Μεταφραστική Υπηρεσία Υπουργείου Εξωτερικών, Αθήνα
SERVICE DES TRADUCTIONS DU MINISTERE DES AFFAIRES ETRANGERES DE LA REPUBLIQUE HELLENIQUE, ATHENES
HELLENIC REPUBLIC, MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS, TRANSLATION SERVICE, ATHENS
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ
Υπόθεση X-CODE ΛΥΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α.Ε.
Κατά
Ελλάδας
(Προσφυγή υπ’αρ. 57628/09)
Απόφαση
Στρασβούργο, 14 Μαρτίου 2013
Η απόφαση αυτή είναι οριστική. Μπορεί να επέλθουν μερικές αλλαγές ως προς την μορφή.
Στην υπόθεση X-Code Λύσεις Πληροφορικής Α.Ε. κατά Ελλάδας,
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Πρώτο Τμήμα), που συνεδρίασε σε Επιτροπή με την ακόλουθη σύνθεση:
Elisabeth Steiner, Πρόεδρο,
Mirjana Lazarova Trajkovska,
Λίνο-Αλέξανδρο Σισιλιάνο, Δικαστές
Και με την σύμπραξη του André Wampach, Αν. Γραμματέα Τμήματος,
Αφού διασκέφθηκε σε Συμβούλιο, στις 19 Φεβρουαρίου 2013,
Εξέδωσε την παρούσα απόφαση, που υιοθετήθηκε την ημερομηνία αυτή:
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1.Η υπόθεση προέκυψε μετά από προσφυγή (αρ. 57628/09) κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας την οποία άσκησε μια Ανώνυμη Εταιρεία, η X-Code Λύσεις Πληροφορικής Α.Ε. («η προσφεύγουσα»), με έδρα στη Νέα Χαλκηδόνα. Η ενλόγω εταιρεία προσέφυγε στο Δικαστήριο στις 30 Σεπτεμβρίου 2009, σύμφωνα με το άρθρο 34 της Σύμβασης Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών («η Σύμβαση»).
2.Την προσφεύγουσα εκπροσωπεί ο Δικηγόρος Αθηνών Χ.Χρυσανθάκης. Η Ελληνική Κυβέρνηση εκπροσωπείται από την πληρεξοούσιά της, την κα Μ.Γερμάνη, Δικαστική Αντιπρόσωπος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
3.Στις 31 Αυγούστου 2011 η προσφυγή κοινοποιήθηκε στην Κυβέρνηση.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ
ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
4.Η προσφεύγουσα, X-Code Λύσεις Πληροφορικής Α.Ε., είναι ανώνυμη εταιρεία που δραστηριοποιείται στον τομέα πώλησης φορολογικών πληροφορικών συστημάτων.
5.Με την Υπουργική Απόφαση υπ’αρ. 1051082/549/0015/ΠΟΛ.1082/2.6.2003, έγινε υποχρεωτική για τους επαγγελματίες η χρήση ενός ειδικού φορολογικού πληροφορικού συστήματος από την 1η Ιανουαρίου 2003. Έτσι η προσφεύγουσα ανέπτυξε ένα τέτοιο σύστημα σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Υπουργικής Απόφασης και δέχθηκε μεγάλο αριθμό παραγγελιών. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι υπέστη πιέσεις από το Υπουργείο Οικονομικών για να προβεί γρήγορα στην ανάπτυξη του συστήματος προκειμένου να εφαρμοστεί το υπουργικό μέτρο. Την 1η Ιουλίου 2004, με νέα Υπουργική Απόφαση, η χρήση του συστήματος αυτού κατέστη προαιρετική. Έτσι οι πελάτες της προσφεύγουσας ακύρωσαν τις παραγγελίες τους και η ζήτηση μειώθηκε κατά πολύ.
6.Στις 9 Αυγούστου 2004, η προσφεύγουσα προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας με αίτηση ακύρωσης κατά της δεύτερης υπουργικής απόφασης, επικαλούμενη μεταξύ άλλων ότι η στάση της διοίκησης είχε δημιουργήσει στην προσφεύγουσα την πεποίθηση ότι η αρχική ρύθμιση θα διατηρούνταν σε ισχύ.
7.Στις 27 Μαΐου 2009, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε την αίτηση ακυρώσεως με την αιτιολογία ότι η διατήρηση της ισχύος της υπουργικής απόφασης για ένα έτος, που δημιούργησε κέρδη για την προσφεύγουσα, δεν εμπόδιζε το νομοθέτη να την αλλάξει προσεχώς (απόφαση υπ’ αρ. 1802/2009). Η απόφαση αυτή καθαρογράφηκε και επικυρώθηκε στις 19 Ιουνίου 2009.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ
Ι.ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΗ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6§1 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
8.Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η διάρκεια της διαδικασίας παραβίασε την αρχή της λογικής προθεσμίας όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 6§1 της Σύμβασης το οποίο είναι διατυπωμένο ως εξής:
«Παv πρόσωπov έχει δικαίωµα όπως η υπόθεσίς τoυ δικασθή δικαίως, ... εvτός λoγικής πρoθεσµίας υπό δικαστηρίoυ, ... τo oπoίov θα απoφασίση επί τωv αµφισβητήσεωv επί τωv δικαιωµάτωv και υπoχρεώσεώv τoυ αστικής φύσεως(...)».
9.Η Κυβέρνηση δεν υπέβαλε παρατηρήσεις.
10.Η υπό κρίση περίοδος άρχισε στις 9 Αυγούστου 2004 με την αίτησης ακυρώσεως που κατέθεσε η προσφεύγουσα στο Συμβούλιο της Επικρατείας και ολοκληρώθηκε στις 19Ιουνίου 2009 με την καθαρογραφή της απόφασης υπ’αρ. 1802/2009. Επομένως διήρκεσε τέσσερα έτη και δέκα μήνες περίπου για ένα βαθμό δικαιοδοσίας.
Α.Ως προς το παραδεκτό
11.Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η αιτίαση αυτή δεν είναι προδήλως αβάσιμη υπό την έννοια του άρθρου 35§3(α) της Σύμβασης. Επίσης, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι δεν αντίκειται σε κανένα άλλο λόγο απαραδέκτου. Επομένως, θα πρέπει να κηρυχθεί παραδεκτή.
Β.Ως προς την ουσία
12.Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο εύλογος χαρακτήρας της διάρκειας μιας διαδικασίας κρίνεται σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατική της υπόθεσης και με βάση τα κριτήρια που καθιέρωσε η νομολογία του Δικαστηρίου και ιδιαίτερα τον περίπλοκο χαρακτήρα της υπόθεσης, την συμπεριφορά του προσφεύγοντα και των αρμοδίων αρχών καθώς και την σημασία που έχει η διαφορά για τους ενδιαφερόμενους (βλ. μεταξύ πολλών άλλων Frydlender κατά Γαλλίας [GC], αρ. 30979/96, §43, CEDH 2000-VII).
13.Το Δικαστήριο έχει εξετάσει επανειλημμένως υποθέσεις που εγείρουν θέματα παρόμοια με αυτό της υπό κρίση υπόθεσης και διαπίστωσε την παραβίαση του άρθρου 6§1 της Σύμβασης (βλ. προαναφερθείσα Frydlender).
14.Έχοντας υπόψη τη νομολογία του επί του θέματος, το Δικαστήριο θεωρεί ότι στην υπό κρίση υπόθεση η διάρκεια της επίδικης διαδικασίας, στην οποία το Συμβούλιο της Επικρατείας χρειάστηκε περίπου τέσσερα έτη και δέκα μήνες για να αποφανθεί επί της αίτησης της προσφεύγουσας, είναι υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στην απαίτηση της «λογικής προθεσμίας».
15.Επομένως, υπήρξε παραβίαση του άρθρου 6§1.
ΙΙ.ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ
16.Η προσφεύγουσα επικαλείται επίσης το άρθρο 6§1 και παραπονείται ότι η απόφαση υπ’αρ. 1802/2009 του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν ήταν επαρκώς αιτιολογημένη. Τέλος, επικαλούμενη το άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου υπ’ αρ. 1, παραπονείται ότι η απρόσμενη τροποποίηση της υπουργικής απόφασης προσέβαλε την αρχή της εύλογης εμπιστοσύνης του διοικούμενου προς την διοίκηση και της προκάλεσε σημαντική οικονομική ζημία (έξοδα για την εκπόνηση του συστήματος πληροφορικής καθώς και διαφυγόντα κέρδη).
