AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 741/06
Raif ÇETİN / Türkiye ve diğer 5 başvuru
(ekteki listeye bakınız)
Başkan
NebojšaVučinić,
Yargıçlar
Paul Lemmens,
Egidijus Kūris,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos’un katılımıyla 2 Haziran 2015 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen yukarıdaki başvuruları göz önünde bulundurarak yapılan müzakereler çerçevesinde aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların isimlerini, doğum tarihlerini ve avukatlarının isimleri içeren bir liste ekte yer almaktadır. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Tarafların bildirdiği şekliyle davanın olayları aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar, farklı tarihlerde, çeşitli hukuk mahkemeleri önünde işlem başlatmışlardır. Ceza mahkemeleri önünde ise başvuranlar hakkında ceza yargılamaları başlatılmıştır. Bazı davalar yıllar boyunca devam etmiş olup; bazıları ise yerel mahkemeler önünde halen derdesttir. Başvuruların detayları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
B. İlgili iç hukuk kuralları ve uygulamalar
4. İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin örnekler Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında yer almaktadır.
ŞİKÂYET
5. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında, yerel mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir süre içerisinde çözülemediği konusunda şikâyetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
6. Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde belirtilen “makul süre” koşuluna aykırı olduğundan şikâyet etmişlerdir.
7. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvurulara yönelik olarak yeni bir Tazminat Komisyonu kurulduğunu kaydetmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonu’na başvuruda bulunmamaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüştür: bu gerekçe, Mahkeme tarafından Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında da tanınmıştır.
8. Mahkeme, Hükümet’in de belirttiği şekilde, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Sonrasında ise, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasına ilişkin kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, diğer deyişle söz konusu yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme bu şekilde, bu yeni hukuk yolunun öncelikli olarak erişebilir olduğu ve uzun yargılama şikâyetlerine ilişkin makul bir tazminat imkânı sağlamaya elverişli olduğu kanısına varmıştır.
9. Mahkeme, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan davasına ilişkin kararında (77. paragrafında), Hükümet’e hâlihazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurgulamıştır.
10. Ancak, Hükümet’in başvuranların 6384 sayılı Kanunla oluşturulan yeni hukuk yolundan faydalanmadıkları konusundaki ilk itirazını dikkate alan Mahkeme; Turgut ve Diğerleri davasına ilişkin kararını yinelemektedir. Bu nedenle, hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğuna yönelik şikayetin, iç hukuk yollarının tüketilmemesi sebebiyle, Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddeleri uyarınca reddedilmesine karar vermiştir (bk. Rıfat Demir / Türkiye, no. 24267/07, § 35, 4 Haziran 2013; ve Yiğitdoğan / Türkiye (no. 2), no. 72174/10, § 59, 3 Haziran 2014).
İşbu gerekçelerle Mahkeme oy birliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye ve
Başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan etmeye karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 25 Haziran 2015 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Abel CamposNebojša Vučinić
Bölüm Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
No.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuran adı, doğum tarihi, ikamet yeri
Avukatın adı
Yerel mahkemelerce verilen kararların tarihi ve referans numaraları
741/06
22/12/2005
Raif ÇETİN
1969
İstanbul
Bediray ERDOST
İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi
1999/271 E. 2002/56 K.
Yargıtay tarafından onanma tarihi 19 April 2005
39865/06
18/09/2006
Yasin TAŞ
1962
Kırıkkale
Halis BİÇER
Ankara İdare Mahkemesi
2004/3488 E. 2004/1954 K.
Başvuru tarihinde Danıştay önünde derdest
46857/07
17/10/2007
Mehmet UYAR
1960
Bursa
Elif UYAR
1963
Bursa
Mustafa UYAR
1985
Bursa
Hasan SAKARYA
Bursa İdare Mahkemesi
2007/551 E. 2007/738 K.
Başvuru tarihinde Danıştay önünde derdest
51679/07
09/11/2007
Nurgül DOĞAN
1965
İstanbul
Gülizar TUNCER
İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi
2006/85 E. 2007/71 K.
Yargıtay tarafından onanma tarihi 28 Eylül 2009
30096/08
19/06/2008
Yaşar BECCELİ
1945
İzmir
Ahmet SEVER
İzmir İş Mahkemesi
2000/659 E. 2007/796 K.
13 Aralık 2007
32796/08
24/06/2008
Medeni AYHAN
1968
Ankara
Metin AYHAN
Yargıtay kararı
2007/3337 E 2007/3267 K
25 Eylül 2007
EK
Full & Egal Universal Law Academy