T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Edi̇rne Vergi̇ Dai̇resi̇ Başkanliği
Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-60938891-120.01.01.02[GVK: 1-2]-5540
10.02.2023
Konu
:
Cenaze taşıma faaliyetinden elde edilen kazancın basit usulde tespit edilip edilmeyeceği
İlgi
:
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, cenaze taşıma aracı ile cenaze taşıma faaliyeti dolayısıyla gerçek usulde mükellef olduğunuz belirtilerek, gerçek usulden basit usule geçmeye ilişkin şartları topluca taşımanız durumunda basit usule geçmenizin mümkün olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ticari kazancın tarifi" başlıklı 37 nci maddesinde, her türlü ticari ve sınaî faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtildikten sonra, ticari kazancın, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve Gelir Vergisi Kanununda yazılı gerçek (Bilânço veya işletme hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun "Basit usulde ticari kazancın tesbiti" başlıklı 46 ncı maddesinde, "47 ve 48 inci maddelerde yazılı şartları topluca haiz olanların ticari kazançları basit usulde tespit olunur.
...
Basit usule tabi olmanın şartlarından herhangi birini takvim yılı içinde kaybedenler, ertesi takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirler. Basit usulün şartlarını haiz olanlardan, bu usulden yararlanmak istemediklerini yazı ile bildirenler dilekçelerinde belirttikleri tarihten veya izleyen takvim yılı başından, yeni işe başlayanlar ise işe başlama tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilirler. Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerden, 47 nci maddede yazılı şartları taşıyanlardan arka arkaya iki hesap döneminin iş hacmi 48 inci maddede yazılı hadlerden düşük olanlar, yazılı talepleri üzerine bu şartın gerçekleşmesini takip eden takvim yılından başlayarak basit usule geçebilirler. İşin eş ve çocuklara devri halinde iş hacminin hesabında devirden önceki süreler de dikkate alınır. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenledikleri tespit edilenlerin kazançları hiçbir suretle basit usulde tespit edilmez.
Gerçek usulde vergilendirilmekte iken işini terk eden mükellefler ile basit usulün şartlarını kaybedenlerden gerçek usulde vergilendirilmeye başlamadan önce işini terk eden mükellefler, terk tarihini takip eden yılın başından itibaren iki yıl geçmedikçe basit usule dönemezler. Bu hüküm, işin eş veya çocuklara devri halinde de uygulanır.
..." hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 47 nci maddesinde basit usule tabi olmanın genel şartlarına, 48 nci maddesinde de basit usule tabi olmanın özel şartlarına yer verilmiştir.
Gerçek usulden basit usule geçmeye ilişkin ayrıntılı açıklamalar, 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ve 18/12/2013 tarihli ve 93 Sıra No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinde yapılmıştır.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendinde; şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığı yapanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya işleticilerinin (Yapısı itibariyle sürücüsünden başka ondört ve daha aşağı oturma yeri olan ve insan taşımaya mahsus motorlu kara taşıtları ile yolcu taşıyanlar hariç) basit usulden faydalanamayacakları hükme bağlanmıştır.
Konuyla ilgili olarak yayımlanan 128 Seri No lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de, Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinde sözü geçen şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığından kastın, bir il dahilinden diğer bir il dahiline yapılan yük ve yolcu taşımacılığının olduğu, aynı il sınırları içinde yapılan yük ve yolcu taşımacılığın ise şehirlerarası taşımacılık sayılmayacağı açıklamasına yer verilmiştir.
7338 sayılı Kanunla, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen "Basit usulde tespit olunan kazançlarda gelir vergisi istisnası" başlıklı mükerrer 20/A maddesiyle basit usule tabi mükelleflerin Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesine göre basit usulde tespit edilen ticari kazançları, 1/1/2021 tarihinden itibaren gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Basit usulde tespit olunan kazançlarda gelir vergisi istisnasından yararlanacak olan mükellefler, istisna kapsamındaki bu kazançlar için yıllık beyanname vermeyecek ve diğer gelirleri dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dahil etmeyeceklerdir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre; aynı il sınırları içerisinde yaptığınız cenaze taşıma işi faaliyetiniz dolayısıyla, Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı şartları topluca taşımanız ve arka arkaya son iki yıl gayrisafi iş hâsılatı tutarlarınızın aynı Kanunun 48 inci maddesinde yazılı hadlerden düşük olması ve takip eden takvim yılının Ocak ayının başından otuz birinci günü akşamına kadar yazılı olarak bağlı bulunduğunuz vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmuş olmanız kaydıyla başvuru yaptığınız takvim yılı başından itibaren basit usulden yararlanmanız mümkün bulunmaktadır.
Ancak, söz konusu cenaze taşıma faaliyetinizi şehirlerarasında da sürdürülmesi (il sınırları dışına da yapılması) halinde ise Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesi uyarınca basit usulden faydalanmanız mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.