Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-153 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-10/89-35
Karar Tarihi : 10.2.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit
SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER : Aydın ÇELEN, Alper KARAKURT
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :Bialetti Industrie S.p.A. Temsilcileri Av. Sinan
Naipoğlu ve Av. Dr. E. Seyfi Moroğlu. 20
Esin Ortak Avukat Bürosu, Sümbül Sok. No:41-43
1.Levent/İstanbul
D.TARAFLAR : -Cem Mutfak Eşyaları San. ve Tic. A.Ş.
Ziberbey 2. Hat Boyu Sok. No:13/A
Kadıköy/İstanbul
- Cem Bialetti Ev ve Mutfak Eşyaları San. ve Tic.
A.Ş.
İnönü Cad. 69-71 Daire:13 Gümüşsuyu/İstanbul 30
E. DOSYA KONUSU: Cem Mutfak Eşyaları San. ve Tic. A.Ş.’nin
malvarlıklarının Cem Bialetti Ev ve Mutfak Eşyaları San. ve Tic A.Ş.
tarafından devralınması işlemine ilişkin izin talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.12.2004 tarih ve 7333 sayı ile
giren ve en son 13.1.2005 tarih ve 440 sayı ile eksiklikleri tamamlanan
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme 40
sonucu düzenlenen 27.1.2005 tarih ve 2004-3-153/Öİ-05-AÇ sayılı Ön
İnceleme Raporu, 7.2.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/10 sayılı Başkanlık
önergesi ile 05-10 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
(1) ilgili ürün pazarı olarak belirlenen yanmaz-yapışmaz mutfak eşyaları
pazarında söz konusu teşebbüslerin toplam ciroları 25 trilyon TL eşiğinin
altında olmasına karşın, toplam pazar payları bakımından işlemin 4054
05-10/89-35
2
sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ 50
kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu
(2) bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu
nedenle bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesinin uygun olacağı
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
60
H.1. Taraflar
H.1.1. Cem Mutfak Eşyaları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Cem A.Ş.)
İnceleme konusu devralma işlemi, Cem A.Ş.’nin malvarlıklarının Bialetti A.Ş.
tarafından devralınması işlemidir. Merkezi İstanbul’da bulunan Cem A.Ş.
yanmaz-yapışmaz (teflon) mutfak eşyaları üretimi alanında faaliyette
bulunmaktadır. Cem A.Ş. yanmaz-yapışmaz mutfak eşyaları grubunda
tencere, tava, tepsi, karnıyarıklık, kek kalıbı, yumurta sahanı ve sütlük
üretimi/satışı yapmaktadır. 70
Cem A.Ş.’nin mevcut hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo 1: Cem A.Ş. Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Fatma Başer 13.800 69,0
Hayyam Garipoğlu 6.119 30,6
Mehmet Nida Garipoğlu 41 0,2
Nizam Garipoğlu 20 0,1
Abdullah Akbulut 20 0,1
Toplam 20.000 100,0
Cem A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri Hayyam Garipoğlu, Nizam Garipoğlu,
Mehmet Nida Garipoğlu, denetçisi ise Süleyman Boyraz’dır.
H.1.2. Cem Bialetti Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bialetti
A.Ş.) 80
21.12.2004 tarihinde kurulan Bialetti A.Ş. henüz faaliyete geçmemiş olmakla
birlikte, devralma işlemi sonrasında Cem A.Ş.’nin faaliyet gösterdiği yanmaz-
yapışmaz mutfak eşyaları pazarında faaliyet gösterecektir. Bialetti A.Ş.’nin
mevcut hissedarlık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo 2: Bialetti A.Ş.’nin Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Alberto Piantoni 49.900 99,80
Renato Pardini 25 0,05
Öngü Görkem Işık 25 0,05
Zafer Ertunç Şirin 25 0,05
Hüsnü Emre Özcan 25 0,05
Toplam 50.000 100,00
05-10/89-35
3
Bialetti A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri Alberto Piantoni, Renato Pardini, Zafer
Ertunç Şirin, denetçisi ise Erhan Seyfi Moroğlu’dur. 90
Bialetti A.Ş. hisselerinin %99.8’ini elinde bulunduran Alberto Piantoni, Bialetti
Industrie S.p.A.’nın genel müdürüdür ve Bialetti Industrie S.p.A tarafından
inceleme konusu devralma işleminin gerçekleştirilebilmesi için geçici olarak
Bialetti A.Ş.’ye ortak yapılarak Bialetti Industrie S.p.A ‘yı temsil konusunda
kendisine tam yetki verilmiştir. Merkezi İtalya’da bulunan ve dünya cirosu
(………………) Euro olan Bialetti Industrie S.p.A.’nın Fransa, Almanya, İtalya
ve Meksika’da da iştirakleri bulunmaktadır. Bialetti Industrie S.p.A.’nın
hisselerinin tamamı Bialetti Holding Srl’nin elindedir. Bildirim formunda yer
alan bilgilerden anlaşıldığı üzere, üst şirket Bialetti Holding Srl’nin 100
ortaklarından hiçbirinin Türkiye’de ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır.
Bialetti Industrie S.p.A., “caffettiera” denilen “espresso” cezvelerinin yanı sıra
yanmaz-yapışmaz mutfak eşyaları pazarında (tencere, tava, kek kalıbı, sütlük)
faaliyet göstermektedir. Ancak, Bialetti Industrie S.p.A.’nın Türkiye’de
doğrudan bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 2003 yılında Bialetti
Industrie S.p.A, distiribütörü Inter Mutfak Eşyaları Ticaret A.Ş. aracılığı ile
Türkiye’ye (…………) Euro’luk (…………………TL) ürün ihraç etmiştir.
(…………) Euro’nun (…………) Euro’luk kısmı tava, (…………) Euro’luk kısmı 110
küçük tencere, (………) Euro’luk kısmı ise sütlük satışından elde edilmiştir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca, ilgili ürün pazarı belirli bir ürün ve onunla
yüksek ikame edilebilirliği olan ürünlerden oluşur. Bir malın diğer bir malla
aynı pazarda sayılabilmesi için bu iki ürünün tüketici gözünde nitelikleri,
kullanım amaçları ve fiyatları bakımından benzer olması gerekmektedir. 120
Tarafların yukarıda yer verilen faaliyet alanları incelendiğinde görülmektedir ki
hem devredilen Cem A.Ş. hem de devralan Bialetti Grubu, yanmaz-yapışmaz
mutfak eşyaları pazarında faaliyet göstermektedir. Cem A.Ş. uygulamada
teflonun kullanıldığı mutfak ürünlerinin (tencere, tava, tepsi, karnıyarıklık, kek
kalıbı, yumurta sahanı ve sütlük) tamamının üretimini yapmaktadır. Bialetti
Industrie S.p.A. ise her ne kadar Türkiye’ye 2003 yılında yanmaz-yapışmaz
tava, tencere ve sütlük ihraç etmiş olsa da yanmaz-yapışmaz mutfak
eşyalarının tamamını üretme potansiyeline sahiptir. Bu bilgiler ışığında
tarafların faaliyet alanlarının, yanmaz-yapışmaz mutfak eşyaları pazarında 130
kesiştiği görülmektedir.
Mutfaklarda kullanılan eşyalar değişik malzemelerden üretilebilmektedir.
Yanmaz-yapışmaz özelliği ile ön plana çıkan teflon, bu malzemelerden
sadece biridir. Bunun dışında alüminyum, bakır ve çelikten mutfak eşyaları
imal etmek mümkündür. Dönemsel olarak bakıldığında, mutfaklarda bu
malzemelerden bir veya birkaçının diğerlerine göre daha yaygın olarak
05-10/89-35
4
kullanıldığı ve popüler olan bu malzemelerin zamanla yerini diğer
malzemelere bırakabildiği görülmektedir: 40 yıl öncesinin mutfaklarında
kalaylanmış bakırdan yapılan malzemeler ağırlıkta iken, sonraki yıllarda bakır 140
yerini alüminyuma bırakmıştır. Daha yakın bir dönemde ise emaye ve çelikten
imal edilen mutfak eşyaları ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise
teflondan üretilmiş mutfak eşyaları yaygınlaşmaya ve çelikten imal eşyaların
yerini almaya başlamıştır.
Farklı malzemelerden imal edilmiş mutfak eşyası arasında talep ikamesinden
bahsetmek mümkündür. Tüketiciler mutfakta belirli bir işlemi yapabilmek için
farklı malzemelerden imal edilmiş eşyadan herhangi birini
kullanabilmektedirler. Ancak, eşya arasındaki bu talep ikamesi farklı
derecelerdedir. Örneğin çelik ve teflon eşya birbirleri yerine genellikle 150
kullanılabilirken, bunların yerine bakır veya alüminyumdan mamul başka bir
eşyanın kullanımı genellikle sınırlıdır. Çelik ve teflondan imal edilmiş mutfak
eşyası arasında talep ikamesi olmasına rağmen, teflonun yanmaz ve
yapışmaz özelliği nedeniyle bu maddeden imal edilmiş eşya çelikten imal
edilmiş eşyadan önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Sonuç olarak, ilgili ürün
pazarı “teflon mutfak eşyası” ya da başka bir ifadeyle “yanmaz-yapışmaz
mutfak eşyası” olarak tespit edilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
160
Devralma işlemine konu olan şirketin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke
çapında yapılmasından dolayı söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı
coğrafi pazarı, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları Dahili” olarak belirlenmiştir.
H. 3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2. maddesinde yer alan tanımlamaya göre bir işlemin devralma sayılabilmesi
için, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını
yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde 170
hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması ve kontrol etmesi”
gerekmektedir.
Bialetti A.Ş. ile Cem A.Ş. arasında imzalanan Marka ve Endüstriyel Tasarım
Satış Vaadi ile Bazı Menkullerin Satış Vaadine İlişkin Sözleşme (Sözleşme)
neticesinde Bialetti A.Ş., Türkiye’de faaliyet gösteren Cem A.Ş.’den;
- Cem, Firuze, Cem Pırlanta, Platinum Çağla adı altındaki markaları,
- “Tava Taban Deseni” ve “Ambalaj Kutu Deseni” isimli endüstriyel 180
tasarımları,
- Sözleşme ekinde belirtilen yanmaz-yapışmaz mutfak eşyası üretiminde
kullanılan makine ve teçhizatı
05-10/89-35
5
devralacaktır. Bialetti A.Ş.’nin Cem A.Ş.’den devralacakları, malvarlığı
niteliğindedir. Dolayısıyla, bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ
anlamında bir devralma işlemi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında birleşme veya devralma olarak 190
kabul edilen bir işlemin Rekabet Kurulu’ndan izin almak üzere bildirilmesi
zorunlu bir işlem olarak değerlendirilebilmesi için, aynı Tebliğin 1998/2 sayılı
Tebliğ ile değişik 4. maddesine göre, “...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında , toplam pazar
paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması...” gerekmektedir.
Malvarlığını devredecek olan Cem A.Ş.’nin 2003 yılı cirosu yaklaşık 22 trilyon
TL’dir. Aynı dönemde Bialetti Industrie S.p.A. Türkiye’de distribütörü Inter
Mutfak Eşyaları Tic. A.Ş. aracılığı ile (…………)TL’lik satış gerçekleştirmiştir. 200
Pazar payı bakımından ise, bildirimde yer alan bilgilere göre, Cem A.Ş.’nin
yanmaz-yapışmaz mutfak eşyaları pazarındaki payı %(…)’dur. Bialetti
Industrie S.p.A. ise distribütörü aracılığı ile Türkiye’de gerçekleştirdiği satıştan
%(…)pazar payı elde etmiştir. Dolayısıyla, tarafların toplam pazar payları
1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen %25’lik eşiğin üzerinde olması nedeniyle,
inceleme konusu devralma, izne tabi bir işlemdir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, Cem A.Ş. yanmaz-
yapışmaz mutfak eşyaları pazarında %(…)’luk pazar payı ile lider
konumdadır. Bu firmayı sırasıyla %(…), %(…) ve %(…) pazar payları ile 210
Mehtap Ev Gereçleri Paz. Ltd.Şti, Tefal İstanbul Ev Aletleri Tic. A.Ş. ve
Ördekçioğlu Mutfak Eşyaları San. ve Tic. A.Ş. takip etmektedir. Pazarın geri
kalan %54’lük kısmı pazardaki diğer teşebbüsler tarafından paylaşılmaktadır.
İnceleme konusu devralma neticesinde Cem A.Ş.’nin pazar payı, Türkiye’de
doğrudan faaliyet göstermeyen Bialetti Industrie S.p.A.’nın kontrolündeki
Bialetti A.Ş.’ye geçecektir. Sonuç olarak, bahse konu devralma işlemi
sonrasında, hakim durumun yaratılması ya da hakim durumun güçlendirilmesi
gibi bir durum söz konusu değildir.
İ. SONUÇ 220
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Cem Mutfak Eşyaları San. ve Tic. A.Ş.’nin malvarlıklarının Cem Bialetti Ev ve
Mutfak Eşyaları San. ve Tic. A.Ş. tarafından devralınması işleminin,
- ilgili ürün pazarı olarak belirlenen yanmaz-yapışmaz mutfak eşyaları
pazarında söz konusu teşebbüslerin toplam ciroları 25 trilyon TL eşiğinin
altında olmasına karşın, toplam pazar payları bakımından işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet 230
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğuna,
- bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
05-10/89-35
6
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu
nedenle bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
240
Full & Egal Universal Law Academy