17.Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που έχει στην διάθεσή του, και στον βαθμό που είναι αρμόδιο να κρίνει για τους ισχυρισμούς που έχουν διατυπωθεί, δεν εντοπίζει καμία ένδειξη παραβίασης των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που προστατεύονται από τη Σύμβαση. Επομένως, το Δικαστήριο συμπεραίνει ότι το τμήμα αυτό της προσφυγής είναι προδήλως αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί σύμφωνα με το άρθρο 35 §§3 (α) και 4 της Σύμβασης.
ΙΙΙ.ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 41 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
18.Σύμφωνα με το άρθρο 41 της Σύμβασης
«Εάv τo Δικαστήριo κρίvει ότι υπήρξε παραβίαση της Σύµβασης ή τωv Πρωτoκόλλωv της, και αv τo εσωτερικό δίκαιo τoυ Υψηλoύ Συµβαλλόµεvoυ Μέρoυς δεv επιτρέπει παρά µόvo ατελή εξάλειψη τωv συvεπειώv της παραβίασης αυτής, τo Δικαστήριo χoρηγεί, εφόσov είvαι αvαγκαίo, στov παθόvτα δίκαιη ικαvoπoίηση.»
Α.Ζημία
19.Η προσφεύγουσα ζητεί το ποσό των 2.602.983,4€ για την υλική ζημία που υπέστη και το οποίο αντιστοιχεί στα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε για την εκπόνηση συστήματος πληροφορικής, στα διαφυγόντα κέρδη καθώς και στους πιστωτικούς τόκους. Ζητεί επίσης 1.000.000€ λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη λόγω της παύσης των δραστηριοτήτων της επιχείρησής της και της διάρκειας της διαδικασίας.
20.Η Κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της επικαλούμενης υλικής ζημίας και της αιτίασης που αντλείται από την λογική προθεσμία της διαδικασίας και καλεί το Δικαστήριο να απορρίψει το αίτημα αυτό. Υποστηρίζει ότι η διαπίστωση της παραβίασης αποτελεί επαρκή ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
21.Το Δικαστήριο θεωρεί ότι δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος ανάμεσα στην διαπιστωθείσα παραβίαση και την επικαλούμενη υλική ζημία και απορρίπτει το αίτημα αυτό. Αντίθετα, θεωρεί ότι η προσφεύγουσα υπέστη ηθική βλάβη λόγω της διάρκειας της διαδικασίας. Αποφαινόμενο με δικαιοσύνη, της επιδικάζει 4.000€, συν κάθε ποσό που μπορεί να οφείλεται ως φόρος.
Β.Έξοδα και δικαστική δαπάνη
22.Η προσφεύγουσα δεν ζητεί κανένα ποσό για έξοδα και δικαστική δαπάνη. Επομένως, δεν συντρέχει λόγος να της επιδικαστεί κανένα ποσό για τον λόγο αυτό.
Γ.Τόκοι υπερημερίας
23.Το Δικαστήριο κρίνει ότι αρμόζει να υπολογισθούν οι τόκοι υπερημερίας επί του επιτοκίου διευκολύνσεως οριακού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης, προσαυξημένου κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ, ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΟΜΟΦΩΝΑ, Κηρύσσει την προσφυγή παραδεκτή ως προς την αιτίαση σχετικά με την υπερβολική διάρκεια της διαδικασίας και απαράδεκτη για τα περαιτέρω Αποφαίνεται ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 6 §1 της Σύμβασης Αποφαίνεται ότι
α) Το καθ’ου η προσφυγή Κράτος πρέπει να καταβάλει στην προσφεύγουσα, εντός τριών μηνών, το ποσό των 4.000€ (τεσσάρων χιλιάδων ευρώ), συν κάθε ποσό που μπορεί να οφείλεται ως φόρος, για ηθική βλάβη,
β) Από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής και μέχρι την καταβολή, το ποσό αυτό θα αυξάνεται με απλό τόκο με επιτόκιο ίσο προς το ισχύον κατ’ αυτό το χρονικό διάστημα επιτόκιο διευκολύνσεως οριακού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαυξημένο κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες. Απορρίπτει το αίτημα δίκαιης ικανοποίησης για τα περαιτέρω.
Συντάχτηκε στα γαλλικά και στην συνέχεια κοινοποιήθηκε εγγράφως στις 14 Μαρτίου 2013, σύμφωνα με το άρθρο 77 §§2 και 3 του Κανονισμού.
Ο Αν.ΓραμματέαςΗ Πρόεδρος
André WampachElisabeth Steiner
Full & Egal Universal Law Academy