç farklı sebep ileri sürmüştür. Başvurucunun hükümlü mahpuslarla birlikte okula devam etmesinin uygun olmadığı yönündeki ilk gerekçe bakımından Mahkeme, başvurucunun herhangi bir itirazının olmadığını ve tutuklu mahpusların hükümlü mahpuslarla birlikte okula gitmeleri nedeniyle zarar göreceklerine ilişkin bir delil bulunmadığını gözlemler. Ayrıca Mahkeme yargılama öncesi tutukluluğun ne kadar süreceğinin belirsiz olmasını, eğitim imkanlarından mahrum bırakma için geçerli bir gerekçelendirme olarak kabul etmemiştir. Son olarak Hükümet’in, başvurucunun bir mükerrir olarak ceza alma riski altında bulunduğu ve bu sebeple onunla birlikte okula devam etmenin, mükerrir olmayan mahpusların yararına olmayacağı yönündeki üçüncü argümanı bakımından Mahkeme, başvurucunun masumiyet karinesinden yararlandığını; dolayısıyla mükerrir olarak sınıflandırılamayacağını hatırlatmıştır. Mahkeme bu değerlendirmeler ışığında ve orta öğrenimini tamamlamanın başvurucu için taşıdığı şüphe götürmez menfaati kabul ederek, kendisinin cezaevi okuluna kaydının reddedilmesi kararının yeterince öngörülebilir olmadığına, meşru bir amaç izlemediğine ve bu amaçla orantılı olmadığına karar vermiştir.
Karar: ihlal (oybirliğiyle).
Madde 41: Manevi zarar nedeniyle 2,000 EUR
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
Yazı İşleri tarafından hazırlanmış bu özet Mahkeme’yi bağlamamaktadır.
İçtihat Bilgi Notları için buraya tıklayınız
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2015.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadeler kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2015.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2015.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy