© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2014. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2014. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2014. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Mahkeme İçtihadına İlişkin Bilgi Notu No. 172
Mart 2014
Vistiņš ve Perepjolkins - Letonya (adil tazmin) [GC] - 71243/01
Karar 25.3.2014 [BD]
Madde 41
Adil tazmin
Kamulaştırma için hakkaniyete uygun tazminat
Olay – Başvurucular, 1994 yılında imzalanan bağış sözleşmesine göre, büyük oranda liman tesislerinin işgal ettiği ve Riga şehrinin bir parçası olan bir adada beş parsel iktisap etmişlerdir. Başvurucuların mülkleri 1990’larda, Özerk Riga Limanı’nın genişletilmesiyle bağlantılı olarak ve kamulaştırmaya ilişkin olağan kurallardan sapan yeni bir özel yasaya uygun olarak kamulaştırılmıştır. Başvuruculara ödenecek tazminat sırasıyla 850 EUR ve 13.500 EUR olarak belirlenmiştir. Başvuruculara ayrıca arsalarının kullanımı için kira borcu olarak, sırasıyla 85.000 EUR ve 593.150 EUR ödenmiştir. Riga Limanı’na dahil edilmesinden sonra, birinci başvurucunun arsasının değeri 900.000 EUR ve ikinci başvurucunun arsalarının toplam değeri ise 5.000.000 Euro olarak takdir edilmiştir.
Büyük Daire, 25 Ekim 2012 tarihli esasa ilişkin bir kararla, on ikiye karşı beş oyla, arsaların resmi kadastro değerleriyle başvuruculara verilen tazminat arasındaki haksız orantıdan dolayı, 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiştir (bkz. Bilgi Notu 156).
Hukuki Değerlendirme – 41. madde
(a) Maddi zarar – Mahkeme, esas hakkındaki kararda kamulaştırmanın yasallık ilkesiyle bağdaşmadığını söylemediği için, Guiso-Gallisay – İtalya kararında belirlenen kriterler mevcut davaya aktarılamaz, zira bu kriterler bizatihi hukuka aykırı olan kamulaştırmalara uygulanmıştır. Dolayısıyla devletin sağlaması gereken giderim, kamulaştırma sırasında verilmesi gereken uygun tazminatın ödenmesiyle sınırlıdır. Buna karşın, başvurucuların kamulaştırma sonrasındaki döneme ilişkin olarak herhangi bir gelir kaybı (lucrum cessans) iddiasında bulunabilmelerinin hiçbir dayanağı yoktur. Dolayısıyla iddialarının bu kısmının reddedilmesi gerekir.
Mevcut davada belirlenecek tazminat, söz konusu müdahalenin tamamen ortadan kaldırılması düşüncesini ya da söz konusu mülkün tam değerini yansıtmak zorunda olmadığını tespit eder. Mahkeme, parsellerin mümkün mertebe piyasa değerine “makul ölçüde uygun” miktarlarda belirlenmesini uygun görmüştür. Ayrıca Letonya makamlarının başvuruculara kamulaştırılan mülkün tam piyasa değerini ödememeye ve 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin gereklerini yerine getirmek için çok daha düşük miktarların yeterli olduğuna karar verirken haklı olduğunu dikkate alarak, ilgili miktarların hesaplanmasında hakkaniyete başvurmaya karar vermiştir. Bu nedenle Mahkeme, söz konusu arsanın bir uzman raporuyla belirlenen metre kare başına ekonomik temelli efektif ortalama değerini %75 azaltmıştır. Başvuruculara iç hukuk düzeyinde daha önce ödenen tazminatları düşürmüştür. Çıkan miktar enflasyonun etkileri dengelenecek şekilde uyarlanmış ve yasal faiz eklenmiştir. Son olarak Mahkeme, bu miktarlardan ulusal düzlemde başvuruculara ödenen kira borçlarını çıkartmak için hiçbir sebep görmemiştir; zira kira borçları talebi kamulaştırma için tazminat talebinden ayrı bir yasal temelden doğmuştur.
Böylece maddi zarar bakımından, birinci başvurucu için 338.391 EUR ve ikinci başvurucu için 871.271 EUR tazminata hükmedilmiştir.
(b) Manevi zarar – her bir başvurucu için 3.000 EUR.
(Bkz. Guiso-Gallisay - İtalya (adil tazmin) [BD], 58858/00, 22 Aralık 2009, Bilgi Notu 125)
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
Yazı İşleri tarafından hazırlanmış bu özet Mahkeme’yi bağlamamaktadır.
İçtihat Bilgi Notları için buraya tıklayınız
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2014.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadeler kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2014.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2014.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy