AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
YALÇINKAYA VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE
(Başvuru No. 25764/09, 25773/09, 25786/09, 25793/09, 25804/09, 25811/09, 25815/09, 25928/09, 25936/09, 25944/09, 26233/09, 26242/09, 26245/09, 26249/09, 26252/09, 26254/09, 26719/09, 26726/09 ve 27222/09)
KARAR
(Gözden Geçirme)
STRAZBURG
9 Şubat 2016
İşbu karar Sözleşme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
Yalçɪnkaya ve diğerleri / Türkiye davasında (1 Ekim 2013 tarihli kararın gözden geçirilmesi talebi),
Başkan
Guido Raimondi,
Yargıçlar
Işıl Karakaş,
András Sajó,
Nebojša Vučinić,
Helen Keller,
Paul Lemmens,
Egidijus Kūris
ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismith’in katılımıyla Daire olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 19 Ocak 2016 tarihinde gerçekleştirdiği müzakereler sonrasında anılan tarihte aşağıdaki kararı vermiştir:
USUL
1. Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde, on dokuz Türk vatandaşının, Erdal Yalçınkaya, Muzaffer Yalçınkaya, Talip Yalçınkaya, Yılmaz Kal, Hacı Yalçınkaya, Ali Kal, Bahri Yalçınkaya, Bahattin Erdil, Hanifi Büyükertaş, Mustafa Öcalan, Ahmet Yalçınkaya, Mehmet Ali Büyükertaş, Mehmet Salih Türk, Osman Ozak, Mustafa Bayram, Kahraman Akşahin, Cafer Öcalan, Mehmet Büyükertaş ve Yusuf Koykaç’ın (“başvuranlar”), 27 Nisan 2009 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları on dokuz başvuru (25764/09, 25773/09, 25786/09, 25793/09, 25804/09, 25811/09, 25815/09, 25928/09, 25936/09, 25944/09, 26233/09, 26242/09, 26245/09, 26249/09, 26252/09, 26254/09, 26719/09, 26726/09 ve 27222/09 No.lu) bulunmaktadır.
2. Mahkeme, 1 Ocak 2014 tarihinde kesinlik kazanan 1 Ekim 2013 tarihli kararla, Halfeti Cumhuriyet savcısına gönderilen bir dilekçede yer alan ifadeler nedeniyle başvuranların cezai alanda mahkûm edilmelerinden dolayı Sözleşme’nin 10. maddesinin; mahkemeye erişim haklarının engellenmesi nedeniyle ise Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiği sonucuna varmıştır. Mahkeme aynı zamanda, maddi tazminat olarak, başvuranların her birine 640 avro; manevi tazminat olarak başvuranların her birine 2.500 avro; masraf ve giderler için başvuranlara müştereken 1.000 avro ödenmesine karar vermiştir. Mahkeme, adil tazmine ilişkin geriye kalan talepleri reddetmiştir.
3. Başvuranların temsilcilerinden biri 14 Nisan 2014 tarihli yazıyla, Mahkeme’ye, Osman Özüak’ın 11 Şubat 2012 tarihinde hayatını kaybettiğini öğrendiği bildirmiş ve Mahkeme İçtüzüğü’nün 80. maddesi anlamında kararın gözden geçirilmesini talep etmiştir.
4. Mahkeme 21 Ekim 2014 tarihinde kararın gözden geçirilmesi talebini incelemiş ve konuyla ilgili muhtemel görüşlerini sunması için Hükümet’e üç haftalık süre verilmesine karar vermiştir. Hükümet’in görüşleri Mahkeme’ye 5 Aralık 2014 tarihinde ulaşmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
GÖZDEN GEÇİRİLMESİ TALEBİ HAKKINDA
5. Başvuranların temsilcilerinden biri, başvuran Osman Özüak’ın 1 Ekim 2013 tarihli kararın kabul edilmesinden önce hayatını kaybetmiş olması nedeniyle varisleri lehine icra edilemeyen söz konusu kararın gözden geçirilmesini talep etmiştir. Feride Özüak, müteveffanın dul kalan eşidir. Huriye Yiğit, Kifayet Yeşilova, Telli Özüak, Mehmet Özüak, Vedat Özüak ve Cemil Özüak ise çocuklarıdır. Müteveffanın varisleri olup, bu nedenle Osman Özüak’a ödenmesine hükmedilen meblağları almaları gerekirdi.
6. Hükümet, kararın gözden geçirilmesi talebi konusunda herhangi bir itirazı bulunmadığını belirtmektedir.
7. Mahkeme, İçtüzüğünün 80. maddesi uyarınca, 1 Ekim 2013 tarihli kararın gözden geçirilmesinin uygun olduğu kanaatine varmıştır (benzer bir yaklaşım için, Leszek Stankiewicz/Polonya (Gözden Geçirme), No. 29386/03, 4 Mart 2008 ve Veli Yalçın/Türkiye (Gözden Geçirme), No. 29459/05, 19 Nisan 2011) İşbu maddenin ilgili bölümleri aşağıdaki şekildedir:
“Taraflardan biri, niteliği gereği son karar üzerinde belirleyici bir etkisi olan ve kararın tefhim edildiği tarihte Mahkeme tarafından bilinmeyen ve kendisi tarafından da bilinmesi mümkün olmayan bir olayın varlığını öğrendiği takdirde, (...) Mahkeme’den kararın düzeltilmesini talep edebilir. (...)”
8. Mahkeme, netice itibariyle, Osman Özüak’a daha önce ödenmesine hükmedilen meblağların varislerine müştereken ödenmesinin uygun olduğuna karar vermektedir (yukarıda 2. paragraf)
9. Başvuranların tümüne, masraf ve giderler bağlamında daha önce ödenmesine hükmedilen meblağlar değişmemektedir (benzer bir yaklaşım için, Cülaz ve diğerleri/Türkiye (Gözden Geçirme), No.7524/06 ve 39046/10, § 11, 17 Mart 2015).
10. Mahkeme, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygulanmasının uygun olduğuna karar vermektedir.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
1. Osman Özüak’ın varislerinin tazminat bağlamındaki talepleriyle ilgili olması nedeniyle, 1 Ekim 2013 tarihli kararını gözden geçirmeye;
Netice itibariyle,
2.
a) Sözleşme’nin 44. maddesinin 2. fıkrasına uygun olarak, davalı Devlet tarafından, kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmek üzere,
i) Maddi tazminat olarak, Feride Özüak, Huriye Yiğit, Kifayet Yeşilova, Telli Özüak, Mehmet Özüak, Vedat Özüak ve Cemil Özüak’a her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere müştereken 640 avro (altı yüz kırk avro);
ii) Manevi tazminat olarak, Feride Özüak, Huriye Yiğit, Kifayet Yeşilova, Telli Özüak, Mehmet Özüak, Vedat Özüak ve Cemil Özüak’a her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere müştereken 2.500 avro (iki bin beş yüz avro) ödemekle yükümlü olduğuna;
b) Yukarıda anılan sürenin bitiminden itibaren ve ödeme tarihine kadar, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere bu süre boyunca uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek basit faiz oranının uygulanmasının uygun olduğuna karar vermiştir.
Fransızca olarak yazılan işbu karar Mahkeme İçtüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları gereğince 9 Şubat 2016 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Stanley NaismithGuido Raimondi
Yazı İşleri MüdürüBaşkan
Full & Egal Universal Law Academy