1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/M.M.Ö.-00/5 (Birleşme)
Karar Sayısı : 00-50/534-296
Karar Tarihi : 21.12.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M.Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖR: Mustafa M. ÖZKARABÜBER
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Texaco Inc.
Temsilcisi Av. Erbek Togay ÜLKÜ
Atatürk Bulvarı Emek İşhanı Kat:8 No:806
Kızılay-Ankara
Temsilcisi Av. Ahmet Murat ÇAĞLAR
Yapı Kredi Plaza B Blok Kat 9 No:53
4. Levent İstanbul
- Chevron Corporation
D- TARAFLAR: - Chevron Corporation
575 Market Street San Fransisco California- ABD
- Texaco Inc.
2000 Westchester Ave. White Plains New York -ABD
E- DOSYA KONUSU: Chevron Corporation ve Texaco Inc.’in Chevron Texaco
adı altında birleşmeleri işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.11.2000 tarih, 4720 sayı ve
29.11.2000 tarih, 4957 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 11.12.2000 tarih, D1/1/M.M.Ö.-
00/5 sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu 15.12.2000 tarih, REK.0.05.00.00/126
sayılı Başkanlık önergesi ile 00-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Chevron Corporation ve Texaco Inc. arasında
gerçekleştirilecek olan birleşme işlemine izin verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Taraf teşebbüsler olan Chevron Corporation (Chevron) ve Texaco Inc.
(Texaco), karada ve denizde ham petrol araması yapmak, ham petrolü işlemek, her
türlü petrol ve petrol ürünlerini satmak, madeni yağ ve kimyasal ürünleri üretmek ve
satmak faaliyetlerinde bulunmakla birlikte, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde
faaliyet gösterdikleri veya etkiledikleri tek ürün grubu madeni yağ katkı maddeleridir.
Madeni yağ katkı maddeleri kullanım amaçları dikkate alındığında arz ve talep
yönünden birbiriyle ikame edilemeyen iki ayrı ürün grubu ortaya çıkmaktadır;
Viskozite İndeksini Artırıcı Katkılar (Viscosity Index Improvers -VI) ve Deterjan Katkı
Paketleri (Detergent Inhibitor Packages-DI) pazarları. Bu çerçevede, anılan işlemin
Türkiye'de etkili olacağı pazar da dikkate alınarak, "DI" pazarı ilgili ürün pazarı
olarak tespit edilmiştir.
Coğrafi Pazar: İlgili ürün pazarlarında nakliye imkanlarının genişliği, global anlamda
pazara çok uluslu şirketlerin hakim olmaları ve dünya genelinde satış ağı
oluşturabilmeleri pazarın sınırlarını genişletmekle birlikte, 4054 sayılı Kanun'un
kapsam başlıklı 2. maddesi dikkate alınarak, coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak belirlenmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; gerek Chevron'un, gerekse Texaco'nun
Türkiye’de herhangi bir iştiraki ya da bağlı kuruluşu bulunmadığı, ancak tarafların
ürünlerinin bir kısmının, Türkiye’deki alıcılar tarafından yurt dışındaki iştiraklerinden
veya distribütörlerinden satın alınmak sureti ile Türkiye pazarına girdiği, dolayısıyla
yurt dışında gerçekleştirilen birleşme işleminin ülke içindeki pazarları da etkilediği
anlaşılmıştır.
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (a) bendinde, “Bağımsız iki veya daha
fazla teşebbüsün birleşmesi" teşebbüsler arası birleşme ve devralma sayılan
hallerden biri olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, anılan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ
anlamında bir "birleşme"dir.
Chevron'un Türkiye’de yaklaşık olarak ……………………... TL. ciro elde ettiği,
Chevron’un iştiraklerinden Chevron Oronite S.A.'nın, DI olarak adlandırılan
temizleyici, dağılmayı önleyici (inhibe edici) özelliklere sahip makine yağı katkı
maddeleri pazarında %…. paya sahip olduğu, Texaco'nun ise bu pazarda
faaliyetinin bulunmadığı, diğer pazarlarda 1999 yılında 198.230.982.171 TL. ciro
elde ettiği, hiçbir ürün grubunda %25’ten fazla pazar payına sahip olmadığı tespit
edilmiştir.
Bu bilgiler çerçevesinde, bildirime konu işlem, Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir
birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
3 REKABET KURUMU
toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşikleri
açısından değerlendirildiğinde, söz konusu birleşme işleminin 1997/1 sayılı
Tebliğ’de yer alan pazar payı eşiğini aştığı dolayısıyla, anılan Tebliğ kapsamında
izne tabi bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
DI pazarında sadece taraflardan birinin faaliyetinin bulunması ve pazarda
güçlü rakiplerin yer alması hususları dikkate alındığında, anılan birleşmenin, ilgili
ürün pazarında yeni bir hakim durum yaratmadığı veya mevcut bir hakim durumu
güçlendirmediği kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve tespitler doğrultusunda;
- Chevron Corporation'ın, Texaco Inc. ile birleşmesi işleminin, tarafların sahip
olduğu toplam pazar payı yönüyle, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem
olduğuna,
- Bu işlem sonucunda, ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle, bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy