1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/Ö.B.-01/1 (Devralma)
Karar Sayısı : 01-39/391-100
Karar Tarihi : 7.8.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A.Ersan GÖKMEN, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖR: Özgür BAL
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Cementir Holding S.A.
Temsilcisi Av. Şefika Pekin
Beybi Giz Plaza, Meydan Sokak No:28 K. 14,
80670 Maslak/İstanbul
D- TARAFLAR: - Cementir Holding S.A.
26 Boulevard Royal L-2449 LÜKSEMBURG
- Öner Akgerman, Levent Akgerman, Bülent Akgerman,
Emine Neşe Akgerman
Mithatpaşa Cad. No:742 Daire 1 Küçükyalı-İzmir
- Can Gürel, İlhan Feyzi Gürel, Noyan Kazım Gürel, İlgi
Fehmi Gürel, Canan İnci Usuloğlu, Halil İstemi Gürel,
Funda Şükriye Saleh, Aybers Karabacak, İlter Hasan
Gürel, Kazım İlter Gürel, Halil Hikmet Karabacak,
Kazım Gürel Holding A.Ş., Sunel Ticaret Türk A.Ş.,
Gürel Endüstri Tarım Ürünleri Pazarlama ve İhracat A.Ş.
Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı-İzmir
- Meral Somer, Zeynep Erboy
Atatürk Cad. No:204 Daire 8 Alsancak-İzmir
- Ayhan Somer Moran,
Maya Sitesi E Blok Daire 15 Akatlar-İstanbul
- Kazım Dündar, Tülin Dündar, Hasibe Gül Dündar,
Evin Kazmirci,
Büyükdere Cad. No:173 Kat:11 Levent- İstanbul
- Zargoran Limited, Jordash Company Limited
P.O.Box 766, 15 Castle Street, St Helier, Jersey,
Channel Islands, British Isles, JE4 8 ZH
E- DOSYA KONUSU: Cementir Holding S.A.'nın Çimentaş İzmir Çimento
Fabrikası Türk A.Ş.’nin %56.1'lik hissesini devralmasına ilişkin izin verilmesi
talebi.
2 REKABET KURUMU
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.7.2001 tarih ve 3097 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
6.8.2001 tarih D1/1/Ö.B.-01/1 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.8.2001 tarih,
REK.0.05.00.00/87 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-39 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş.
(Çimentaş) hisselerinin %56.1'inin, Türkiye'de herhangi bir faaliyeti bulunmayan
Caltagirone Grubu'na ait olan Cementir Holding S.A. şirketi tarafından
devralınmasının, ilgili ürün pazarında yeni bir hakim durum yaratmayacağı veya
mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği, bu nedenle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'a aykırılık teşkil etmediği anlaşılan söz konusu
devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakıncanın bulunmadığı
düşünülmektedir
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Hisseleri Cementir Holding S.A. tarafından devralınacak olan Çimentaş,
faaliyetlerini çimento ve gazbeton işletmesi olarak iki ayrı alanda sürdürmektedir.
Aralarında herhangi bir ikamenin söz konusu olmaması ve inşaat sektöründe farklı
kategorilerde yer almaları nedeniyle, çimento ve gazbeton ürünleri iki farklı ilgili ürün
pazarına ayrılmıştır.
Bu doğrultuda çimento işletmesi açısından ilgili ürün pazarı, torbalı ve dökme
çimentoyu içerecek şekilde her nevi çimento üretimidir.
Temelde iki kullanım alanı bulunan gazbeton ürününün bu alanlar açısından
ikame edilebimesi nedeniyle ilgili ürün pazarı her nevi duvar ve çatı örgü
malzemeleri olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Çimento ürününün, ekonomik olarak belli bir uzaklığa kadar satılabilmesi, aksi
takdirde nakliye maliyetinin yükselmesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar, Çimentaş'ın
faaliyette bulunduğu Ege Bölgesi'dir.
Her nevi duvar ve çatı örgü malzemeleri pazarına dahil olan gazbeton ürünü
açısından; söz konusu ürünün yaygın ikame imkanı, bu ikame ürünleri yurt çapında
üreten çok sayıda firmanın varlığı ve Çimentaş'ın gazbetona ilişkin pazarlama ve
satış faaaliyetlerini Türkiye çapında yürütüyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar
Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilindeki pazardır.
3 REKABET KURUMU
H.2. Taraflar
H.2.1. Çimentaş A.Ş.’nin Satıcı Hissedarları
Halihazırda Çimentaş’ın hissedarları arasında bulunan ve bildirim konusu
devir işlemiyle sahip oldukları %56.1 oranındaki 683 adet kurucu hisseyi anlaşma ile
Cementir Holding S.A.’ya devredecek olan hissedarlar sırasıyla aşağıdaki gibidir:
- Öner Akgerman, Levent Akgerman, Bülent Akgerman, Emine Neşe Akgerman, Can
Gürel, İlhan Feyzi Gürel, Noyan Kazım Gürel, İlgi Fehmi Gürel, Canan İnci Usuloğlu,
Halil İstemi Gürel, Funda Şükriye Saleh, Aybers Karabacak, İlter Hasan Gürel,
Kazım İlter Gürel, Halil Hikmet Karabacak, Meral Somer, Ayhan Somer Moran,
Zeynep Erboy, Kazım Dündar, Tülin Dündar, Hasibe Gül Dündar, Evin Kazmirci,
Zargoran Limited, Jordash Company Limited, Kazım Gürel Holding A.Ş., Sunel
Ticaret Türk A.Ş., Gürel Endüstri Tarım Ürünleri Pazarlama ve İhracat A.Ş.
Yukarı yer alan satıcı hissedarların ilgili ürün pazarlarında başka bir
faaliyetleri bulunmamaktadır.
H.2.2. Cementir Holding S.A
Çimentaş’ın hisselerini devralacak olan Cementir Holding S.A. bir yatırım
şirketi olarak Lüksemburg'da kurulmuş olup, %58.50’si Caltagirone Grubu'na ait,
%41.50’si de halka açık durumdaki Cementir-Cementerie Del Tirreno S.p.A
tarafından kontrol edilmektedir. Grubun yönetim kurulu üyeleri Türkiye’de ilgili
pazarda faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsün yönetim kurulu veya denetim kurulunda
görev almamaktadır. Grubun Türkiye’de etkilenen pazarda faaliyeti ve iştiraki
bulunmamaktadır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Cementir Holding S.A.’nın, Çimentaş’ın
%56.1’lik kısmına tekabül eden 683 adet kurucu hisseyi yukarıda belirtilen 27
hissedardan devralmasına ilişkin olarak "Hisse Satın Alımı Anlaşması" imzalandığı,
söz konusu anlaşmada satıcı hissedarlar tarafından Cementir Holding S.A.'ya
devredilecek hisselerin satışı ile ilgili prensipler, ön koşullar ve esasların belirlendiği
anlaşılmıştır.
Devralma işlemi gerçekleştikten sonra Çimentaş, halihazırda faaliyet
gösterdiği alanlardaki faaliyetlerini sürdürecektir. Hisse devriyle birlikte Cementir
Holding S.A., satıcı hissedarların yerine Çimentaş’ın yönetiminde hak sahibi
olacaktır.
Tablo - Devralma işlemi sonrasında oluşacak ortaklık yapısı
Hissedar Adı Payı (%)
a) Yabancı Ortak Cementir Holding S.A. 56.10
b) Yerli Ortaklar Tarman Ailesi 23.76
c) Diğer/Halka Açık 20.14
TOPLAM 100.00
4 REKABET KURUMU
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün
ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya
bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi” birleşme veya devralma sayılan haller olarak
öngörülmüştür. Çimentaş'ın kontrolünün el değiştirmesi nedeniyle, bildirime konu
olan işlem Tebliğ kapsamında bir devralmadır.
Bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşikleri açısından
değerlendirilmesi gerekmektedir.
Cementir Holding S.A.’nın veya onu kontrol etmekte olan Caltagirone
Grubu'nun ilgili ürün pazarlarında herhangi bir faaliyetinin, dolayısıyla Türkiye’de
hiçbir ciro ve pazar payının bulunmaması nedeniyle söz konusu eşiklerin aşılıp
aşılmadığının tespiti bakımından sadece Çimentaş’a ilişkin ciro ve pazar paylarının
dikkate alınması gerekmektedir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, her nevi çimento üretimi ile her nevi duvar ve
çatı örgü malzemeleri olarak belirlenen iki ayrı ilgili ürün pazarında, Çimentaş’ın
paylarının, çimento ürünü açısından Ege Bölgesi'nde %….., gazbeton ürünü
açısından ülke genelinde %…. olduğu anlaşılmaktadır.
Söz konusu ürün pazarlarından; her nevi duvar ve çatı örgü malzemeleri
pazarındaki %….’lik pay ile Tebliğ'de belirtilen eşiğin aşılmadığı, ancak her nevi
çimento üretimi pazarında %…..'luk payla pazar payı eşiğinin ve Çimentaş’ın 2000
yılı cirosunun ……………………….. TL. olması nedeniyle ciro eşiğinin aşıldığı,
dolayısıyla işlemin Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu anlaşılmıştır.
Duvar örgü ve çatı kaplama malzemeleri pazarında görülen oldukça düşük
pazar payları ve yüksek ürün ikamesiyle birlikte çok sayıdaki firmanın ilgili ürün
pazarında faaliyette bulunuyor olması verileri çerçevesinde; Çimentaş’ın belirtilen
paydaki hissesinin, ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmayan yabancı
kaynaklı bir şirket tarafından devralınmasıyla, ilgili piyasadaki tek etkinin ilgili coğrafi
pazarda sahip olunan pazar payının el değiştirmesinden ibaret olacağı kanaatine
varılmıştır.
Dosya mevcudu bilgilerden, çimento üretimi pazarı açısından Çimentaş’ın
%…..'luk pazar payıyla birlikte rakip firmaların pazar paylarının ve üretim
kapasitelerinin yakınlığının dikkate alınması halinde, mevcut oligopolistik piyasa
koşulları altındaki potansiyel rekabet şartlarının, devralma sonrasında da mevcut
durumdakinden farklı olmayacağı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla ilgili coğrafi pazarlarda satıcı hissedarların sahip olduğu pazar
paylarının el değiştirmiş olacağı ve bildirim konusu işlem sonrası herhangi bir hakim
durumun yaratılması veya güçlendirilmesinin mümkün olmayacağı sonucuna
ulaşılmıştır.
5 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Cementir Holding S.A.'nın Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş.’nin
%56.1 oranındaki hissesini devralması işleminin, ilgili ürün pazarlarında tarafların
toplam pazar payları ve ciroları yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi
bir işlem olduğuna, bu işlem sonucunda, ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle anılan devralma işlemine izin
verilmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy