Zornic / Bosna Hersek– 3681/06 - 15.7.2014 tarihli Karar [IV. Daire]
Olaylar –Bosna Anayasası kapsamında, sadece ülkenin kurucu unsuru olan kişiler – Anayasa ile Boşnak, Hırvat veya Sırp olarak tanımlanan – ile bağını beyan eden kişiler, Parlamento (Halk Meclisi) ve Bosna Hersek Devlet Başkanlığı seçimlerine katılma hakkına sahiptir. Ülkenin siyasi hayatına aktif katılım sağlayan başvuran, kendisini Bosna Hersek vatandaşı olarak nitelendirdiği için “ülkenin kurucu unsuru olan kişilerin” herhangi biriyle bağını beyan etmemiştir. Bu nedenle her iki pozisyon için yapılan seçime katılma hakkı kazanamamıştır.
Hukuk – Ek 1 No’lu Protokol’ün 3. maddesi ve 12 No’lu Protokol’ün 1. maddesi ile bağlantılı olarak Sözleşme’nin 14. maddesi: Daha önceki Sejdic ve Finci / Bosna Hersek davasında Mahkeme, Roman ve Yahudi asıllı kişileri seçimlere katılma hakkından mahrum bıraktığı için anayasal hükümlerin ayrım gözettiğini tespit etmiştir. Mevcut davada, başvuran Anayasa’da tanımlanan “ülkenin kurucu unsurları olan kişilerden” biriyle bağını beyan etmeme yönündeki kararından ötürü seçimlere katılmasına olanak tanınmamıştır. Bu kararının gerekçelerine bakılmaksızın, Sejdic ve Finci kararında belirtilen gerekçelerle, Sözleşme haklarının ihlali söz konusudur.
Sonuç: Ek 1 No’lu Protokolün 3. maddesi ile bağlantılı olarak 14. madde ihlali (bire karşı altı oyla); 12. No’lu Protokolün 1. maddesi ihlali (oybirliğiyle).
46. Madde: Mevcut davada tespit edilen ihlal, yetkililerin, Sejdic ve Finci davasında Büyük Daire tarafından verilen karara uygun hareket edilmesine yönelik tedbirler alamamalarının doğrudan bir sonucudur. Davalı Devletin, Anayasa ve seçim yasasının Sözleşme ile olan mevcut uyumsuzluğuna son verecek anayasal ve yasal öneriler sunmaması, Devletin Sözleşme kapsamındaki mevcut duruma ilişkin yükümlülüğü açısından ağırlaştırıcı bir etmen ve ayrıca Sözleşme mekanizmasının gelecekteki etkinliğine yönelik bir tehdit teşkil etmekteydi. Sejdic ve Finci kararının icrası, halen ulusal düzeydeki gelişmeleri düzenli olarak inceleyen ve mevcut uygunsuzluk durumlarının hızlı şekilde sona erdirilmesi çağrısında bulunan Bakanlar Komitesi denetimi altındadır. Bakanlar Kurulu tarafından alınan ve ulusal makamları Sejdic ve Finci kararının tam icrası amacıyla gerekli tüm önlemleri almaya şiddetle teşvik eden üç ara karara rağmen, davalı Devlet henüz mevzuatını değiştirmemiştir. Mahkeme, söz konusu durumun Sözleşmeye uygun şekilde hızlı ve etkin bir biçimde çözümünü teşvik etmiştir. Bosna Hersek’teki trajik meselenin sona ermesinden ons seniz yıl sonra, sıra, etnik kökene dayalı ayrımcılık gözetilmeksizin ülkenin her vatandaşının Başkanlık ve Halk Meclisi seçimlerine katılma hakkına haiz olacağı bir siyasi sisteme gelmiştir.
(Bakınız Sejdic ve Finci / Bosna Hersek [BD], 27996/06 ve 34836/06, 22 Aralık 2009, 125 Sayılı Bilgi Notu)
(Serbest seçimlere ilişkin daha fazla bilgi için, Mahkeme’nin >-Press adresindeki tematik notlara bakınız. )
Full & Egal Universal Law Academy