Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-2-23 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-29/597-263
Karar Tarihi : 20.08.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Doç. Dr. Aydın ÇELEN, Cemile YÜKSEK, Ali ŞENGÜL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret A.Ş.
İDTM A3 Blok, Kat:17 No:469 Yeşilköy 34149 İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret A.Ş.'nin
Trabzon'da faaliyet gösteren yetkili satıcıların yeniden satış fiyatını belirlediği
iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.05.2014 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 12.06.2014 tarih ve 2014-2-23/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 25.06.2014
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 14-22/446-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 13.08.2014 tarih ve
2014-2-23/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Çilek Mobilya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Çilek
Mobilya) tarafından, Trabzon ilindeki yetkili satıcıların perakende satış fiyatlarının
belirlendiği, söz konusu belirlemelere uymayan yetkili satıcıların Çilek Mobilya
tarafından denetlenmesi suretiyle rekabetin engellendiği iddia edilmektedir.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusuna ilişkin olarak soruşturma
açılmasına gerek olmadığı; ancak Çilek Mobilya’ya 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yetkili
satıcılık sözleşmesi hükümlerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale getirilmesi
konusunda görüş yazısı gönderilmesinin yerinde olacağı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) Çilek Mobilya ve yetkili satıcıları bebek, çocuk ve gençlere yönelik mobilya ve oda
aksesuarlarının (tekstil, halı, uyku, oturma, aydınlatma, oyun, ergonomik çalışma
grupları) üretimi, satışı ve pazarlamasıyla iştigal etmektedir.
(6) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “…inceleme konusu
işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları
çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar
açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.”
14-29/597-263
2/4
denilerek, alternatif pazar tanımları açısından rekabetçi endişe yaratmayan
işlemlerde Kurul’un ilgili pazar tanımlamayabileceği ifade edilmiştir.
(7) Bu çerçevede pazar tanımının kesinliğinin değerlendirmeyi değiştirmeyecek oluşu
nedeniyle dosya kapsamında ilgili ürün ve coğrafi pazarın belirlenmesine gerek
duyulmamıştır.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
(8) Önaraştırma konusunu, Çilek Mobilya’nın Trabzon ilindeki yetkili satıcıların
perakende satış fiyatlarını belirlemek suretiyle rekabetin engellendiği iddiası
oluşturmaktadır.
(9) Bu çerçevede raportörlerce Çilek Mobilya’nın yönetim ofisinde yerinde inceleme
yapılmış, ancak Çilek Mobilya’nın yetkili satıcılığını yapan işletmelerin yeniden satış
fiyatını belirleme serbestisinin engellendiğine ilişkin herhangi bir delil elde
edilememiştir. Teşebbüsten, yetkili satıcılık sözleşmesinin bir örneği ve yetkili
satıcılar tarafından tanzim edilen faturaların örnekleri talep edilmiştir.
(10) Tek tip sözleşme niteliğinde olan “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin değerlendirme
açısından önemli olan hükümleri aşağıda belirtilmiştir.
(11) Sözleşme’nin “Emtiayı Satma Koşulları” başlıklı (b ve c) maddeleri aşağıdaki şekilde
düzenlenmiştir:
“…ÇİLEK bu sözleşmenin yürürlüğü süresince Yetkili Satıcı'nın emtiayı müşterisine
satış fiyatını (perakende satış fiyatını) tek taraflı olarak tavsiye edecektir. Yetkili Satıcı
bu sözleşmenin yürürlüğü süresince ÇİLEK tarafından tek taraflı olarak tavsiye
edilecek ve kendisine gönderilecek bu perakende fiyat satış şartlarını içeren sirkülere
uymayı kabul ve taahhüt eder. Aksine bir davranış sözleşmeye aykırılık kabul edilir.
ÇİLEK fiyat değişikliği yapmakta tamamen serbesttir.
Ucuzluk dönemlerindeki Yetkili Satıcı satış fiyatları, ucuzluk döneminin geçerli
olacağı tarihler ve hangi emtia için geçerli olacağı ÇİLEK tarafından
kararlaştırılacaktır. Yetkili Satıcı ucuzluk dönemlerinde, satış fiyatlarına uymayı, bu
fiyatların altında ve üstünde emtia satmamayı şimdiden kabul etmiştir. Ancak Yetkili
Satıcı ucuzluk döneminin devamı süresince önceden kararlaştırılmış fiyatın kendisi
için değiştirilmesini talep edebilir. Bu takdirde ÇİLEK, dilerse ucuzluk dönemi satış
fiyatını sadece talepte bulunan Yetkili Satıcı veya bir kısım/tüm Yetkili Satıcı'lar için
geçerli olacak şekilde değiştirebilir. Yetkili Satıcı, ÇiLEK'in diğer Yetkili Satıcı’lar için
tek taraflı olarak yürürlüğe koyacağı yeni ucuzluk dönemi satış fiyatına itiraz
edemez…”.
(12) Öte yandan, Trabzon’da faaliyet gösteren yetkili satıcılar tarafından tanzim edilen
fatura örnekleri incelendiğinde, ilgili ürünlerin satış fiyatının Çilek Mobilya tarafından
tavsiye edilen fiyattan (katalog fiyatı) farklılaştığı görülmektedir.
(13) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar”
başlıklı 4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı
olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır”
hükmüne yer verilmiş, aynı maddenin (a) bendinde; “Mal veya hizmetlerin alım ya da
satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım
şartlarının tespit edilmesi” ihlal örnekleri arasında sayılmıştır. Bu kapsamda, Çilek
14-29/597-263
3/4
Mobilya ve yetkili satıcıları arasındaki hukuki/ticari ilişkinin dikey anlaşma niteliğinde
olduğu kabul edilerek şikayet konusu iddia 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında incelenmiştir.
(14) Öte yandan, dikey anlaşmalar bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin nasıl
yorumlanacağı ve uygulanacağı 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’nde (2002/2 sayılı Tebliğ) düzenlenmiştir. Anılan Tebliğ ile
sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki
payının %40’ı aşmaması ve düzenlenen şartları sağlaması durumunda söz konusu
dikey anlaşmalar 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulmuştur. Çilek
Mobilya tarafından sunulan bilgilere göre, Çilek Mobilya’nın bebek, çocuk ve gençlere
yönelik ürünlerden oluşan pazardaki payı (…..)’dir. Dolayısıyla, başvuru konusu iddia
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilecek niteliktedir.
(15) 2002/2 sayılı Tebliğ’e göre alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin
engellendiği dikey anlaşmalar, anılan Tebliğ ile sağlanan muafiyetten
yararlanamamaktadır. Ancak, dikey anlaşma kapsamında sağlayıcının yeniden satış
fiyatını tavsiye etmesi mümkündür.
(16) Çilek Mobilya ve yetkili satıcılar arasında imzalanan “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin
yukarıda belirtilen hükümleri incelendiğinde, sözleşme metninde Çilek Mobilya
tarafından yetkili satıcılara sunulan fiyatların tavsiye niteliği belirtilmekle birlikte yetkili
satıcının, sunulan perakende fiyat/satış şartlarına uymayı taahhüt ettiği ve aksine
davranışın sözleşmeye aykırılık kabul edildiği görülmektedir. Bu kapsamda, Çilek
Mobilya’nın perakende satış fiyatı listelerini yetkili satıcılarına göndererek bu fiyatların
dışına çıkılmamasını istediği yetkili satıcılık sözleşmesinden anlaşılmaktadır.
(17) Öte yandan, yetkili satıcıların perakende satış fiyatlarının Çilek Mobilya tarafından
sunulan fiyatlardan farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla Trabzon’da
faaliyet gösteren yetkili satıcılara ait fatura örnekleri incelenmiş ve aynı ürünün farklı
fiyatlardan satıldığı görülmüştür. Dosya mevcudunda yer alan faturalardan anlaşıldığı
üzere flora standart large dolabın liste fiyatı (…..) iken, yetkili satıcılar tarafından
28.04.2014 tarihinde (…..)’ye; 03.03.2014 tarihinde (…..)’ye satılmıştır.
(18) Sonuç olarak, Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin “Emtiayı Satma Koşulları” başlıklı (b ve
c) madde hükümleri dikkate alındığında, Çilek Mobilya tarafından sunulan fiyatların
sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmesinin muhtemel olduğu görülmektedir. Ancak,
fatura örnekleri dikkate alındığında yetkili satıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisine sahip olduğu anlaşılmış ve yapılan incelemede Çilek Mobilya tarafından,
yetkili satıcıların satış fiyatlarının belirlendiğine, buna uymayanlara ceza
uygulanacağına dair herhangi bir delile ulaşılamamıştır. Bu çerçevede, soruşturma
açılmasına bu aşamada gerek olmadığı, ancak Çilek Mobilya’ya Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi hükümlerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale getirilmesi konusunda
görüş gönderilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2. Bununla birlikte, yetkili satıcılık sözleşmesi hükümlerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’e
uygun hale getirilmesi gerektiği, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
haklarında işlem başlatılacağı yönünde Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
14-29/597-263
4/4
uyarınca Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret A.Ş.’ye görüş bildirilmesi için
Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy