Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-289 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 10-60/1274-480
Karar Tarihi : 23.9.2010
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail
Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR
B- RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Neşe Nur ONUKLU, Recep GÜNDÜZ
C- ŞİKAYETÇİ : Re’sen
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR:
20
1. Acar Otomotiv Petrol Tic. Ltd. Şti.
Gaziantep Yolu Üzeri, Evren Sanayi Sitesi Karşısı Yıldız İş Merkezi, Citroën Plaza Şanlıurfa
2. Adım Otomotiv Satış ve Servis Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.
İpekyolu Yolu Üzeri, Sani Konukoğlu Bulvarı No: 25 Şehitkamil/Gaziantep
3. Akça Yedek Parça Otomotiv Gıda ve Kimyevi Mad. San. Tic. Ltd. Şti.
İstanbul Yolu Üzeri 8. Km., Citroen Plaza Tekirdağ
4. Alsancak Oto İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. 30
Akçay Caddesi, No: 258/1 Gaziemir/İzmir
5. Arkas Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.
Aksel İş Merkezi Kısıklı Cad. No:35/A Bağlarbaşı Altunizade/İstanbul
6. As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt ith. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
İstanbul Cad. No:6/1 E-5 Üzeri Gebze/Kocaeli
7. Avcılar Av-Car Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Üniversite Mh, Londra Asfaltı, No:6 Avcılar/İstanbul 40
8. Bostancıoğlu Motorlu Araçlar Dış Ticaret A.Ş.
Topselvi Mh, Havuzbaşı Mevkii, E-5 Karayolu Üzeri, No:50 Kartal/İstanbul
9. Bül Otomotiv Canlı Hayvan İnşaat Yatırım ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti.
Güllük Mh, Yeni Terminal Karşısı Adapazarı
10. Coşkunlar Otomotiv Giyim San. ve Tic. A.Ş.
İzmir Asfaltı, Menderes Blv, No:224 Gümüşler/Denizli
50
11. CTR Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
10-60/1274-480
2
Alemdağ Cad. Kısıklı Mah. No 18/1 Üsküdar/İstanbul
12. Desil Otomotiv Turizm İnş. Nakliyecilik San. ve Tic. Ltd. Şti.
Çayırhisar Mevkii, İzmir Yolu, 6. Km Balıkesir
13. Dinç Otomotiv Tekstil Gıda ve İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ergani Yolu Üzeri 3. Km. İplik Mah. Üçkuyular Mevkii Diyarbakır
14. Elmas Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti. 60
Gürsel Mh, İkizler Sk, No:2 Okmeydanı/İstanbul
15. Gençler Otomotiv Gıda Tic. San. Ltd. Şti.
Zonguldak Yolu Üzeri Ören Köyü Mevkii Zoguldak
16. Göksularsan Otomotiv Taşımacılık Hayvancılık Orman Ürünleri Turizm İnş. San. ve Tic.
A.Ş.
Uğur Mumcu Cad. Çayhane S. No:21 G.O.P. Çankaya/Ankara
17. Gökşenler Oto Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. 70
Atatürk Oto Sanayi Sitesi, 2.Kısım, No:213, 80670 Maslak/İstanbul
18. Göral Motorlu Taşıtlar Turizm Ticaret A.Ş.
Konya Yolu, No:206 Balgat/Ankara
19. Ali Zülfikar Görgülü İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.
Kampüs Yolu üzeri, 5. Km. Van
20. Gün-Las Güney Lastik ve Motorlu Araçlar Ticareti ve Servis Hizmetleri Ltd. Şti.
Antalya - Alanya Karayolu 7.Km, No:198 Antalya 80
21. Hekimoğlu - Sözmen Otomotiv ve Kimyevi Mam. Tic. San. Ltd. Şti.
Evren Mh, Atatürk Blv, No:32 Karacailyas/Mersin
22. Hilal Otomotiv İnş. Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.
Gündoğdu Mahallesi, Çevreyolu Sokak, No:97 Eskişehir
23. Kar Otomotiv ve Tekstil Tic. Ltd. Şti.
Çırpıcı Yedikule Yolu, No:6/1, Cevizlibağ Topkapı/İstanbul
90
24. Kavuklar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Ankara Cd, No:69 Bornova/İzmir
25. Kofoğlu Otomotiv Ticaret ve San. A.Ş.
Sancak Mah. Hükümet Cad. No:134 Yomra/Trabzon
26. Kon-Mot Motorlu Araçlar Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ankara Yolu Üzeri, 4.km, Büsan Sanayi Girişi, No 214 Konya
27. Mersa Otomotiv Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. 100
Sanayi Mh, Sancaklı Cd, No:26 Güngören/İstanbul
28. Metrapol Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Otel ve Market İşletmeciliği Ltd. Şti.
E-5 Karayolu Üzeri, Edirne Koleji Karşısı, 8.Km Edirne
10-60/1274-480
3
29. Oksan Otomotiv İç ve Dış Tic. Sanayi Ltd. Şti.
Atatürk Blv, Kirazlık Mh, No:215, Citroën Plaza Kutlukent Samsun
30. Otosay Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
İstanbul Yolu 12.Km, Şaşmaz Oto Sanayi Sitesi Girişi, No:43 Ankara
110
31. Özdağ Bilişim ve Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti.
Demokrasi Cad, Gülay Sk, Yenişehir Mah, Yahya Kaptan Yolu, Citroën Plaza İzmit
32. Ram Gıda Sanayi Tekstil İnşaat Dayanıklı Tüketim Ambalaj Pazarlama İthalat İhracat
Tic. ve Nakliyat Ltd. Şti.
İskenderun Yolu Üzeri, 5.Km, Citroën Plaza Antakya/Hatay
33. Sertepe Otomotiv İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.
Yeni Yalova Yolu, 15.Km, No:101, Sertepe Plaza, 16335 Ovaakça/Bursa
120
34. Somtaş Otomotiv İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Keykubat Mah. Özkol Sok. No:23 Melikgazi/Kayseri
35. Sönmezler Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Doğalgaz Dönüşüm Sis. İth. İhr. Tic.
San. Paz. A.Ş.
Tortum Yolu Üzeri Erzurum
36. Şenel Motorlu Araçlar ve Akaryakıt Ticaret A.Ş.
Citroën Şenel Plaza, Sivas Çıkışı Erzincan Karayolu, 1. km. Sivas
130
37. Şentürksan Otomotiv Ağır Vasıta iş Makinaları Takım Tezgahları San. Tic. A.Ş.
Hacıilyas Mah. Gül S. Gül İş Merkezi Kat:1 No:4 Bursa
38. Tekbaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Mersin Yolu Üzeri, 9.km. Seyhan/Adana
39. Ulugöl Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ihlamurkuyu Mh, Alemdağ Cd, No:241 Ümraniye/İstanbul
40. Uşak Çağdaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. 140
1 Eylül Sanayi Sitesi, 14. Sk, Hizmet Binası Altı Uşak
41. Zengibar Motorlu Araçlar İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Karakavak Mevkii, Ankara Asfaltı Üzeri, 5.km, Citroen Plaza Malatya
42. Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş.
Boyalı Kösk Sok. No:4/1 34345 Bebek/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Citroen Bayi Konseyi tarafından gerçekleştirilen
uygulamalarla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edildiği 150
iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Bazı Citroen bayilerinin yeni araç satış ve yedek parça satış,
bakım-onarım hizmetlerinde fiyat tespit ettikleri iddiası.
G- DOSYA EVRELERİ:
10-60/1274-480
4
Rekabet Kurulunun 27.11.2008 tarih ve 08-67 sayılı toplantısında alınan karar gereği
yapılan önaraştırma kapsamında, Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.’de yapılan yerinde
incelemelerde bulunan belgeler üzerine hazırlanan 31.12.2008 tarih ve 2008-4-289/İİ-160
08-MHA sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 8.1.2009 tarih ve 09-01sayılı
toplantısında görüşülmüş, Baylas Otomotiv A.Ş. (Baylas) ve bayileri hakkında 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (Kanun)’un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan önaraştırma sonucunda hazırlanan
21.2.2009 tarih ve 2008-4-289/ÖA-09-HY sayılı Önaraştırma Raporu’na istinaden,
Kurul’un 25.2.2009 tarih ve 09-08/156-M sayılı Kararı ile Citroen bayisi olan 41 adet
Citroen bayisinin Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti için aynı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma başlatılmıştır.
Rekabet Kurulunun almış olduğu soruşturma kararının ardından, hakkında soruşturma 170
başlatılan taraflara soruşturma açıldığına dair bildirim 4054 sayılı Kanun’un 43.
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 11.3.2009 tarihinde gönderilmiş; Dinç Otomotiv Tekstil
Gıda ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. (Dinç)’ne posta ile ulaşılamadığından ilanen tebligat
yapılmış ve As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt ith. İhr. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (As Coşkunlar)’ne ise soruşturma bildirimi mahalle muhtarına tebliğ suretiyle
yapılmıştır. Dinç ve As Coşkunlar dışındaki tarafların birinci yazılı savunmaları süresi
içinde Kurumumuza intikal etmiştir.
Soruşturmanın, 6 aylık süresinin sona erdiği 25.8.2009 tarihine kadar
tamamlanamayacağının anlaşılması üzerine, soruşturma süresi 5.8.2009 tarih ve 09-180
34/835-M sayılı Kurul Kararı ile süresinin bitiminden itibaren 6 ay uzatılmıştır.
Soruşturmada yapılan incelemelerde, “Filomobil” olarak adı geçen Bayraktar Otomotiv
ve Servis Hizmetleri A.Ş. (Bayraktar)’nin bayiler arası fiyat tespiti anlaşmasına dâhil
olduğuna dair belgelere ulaşılması üzerine hazırlanan 24.12.2009 tarihli Bilgi Notu,
30.12.2009 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve alınan 09-61/1495-M sayılı Karar
ile Kurul, Bayraktar hakkında Kanun’u ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak aynı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve soruşturmanın 25.2.2009
tarih ve 09-08/156-M sayılı Karar ile başlatılan soruşturma ile birleştirilmesine karar
vermiştir. Soruşturmaya eklenen Bayraktar’a 4.1.2010 tarihinde soruşturma bildirimi 190
gönderilmiş ve 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını yapmaları istenmiştir. Söz
konusu teşebbüsün ilk yazılı savunması 4.2.2010 tarih ve 1013 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
Yürütülen soruşturma sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyeti’nin görüş ve tespitlerini
içeren 25.2.2010 tarih ve SR/10-4 sayılı Soruşturma Raporu, aynı Kanun’un 45.
maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve 30 günlük
savunma süre uzatım talebi bulunan taraflara ek süre tanınmıştır. İkinci yazılı
savunmalara ilişkin Soruşturma Heyeti’nin görüşlerini içeren Ek Görüş, Kanun’un 45.
maddesi uyarınca Rekabet Kurulu üyeleri ile hakkında soruşturma yürütülen taraflara 200
18.5.2010 tarihinde gönderilmiştir.
Üçüncü yazılı savunmalara ilişkin savunma süre uzatım talebinde bulunan taraflara 30
günlük ek süre verilmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen tarafların üçüncü yazılı
savunmaların sonuncusu 20.7.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
20.9.2010 tarihinde taraf temsilcilerinin katılımıyla Sözlü Savunma Toplantısı yapılmış,
10-60/1274-480
5
toplantıya katılanlar iddia ve savunmalarını bir defa da sözlü olarak dile getirmiştir. Kurul
Kanun’un 48. maddesi uyarınca 23.9.2010 tarihli toplantısında nihai kararını vermiştir.
H- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: 210
Soruşturma Heyetinde yer alan raportörler tarafından;
1- Baylas Otomotiv A.Ş. bayisi olan,
Akça Yedek Parça Otomotiv Gıda ve Kimyevi Mad. San. Tic. Ltd. Şti.
As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Avcılar Av-Car Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş.
Bostancıoğlu Motorlu Araçlar Dış Ticaret A.Ş.
CTR Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. 220
Elmas Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti
Gökşenler Oto Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
Kar Otomotiv ve Tekstil Tic. Ltd. Şti.
Mersa Otomotiv Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
Oksan Otomotiv İç ve Dış Ticaret Sanayi Ltd. Şti.
Özdağ Bilişim ve Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti.
Ulugöl Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte eylemlerde
bulundukları ve söz konusu teşebbüslere aynı Kanun’un 16. maddesi çerçevesinde idari 230
para ceza verilmesi gerektiği,
2- Ancak haklarında soruşturma yürütülen
Acar Otomotiv Petrol Tic. Ltd. Şti.
Adım Otomotiv Satış ve Servis Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.
Alsancak Oto İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
Arkas Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.
Bül Otomotiv Canlı Hayvan İnşaat Yatırım ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti.
Coşkunlar Otomotiv Giyim San. ve Tic. A.Ş. 240
Desil Otomotiv Turizm İnş. Nakliyecilik San. ve Tic. Ltd. Şti.
Dinç Otomotiv Tekstil Gıda ve inşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
Gençler Otomotiv Gıda Tic. San. Ltd. Şti.
Göksularsan Otomotiv Taşımacılık Hayvancılık Orman Ürünleri Turizm İnş. San.
ve Tic. A.Ş.
Göral Motorlu Taşıtlar Turizm Ticaret A.Ş.
Ali Zülfikar Görgülü İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.
Gün-Las Güney Lastik ve Motorlu Araçlar Ticareti ve Servis Hizmetleri Ltd. Şti.
Hekimoğlu - Sözmen Otomotiv ve Kimyevi Mam. Tic. San. Ltd. Şti.
Hilal Otomotiv İnş. Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. 250
Kavuklar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Kofoğlu Otomotiv Ticaret ve San. A.Ş.
Kon-Mot Motorlu Araçlar Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
10-60/1274-480
6
Metrapol Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Otel ve Market İşletmeciliği Ltd. Şti.
Otosay Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
Ram Gıda Sanayi Tekstil İnşaat Dayanıklı Tüketim Ambalaj Pazarlama İthalat
İhracat Tic. ve Nakliyat Ltd. Şti.
Sertepe Otomotiv İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.
Somtaş Otomotiv İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Sönmezler Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Doğalgaz Dönüşüm Sis. İth. 260
İhr. Tic. San. Paz. A.Ş.
Şenel Motorlu Araçlar ve Akaryakıt Ticaret A.Ş.
Şentürksan Otomotiv Ağır Vasıta İş Makinaları Takım Tezgahları San. Tic. A.Ş.
Tekbaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Uşak Çağdaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Zengibar Motorlu Araçlar İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri,
3- Ayrıca ihlalde belirleyici etkisi olduğu tespit edilen Hüseyin Akça, Ali Coşkun, Bayram
Gören, Eray Emek, Nurettin Bostancıoğlu, Adnan Ofluoğlu, Bekir Çilsal, Ayhan Elmas, 270
Adil Gören, İsmail Okutgen, Murat Özdağ, Alaaddin Ulugöl hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesi kapsamında idari para cezası verilmesi gerektiği,
4- 4054 sayılı Kanun’un 14 ve 15. madde çerçevesinde Kurulca yetkilendirilen
Soruşturma Heyeti’ne eksik/yanıltıcı bilgi vermesi nedeniyle, Duyar Danışmanlık Lojistik
Mağazacılık İnşaat Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesi birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ceza verilmesi gerektiği
kanaat ve sonuçlarına ulaşılmıştır.
280
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1.Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Acar Otomotiv Pet. Tic. Ltd. Şti. (Acar)
Acar 15.12.2006 tarihinde Citroen bayiliğine başlamıştır. Söz konusu teşebbüs herhangi
bir Konsey toplantısına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.2. Adım Otomotiv Satış ve Servis Hizmetleri Tic. San. Ltd. Şti. (Adım)
Adım, Eylül 2008 tarihinde Citroen bayiliğine başlamıştır. Söz konusu teşebbüs Konsey 290
toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.3. Akça Yedek Parça Oto. Gıda ve Kimya Mad. San. Tic. Ltd. Şti. (Akça)
Akça, 23.5.2007 tarihinden 25.3.2009 tarihine kadar Citroen bayisi olarak faaliyet
göstermiştir. Söz konusu teşebbüs, yöneticisi Hüseyin Akça’nın Konsey toplantılarına
katıldığını bildirmiştir. Akça, Citroen bayiliği yanı sıra 2003 yılından itibaren Isuzu yetkili
satıcı ve servisi olarak da faaliyet göstermektedir.
10-60/1274-480
7
I.1.4. Ali Zülfikar Görgülü İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ali Zülfikar Görgülü )
Ali Zülfikar Görgülü, 6.6.2001 tarihinde Citroen bayiliğine başlamıştır. Söz konusu 300
teşebbüs Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.5. Alsancak Oto İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. (Alsancak)
Alsancak, 10.4.2006 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
Söz konusu teşebbüs Baylas yönetimi ile birlikte yapılan Konsey toplantılarına
ortaklarından Mehmet Ali Akkalay’ın katıldığını beyan etmiştir.
I.1.6. Arkas Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. (Arkas)
Arkas, 10.7.2007 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir. 310
I.1.7. As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(As Coşkunlar)
19.10.2009 tarihinde yerinde inceleme yapmak üzere anılan teşebbüse gidilmiş, ancak
teşebbüsün belirtilen adresteki ticari işletmesinin kapandığı görülmüştür. Ticaret
sicillerinden bilgi istenerek, Gebze Ticaret Sicili’nden söz konusu şirketin tüzel kişiliğinin
devam ettiği bilgisi alınmıştır. Citroen markasının Türkiye distribütörü Baylas tarafından
ise, As Coşkunlar’ın 13.2.2009 tarihi itibarıyla Citroen bayiliğini sona erdirdiği, tüzel
kişiliğin devam edip etmediğine ilişkin bilgilerinin bulunmadığı beyan edilmiştir. Kocaeli
Uluçınar Vergi Dairesi Müdürlüğünden söz konusu teşebbüsün en son 2008 yılında 320
kurumlar vergisi beyannamesi verdiği tespit edilmiştir. Ceza hesabında söz konusu
beyannamede yer alan bilgiler üzerinden teşebbüsün cirosuna ulaşılmıştır.
I.1.8. Avcılar Av-Car Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Av-Car)
Av-Car, 27.5.1999 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.9. Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş. (Bayraktar)
Bayraktar Holding bünyesinde bulunan Baylas ve Bayraktar aynı iktisadi bütünlük
içerisinde yer aldıklarından, bu iki şirket Kanun kapsamında tek teşebbüs olarak kabul 330
edilmiştir. Bayraktar, “Filomobil” ticari işletme adı ile 2.3.2005 tarihinden itibaren fiili
olarak Citroen araç satmaya başlamış, 13.6.2007 tarihinde Citroen araç satışını
sonlandırmıştır.
I.1.10. Bostancıoğlu Motorlu Araçlar Dış Tic. A.Ş. (Bostancıoğlu)
Bostancıoğlu 2005 Mayıs ayından itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
Bostancıoğlu, Citroen bayiliği yanı sıra 2009 yılında Citroen servisinde kullanılmak üzere
Shell motor yağları bayiliği ve oto kiralama faaliyetlerini yürütmüştür. Konsey
toplantılarına şirket ortağı ve genel müdürü Nurettin Bostancıoğlu katılmıştır.
I.1.11. Bül Otomotiv Canlı Hayvan İnşaat Yatırım ve Paz. Tic. Ltd. Şti. (Bül) 340
Bül 16.8.2000 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.12. Coşkunlar Otomotiv Giyim San. ve Tic. A.Ş. (Coşkunlar)
10-60/1274-480
8
Coşkunlar, 1.1.2003 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.13. CTR Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (CTR)
Soruşturma safhasında CTR, 9.9.2009 tarihinde İstanbul’da yaşanmış olan sel felaketi 350
nedeniyle istenilen belgeleri sağlayamadığını ve Ticaret Mahkemesinde açılmış olan
zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın henüz sonuçlanmadığını beyan etmiştir.
I.1.14. Dinç Otomotiv Tekstil Gıda ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. (Dinç)
Dinç’e adresinde tebligat yapılamadığından, 16.9.2009 tarihli Sabah Gazete'sinde anılan
teşebbüse ilanen tebligat yapılmıştır. Ayrıca 22.6.2009 tarih, 297 ve 298 sayılı yazılar ile
Diyarbakır ili Kayapınar Kaymakamlığı, İlçe Emniyet Müdürlüğü ve Diyarbakır Ticaret ve
Sanayi Odası'na anılan teşebbüs hakkında bilgi sorulmuştur. Gelen cevaplardan, adı
geçen teşebbüsün kayıtlarda mevcut adreste bulunmadığı, ancak tüzel kişiliğinin halen
devam etttiği bilgisi edinilmiştir. 360
I.1.15. Desil Otomotiv Turizm İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Desil)
Desil, Aralık 2002 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.16. Elmas Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (Elmas)
Elmas 1.6.2004 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına şirket genel müdürü ve ortağı Ayhan Elmas’ın
birkaç defa davet üzerine katıldığını beyan etmiştir.
370
I.1.17. Gençler Otomotiv Gıda Tic. San. Ltd. Şti. (Gençler)
Gençler, 1.6.2005 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs, genel müdür Atalay Göktepe’nin Konsey toplantılarına Ankara ve
İstanbul olmak üzere iki kez katıldığını beyan etmiştir.
I.1. 18. Göksularsan Otomotiv Taşımacılık Hayv. Orman Ür. Turizm İnş. San. ve Tic.
A.Ş. (Göksularslan)
Göksularsan 2004 yılında Citroen bayisi olarak faaliyete başlamış, Şubat 2009’da ise
bayiliği sona ermiştir. Söz konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına hiçbir yöneticisinin
katılmadığını, sadece Baylas tarafından düzenlenen ve tüm bayiler ile Baylas 380
yetkililerinin katıldığı toplantılara yönetim kurulu başkan yardımcısı Aysel Göksu’nun
katıldığını, birkaç toplantıya da bu kişi ile beraber kurul başkanı Ali Göksu ve hissedar
Yıldıray Göksu’nun katıldığını beyan etmiştir.
I.1.19. Gökşenler Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gökşenler)
Gökşenler, 1999 yılından itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs, konsey üyesi olmadığını ancak yılda bir ya da iki kere düzenlenen
bayiler arası toplantılara yöneticilerinden Bekir Çilsal ve Sibel İlkay’ın zaman zaman
katıldığını beyan etmiştir
390
I.1.20. Göral Motorlu Taşıtlar Turizm Tic. A.Ş. (Göral)
10-60/1274-480
9
Göral, 22.11.2005 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs, yöneticilerinden Nezih Allıoğlu’nun Baylas tarafından düzenlenen
Ankara bölgesi ile ilgili bayi toplantılarından bir ya da iki tanesine katıldığını beyan
etmiştir.
I.1.21. Gün-Las Güney Lastik ve Motorlu Araçlar Tic. Ve servis Hizmetleri Ltd. Şti.
(Gün-Las)
Gün-Las, Aralık 2001 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
Söz konusu teşebbüs Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir. 400
I.1.22. Hekimoğlu Sözmen Otomotiv ve Kimyevi Mamüller Tic. Ve San. Ltd. Şti.
(Hekimoğlu-Sözmen)
Hekimoğlu-Sözmen, 1998 yılında Citroen bayiliğine başlamıştır. Söz konusu teşebbüs
Bayi Konseyi ve Baylas üst yönetimi ortak toplantılarına Nihat Sözmen'in katıldığını
beyan etmiştir.
I.1.23. Hilal Otomotiv İnş. Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. (Hilal)
Hilal 25.6.1999 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüs Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir. 410
I.1.24. Kar Otomotiv ve Tekstil Tic. Ltd. Şti. (Kar)
Kar, 2004 Nisan ayından itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Söz
konusu teşebbüsün ortağı Kubilay Erdem 18 ay Konsey başkanlığı yapmıştır. Kar,
Citroen bayiliği yanı sıra 2009 yılından itibaren Daihatsu bayiliği ve yetkili servisliği
faaliyetlerini yürütmüştür.
I.1.25. Kavuklar Otomotiv Tic. San. A.Ş. (Kavuklar)
Kavuklar, 30.12.2003 tarihinden itibaren Kavuklar Akaryakıt Otomotiv İnş. San. ve Tic.
A.Ş. unvanı altında Citroen bayisi olarak faaliyet göstermeye başlamıştır. 3.12.2008 420
tarihinden itibaren ise Kavuklar unvanı ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Söz konusu
teşebbüs, bölge temsilcilerinin aralarında yaptıkları toplantılara grup direktörü Mehmet
Kavuk’un bir ya da iki kere katıldığını beyan etmiştir.
I.1.26. Kofoğlu Otomotiv ve Tic. San. A.Ş. (Kofoğlu)
Kofoğlu, 1997 yılı Haziran ayından itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
Söz konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına hissedarı Fatih Kofoğlu’nun bir ya da iki kez
katıldığını beyan etmiştir.
I.1.27. Kon-Mot Motorlu Araçlar Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kon-Mot) 430
Kon-Mot, 14.12.2006 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
Söz konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
I.1.28. Mersa Otomotiv Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti (Mersa)
1.9.1999 tarihinde Citroen bayiliğine başlayan teşebbüs, konsey toplantılarına
katılmadığını beyan etmektedir.
I.1.29. Metrapol Petrol ve Petrol Ürünleri Tur. Otel ve Market İşl. Ltd. Şti. (Metrapol)
10-60/1274-480
10
Metrapol, 2005 yılının ikinci yarısından itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet
göstermektedir. Söz konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını beyan 440
etmiştir.
I.1.30. Oksan Otomotiv İç ve Dış Ticaret San. Ltd. Şti. (Oksan)
1.9.1999 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet gösteren söz konusu teşebbüs,
Konsey toplantılarına şirket genel müdürü ve hissedarı olan İsmail Okutgen’in katıldığını
beyan etmiştir.
I.1.31. Otosay Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. (Otosay)
1.7.1995 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet gösteren teşebbüs, Konsey
toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir. 450
I.1.32. Özdağ Bilişim ve Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti. (Özdağ)
1.5.2006 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet gösteren teşebbüs, Konsey
toplantılarına şirket genel müdürü Murat Özdağ’ın katıldığını beyan etmiştir.
I.1.33. Ram Gıda San. Tekstil İnş. Day. Tük. Amb. Paz. İth. İhr. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.
(Ram)
1.1.2004 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet gösteren söz konusu teşebbüs,
Konsey toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
460
I.1.34. Sertepe Otomotiv İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. (Sertepe)
2004 yılından itibaren Citroen bayisi olan teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını
beyan etmiştir.
I.1.35. Somtaş Otomotiv İnş. Tic. San. Ltd. Şti. (Somtaş)
Somtaş 2000 yılında Citroen bayiliğine başlamış, 31.7.2009 tarihi itibarıyla bayilik
faaliyetine son vermiştir. Söz konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını
beyan etmiştir.
I.1.36. Sönmezler Oto. İnş. Taah. Nak. Gıda Doğalgaz Dönüşüm Sis. İth. İhr. Tic. 470
San. Paz. A.Ş. (Sönmezler)
Sönmezler grubu 1.1.2004 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet
göstermektedir. Söz konusu teşebbüs, Konsey toplantılarına katılmadığını beyan
etmiştir.
I.1.37. Şenel Motorlu Araçlar ve Akaryakıt Tic. A.Ş. (Şenel)
12.5.2004 tarihinden itibaren Citroen bayisi olan teşebbüs, Konsey toplantılarına genel
müdür Abdullah Şenel’in tahminen bir ya da iki kez katıldığını, ancak kendisinin vefat
etmiş olması nedeniyle toplantı tarih ve yeri konusunda kesin bilgiye sahip olmadıklarını
beyan etmiştir.
480
I.1.38. Şentürksan Oto San. ve Tic. A.Ş. (Şentürksan)
22.4.2008 tarihinden itibaren Citroen bayisi olarak faaliyet gösteren teşebbüs, Konsey
toplantılarına katılmadığını beyan etmiştir.
10-60/1274-480
11
I.1.39. Tekbaş Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Tekbaş)
Ocak 2007 tarihinden itibaren Citroen bayisi olan teşebbüs, 2009 yılı başında Baylas
yöneticilerinin katıldığı Konsey toplantısına yönetim kurulu üyesi Mehmet Simge Baş’ın 490
katıldığını beyan etmiştir.
I.1.40. Ulugöl Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ulugöl)
Mayıs 2005 tarihinden itibaren Citroen bayisi olan söz konusu teşebbüs, yöneticilerinden
Nejat Ulugöl ve bazen de Aladdin Ulugöl’ün Konsey toplantılarına katıldığını beyan
etmiştir
I.1.41. Uşak Çağdaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Çağdaş)
2002 yılından itibaren Citroen bayisi olan teşebbüs, Konsey toplantılarına hiçbir
yöneticisinin katılmadığını, sadece Baylas tarafından düzenlenen ve tüm bayiler ile 500
Baylas yetkililerinin katıldığı toplantılara hissedar Hatice Duymuş Turan’ın katıldığını
beyan etmiştir.
I.1.42. Zengibar Motorlu Araçlar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Zengibar)
28.12.2005 tarihinde Citroen bayiliğine başlayan teşebbüs, ortağı olan Şahin Özer'in
Baylas'a sorunlarını anlatmak için birkaç Konsey toplantısına katıldığını beyan etmiştir.
I.2. Bayi Konseyi Hakkında Genel Bilgi
Bayiler arasında “İş Geliştirme Konseyi” olarak da ifade edilen Bayi Konseyi, 2001
yılında, bayilerin müşteri memnuniyeti, marka gelişimi ve pazar payının arttırılması 510
konularında ana distribütör olan Baylas ile görüş alışverişinde bulunmak ve bayilerin
ortak sorunlarını dile getirmek amacıyla Baylas teşviki ile kurulmuştur. İş Geliştirme
Konseyi’nin tüm bayileri kapsamakta olduğu Soruşturma taraflarınca bildirilen
hususlardandır.
Konsey başkanı 2009 Haziran’ından itibaren Bostancıoğlu Otomotiv ortağı Nurettin
Bostancıoğlu’dur. Ayrıca İçel bayisi Nihat Sözmen (Hekimoğlu-Sözmen) Akdeniz Bölgesi
temsilcisi seçilmiş olmasına rağmen görevi iş yoğunluğu nedeniyle kabul etmemiş ve
yerine henüz bir temsilci seçilmemiştir. İç Anadolu bölge temsilcisi Sedat Demir’in Ocak
2010’da göreve başlamasına kadar İç Anadolu bölge temsilciliğini Göral’dan Murat 520
Allıoğlu yürütmüştür. Benzer şekilde, Ocak 2010 öncesinde Ege Bölgesi temsilciliğini
Kavuklar’dan Mehmet Kavuk yürütmüştür. Aşağıda 2007 yılından itibaren Konsey
yöneticilerine yer verilmektedir:
Tablo 1: Konsey Yöneticileri.
2008 2009 Yönetici İsmi 2007
İlk 6 ay İkinci 6 ay İlk 6 ay İkinci 6 ay
2010
Kubilay
Erdem
Başkan/
Marmara
(Avrupa) Böl.
Temsilcisi
Başkan/
Marmara
(Avrupa) Böl.
Temsilcisi
Marmara
(Avrupa)
Böl.
Temsilcisi
Nurettin Başkan Başkan
10-60/1274-480
12
Bostancıoğlu
Ayhan Elmas Marmara
(Avrupa)
Böl.
Temsilcisi
Marmara
(Avrupa)
Böl.
Temsilcisi
Murat Özdağ Marmara
(Anadolu)
Böl.
Temsilcisi
Marmara
(Anadolu)
Böl.
Temsilcisi
İsmail
Okutgen
Karadeniz
Böl.
Temsilcisi
Başkan Başkan Karadeniz
Böl.
Temsilcisi
Karadeniz
Böl.
Temsilcisi
Sedat Demir İç Anadolu
Böl.
Temsilcisi
Mehmet Ali
Akkalay
Ege Böl.
Temsilcisi
Ege Böl.
Temsilcisi
Alaaddin
Ulugöl
Marmara
(Anadolu)
Böl.
Temsilcisi
Marmara
(Anadolu)
Böl.
Temsilcisi
Marmara
(Anadolu)
Böl.
Temsilcisi
Şahin Özer Doğu
Anadolu Böl.
Temsilcisi
Nihat Sözmen Akdeniz Böl.
Temsilcisi
Mehmet
Kavuk
Ege Böl.
Temsilcisi
Ege Böl.
Temsilcisi
Mehmet Baş
Akdeniz Böl.
Temsilcisi
Akdeniz
Böl.
Temsilcisi
Murat Alıoğlu
İç Anadolu
Böl.
Temsilcisi
İç Anadolu
Böl.
Temsilcisi
İç Anadolu
Böl.
Temsilcisi
İç Anadolu
Böl.
Temsilcisi
I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
1. CTR’de bulunan ve bir sonraki belgeden 5.2.2007 tarihli olduğu anlaşılan “İstikrarı
Bozmuş Sayılacak Konular” başlıklı belgede: 530
“1. İstikrarı herhangi bir şekilde bozmuş olan bayi, satış bölümü için 10.000
YTL, servis bölümü için 5.000 YTL ödeyecektir. Ayrıca bayilere bildirimi
yapılacaktır.
2. Satış fiyatlarını etkileyecek her tür hediye ve indirim “istikrarı bozmuş”
olarak kabul edilecektir.
a. Aksesuar fiyatları gönderilen listenin altında olmayacaktır….
b. Akaryakıt fişi ya da hediyesi verilmeyecektir.
c. Sigorta ve kasko satışlarında hediye yada zararına poliçe satışı
olmayacaktır. 540
d. Konseyin bilgisi olmadan hiçbir suretle servis kampanyası
düzenlenmeyecektir.
10-60/1274-480
13
e. Servislerde perakende müşteriye uygulanacak indirim araç filosuna
sahip firmalar dahil; yedek parçada %10, işçilikte %15’i geçmeyecektir.
Tavsiye edilen asla bu indirimlerin yapılmamasıdır.
f. Satış esnasında araç bakımı ile ilgili ücretsiz ve/veya indirimli bakım
vaadinde bulunulmayacaktır.
g. Satış ve serviste, oto kuaförlerin verdiği cam suyu itici, koltuk koruma
ve motor koruma hediye edilebilecek, bunların dışında verilen her türlü
hediye “istikrarı bozmuş” sayılacaktır. 550
3. Aksesuarlı araç satışlarında araç fiyatı ayrı, satılan aksesuarların fiyatları
ayrı ve tek tek listelenerek belirtilecektir.
4. Filo satışları Baylas Otomotiv A.Ş.’den gelen onay yazısı ile
belgelendirilecektir.
a. Tarafınıza filo listesi gönderilecektir
b. Her satışın mutlaka açıklamalı satış formu olması gerekmektedir.
5. Jumper tipi araçlarımızda Panelvan fiyatının listedeki gibi olması kaydıyla
“dönüşüm” fiyatı mantık çerçevesinde serbest bırakılmıştır.
a. Jumper tipi araçların dönüşümlü satılması halinde sipariş formunda
aracın fiyatı ve dönüşüm fiyatı ayrı ayrı belirtilecektir. 560
6. Satışı etkileyecek şekilde vade farksız vade uygulanamaz.
7. Bayilerin kendi aralarında yaptıkları araç alım/satışları vadeli fiyattan olup
ödemesi 3 gündür.
Yukarıda sözü geçen satışı etkileyecek argümanların dışında yine satışı
etkileyecek yazılı olmayan tüm promosyon ve maddi değere dönüşebilecek
her türlü aktivite (anahtarlık, ajanda, mendil, araç kokusu dışında) “istikrarı
bozmuş” sayılacağından, titizlikle yaklaşılmasını önemle rica ederiz.
Yapılan bu istikrar çalışması tüm Türkiye’deki bayileri kapsaması
anlamında düzenlenmektedir. Ancak bu uygulamanın bölgenin bayileri
dışında ANADOLU bayilerinden herhangi birinin istikrarı bozmasına sebep 570
değildir. ANADOLU bayileri bayii konseyinin bölge yöneticileri tarafından
denetlenecek olup takibi, takip formu kendilerince yapılacaktır.
İstikrarın bozulması durumunda geçerli olan deliller;
a. Ses kaydı
b. Görüntülü ses kaydıdır.
Bayiler kendi aralarında, kendi adlarına denetlemeler yapabilir, yaptırabilir.
Tartışmasız olarak istikrarı bozmuş kanıt sunan bayiye araştırma bedeli
olarak, yakalama başına 400 YTL ödenecektir.”
ifadeleri yer almaktadır. Aynı belgenin taslağı olduğu düşünülen başka bir belge de
7.2.2007 tarihinde Adnan Ofluoğlu’na gönderilmiştir. 580
2. CTR’de elde edilen 21.3.2007 tarihli ve Bayi Konseyi Başkanı ve Kar Oto Genel
Müdürü Kubilay Ercan ERDEM’den CTR Genel Müdürü Adnan OFLUOĞLU’na
gönderildiği anlaşılan yazıda;
“Sayın Meslektaşım,
5.2.2007 tarihinde tarafınıza göndermiş olduğumuz yazıda istikrarı bozacak
konular arasında servis indirimleri de yer almıştı. Bu konu araç satışına
BAĞLI OLMAKSIZIN dönemsel olarak bayi arkadaşlarımızın yapmış olduğu
yüksek indirimlerle diğer bayi arkadaşlarımızın servisinin zarar görmesini 590
önlemek amacı fikir birliği ile hayata geçirilmişti. Ancak bu konuda son
10-60/1274-480
14
günlerde siz bayi arkadaşlarımızdan gelen sorular nedeniyle tekrar açıklama
gereği duyuyoruz. Servislerimizde istikrarı sağlamak adına yapılacak
indirimler YEDEK PARÇA da %10’u İŞÇİLİKLERDE ise %15’i
geçmeyecektir. Bu oranların üzerinde yapılacak her tür uygulama ve
örneğin maddi değeri yüksek hediye de vermek istikrarı bozmuş
sayılacaktır. Yine daha önceki gönderimde belirttiğimiz gibi yapılacak servis
kampanyalarını bayi konseyinin görüşünün alınarak yapılması esastır.
Hepimizin haklarının korunması adına önemli olan bu konuda
hassasiyetinizi rica ederim. 600
Saygılarımla
Citroen Bayi Konseyi Adına
Başkan
Kubilay Ercan ERDEM”
3. CTR’de bulunan ve 20.3.2007 tarihinde Kubilay Ercan Erdem tarafından bayilere
gönderildiği anlaşılan yazıda, Baylas’ın belirli bir araçta kampanya başlattığı belirtilmekte
ve bu araca ilişkin olarak, 20.3.2007 tarihinden itibaren geçerli olan “Metalik Dahil dip
fiyat” ve “Önerilen fiyat” başlıkları ile fiyat listesine yer verilmektedir.
610
4. “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı CTR Otomotiv’de bulunan Eylül
2007 tarihli yazıda, Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 150 TL indirim yaptığı, sipariş formuna
liste fiyatındaki tutarın yazılacağı, indirimli fiyatın yazılamayacağının ifade edildiği
belirtilerek “7.500 YTL” ceza uygulanması gerektiği belirtilmektedir. Bu durumun ekte yer
alan ses kayıt dosyasında 24:05 ve 26:00 saniyeler arasında bulunduğu ifade
edilmektedir. Belgede Adnan OFLUOĞLU (CTR-İstanbul), Bayram GÖREN (Av-car-
İstanbul) ve Ayhan ELMAS’ın (Elmas-İstanbul) imzası bulunmaktadır. Ayrıca belgenin
7.12.2007 tarihinde Kar Plaza’dan Kubilay ERDEM’e gönderildiği ve sekreteri Elif
DEMİRBİLEK‘ten teyidi alındığı ifade edilmektedir. Belgenin üzerinde “Duyar
Danışmanlık” notu yer almaktadır. 620
5. CTR Otomotiv’de bulunan “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Ekim
2007 tarihli yazıda, Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 300 TL fiyat indirimi yaptığı ve aracın
Mp3 çalar fiyatı dâhil verildiği belirtilmektedir. Bu durumun ekte yer alan ses kayıt
dosyasında 02:00 ve 03:00 saniyeler arasında yer aldığı ifade edilmektedir. Bu belgede
Adnan OFLUOĞLU, Bayram GÖREN ve Ayhan ELMAS’ın imzası bulunmaktadır. Ayrıca
belgenin 7.12.2007 tarihinde Kar Plaza’dan Kubilay Ercan ERDEM’e gönderildiği ve
sekreteri Elif DEMİRBİLEK‘ten teyidi alındığı ifade edilmektedir.
6. CTR Otomotiv’de bulunan “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Kasım 630
2007 tarihli yazıda, Ulugöl’ün (İstanbul) iki araç satışında 200 ve 150 TL olmak üzere
fiyat indirimi yaptığı ve her bir araç için 7.500 TL ceza uygulanması gerektiği ifade
edilmektedir. Bu durumun ekte yer alan ses kayıt dosyasında 3:50 ile 05:25 saniyeler
arasında ifade edildiği belirtilmektedir. Belgede Adnan OFLUOĞLU, Bayram GÖREN ve
Ayhan ELMAS’ın imzası bulunmaktadır. Ayrıca belgenin 7.12.2007 tarihinde Kar
Plaza’dan Kubilay ERDEM’e gönderildiği ve sekreteri Elif DEMİRBİLEK‘ten teyidi
alındığı ifade edilmektedir. Belgelerin üzerinde “Duyar Danışmanlık” notu yer almaktadır.
7. CTR Otomotiv’de bulunan “5 Aralık Fiyat Listesine Göre Firmalar Tarafından Verilen
Maddi Tavizler” başlıklı Aralık 2007 tarihli yazıda, Kar Plaza (İstanbul) isimli firmanın 300 640
10-60/1274-480
15
TL düşük fiyat verdiği belirtilmektedir. Bu durumun ekte yer alan ses kayıt dosyasında
1:30 ile 02:05 saniyeler arasında ve 04:30 ile 05:42 saniyeler arasında gerçekleştiği
ifade edilmektedir. Ayrıca anılan firmaya “7.500 YTL ceza uygulanmalıdır” ifadesine yer
verilmektedir. Bu belgede Adnan OFLUOĞLU’nun imzası bulunmaktadır.
8. CTR Otomotiv’de elde edilen “7 Aralık fiyat Listesine Göre Firmalar Tarafından Verilen
Maddi Tavizler” başlıklı Aralık 2007 tarihli yazıda, Ulugöl (İstanbul) isimli firmanın 450 TL
düşük fiyat verdiği belirtilmekte ve firmaya 7.500 TL ceza uygulanması gerektiği ifade
edilmektedir. Bu durumun ekte yer alan ses kayıt dosyasında 02:10 ile 03:00 saniyeler
arasında ve 05:00 ile 05:42 saniyeler arasında yer aldığı ifade edilmektedir. Belgede 650
Adnan OFLUOĞLU’nun imzası bulunmaktadır.
9. CTR Otomotv’de bulunan “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Kasım
2007 tarihli yazıda, Mersa’nın (İstanbul) 650 TL indirim yaptığı belirtilmekte, ayrıca ses
kayıtlarına ilişkin olarak “cezai şartın olduğu, olayın bilincinde olduğu, telefondaki şahsı
tanımadığı, telefonda fiyat veremeyeceği” şeklinde açıklamalar düşüldüğü
görülmektedir. Bu firmaya da 7.500 TL ceza verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Belgede
Adnan OFLUOĞLU, Bayram GÖREN ve Ayhan ELMAS’ın imzası bulunmaktadır. Ayrıca
belgenin 7.12.2007 tarihinde Kar Plaza’dan Kubilay Ercan ERDEM’e gönderildiği ve
sekreteri Elif DEMİRBİLEK‘ten teyidi alındığı ifade edilmektedir. 660
10. CTR Otomotiv’de bulunan ve el yazısı ile tutulan bir başka belgede, Kar (İstanbul)
isimli teşebbüse ilişkin tutulan kayıtta fiyat hakkında konuşulan saniyeler belirtilmektedir.
Ayrıca “27.600/ Ayna kapı bagaj krom kaplama” ve “27.350 sadece ayna krom kaplama”
ifadelerinden de aracın özelliklerine göre fiyat değişimleri ifade edilmektedir.
11. CTR Otomotiv“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı yazıda, Arkas
(İstanbul), Av-Car (İstanbul) ve Bostancıoğlu (İstanbul)’nun çeşitli miktarlarda indirim
yaptıkları belirtilmektedir.
670
12. “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı CTR Otomotiv’de bulunan
17.9.2007 tarihli belgede, Kocaeli’de faaliyet gösteren Özdağ isimli bayinin 201 TL
indirim yaptığı ve bu durumun ekte yer alan ses kayıt dosyasında 00:55 ve 01:20
saniyeler arasında yer aldığı ifade edilmektedir.
13. “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı 17.10.2007 tarihli belgede,
Coşkunlar’ın (Kocaeli) satış fiyatını gazetede 41.400 TL olarak belirttiği ve araç
boyasına göre 200 ile 1.000 TL tutarında indirim yaptığı ifade edilmekte, belge ekinde de
gazete ilanın bir kopyasına yer verilmektedir.
680
14.“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan belgede,
Kartal’da faaliyet gösteren Bostancıoğlu (İstanbul) isimli bayinin 150 TL indirim yaptığı
ifade edilmektedir.
15. “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan belgede,
belirli tip bir araç için Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 150 TL indirim, Ulugöl’ün (İstanbul) ise
boya, iç ve motor koruma dâhil 27.000 TL fiyat önerdiği ayrıca Kar Plaza ve Ulugöl’ün
ücretsiz park sensörü verdiği belirtilmekte ve bu durumun ekte yer alan ses kayıt
dosyasında belirtilen saniyeler arasında yer aldığı ifade edilmektedir.
690
10-60/1274-480
16
16. “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan belgede,
belirli tip bir araç için Arkas’ın (İstanbul) 250 TL, Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 150 TL
indirim, Ulugöl’ün (İstanbul) ise boya, iç ve motor koruma dâhil 27.000 TL fiyat önerdiği
ayrıca Ulugöl’ün ücretsiz park sensörü verdiği belirtilmekte ve bu durumun ekte yer alan
ses kayıt dosyasında ifade edildiğine değinilmektedir. Ayrıca Ulugöl’ün ücretsiz park
sensörü verdiğine ilişkin bir belge yer almaktadır.
17. CTR Otomotiv’de elde edilen ve “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı
tarih bulunmayan yazıda, üç tip araç için Akça’nın (Tekirdağ) 700, Mersa’nın (İstanbul)
100, Özdağ’ın (Kocaeli) 200 TL indirim önerdiği belirtilmekte ve buna ilişkin ifadelerin 700
ses kayıt dosyasında belirtilen saniyeler arasında bulunduğu ifade edilmektedir.
18. CTR Genel Müdürü Adnan OFLUOĞLU tarafından antetli bir kağıda el yazısı ile
tutulmuş, Ulugöl hakkında olduğu anlaşılan notta;
“Gülçin Hanım ile görüşülmüş
34. saniye 26.950 fiyat veriliyor.
Yakut kırmızı renk bakılıyor
Kampanyamız var 26.950 deniliyor.
5:52. sürede aksesuar soruluyor kataloğa bakılıyor 710
Park sensörü fiyatı soruluyor
Burçin Hanım;
O zaman şöyle yapalım park sensörünü hediye edelim diyor.”
ifadelerine yer verilmektedir. Söz konusu notun ekinde de Ulugöl’ün park sensörü hediye
ettiği notu da bir başka belgede yer almaktadır.
19. Bir ses kaydından dinlenerek tutulduğu anlaşılan el yazısı bir başka notta, Kar Plaza
ile bir müşteri arasında gerçekleşen konuşmanın dökümüne yer verilmektedir:
720
“01:30. saniyede
Müşteri:Süleyman Ergelez
Geçende 1.9-ABSli-camlı koltuklu 25.250 fiyat teklifi yapmıştınız.
Kar Plaza: Levent Bey Araç fiyatı liste 25.687
Şu an onu veremeyiz.
Müşteri:Süleyman Ergelez
O gün bir kampanya mı vardı?
Kar Plaza: Levent Bey
Evet abi kampanya vardı evet
03:05. saniyede 730
Müşteri:Süleyman Ergelez
O gün verdiğiniz fiyat 1.9-ABSli-camlı koltuklu 25.250 verdiniz. O gün için mi geçerliydi?
Kar Plaza: Levent Bey
Yani evet evet.”
20. CTR çalışanı Orhan ÇIKRIKÇI tarafından hazırlanan “Satış Eylem Raporu” başlıklı
belgede;
“… Ağustos ayında yaşadığımız 2008 model yılı değişiminde yıllarca belirli bir müşteri
portföyüne sahip olan bayiler fiyatlarda oynayarak araç satmışlardır. 740
Kar Plaza bunun bir örneğidir. Bizzat kendim birinin tanıdığıyım diyerek 800 Ytl indirim
aldım. Ses kayıtlarında mevcuttur.
10-60/1274-480
17
Ayrıca Daihatsu bayisi de olan Kar Plaza yine kendisinin fiyat kırmasından dolayı diğer
bayiler tarafından fiyat birliği bozulmuştur.
Fiyat konusunda önceki aylardaki gibi fiyat kırma sistemimize devam etmemiz
gerekmektedir. Ancak fiyat birliğinin olması ve 7500 YTL ceza olması ve bu cezanın şirket
elemanlarından kesilmesi rahat hareket etmemizi kısıtlamaktadır. …”
ifadeleri yer almaktadır.
21. CTR’de “Citroen Gizli Müşteri Anketi, 2007/Mart, Bayi Özet Raporu, CTR-İstanbul” 750
başlıklı powerpoint sunuş dokümanının ilk sayfasında;
“AMAÇ VE YÖNTEM
Citroen için Metod Araştırma & Pazarlama Danışmanlık Şirketi tarafından gerçekleştirilen
CITROEN GİZLİ MÜŞTERİ ARAŞTIRMASI’nın temel amacı, Citroen Yetkili Satıcılarının
satış hizmetleri hakkındaki yaklaşımlarının ve Citroen müşterilerinin Yetkili Satıcılardan
memnuniyet düzeylerinin analiz edilmesidir.”
denilmektedir.
22. Göral’da bulunan ve 22.9.2008 tarihinde Oksan’dan muhtelif bayilere gönderilmiş 760
olan elektronik postada, şu ifadeler yer almaktadır:
“Değerli bayi arkadaşlarım
Yaklaşık 2 yıldır Kubilay Erdem’in başkanlığında görev yapan bayi konseyi bu süre içinde
firmalarımızın yaşam kaynağı olan karlılığı sağlayabilmek için oluşturduğu fiyat istikrarını
bayi arkadaşlarımızın da katkılarıyla başarıyla sürdürmüştür.
Ayrıca Kubilay beyin bizlerden ricası hem İstanbul bayilerinin aralarında oluşturdukları
dostluk ve uyumlarının, hem de sağladığımız fiyat istikrarının devam etmesidir. Sanıyorum
bu konuda hepimiz hem fikiriz.”
770
23. Oksan’da bulunan ve 18.10.2008 tarihinde Burhan AKAY (Oksan) tarafından Oksan
ve Şahin Otomotiv’in çeşitli birimlerine gönderilen “Konsey Fiyatları” başlıklı e-posta
mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Arkadaşlar,
Sizlerinde bildiği üzere KONSEY FİYATLARI hakkında tekrar uyarıda bulunmak istedim.
Telefon ile sizleri arayan müşterilere KESİNLİKLE KONSEY FİYATI dışında bir fiyat
vermeyiniz. Konsey fiyatları devamlı masanın üzerinde olsun. Olası konsey fiyatını
atlamayı önlemeniz açısından fiyat listenizin masanızın üzerinde olması iyi olacaktır. Bütün
bayiler her ay 4 kez GİZLİ MÜŞTERİ tarafından aranıp, araç pazarlığı yapıp sizlerden 780
konsey fiyatının altında fiyat almak için pazarlık yapıp 7.500 YTL ceza almanızı
sağlamaktadır.
Telefonda bu tip pazarlık yapan müşterilere KONSEY FİYATI altında fiyat vermememiz
gerekmektedir. Aksi takdirde fiyat veren temsilci 7.500 YTL lik cezadan sorumlu olacak ve
bu rakam kendisinde tahsil edilecektir.”
24. Söz konusu mesaja aynı tarihte Canan GAGILOĞLU (Oksan)’ndan gönderilen
cevapta,
“Burhan Bey; 790
Gizli müşteriye verdiğim fiyat elimizdeki plakalı 1289 şasi nolu C3 aracımızın fiyatıydı.
Buna rağmen yinede ceza alıcakmıyım??? Rica etsem bant kaydını bana mail atabilir
misiniz aracın plakalı olduğunu belirtmemiş miyim??”
10-60/1274-480
18
ifadeleri yer almaktadır. Bu mesaja cevaben Burhan AKAY tarafından aynı tarihte
gönderilen elektronik postada “Bant İsmail beyde mail atarım”
denilmektedir.
25. 15.11.2008 tarihinde Burhan AKAY (Oksan) tarafından Kar Oto, Bostancıoğlu
Otomotiv, Ulugöl Otomotiv ve Bilge YİĞİT (CTR)’e gönderilen “KONSEY FİYATLARI
HAKKINDA” konulu elektronik posta mesajında yer alan ifadeler aşağıda yer almaktadır: 800
“Değerli Arkadaşlar,
Konsey Fiyatımız Baylas fiyatının üstündedir. Bu durum telefonla fiyat soran müşteride
sıkıntı yaratmaktadır. Önerilen fiyat-1-Baylasın fiyatı ile aynı olması gerekir. Önerilen fiyat-
2-Baylasın fiyatından 250 YTL düşük olması gerekir.
Ekteki 1. tablo şu anki durumu göstermektedir.
2. Tablo olması gereken örnek çalışmadır.”
Mesajın ekinde yer alan ve mesajda “1. tablo” olarak nitelendirilen tabloda binek ve ticari
araçların her bir modelinin “Baylas Fiyatı” ve “Konsey Fiyatı” ile bu ikisi arasındaki farka 810
ilişkin bilgi yer almaktadır. Tablo’nun bir bölümü örnek teşkil etmesi amacıyla aşağıda
sunulmaktadır:
BİNEK LİSTE
MODEL BAYLAS
FİYATI
KONSEY
FİYATI
FARK
C1 SX 1.0İ 5P Metalik Boya 24.170 24.450 280
C1 SX 1.0İ 5P Sensodrive Metalik Boya 26.070 26.350 280
…
C3 (2) X Fruio 1.4İ 5P MP3 Metalik Boya 24.950 25.250 300
…
C4 Picasso SXPK 1.6 HDI 7 Kişilik Der.D. 52.915 53.150 235
TİCARİ LİSTE
MODEL BAYLAS
FİYATI
KONSEY
FİYATI
FARK
NEMO FT 1.4 HDI M/T X (Paket 1) + MS 21.259 21.500 241
…
BERLİNGO FG 800 KG 1.9D 2PLC Opak Renk 23.460 24.040 580
…
YENİ BERLİNGO PANELVAN X 1.6HDI 75HP 25.300 25.600 300
…
YENİ JUMPY COMBİ 2.0 HDI L1H1 Metalik Renk 42.229 42.450 221
…
YENİ JUMPER VAN 2.2 HDI L3H2 13 m3 40.650 40.650 0
26. Ulugöl’de bulunan ve Adnan OFLUOĞLU'ndan (CTR-İstanbul) Adil GÖREN (Mersa-
İstanbul), Bayram Gören (Av-car-İstanbul), Nurettin BOSTANCIOĞLU (Bostancıoğlu-
10-60/1274-480
19
İstanbul), Nejat ULUGÖL (Ulugöl Otomotiv-İstanbul), Murat ÖZDAĞ (Özdağ Otomotiv-
Kocaeli), Ertunga BİLGİÇ (Arkas Otomotiv-İstanbul), SİNAN GÜRSOY, Bilgehan Hanım 820
(CTR Otomotiv-İstanbul)’a gönderilen ve Kubilay Ercan ERDEM (Kar Oto-İstanbul)’e
bilgi olarak iletilen “Cevaptır!” başlıklı ve 11.8.2008 tarihli elektronik posta mesajında
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Meslektaşlarım,
Sn. Adil Gören’in Kar Otomotiv’le birlikte şahsımı ve firmamı suçlayan yazısına, şahsım ve
firmam adına açıklama getirmek istiyorum.
Sn. Adil Gören Bey’in yazdığı haksız rekabet ile ilgili sıkıntılara aynen katılıyorum. …
…
Sn. Adil Gören fiyat birliğinin kontrolü için temmuz ayının son iki günü 6 adet kontrol 830
yaptırdığını, CTR’den 1 adet istikrara aykırılık tespit ettiğinin yazmış, sağolsun kayıtlı
CD’yide bize göndermiş. Doğrudur. Ancak, yazmadığı, CTR’ye 30 Temmuz’da iki adet, 2
Ağustos’ta 2 adet olmak üzere toplam 4 adet kontrol için gizli müşteri gönderdiği, her bir
görüşmenin yaklaşık 45 dakika sürdüğünü… ve görüşmeye gelenlerin hakikaten ısrarcı ve
profesyonel insanlar olduğudur. Bir firmaya bu kadar sık kontrol yapılmasının, her bir
görüşmenin yaklaşık 45 dakika sürmesinin, görüşmeye gelenlerin profesyonelliğinin ne
kadar etik olduğunu ve art niyet taşıdığını takdirinize sunuyorum.”
Aynı belgenin devamında, söz konusu mesaja aynı tarihte Adil GÖREN tarafından
gönderilen cevap yer almaktadır. 840
“Sayın Adnan Bey,
….
G. müşteri uygulamasının gerçekten meraklısı olmadığımı, daha önce yaptırmak zorunda
kaldığımız, sizlerin yine haksız rekabetinden kaynaklı olduğunu belirtmek isterim, kontrolü
yapan firma ile ben görüşmedim ilgili kişiler tarafından sizlerin de yaptırdığı gibi yapılmıştır,
indirim yapma süresinin hangi zamanda yapılması gerektiğini ben bilmiyorum, ancak CD
nizde 9 dk 28,700 YTL ilk verilen fiyat olup, 11 dk 28,150 YTL 22 Dk 27,900YTL olarak
sonlanmıştır.”
850
27. Kar Oto’da bulunan ve Baylas yönetiminden Bora Koçak tarafından
(bora.kocak@) Eyüp Sabri Arslantürk’e (arslantürk@)
gönderilen 19 Eylül 2006 tarih ve “Toplu Araç alımı” konulu e-postada;
Sayın Arzu Erdem;
Bayi toplantımız sırasındaki sözlü görüşmemiz esnasında talep etmiş olduğunuz ve tüm
bayilere sunulması konusunda görüş önerisinde bulunduğunuz toplu alım iskontosu ile ilgili
olarak çalışma arkadaşlarımın da görüşlerini alarak yaptığım değerlendirmede piyasadaki
fiyat istikrarını bozacağı endişesi ile uygulamamak yolunda bir karar almış bulunuyorum.
Ayrıca şirketimizce onaylanmamış olan reklam harcamalarınız ile ilgili olarak kısa süre 860
içinde bir sonuç bildireceğimizi de hatırlatmak isterim
Anlayışınız için teşekkür eder, iyi çalışmalar dilerim.
BORA KOÇAK.”
ifadeleri yer almaktadır.
28. Kar’ın sahibi ve konsey başkanlığı yapmış olan Kubilay Ercan Erdem’in sekreteri Elif
Demirbilek’in bilgisayarından elde edilen ve “Şanlıurfa Sunum” başlıklı belge;
“Sayın Yönetim Kurulu Onursal Başkanı Hüseyin Bayraktar
Sayın Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bayraktar 870
10-60/1274-480
20
Sayın Otomotiv Grup Başkanı Sami Nacaroğlu
Sayın Genel Müdürümüz Bora Koçak
Sayın Genel Müdür yardımcımız Tamer Atsan
Ailemize yeni katılan Genel Müdür Yardımcımız Sayın Murat Gürünlü
Yine çok değerli tüm Baylas camiası, değerli bayi arkadaşlarım hepinize saygı ve sevgi ile
merhaba diyorum. …. Şanlıurfa bayimiz Acar Otomotiv’e hayırlı olmasını diliyor ve
teşekkür ediyorum. ... 2006 yılının son bölümünde Baylas Otomotiv A.Ş’nin ve bayi
arkadaşlarımızın desteği ile kurulan bayi konseyimiz geçtiğimiz günlerde 2. toplantısını
gerçekleştirmiştir. Yapılan bu iki toplantıya Baylas üst yönetimi de Sn Genel Müdür Bora
Koçak başkanlığında tam katılım sağlaması konsey ve distribütör ilişkilerinin ne kadar 880
önemli olduğunu bir kez daha göstermiştir. … Baylas Otomotiv A.Ş’nin taleplerimiz ve
önerilerimize gösterdiği hassasiyete ayrıca teşekkür ederim. Siz bayi arkadaşlarımdan da
sizlerin temsilcisi olan konseye bilgi aktaramadan imtina etmemenizi rica ediyorum. ...
bundan sonraki konsey toplantılarımızı bölgelerde yapmayı planlamaktayız. Bölgelerde
yapacağımız bu toplantılarda o bölgenin bayilerinin katılımı bizleri mutlu edeceği gibi,
önemli faydalar sağlayacağı kanaatindeyim. Şimdi sizlere iki ay için de Baylas Otomotiv ile
paylaştığımız ve gündeme taşıdığımız konu başlıklarını ve sonuçlarını aktarmaya
çalışacağım
Konseyin oluşumunu sağladıktan sonra bölge bazında temsilcileri belirledik.
Bayilik sözleşmelerinin 24 maddesinin bayiler lehine revize edilmesi olumlu ilk 890
görüşmemizdi. Bu konunun diğer markalara da örnek teşkil ettiğini bilmekteyiz.
Aralık ayında yapılması gereken %2 zam revize edilmiştir.
…
Bunların dışında yine Kasım ayında toptan satış kampanyası yapıldı ve buna ilişkin peşin
alım ıskontosu %32 e çıkarıldı. ...”
Belgenin devamında ise Baylas’a filo satışları, garanti süresi, eğitim, prim sistemleri
konularında iletilen görüş ve tavsiyeler yer almaktadır.
29. Kar’da Elif Demirbilek’in bilgisayarında bulunan ve Kubilay Ercan Erdem’e ait olduğu 900
anlaşılan konuşma metninde, fiyat istikrarına ilişkin detaylı bilgiler bulunmaktadır.
Toplantıya kimlerin katıldığını da ifade eden söz konusu belgede şu ifadeler yer
almaktadır:
“Sayın Meslektaşlarım,
Şanlı Urfa toplantısından kısa bir zaman sonra bir arada bulunmanın hazzını yaşadığımı
belirtmek isterim.
Ayrıca her zaman olduğu gibi toplantıya teşrifiniz için teşekkür ederim. Bugünkü konumuz
hepimiz için önemli ve ivedi olan marka için fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Maliyetlerin
durmadan arttığı, piyasadaki karlılığın sürekli azaldığı sektöründe, ekonomide yaşanan 910
türbülanstan etkilediğini de göz önüne alırsak ticari yaşantımızı önemli ölçüde etkileyecek
bu toplantıya hepimizin ihtiyacı var. …. her bayi arkadaşımıza 5 dakika konuşma süresi
ayrılmıştır. Ayrıca masanızın üzerinde bulunan görüş ve fikirlerinizi almak istediğimiz küçük
anketimizi cevaplandırmanızı rica ederim. Daha sonra yine masanın üzerinde bulunan
şirketimizin Genel Müdürü Sn Eyüp ASLANTÜRK tarafından hazırlanmış fiyat listelerini
inceleyip, bu konuda varsa farklı görüşlerinizi size ayrılan sürede bildirmenizdir. Önce kısmi
fiyat istikrarı mı yapalım, genel mi onu anlayalım.
Sevgili Arkadaşlar,
Bu konunun ehemmiyetine bir de şu açıdan bakalım isterseniz. Cebimizden hakkımız olan
ve yatırımlarımızın karşılığı olan ve daha ileri giderek söylüyorum ki İSTİKBALİMİZ olan bu 920
10-60/1274-480
21
konu hepimizi için yaşayıp, yaşamama konusudur. Hepimizi bozulmaması için birlik
olmalıyız, KARDEŞ olmalıyız, ORTAK olmalıyız, birbirimizi desteklemeliyiz. Biz bu planları
neden yaptık? Para kazanmak amacı ile değil mi? Peki bu kötü gidiş neden? Daha ne
kadar 0,25, 0,75 puanlar için ağlayacağız? Bizler gibi önemli yatırımları olan işadamları
daha ne kadar satış ekibinin oyuncağı olacak, bu rekabetin getirdiği zarar neye varacak?
Müşterilerimizi nasıl tutabileceğiz, Bunlara sen, ben değmeyelim hepimizin katkısı var.
Şimdi bakalım müşterinin cebine bayi hakkı olan ne kadar parayı koymuş, Ortalama Avcar
1000 TL koysa 557 araç 557000 Milyar harcamış.
Ulugöl 1 Trilyon,
Mersa 1 Trilyon, 930
Kar 1,3 Trilyon,
Bostancıoğlu 600 Milyar,
Filomobil 400 Milyar,
CTR 300 Milyar,
Elmas 300 Milyar,
Gökşenler 250 Milyar vermiş,
Nasıl korkunç değil mi biz bu paraları HOVARDA’ca harcamışız. Ama dur demek de
bizim elimizde bu anlamsız rekabete dur diyelim ve her ay bir araya gelelim diyalogumuzu
arttıralım. Birimizin bile bu istikrarı bozması hepimize Yüzmilyarlarca zarar veriyor. Lütfen
bu aşamayı koruyalım. Bozulursa bir daha bir araya gelme imkanı bulamayabiliriz. Hepimiz 940
bu konuda koruyucu birer asker olmalıyız.
BU LİSTENİN HARİCİNDE;
İstikrara aykırı hareket eden 7,500 TL ödeyip ayrıca tüm bayilere bildirilmelidir.
Satıştaki fiyatları etkileyecek aksesuar, servis indirimi, akaryakıt fişi, kasko kesinlikle
hediye edilmeyecek aksi durum istikrara aykırı olacaktır.
Hazırlanan liste Baylas Otomotiv A.Ş’nin 10,95 olan marjın %5 olarak revize edilmiş halidir.
Burada kantarın topuzunu kaçırmamak adına yani kar edelim derken pazar payımızı da
yitirmemek lazım
Hazırlanan liste bu öngörüyle sizlere sunulmuştur.
Bizlerin istikrar adına yaptığı bu toplantıyı ilerde Anadolu’nun herhangi bir bayinin bozması 950
Marmara Bölgesi olan bizler etkilemeyecek ve istikrar bozuldu denmeyecek.
Bu süreçte duyumlarla hareket edilmemesi bu duyumları bizzat duyumu alan bayi
tarafından müşteri gibi kontrol edip, araç satın alması ya da ses kaydı ile tespit edilecektir.
İstikrarın devamı açısından denetleme profesyonel bir şirket tarafından
gerçekleştirilecektir. Bedeli ise bizler tarafından karşılanacaktır.
Herhangi bir bayinin fiyat istikrarını bozması durumunda karar verecek bayiler,
Gökşenlerden Bekir Bey ve Avcar’dan Bayram bey ile birlikte karar verilecektir.”
30. Elif Demirbilek’in bilgisayarında “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular” başlıklı başka
bir belgede; 960
“İSTİKRARI BOZMUŞ SAYILACAK KONULAR:
1) İstikrarı herhangi bir şekilde bozmuş olan 7.500 YTL ödeyecektir. Ayrıca bayilere
bildirimi yapılacaktır.
2) Satıştaki fiyatları etkileyecek her tür hediye ve indirimi istikrarı bozmuş kabul edilecektir.
*Aksesuar fiyatları gönderilen listenin altında olmayacaktır.
* Akaryakıt fişi ya da hediyesi verilmeyecektir.
10-60/1274-480
22
*Kasko, sigorta satışlarında hediye ya da zararına poliçe satışı olmayacaktır.
*Konseyin bilgisi olmadan hiçbir suretle servis kampanyası düzenlenmeyecektir.
*Servislerde uygulanacak indirim perakende müşteriye yedek parçada %10 geçmeyecek 970
işçilik indiriminde ise %15’i geçmeyecektir. Tavsiye edilen asla bu indirimlerin yapılmaması
konusudur. Satış esnasında araç bakımı ile ilgili ücretsiz ya da indirimli bakım vaadi
yapılmayacaktır.
3) Ayrıca aksesuarlı araç satışında araç fiyatı ayrı, aksesuarlar da tek tek belirtilmelidir.
4) Filo satışları Baylas Otomotiv A.Ş’den gelen onay yazısı ile belgelenmelidir.
* Ayrıca tarafınıza filo listesi gönderilecektir.
* Her satışın mutlaka açıklamalı satış föyü olmalıdır.
5) Jumper tipi araçlarımızda Panelvan fiayatı listedeki gibi dönüşümdeki fiyat mantık
çerçevesinde serbest bırakılmıştır.
* Jumper araçların dönüşümlü satılması halinde sipariş föyündeki aracın fiyatı ayrı 980
dönüşüm fiyatı ayrı yazılacaktır.
6) Satışı etkileyecek şekilde vade farksız vade uygulanmaz.
Yukarıda sözü edilen satışlı etkileyecek argümanların dışında yüne satışı etkileyecek yazılı
olmayan tüm promosyon ve maddi değere dönüşebilecek her türlü aktivite istikrarı bozmuş
sayılacağından önemle rica ederiz.
Yapılan bu istikrar çalışması, tüm Türkiye’deki bayileri kapsaması anlamında
düzenlenecek. Ancak bölgenin bayileri dışında Anadolu bayilerinden herhangi birinin
istikrarı bozmasına sebep değildir. Anadolu bayileri bayi konseyinin bölge yöneticileri
tarafından denetlenecek olup takibi kendilerince yapılacaktır. 990
İstikrarın bozulması durumunda geçerli olabilecek deliller:
a) Ses kaydı
b) Görüntülü Ses kaydı
Profesyonel denetleme Şirketi DUYAR DANIŞMANLIK SAN ve TİC. LTD ŞTİ.’dir. bu
şirketten Renan YARAN bey ile temasa geçebilirsiniz.”
ifadeleri yer almaktadır.
31. Yine Kar Oto’dan Elif Demirbilek’in bilgisayarında bulunan, belge içeriğinden Nisan
2007 tarihine ait olduğu anlaşılan konuşma metninde yer alan ifadeler şöyledir:
1000
“Sevgili Dostlarım ve Değerli Arkadaşlarım,
Birlikte yaşadığımız son derece keyif aldığım seyahatin bugün tam 15. günü birlikte
olmaktan son derece mutlu olduğumu belirtmek istiyorum ve izin verirseniz 4 ayını
dolduran bayiler arası istikrarla ilgili olarak biraz konuşmak istiyorum.
Öncelikle ticaretin amacı olan kar elde etme hedefine böylesine inanarak ve ilk kez bu
kadar dirençli birbirimize sarılarak sektördeki %40’lık daralmaya rağmen büyük zararlar
etmemeyi sağladık.
Geldiğimiz nokta önemlidir, ancak bundan sonraki devamlılığı hepimiz için hayati önem arz
eder. Bu nedenle gittiği yere kadar gider mantığıyla hareket etmek yerine aynı zamanda
diğer markalarda ki yapbozları örnek almak yerine bu işin bizden geçtiği gerçeğini de 1010
bilerek ve her arkadaşıma inanıyorum ki gereken özen ve hassasiyeti göstererek
piyasaların açılacağı zamandaki büyük karlılıklara ulaşmayı hedeflemeliyiz.
2006 yılında manzara şuydu: satan zarar ediyor, satmayan zarar ediyor, herkes çok
mutsuz tedarikçi firmaya her türlü şikayetler yağıyor, birbirimizi haksız rekabetle yok etme
10-60/1274-480
23
haline gelmiştir. Legal olmayan yolların bile denendiği gerçeğini hepiniz bilmektesiniz.
Varsayalım bu yıl da aynı mantık ve düşünceyle hareket etseydik, satışların bu kadar
düştüğü bir ortamda durumumuzun ne kadar kötü olabileceğini sanırım
hesaplayabiliyorsunuzdur. Kısa bir örnek vermek gerekirse, İstanbul bayisi olan
arkadaşlarımız, istikrar döneminde ortalama 200 araba satmış olsun. Yaklaşık 1.500,00
YTL’den bahsedersek her bayi arkadaşım 300.000,00 YTL’yi kasasından çıkarıp müşteriye 1020
haksız yere gitmesini engellemiş olduk. Bunu yıl bazında ele alırsak ortalama 750 araç
olarak düşünürsek bu proje yıl sonuna kadar her bayi arkadaşıma 1 TRİLYON
sağlayacaktır. Rakam size şuan hayal gibi geldi değil mi? Sadece 2006 yılına şöyle dönüp
bir göz atalım ve bunun ne kadar gerçek olduğunu lütfen kendiniz de görün.
...
Sizlere biraz da bayi konseyinden bahsetmek istiyorum. 2006 yılının 11. ayından itibaren
yapılanmış olan Karadeniz bölgesinden İsmail Okutgen, Akdeniz Bölgesi’nden Nihat
Sözmen, Doğu Anadolu Bölgesi’nden Şahin Özer, Ege Bölgesi’nden Mehmet Ali Akkalay,
Marmara Bölgesi’nden Alaaddin Ulugöl ve şahsımın başkanlığında yapılan bu oluşum 6.
ayını doldurmuştur. 1030
Önce neler yaptığımızı sizlere kısaca aktarmak istiyorum. Göreve başladığımız andan
itibaren diğer markalardaki konsey başkanlarıyla bir araya gelerek işleyiş hakkında ve
genel konular hakkında bilgiler edindik. …. Bölgelerdeki konsey temsilcileri arkadaşlarla
temas kurarak tüm sorunlarını ve markanın gelişimine katkısı olacak fikirleri toplamaya
başladılar. Ayrıca Baylas üst yönetimi ile görüşüp, konseye desteklerini sağladık ve her ay
Konsey ile Baylas üst yönetimi arasında toplantılar tertip ettik.
Bu toplantılar gerçekten çok verimli geçmiştir. Özelikle Sn. Genel Müdürümüz Bora Koçak
Bey’e ve ekibine teşekkür etmek istiyoruz.
İstanbul toplantılarından sonra, Bölgelerde toplantılar düzenleyerek Konsey- Distribütör
ilişkisinin ne kadar kuvvetli bir bağ haline geldiğini göstermek amacıyla bayilere yerinde 1040
ziyaret ederek toplantılar yaptık.
…
İşleyişle ilgili önemli gelişmeler gerçekleştirmemizin dışında maddi anlamda da 2,400,000
$ civarında iyileştirmeler gerçekleştirdik.
…
Ayrıca hepimizden toplanmış bir bütçe olduğunu biliyoruz. Bu bütçenin görevi devir
alacak arkadaşımıza devretmek istiyorduk. Ancak görüştüğümüz Konsey üyesi
arkadaşlarımız ve bazı markaların Konsey başkanları bütçenin Konseyde kalmasının her
açıdan faydalı olacağını belirttiler. Sizlerin de bu konuda görüşlerini almak istiyorum.
…” 1050
32. “İstikrarı Bozan Bayilerden Gelen Gelirler” başlıklı belgede “istikrarı” bozduğu için
ödeme yapmak durumunda kalan bayiler ve bu ödemelerin tarihleri şöyledir:
Tarih Bayi Tutar
23,3,07 CTR 7,500
3,4,07 Elmas 7,500
25,4,07 Elmas 7,500
26,4,07 Avcar 7,500
26,4,07 Ulugöl 7,500
30,4,07 Özdağ 7,500
1,5,07 Mersa 7,500
10-60/1274-480
24
2,5,07 Bostancıoğlu 7,500
11,5,07 Filomobil 7,500
31,5,07 Bostancıoğlu 7,500
2007 Kar 7,500
31,5,07 Mersa 7,500
4,6,07 Ulugöl 7,500
12,6,07 Elmas 7,500
33. Elif Demirbilek’in bilgisayarında bulunan “Son Hali İstikrarı Bozan Bayiler” başlıklı
belgede;
“İSTİKRARI BOZAN BAYİLER
1. 23.03.2007 ADNAN OFLUOĞLU 7.500 YTL
2. 04.04.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
3. 25.04.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL 1060
4. 26.04.2007 ULUGÖL OTOMOTİV 7.500 YTL
5. 30.04.2007 MURAT ÖZDAĞ 7.500 YTL
6. 01.05.2007 ADİL GÖREN 7500 YTL
7. 02.05.2007 ADİL GÖREN 7500 YTL
8. 14.05.2007 NURETTİN BOSTANCIOĞLU 7.500 YTL
9. 31.05.2007 ERAY EMEK 7.500 YTL
10. 31.05.2007 ADİL GÖREN 7.500 YTL
11. 04.06.2007 ULUGÖL OTOMOTİV 7500 YTL
12. 12.06.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
13. 13.07.2007 HÜSEYİN AKÇA 7.500 YTL 1070
14. 01.08.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
15.16.08.2007 ULUGÖL OTOMOTİV 7.500 YTL
16. KAR OTOMOTİV 7.500 YTL
17. KAR OTOMOTİV 7.500 YTL”
ifadeleri vardır.
34. Yine Kar Oto’da yapılan yerinde incelemelerde bayilerden bayi konseyi için tutulan
muhasebe kayıtlarına ilişkin bulunan “Bayilerin Gelir ve Giderleri” başlıklı belgede;
GELİRLER GİDERLER
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500,00 St. Petersburg Gezisi İçin
BayTravel’a Ödenen
28.500,00
Av-car Otomotiv 7.500,00 St. Petersburg Gezisinde 8
Bayiye Ödenen (300$)
3.180,00
Elmas Otomotiv 7.500,00 Sözleşmeler Ayhan Elmas’ın
avukatına İnceleme İçin
Verildi
3.000,00
CTR Otomotiv 7.500,00 Bu Sayede 24 Madde
Değiştirildi
Ulugöl Otomotiv 7.500,00 İzmir Toplantısında Kişi başı
Masraf Bedeli 400 TL
2.000,00
Özdağ Otomotiv 7.500,00 Kubilay 1400 Alaaddin 1400
Ayhan 1000 Nihat 400 Şahin
400 İsmail 400
5.000,00
Mersa Otomotiv 7.500,00 Mersin Toplantısı İçin
Bayilere Otel Masrafı İçin
Ödenen
2.500,00
10-60/1274-480
25
FiloMobil Otomotiv 7.500,00 Hilton’da Yapılan Toplantı
Masrafı
820,00
Kar Otomotiv 7.500,00
Elmas Otomotiv 7.500,00
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500,00
A-car Otomotiv 7.500,00
Ulugöl Otomotiv 7.500,00
Elmas Otomotiv 7.500,00
TOPLAM GELİRLER 105.000,0
0
KASA MEVCUDU: 60.000,00 YTL” 1080
35. Yine Kar Oto’dan Elif Demirbilek’in bilgisayarında bulunan “4.10.2007 Konsey
Bilançosu 3.10.2007” başlıklı belgede;
KONSEY BİLANÇOSU
GELİRLER GİDERLER
CTR Otomotiv 7.500 St.Petersburg Gezisi için BayTravel’a
ödenen
28.500
Elmas Otomotiv 7.500 St. Petersburg Gezisinde 8 Bayiye
ödenen (300$)
3.180
Elmas Otomotiv 7.500 Bayi Sözleşmelerinin avukat tarafından
incelenmesi. (Ayhan Elmas’ın Avukatlı)
Bu inceleme neticesinde 24 madde
değiştirilmiştir.
3.000
Av-Car Otomotiv 7.500 İzmir toplantısından kişi başı masraf 400
YTL. (Kubilay E. Erdem, Alaaddin
Ulugöl, İsmail Okutgen..)
2.000
Ulugöl Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa Ödenen 7. Ay 3.600
Özdağ Otomotiv 7.500 Adnan Ofluoğlu’na ödenen 2.000
Mersa Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 8. ay 4.000
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500 Mersin konsey toplantısı için ulaşım,
toplantı salonu ve yemek bedeli
3.320
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500 Budapeşte gezisi için bayilere ödenen
300 Euro * 5 kişi (1500*1720)
2.580
Filomobil 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 9. ay 3.600
Mersa Otomotiv 7.500 19.9.2007 tarihinde Yüzevlerde Baylas
ve bayilere verilen yemek bedeli
680
Ulugöl Otomotiv 7.500 9.9.2007 tarihinde Baylas’ta yapılan
toplantı için (Samsun) İsmail Okutgen’in
ulaşım bedeli
223
Elmas Otomotiv 7.500 Ankara’da yapılan Konsey Toplantısı için
uçak bedeli (22 Eylül 2007)
273
Hüseyin Akça 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 10. ay 4.000
Elmas Otomotiv 7.500 15.10.2007 tarihinde şehit ailelerine
yardım bedeli İş Bankasına yatan
10.000
Ulugöl Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa 11. ay ödenen 3.600
Kar Otomotiv 7.500 Anadoludaki bayiler için bir kereye
mahsus ödenen 600 YTL Ege Bölgesi,
1200 YTL Karadeniz …
1.800
Kar Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlık Ödenen 12. Ay 3.600
Av-Car Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa Ödenen 1. ay 3.600
Kar Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 2 adet
yakalama prim bedeli
400
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500 Jumper İçin Ödenen Adnan Ofluoğlu 1.750
As Coşkunlar Otomotiv 7.500 Jumper İçin ödenen Bayram Gören 1.750
10-60/1274-480
26
Duyar Danışmanlık 2. ay 3.600
Kar Otomotiv Jumper İçin 1.750
TOPLAM 163.400 92.806
As Coşkunlar 5.900 YTL gönderdi, 1.600 YTL eksik nedeni ise İstanbul
bayileri ticari katılımından dolayı 1.600 ödeme yapıldı
11.12.2007 tarihinde Bostancıoğlu ev sahipliğinde yapılan toplantıda istikrarı
ihlal ettiği kesinleşen bayiler: Bostancıoğlu 2 kez 1sini ödeyecek, Ulugöl 2 kez 1.sini ödeyecek,
Kar oto bir kez
Önceki toplantıda kesinleşmiş olan: Özdağ, Mersa.
36. Kar Oto’da Kubilay Erdem’in el yazısı ile yazdığı düşünülen ve sonunda imzasını
taşıyan, bayilere ithafen yazılmış bir yazıda;
“ Değerli bayi Arkadaşlarım,
Ekonomik krizin hepimize önemli zararlar verdiği gerçektir. Bu nedenle de yeni müşteriler 1090
edinebilmek amacıyla tüm bayi arkadaşlarımızın çok büyük çabalar sarf ettiğini buna biz de
dahil olmak üzere bilmekteyiz.
Tabi bu çok doğal bir olay. Ancak bazen yaptığımız çabalar bir başka bayi arkadaşımıza
önemli zarar verebilmektedir.
Bu yazının asıl konusu budur. İlişikte bir sigorta şirketinin şirketimize göndermiş olduğu
yazıyı okuyacaksınız.
Sonuç olarak herhangi bir yere teklif verdiğinizde verdiğiniz teklifin bir tehdit unsuru olarak
kullanılabileceğini, sigorta şirketinin dönüp işbirliği içerisinde olduğunuz diğer arkadaşınıza
‘şu bayi bu fiyatı verdi, dolayısıyla biz yine sizle çalışmak istiyoruz, sen de ıskontoyu
verirsen...’. 1100
Şimdi ne oldu? Siz bir teklif verdiniz ve bu teklif arkadaşınıza karşı kullanıldı. Orada kim
kar etti takdirinize bırakıyorum. Bu tür bir rekabetin kimseye faydası olmadığı gibi
zararımıza olacağını hepimiz bilmeliyiz.
Ayrıca aramızda oluşan dostluğa zarar vermemek üzere centilmenliği elden
bırakmamalıyız.
Bu konuda hepimiz sağduyulu davranacağına inancımı belirtir...”
ifadeleri yer almaktadır.
37. Elif Demirbilek’in bilgisayarında bulunan “16 Mart 2007 İzmir toplantısında görüşülen
konulardan çözümlenmemiş olanlar” diye başlayan belgede;
1110
“16 Mart 2007 İzmir Toplantısında görüşülen konulardan çözümlenmemiş olanlar:
Müşteri şikayetlerinin Baylas ve bayii olarak ayrılması
…
Mersin Toplantı Gündemi:
Satış sisteminde uygulanmakta olan %80 satışa prim ödenmesinin aynı şekilde alışta da
yapılması hem sizler hem de bizler için itici bir güç olacaktır.
…
Konseyde biriken bütçeden hayır kurumlarına bağış yapıp markamızı ön plana çıkarmayı
düşünüyoruz. Sizlerden alacağımız gerek maddi gerek strateji desteğiyle bu konuyu bir an
önce hayata geçirmek istiyoruz. Örneğin Lösemili Çocuklar Vakfı’na yardım, Tekerlekli 1120
Sandalyeler olabilir.
…
En önemli konularımızdan biri de zor dönemden geçmemize rağmen pazar payımızın
artmamasına rağmen bayi sayısının sürekli arttırılması. Zaten ayakta durmaya çalışan
10-60/1274-480
27
zararı en aza indirmeye çalışan bayilerin her operasyonları pazar paylarını biraz daha
büyütmek zararı ise küçültmektir.
…..
Son dönemlerde İstanbul bayileri arasında aylık maliyetler konusunda araştırma yaptığınızı
biliyoruz. Maliyetler konusunda perakende şirketinizin masrafları sizler için bir done
olacaktır. Sonucunda sizleri de düşünmeye sevk edecektir. 1130
….”
ifadeleri yer almaktadır.
38. Hekimoğlu-Sözmen şirket ortağı ve genel müdürü Nihat Sözmen’in ajandasına
yapılan incelemede bulunan 25 Temmuz 2008 tarihli ve “Bayi Konsey – İstanbul” başlıklı
belirtilen tarihte gerçekleştirilen Bayi Konsey toplantısında konuşulan konulara ilişkin elle
tutulan notlarda;
“Konsey - Baylas
GÜNDEM: 1140
İsmail Bey + ÖTV Kanunu, Fatura altı İskontosu
…”
2. sayfada ise:
“Bayi Konsey İstanbul
–Elmas (Ayhan), Kar (Kubilay), Ulugöl (Nejat), Oksan (İsmail), Hekimoğlu, Alsancak
(Mehmet Ali)
…
KONSEY –BAYLAS , GÖRÜŞME NOTLARI,İSTANBUL
- İSMAİL BEY:
- ÖTV KANUNU: Sabit kar marjının arttırılması 1150
- marka örnekleri
Önerimiz: Fatura altının iskontonun arttırılması
BAYLAS – Müfit Bey – Murat Bey: Sipariş planlama
Modeli geliştirmemiz gerekir.
* Fiyat birlikteliğiniz buna engel Baylas listesi üzeri fiyat yayımlıyorsunuz!
Sonuç: Müfit Bey konuyu acilen değerlendirecek. .....”
ifadeleri yer almaktadır.
39. Gökşenler’de bulunan ve herhangi bir başlığı bulunmayan belgede çeşitli araçlara
ilişkin olarak model, alış fiyatı, hedef gerçekleştirme oranı, konsey karı ve peşin alış karı 1160
bilgilerinin yer aldığı görülmektedir. Belgede peşin alış karının çoğunlukla konsey
karından yüksek olduğu görülmektedir. Belgenin Citroen C1 modeli için düzenlenen
kısmı aşağıdaki gibidir:
Perakende Hedef Gerçekleştirme Oranı
80% 90% 100% 110% 120%
Model ALIŞ
FİYATL
ARI 2,40% 2,70 3,50 3,80 4,10
KONS
EY
KARI
PEŞİN
ALIŞ
KARI
C1
C1 SX 1.0İ 5P 14.064 337,54 379,73 492,24 534,43 576,62 226,87 216,33
C1 SX 1.0İ 5P
Sensodrive
15.195 364,68 410,27 531,83 577,41 623,00 280,24 232,70
C1 SX 1.4
HDI 5P
15.567 373,61 420,31 544,85 591,55 638,25 870,37 238,17
…. …. …. …. …. …. …. …. ….
10-60/1274-480
28
Söz konusu belgede benzer hesaplamalar C2, C3, C4, C4 Sedan, C4 Picasso, C5, Yeni
Jumpy model ve alt modelleri için de yapılmıştır.
40. Gökşenler’de bulunan ve 4.8.2008 tarihinde Gökşenler çalışanı Serdar Turan
tarafından Sibel İlkay isimli başka bir çalışana gönderilen e-postada, bir çalışana
devredilen işlerin listesi yer almaktadır. Günlük stok takibi, envanter raporu, talep girişi 1170
vb. işlerin yer aldığı listede şu ifadeler yer almaktadır:
“Sibel Hanım Özlem Hanıma devrettiğim işlerin listesi şu şekildedir:
…
9- Konsey fiyatlarının takip edilmesi ve zamanında print edilip dağıtılması …”
41. Bostancıoğlu’nda bulunan ve Nurettin Bostancıoğlu’nun ajandasından alınan
belgede “aksesuar ve araç fiyatları ayrı yazılacak” şeklinde bir not yer almaktadır.
42. Mersa’da bulunan ve üzerinde tarih bulunmayan bir tablo aşağıdaki şekildedir: 1180
GELİRLER GİDERLER
10 BAYİ İSTİKRARI
BOZDU
75.000,00 GEZİ İÇİN BAYTRAVEL’A
ÖDENEN
28.500,00
BAYİLERE VERİLEN (300$) 3.180,00
TOPLAM GELİR 75.000,00 TOPLAM
GİDER
31.680,00
MEVCUT
BAKİYE
43.320,00
43. Şirket ortağı Adil Gören’in bilgisayarında yapılan yerinde incelemede bulunan
belgeye aşağıda yer verilmektedir:
“4.10.2007 İtibar ile Konsey Bilançosudur.
Gelirler Giderler
CTR OTOMOTİV 7.500,00 ST. PETERSBURG GEZİSİ İÇİN
BAYTRAVEL’A ÖDENEN
28.500,00
ELMAS OTOMOTİV 7.500,00 ST. PETERSBURG GEZİSİNDE 8 BAYİYE
ÖDENEN (300$)
3.180,00
ELMAS OTOMOTİV 7.500,00 BAYİ SÖZLEŞMELERİNİN
AVUKATTARAFINDAN İNCELENMESİ
(AYHAN ELMAS’IN AVUKATI) BU İNCELEME
NETİCESİNDE 24 MADDE DEĞİŞTİRİLMİŞTİ.
3.000,00
AV-CAR OTOMOTİV 7.500,00 İZMİR TOPLANTISI KİŞİ BAŞI MASRAF 400
YTL (KUBİLAY ERDEM, ALADDİN ULUGÖL,
İSMAİLOKUTGEN
2.000,00
ULUGÖL OTOMOTİV 7.500,00 DUYAR DANIŞMANLIĞA ÖDENEN 7. AY 3.600,00
ÖZDAĞ OTOMOTİV 7.500,00 ADNAN OFLUOĞLU’NA ÖDENEN 2.000,00
MERSA OTOMOTİV 7.500,00 DUYAR DANIŞMANLIĞA ÖDENEN 8. AY 4.000,00
BOSTANCIOĞLU
OTOMOTİV
7.500,00 MERSİN KONSEY TOPLANTISI ULAŞIM,
TOPLANTI SALONU YEMEK BEDELEİ
3.320,00
BOSTANCIOĞLU
OTOMOTİV
7.500,00 BUDAPEŞTE GEZİSİ İÇİN BAYİLERE
ÖDENEN 300 EURO*5KİŞİ (150*1720)
2.580,00
FILOMOBİL 7.500,00 DUYAR DANIŞMANLIĞA ÖDENEN 9.AY 3.600,00
MERSA OTOMOTİV 7.500,00 19.09.2007 TARİHİNDE YÜZEVLERDE
BAYLAS VE BAYİLERE VERİLEN YEMEK
680,00
10-60/1274-480
29
BEDELİ
ULUGÖL OTOMOTİV 7.500,00 19.09.2007 TARİHİNDE BAYLASTA YAPILAN
TOPLANTI İÇİN (SAMSUN) İSMAİL
OKUTGENİN ULAŞIM BEDELİ
223,00
ELMAS OTOMOTİV 7.500,00 ANKARADA YAPILAN KONSEY TOPLANTISI
İÇİN UÇAK BEDELİ (22 EYLÜL 2007)
273,00
HÜSEYİN AKÇA 7.500,00 DUYAR DANIŞMANLIĞA ÖDENEN 10.AY 4.000,00
ELMAS OTOMOTİV 7.500,00
ULUGÖL 7.500,00
KAR OTOMOTİV 7.500,00
KAR OTOMOTİV 7.500,00
AV-CAR 7.500,00
KAR OTOMOTİV 7.500,00
TOPLAM GELİR TOPLAM GİDER 60.956,00
KASA MEVCUDU 89.044,00
44. Mersa’da yapılan yerinde incelemelerde bilgisayarda, “Konsey Yeni.xls” adlı dosya
olarak kayıtlı “Aksesuar Fiyat Listesi” başlıklı tablonun bir kısmına aşağıda yer
verilmiştir: 1190
“
AKSESUAR FİYAT LİSTESİ
SIRA TANIM PARÇA İŞÇİLİK KDV DAHİL
SATIŞ DİP
FİYAT
KDV DAHİL
SATIŞ ÖNERİLEN
FİYAT
1 Bagaj Bandizot BR 127 0 150 TL 180 TL
2 Port Bagaj BR 92 10 120 TL 145 TL
3 Yan Basamak Set BR 220 34 300 TL 360 TL
4 Arka Basamak BR 117 10 150 TL 180 TL
5 Perde Set BR 74,5 10 100 TL 120 TL
6 Karter Koruyucu BR 92 35 150 TL 180 TL
…. …. …. …. …. ….
45. Mersa’da bulunan ve Şirket ortağı Adil Gören’in bilgisayarında yapılan yerinde
incelemede alınan Kubilay Erdem adına Kar çalışanı Elif Demirbilek tarafından “Bayram,
Nurettin Bostancıoğlu, Nejat Ulugöl, Bekir Çilsal, Adil Gören, Sinan Gürsoy ve Ayhan
Elmas”a gönderilen 6.3.2009 tarihli e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Ekonomik krizin hepimize önemli zararlar verdiği gerçektir. Bu nedenle müşteriler
edinebilmek amacıyla tüm bayi arkadaşlarımızın yedek parça satışı konusunda çok büyük
çabalar sarf ettiğini buna bizde dahil olmak üzere bilmekteyiz. Tabi bu çok doğal bir olay.
Ancak bazen yaptığımız çabalar bir başka bayi arkadaşımıza önemli zarar verebilmektedir. 1200
Bu yazımın asıl konusu da budur. ilişikte bir sigorta şirketinin şirketimize göndermiş olduğu
yazıyı okuyacaksınız. Sonuç olarak herhangi bir yere teklif verdiğinizde verdiğiniz teklifin
bir pazarlık unsuru olarak sigorta şirketinin dönüp işbirliği içerisinde olduğu diğer arkadaşa
“şu bayi bu fiyatı verdi dolayısıyla biz yine sizinle çalışmak istiyoruz sen de bu iskontoyu
verirsen devam edelim” demektedir.
Şimdi ne oldu siz bir teklif verdiniz verdiğiniz yer o teklifi arkadaşınıza karşı kullandı arada
kim kar etti takdirinize bırakıyorum.
Bu tür rekabetin kimseye faydası olmadığı gibi zararı da olacağını hepimiz bilmeliyiz.
Ayrıca aramızda oluşan dostluğa zarar vermemek üzere centilmenliği elden
bırakmamalıyız. Bu konuda hepimizin sağduyulu davranacağına inancımı belirtir, 1210
çalışmalarınızda başarılar dilerim.”
10-60/1274-480
30
Yazışmanın devamında hangi sigorta şirketi olduğu belirtilmeyen bir şirketten gelen mail
değerlendirilmektedir.
46. Oksan’da bulunan ve İsmail Okutgen’in defterinde üzerinde tarih bulunmayan bir
sayfaya el yazısı ile alınmış notlarda, Baylas üst başlığı altında; “6- Bayiler arasında
centilmenlik anlaşması!” ifadesi yer almaktadır.
47. Av Car’da bulunan ve Bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 4.9.2007 1220
tarihli e posta ekinde “Binek Fiyat Listesi Eylül” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki “3
Eylül 2007 Fiyat Listesi Binek Araçlar” başlıklı tablonun ilk satırlarına yer verilmektedir.
2007 MODELLER İÇİN
MODEL 2008 METALİK DAHİL DİP
FİYAT
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT
METALİK DAHİL DİP
FİYATLAR
C1 SX 1.0i 5P. 22370 22650 20529
C1 SX 1.0i 5P
SENSODRİVE
24150 24450 22166
C1 SX 1.4 HDI 5P 24850 25100 22818
Bu tabloda yer alan “Metalik Dahil Dip Fiyat” ifadesinin Konsey tarafından belirlenen fiyat
olduğu kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla çalışanlar öncelikle “Önerilen Fiyat” başlığı
altındaki fiyatları müşterilere söyleyecek ardından pazarlık sonucunda en son Konsey
fiyatını bildirecektir.
48. Bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 6.9.2007 tarihli e-posta ekinde 1230
“Aksesuar Konsey” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki “Aksesuar Fiyat Listesi” başlıklı
tablonun ilk satırlarına aşağıda yer verilmektedir:
AKSESUAR FİYAT LİSTESİ
SIRA TANIM PARÇA İŞÇİLİK KDV DAHİL
SATIŞ DİP FİYAT
KDV DAHİL SATIŞ
ÖNERİLEN FİYAT
1 Bagaj Bandizot BR 127 0 150TL 180 TL
2 Port Bagaj BR 922 10 120TL 145TL
3 Yan Basamak Set BR 220 34 300 TL 360 TL
Bu belgede yer alan fiyatlar Konsey’in bayilere bildirdiği fiyatlardır. Ayrıca, aynı belgeye
Mersa’da yapılan yerinde incelemede de ulaşılmıştır.
49. “Aksesuar Fiyat Listesi Konsey” başlıklı belgede, çeşitli aksesuarlara ilişkin olarak
Konsey’in belirlediği fiyatlara yer verilmektedir. Konsey tarafından bayilere bildirildiği
düşünülen fiyat listesinin ilk satırlarına aşağıda yer verilmektedir: 1240
50. Bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 3.10.2007 tarihli e posta ekinde
“2 Ekim Fiyat Listesi” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki “Satış Personelimizin dikkatine
2 Ekim 2007 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk satırlarına yer verilmektedir.
AKSESUAR FİYAT LİSTESİ KONSEY
BAGAJ PANDİZOT BERLİNGO 150TL
PORT BAGAJ BERLİNGO 120TL
YAN BASAMAK SET BERLİNGO 250TL
10-60/1274-480
31
10 NOLU LİSTE MODEL 2008 METALİK DAHİL DİP FİYAT
YTL
C1 SX 1.0i 5P. 22370
C1 SX 1.0i 5P SENSODRİVE 24150
C1 SX 1.4 HDI 5P 24850
1250
51. Bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 7.11.2007 tarihli e posta ekinde
“7 Kasım Fiyat Listesi” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki “Satış Personelimizin dikkatine
7 Kasım 2007 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk satırlarına aşağıda yer verilmektedir:
2007 MODELLER İÇİN
MODEL 2008 METALİK DAHİL DİP
FİYAT
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT
METALİK DAHİL DİP
FİYATLAR
YTL YTL YTL
C1 SX 1.0i 5P. 22500 22750 20650
C1 SX 1.0i 5P
SENSODRİVE
24250 24500 22250
C1 SX 1.4 HDI 5P 24950 25250 22900
52. Bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 15.8.2008 tarihli e-postada;
“Konseyin çalışmaları neticesinde 2008 MY araçlarımız için liste oluşturmuştur. Yeni
gelişen kampanyalarla birlikte fiyat listesi 14 Ağustos itibarı ile bu şekildedir.”
ifadeleri yer almaktadır. Anılan e-postanın ekinde “14 Ağustos Fiyat Listesi” isimli dosya 1260
yer almaktadır. Ekteki “Satış Personelimizin dikkatine 14 Ağustos 2008 Fiyat Listesi”
başlıklı tablonun ilk satırlarına yer verilmektedir.
2009 MODEL 2008 MODEL
1-C NOLU LİSTE
MODEL 2008
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-1
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-2
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-1
YTL YTL YTL
C1 SX 1.0i 5P. 23.850 24.100 22950
C1 SX 1.0i 5P
SENSODRİVE
25.700 25.950 24.750
C1 SX 1.4 HDI 5P 26.400 26.650 25.400
53. Bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 14.11.2008 tarihli e-posta
ekinde “12 Kasım Fiyat Listesi” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki “Satış Personelimizin
dikkatine 12 Kasım 2008 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk satırlarına aşağıda yer
verilmektedir:
CITROEN FİNANS KULLANIRSA CITROEN FİNANS KULLANMAZSA
1-A NOLU LİSTE
MODEL 2009
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN
FİYAT-1
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-
2
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN
FİYAT-1
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-2
TİCARİ ARAÇLAR
İÇİN GEÇERLİ
LİSTE
BERLİNGO FG
800 KG 1.9D 2
PLC STANDART
23.790 24.040
BERLİNGO FG
800 KG 1.9D 2
25390 25640
10-60/1274-480
32
PLC STANDART
AC
BERLİNGO X 1.6
HDI.COMBI
28450 28700
1270
I.4. İlgili Pazar
I.4.1. İlgili Ürün/Hizmet Pazarı
Hakkında soruşturma yapılan Baylas bayileri, Citroen marka otomobillerin satışı, satış
sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri vermektedir. Ancak cezanın
şahsileştirilmesi açısından marka bazlı bir pazar tanımı yapılması uygun görülmüştür. Bu
çerçevede ilgili ürün pazarları “Citroen marka yeni motorlu taşıtlar dağıtımı, satışı ve
pazarlaması” ve “Citroen marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve
onarım hizmetleri” olarak tespit edilmiştir. 1280
I.4.2. İlgili Coğrafi Pazar
Soruşturmaya konu anlaşmaya İstanbul’daki bayilerin çoğunluğu ile Tekirdağ, Kocaeli ve
Samsun illerindeki bayiler katılmıştır. Öte yandan ilgili pazarlarda sunulan ürün ve
hizmetler bakımından bölgesel farklılıklar bulunmamakta, bölgeler arası çok katı sınırlar
çizmek ise mümkün görünmemektedir. Ayrıca, coğrafi pazar belirlenmesinin, mevcut
soruşturma açısından gerek ihlal değerlendirmesi, gerekse cezaların şahsileştirilmesi
bakımından gerekli olmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar belirlenmemiştir.
1290
I.5. Tarafların Savunmaları ve Savunmaların Değerlendirilmesi
I.5.1. Usule İlişkin Savunmalar ve Değerlendirmeler
I.5.1.1. Savunma Hakkının Kısıtlandığı İddiası
4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrasında, “Kurul, başlattığı soruşturmaları,
soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara
bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara
tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile 1300
birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi
gerekir.” hükmü yer almaktadır.
Bazı Baylas bayileri hakkında başlatılan soruşturmaya ilişkin olarak taraflara yapılan
soruşturma bildirimlerinde, ilk yazılı savunmalarını yapılabilmelerini teminen iddialar ile
ilgili bilgiler de gönderilmiştir. Ancak fiyat istikrarının tam olarak hangi teşebbüsler
arasında gerçekleştirildiği ve hangi gerçek ve tüzel kişilerin belirleyici etkisinin
bulunduğu soruşturma sürecinde tespit edilebilmiş, söz konusu kişilere Soruşturma
Raporu gönderilerek savunma yapmaları talep edilmiştir. Esasen, iddialara esas teşkil
eden tüm bilgi ve belgeler, ayrıca ihlal olup olmadığı ve ihlalin niteliğine ilişkin ayrıntılı 1310
değerlendirme ve ulaşılan sonuçlar Soruşturma Raporu ile taraflara gönderilmektedir.
Bu çerçevede, anlaşmaya katıldıkları tespit edilen tüzel kişilerin üç savunma (ikinci ve
üçüncü yazılı savunma ile sözlü savunma) hakkının bulunması da dikkate alındığında,
henüz iddiaların net olmadığı bir dönemde, soruşturma aşamasının güvenliğini
sağlayacak kadar belge ve bilgi gönderilmesinin savunma haklarının kısıtlanması olarak
10-60/1274-480
33
değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır. Nitekim Danıştay 13. Dairesi de, E:2006/1456
sayılı kararında, “Nitekim Kurul'un bu yönde takdirini kullanmasının işlemin hukukîliğine
etkisi, Kanun'un 44. maddesinin son fıkrasında öngörüldüğü üzere, tarafları
bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak
yapamayacağı çerçevesinde değerlendirilmesi mümkündür.” hükmünü vermiştir. İdari 1320
Dava Daireleri Kurulu’nun bu karara karşı açılan yürütmeyi durdurma istemini 28.9.2006
tarihli kararıyla oy birliğiyle reddettiği de göz önüne alındığında, Kurul’un tarafları
bilgilendirmiş ve savunma hakkı vermiş olmasının yeterli olacağı görülmektedir.
I.5.1.2. Bilgi ve Belge Taleplerinin Cevapsız Kaldığı ve Yanlış Belge Gönderildiği
İddiası
Taraflar soruşturma süresi boyunca Kurum’a yaptıkları bir takım bilgi ve belge isteme
taleplerinin karşılıksız bırakıldığını, bazı belgelerin yanlış gönderildiğini bu durumun da
savunma haklarını kullanmalarını esaslı biçimde etkilediğini dile getirmişlerdir. 1330
Tarafların kendilerine gönderilmediğini iddia ettikleri belgelerin başında, doğrudan
soruşturma konusunu ilgilendirmeyen ve bazı şahsi bilgileri de içeren CD ve ses kayıtları
bulunmaktadır. Esas itibariyle, söz konusu CD ve ses kayıtları, doğrudan taraflara isnat
edilen suça dayanak yapılmamış, sadece bu CD ve ses kayıtlarının ekli bulunduğu
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı formlarda yer alan bilgilerin diğer
belge ve bulgularla ulaşılan sonuçları doğruladığı belirtilmiştir. Ne var ki, CD ve ses
kayıtlarının muhteviyatlarında soruşturma konusu ile ilgisi olmayan kişisel bilgiler
içermesi nedeniyle bu bilgiler taraflara iletilmemiş; ancak söz konusu kayıtların ekli
olduğu formlar taraflara gönderilmiştir. 1340
Ayrıca, Soruşturma Raporu’nda yer verilen Ek-53’ün taraflara gönderilmediği de iddia
edilmiştir. Bahse konu belgede yer alan ifadelerin tamamına raporda yer verilmiştir.
Dolayısıyla bu belgenin gönderilmemesinden dolayı tarafların savunma haklarının
kısıtlanması söz konusu olmadığı gibi, bu durumun doğruluğunu teminen, iddia konusu
belge taraflara Ek Görüş ile birlikte gönderilmiştir.
Tarafların kendilerine gönderilmemek suretiyle savunma haklarına zeval getirildiğini
iddia ettikleri bir başka belge ise Ek-85’te yer alan Baylas tavsiye fiyatlarıdır. Söz konusu
fiyat listesi, Baylas’ın düzenli olarak bayilerine gönderdiği tavsiye fiyatlarıdır. Doğası 1350
gereği Baylas bayilerinde mevcut olması beklenen bu belgelerin taraflara
gönderilmemesinin savunma hakkının kullanımını engellediği iddiası inandırıcı
bulunmamıştır. Esasen bu belgelere dayanarak bir ihlal iddiasında bulunulmamıştır.
I.5.1.3. Uzman Yardımcılarının Yerinde İnceleme Yetkisinin Olmadığı İddiası
Kanun’un 15. maddesinde “İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır”
ifadesi yer aldığı halde, uzman yardımcısının da yerinde incelemede yetkilendirildiği,
dolayısıyla yetkisiz bu kişiler tarafından teşebbüslerden alınan belgelerin delil niteliğinin
olmayacağı iddia edilmiştir. 1360
Kanun’un 15. maddesinde lafız itibarıyla yerinde incelemelerin uzmanlar tarafından
gerçekleştirileceği düzenlenmiş olmakla birlikte, aynı Kanun’un Rekabet Kurumu meslek
personelinin statüsünü belirleyen 34. ve 36. maddeleri ile Rekabet Kurumu Personel
10-60/1274-480
34
Yönetmeliği’nin 4. maddesi uyarınca uzman yardımcılarının meslek personeli niteliğini
haiz olduğu belirtilmiş olup, Kurum hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri
yerine getirmekle yetkili olduğu ifade edilmiştir. Bu itibarla 15. maddede belirtilen
“uzman” ifadesinin “meslek personeli” olarak geniş yorumlanması gerekmektedir. İşaret
edilen bu husus, Danıştay 10. Dairesi’nin 18.11.2003 tarih ve E:2001/1441, K:2003/4468
sayılı kararı ile de hüküm altına alınmıştır. 1370
I.5.1.4. Ticari Sır Mahiyetinde Olmayan ve Savunma Hakkı İçin Elzem Olan Bilgi ve
Belgelerin Taraflara Gönderilmediği İddiası
Taraflara gönderilen Soruşturma Raporu ve eklerinde Kurum içi yazışmalar ve başka
teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ait ticari sır ve diğer gizli bilgileri içeren kısım ve
bilgilerin çıkarılması kanuni bir mükellefiyettir. Bu anlamda, soruşturma aşamasında
Kurum içi bir yazışma niteliğinde olan ve kapsamı Soruşturma Raporuna göre daha dar
olan Önaraştırma Raporunun ve diğer teşebbüs ve teşebbüs birliklerine ilişkin ticari
sırların taraflara tebliğ edilmemesinin savunma hakkının kullanılması bakımından 1380
herhangi sakınca yaratması söz konusu değildir.
I.5.1.5. Önaraştırma ve Soruşturma Sürelerinin Kanuni Sürelere Uygun Olmadığı
İddiası
Taraflar, Kurul’un Önaraştırma Kararı’nı aldığı tarih olan 8.1.2009 tarihi ile Önaraştırma
Raporunun teslim tarihi arasında geçen süreyi göz önüne alarak, Önaraştırma
Raporunun Kanun’un 40. maddesinde öngörülen süre içinde bitirilmediğini, bunun ise
şekli bakımdan Kanun’a aykırılık doğurduğunu iddia etmektedirler. Ne var ki, Kanun’un
bahse konu 40. maddesinin üçüncü fıkrası 30 günlük kanuni sürenin başlangıcını,
raportörlerin önaraştırmayı yapmakla görevlendirildikleri tarih olarak belirlemiştir. Bu 1390
bağlamda görevlendirmesi 21.1.2009 tarihinde yapılan ve 21.2.2009 tarihinde teslim
edilen Önaraştırma Raporu’nun süresi içinde teslim edilmediği iddiası geçerliliğini
yitirmektedir.
Benzer bir iddia, Soruşturma Raporu için de ileri sürülmüştür. Taraflar, Soruşturma
Raporunun kanuni süresinin bitimine yakın bir dönemde kendilerinden talep edilen bilgi
ve belgelerin olmasının, soruşturmanın süresi içinde tamamlandığına ilişkin şüphe
uyandırdığını dile getirmişlerdir. Oysa Soruşturma Raporu, kanuni süresi içinde
(25.2.2010 tarihinde) tamamlanmış ve taraflara tebliğ edilmiştir.
1400
I.5.2. Esasa İlişkin Savunmalar
I.5.2.1. Bayiler Arasında Fiyat Tespitine Yönelik Bir Anlaşmanın Mevcut Olmadığı
İddiası
Savunmada tarafların “mutabakata vararak kendilerini bağlı hissettikleri” bir anlaşmanın
mevcut olmadığı, irade uyuşmasına bakılmaksızın tek taraflı irade beyanlarına
dayanarak taraflar arasında rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma olduğu sonucuna ulaşıldığı
iddia edilmektedir. Ayrıca diğer teşebbüslerin tek taraflı irade beyanlarından yola
çıkılarak rekabeti bozma amacının var olduğunun belirtilemeyeceği ve tek taraflı 1410
ifadelerin tarafları bağlamadığı ifade edilmektedir. Buna ek olarak Rapor’da yer alan
belgelerin fiyat tespitine yönelik bir anlaşmanın ve tarafların buna yönelik bir iradesinin
10-60/1274-480
35
mevcut olduğunu ortaya koymadığı iddia edilmektedir. Türkiye’de faaliyet gösteren 41
yetkili satıcının sadece 13 tanesinin ihlale katıldığı şeklindeki tespitin de anlaşmanın var
olmadığının zımnen kabulu olduğu ileri sürülmektedir. Ayrıca bayilerin anlaşmaya
uymayarak ceza ödemelerinin anlaşmanın zaten var olmadığını ortaya koyduğu iddia
edilmektedir.
Rapor’da, tarafların “mutabakata vararak kendilerini bağlı hissettikleri” bir anlaşmanın
mevcudiyeti pek çok belge ile ortaya konmuştur. Haklarında ceza talep edilen 1420
teşebbüsler fiyat tespiti anlaşmasına katılmış, bu amaçla ihlalden cayanları tespit etmek
için birbirlerini denetlemişler, hatta bu konuda profesyonel bir şirketten yardım almışlar
ve fiyat birlikteliğinden saparak düşük fiyata satış yapanları cezalandırmışlardır. Kaldı ki
1 no’lu belgeden görülebileceği üzere, taraflar anlaşmanın içeriğini yazılı olarak ortaya
koymuş ve e-posta yoluyla diğer bayilerle paylaşmışlardır. Dolayısıyla ortada anlaşma,
karşılıklı kontrol/denetim ve ceza boyutları olan bir işbirliği bulunmaktadır. Özellikle 32,
33, 34 ve 35 no’lu belgelerin açıkça ortaya koyduğu üzere taraflar satış fiyatları üzerine
anlaşmakla kalmamış, düşük fiyatla yaptıkları satışların tespiti halinde ceza ödeyerek
anlaşmanın sürekliliğini sağlamışlardır. Bu belgelerde “gelir” başlığı altında fiyat
istikrarını bozan bayilerden alınan cezalar bulunmakta, “gider” kalemi de toplanan bu 1430
cezalardan bazı harcamalar yapıldığını belgelemektedir. 30 no’lu belgede ise, denetim
işinin profesyonel bir denetim şirketi tarafından yapılacağı ifade edilmektedir. Dolayısıyla
bayiler kendilerini anlaşmaya bağlı hissetmekle kalmamakta, anlaşmanın devamını
sağlamak adına kontroller ve ceza ödemeleri gerçekleştirmektedirler. Bu nedenle ortada
anlaşmanın bulunmadığı ve tarafların kendilerini bağlı hissetmedikleri gibi iddialar,
yerinde incelemelerde bulunan belgeler ışığında dikkate alınmamıştır.
Ayrıca bayiler arasında yapılan toplantılar sonrasında paylaşılan e-mailler, bayilerin
telefon konuşmalarının dinlenmesinin ardından ne kadar ceza uygulanması gerektiğine
ilişkin rakip bayilerin imzası bulunan formlar gibi koordinasyonu ve irade uyuşmasını 1440
gösteren pek çok belgeden, tek taraflı irade beyanlarından hareket edilmediği
anlaşılmıştır. Bayilerin gerek özel bir denetim şirketi ile anlaşarak, gerekse de kendi
yaptıkları kişisel denetimler ile birbirlerini fiyat istikrarına uyup uymadıkları konusunda
denetledikleri, ceza ödedikleri ve bayiler tarafından konsey fiyatının Baylas’ın tavsiye
fiyatlarının dahi üzerine çıktığının ifade edildiğine dair bulunan belgelere (25 ve 38 no’lu
belge) karşılık, mutabakatın ve irade uyuşmasının olmadığını, sadece tek taraflı irade
beyanlarının var olduğunu iddia etmek kabul edilebilir görülmemiştir. Ayrıca, bir bayi
tarafından muhtelif bayilere gönderilen ve “Değerli bayi arkadaşlarım, … karlılığı
sağlayabilmek için oluşturduğu fiyat istikrarını bayi arkadaşlarımızın da katkılarıyla
başarıyla sürdürmüştür” şeklinde ifadeler içeren 22 no’lu belge de anlaşmanın 1450
mutabakatla hayata geçirildiğini bayilerin kabul ettiği görülmektedir. Benzer şekilde 2
no’lu belgede “Bu konu araç satışına BAĞLI OLMAKSIZIN dönemsel olarak bayi
arkadaşlarımızın yapmış olduğu yüksek indirimlerle diğer bayi arkadaşlarımızın
servisinin zarar görmesini önlemek amacı fikir birliği ile hayata geçirilmişti.” ifadesi yer
almaktadır. Bu durumda, haklarında ceza talep edilen teşebbüslerin yaptıkları
anlaşmaya uymamaları nedeniyle konsey bütçesine para ödemelerinin istikrarın
olmadığı anlamına geldiğini iddia etmek mümkün değildir. Zira bu tür anlaşmalarda
aldatma (cheating), rakiplerle yapılan anlaşmanın ardından, kısa bir dönem de olsa farklı
davranılarak rakipler fark edene kadar karını artırmayı ifade eder. Zira böyle bir durumda
müşterileri çekip, “sürümden kazanmak” mümkündür. Nitekim yapılan anlaşmaya ilişkin 1460
denetim mekanizması kurulmasının amacı da, bu tür girişimleri önlemek ve anlaşmanın
10-60/1274-480
36
devamlılığını sağlamaktır. Dolayısıyla anlaşmaya uymayan bayilerin varlığı, işin
doğasında bulunan bir unsur olup, irade uyuşmasını ya da anlaşmanın mevcudiyetini
ortadan kaldırmaz.
I.5.2.2. Bayi Konseyi’nin, Ana Distribütör Karşısında Bayi Taleplerinin Topluca
İletilmesi ve Citroen Satışlarının Arttırılması Amacına Hizmet Eden Bir Oluşum
Olduğu İddiası
Konsey hakkında gerekli tüm bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş olup, Konsey’in 1470
“2001 yılında, bayilerin müşteri memnuniyeti, marka gelişimi ve pazar payının arttırılması
konularında Baylas ile görüş alışverişinde bulunmalarını sağlamak ve bayilerin ortak
sorunlarını dile getirmek amacıyla Baylas teşviki ile kurulduğu ifadesi Karar’ın ilgili
bölümünde yer almaktadır. Konseyin satış arttırma ve distribütör karşısında ortak
istekleri dile getirme fonksiyonu, bu yapı altında bazı bayilerin aynı zamanda rekabeti
sınırlayıcı anlaşmanın çatısı olarak işlev görmesini engellememektedir. Başka bir
ifadeyle Konsey’in bayiler ve genel olarak tüketiciler açısından olumlu faaliyetlere
aracılık etmesi, aynı zamanda rekabeti sınırlayıcı anlaşmalara zemin oluşturması
gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır.
1480
I.5.2.3.Rapor’a Ek Yapılan Bazı Belgelerde Arkas’ın İsmi Geçmekteyken, Bu
Teşebbüsün Anlaşmaya Taraf Kabul Edilmediği, Bu Nedenle Elmas’ın da
Anlaşmaya Taraf Kabul Edilmemesi Gerektiği İddiası
Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde haklarında ceza talep edilen bayilerin,
Konsey bütçesi adı altında anlaşmaya uymamaya ceza niteliğinde ödemeleri yaptıkları
belgelerle tespit edilmiştir. Buna karşın Arkas’ın herhangi bir ceza ödediğine yahut
sektörde “fiyat istikrarı” olarak adlandırılan ihlale katıldığına ilişkin herhangi bir belge
yahut bilgi bulunamamıştır. Bu teşebbüsün 11 ve 16 no’lu belgelerde fiyat “istikrarı”nı
bozduğu diğer bayilerce tespit edilmesine karşın, bu teşebbüsün Konsey’e ceza 1490
ödediğine ilişkin herhangi bir belge yahut bilgiye de rastlanmamıştır. Arkas’ın 10.7.2007
tarihinde Citroen bayiliğine başlamış olmasının, 2007 yılı başında Kubilay Erdem’in
bayilerle yaptığı toplantılar aracılığıyla başlayan ihlale katılmama gerekçesi olabileceği
değerlendirilmiştir. Dolayısıyla haklarında ceza talep edilen diğer teşebbüsler hakkında
farklı tespitler yapıldığından ceza talebinde bulunulmuştur.
I.5.2.4. Haklarında Ceza Talep Edilen Teşebbüslerin Anlaşmaya Yönelik
İradelerinin ve Anlaşmaya Taraf Olduklarında İlişkin Herhangi Bir İspatlayıcı
Bulgunun Olmadığı İddiası
1500
Haklarında ceza talep edilen teşebbüslerin, anlaşmaya taraf olup, anlaşmanın
denetimini gerek kendileri gerekse özel bir şirket aracılığıyla yapmak üzere mutabakata
vardıkları, anlaşmaya uymayanları cezalandırdıkları belgelerle tespit edilmiştir. Bilindiği
üzere Rekabet Hukuku’nda anlaşmadan bahsedebilmek için tarafların üzerinde
anlaştıkları resmi nitelikli bir sözleşmeye gerek yoktur. Soruşturma Raporu’nda
haklarında ceza talep edilen teşebbüslerin, kurdukları denetim mekanizması üzerinden
birbirlerini denetledikleri ve bu anlamda fiyat istikrarından taviz verenlerin
cezalandırdıkları, bu anlamda tarafların iradelerini açık biçimde ortaya koydukları açıkça
görülmektedir.
1510
10-60/1274-480
37
I.5.2.5. Raporda Ekonomik Analize Yer Verilmediği, Fiyat Birlikteliğinin Ortaya
Konmadığı ve Dolayısıyla Anlaşmanın Etkilerinin Gösterilmediği İddiası
Rekabeti sınırlayıcı anlaşmaların tespitinde, rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etkiden
birinin varlığını ortaya konması 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği
sonucuna ulaşmak için yeterlidir. Nitekim anılan maddede yer alan “Belirli bir mal veya
hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar” ifadesi ile rekabeti sınırlama amacının ya da bu yönde
etki doğurabilecek anlaşmaların ihlal teşkil edeceği açıkça belirtilmektedir.
1520
Soruşturmaya taraf teşebbüslerin “fiyat istikrarı” adı altında anlaşma yaptıkları ve bu
anlaşmanın devamlılığını sağlamak amacıyla kendileri ve Duyar Danışmanlık vasıtasıyla
denetim yaptıkları, düşük fiyatla satış yapan bayilere para ceza uyguladıkları, zaman
zaman Baylas tarafından tavsiye edilen fiyatların dahi üzerine çıktıkları ve bu tür
davranışların yaklaşık 2 yıl devam ettiği belgelerle tespit edilmiştir. Dolayısıyla belgelerin
bütünü birlikte değerlendirildiğinde, tarafların mutabakatı ile şekillenmiş ve uygulanmış
rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın varlığı aşikârdır. Bu tür anlaşmaların ise rekabeti
sınırlama amacı taşıdığı açıktır. Bu durumda, rekabeti sınırlama amacı taşıyan bir ihlali
ortaya koyan çok sayıda belge mevcut iken, anlaşmanın etki doğurup doğurmadığına
ilişkin fiyat analizine gerek bulunmamaktadır. 1530
Kaldı ki, bayilerin aynı otomobile ilişkin gün içinde satış fiyatlarının değişmesi ya da
zaman zaman konseyce belirlenen fiyatın altında satış yaptıklarının belgelenmesi,
anlaşmanın hiç uygulanmadığı anlamına da gelmemektedir. Anlaşma fiyatının altında
satış yaparak daha fazla kar elde etmeyi amaçlayan teşebbüslerin varlığı fiyat birlikteliği
anlaşmalarının, doğasında bulunmaktadır. Zaten bu nedenle teşebbüsler hem kendileri
hem de Duyar Danışmanlık vasıtasıyla birbirlerini denetleme işine girişmiş ve belirlenen
fiyatlara uymayan teşebbüsleri cezalandırmışlardır.
I.5.2.6. Satış Fiyatlarının Baylas Fiyatlarının Altında Olmasının İradelerin 1540
Uyuşmadığının Açık Bir Göstergesi Olduğu İddiası
Taraflara yöneltilen iddialar arasında, bayilerin satış fiyatının Baylas tavsiye fiyatının
altında olduğuna yönelik bir tespit yoktur. Sadece 29 no’lu belgede bayilerin Baylas’ın
belirlediği marjın bir kısmını alarak belirlediği fiyatlara işaret edilerek, söz konusu belge
bakımından fiyatların Baylas fiyatı altında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın
Rapor’da bayilerin birlikte belirledikleri fiyatın Baylas fiyatının üstüne çıktığını bayilerin
ifade ettiğini gösteren belgeler de mevcuttur. Örneğin, 25 no’lu belgede “Değerli
Arkadaşlar, Konsey Fiyatımız Baylas fiyatının üstündedir. Bu durum telefonla fiyat soran
müşteride sıkıntı yaratmaktadır.” ifadeleri yer almaktadır. Dolayısıyla bayilerin anlaşma 1550
çerçevesinde zaman zaman tavsiye edilen fiyatların dahi üzerine çıktıkları kendilerince
ifade edilmiştir. Kaldı ki bayilerin münferit zamanlarda çok düşük fiyatlarla satış
yapmaları fiyat istikrarının varlığına ilişkin bulunan çok sayıda belgenin ışığında fiyat
istikrarının olmadığının değil, fiyat istikrarından sapmaların mevcut olduğunun
göstergesidir.
10-60/1274-480
38
I.5.2.7. Markalar Arası Rekabetin Güçlü Olmasının Marka İçinde Fiyat Tespiti
Anlaşması Yapılmasını ve Sürdürülmesini İmkânsız Kıldığı İddiası
1560
Markalar arası rekabetin, marka içi rekabet üzerinde de rekabeti artırıcı bir etkisi
bulunmaktadır. Başka markalarda düşük fiyata ikame ürün bulabilen müşterilerin belirli
bir fiyatın altında satış yapmayan teşebbüsleri tercih etmeyecekleri açıktır. Bununla
birlikte bu durum, mevcut dosyada tespit edilen fiyat anlaşmasının yapıldığı ve uzun bir
süre devam ettirildiği gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır. Nitekim 29 no’lu belgeden
görülebileceği üzere, soruşturmaya taraf teşebbüsler anlaşma ile fiyatları çok
yükseltmeleri halinde satışlarda azalma ile karşılaşacaklarının bilincindedirler. Anılan
belgede fiyat istikrarının korunması gereğinden bahsedildikten sonra “Hazırlanan liste
Baylas Otomotiv A.Ş’nin 10,95 olan marjın %5 olarak revize edilmiş halidir. Burada
kantarın topuzunu kaçırmamak adına yani kar edelim derken pazar payımızı da 1570
yitirmemek lazım” ifadeleri yer almaktadır. Görüldüğü üzere bayiler anlaşma ile fiyatlarını
yükselterek daha fazla kar elde etmeyi amaçlamakta, ama bu eylem içerisinde satışların
düşmesi tehlikesini de göz ardı etmemektedirler. Benzer ifadeler 25 no’lu belgede de
Konsey fiyatının Baylas fiyatını aşması nedeniyle de dile getirildiği görülmektedir.
Dolayısıyla markalar arası rekabetin konsey fiyatları üzerinde etkisinin bulunduğu söz
konusu belgelerden de anlaşılmıştır. Ancak bu durumun, fiyat tespiti anlaşmasının
yapılmasına engel olmadığı belgelerden anlaşılmıştır.
I.5.2.8. Raporda Yer Verilen İhlal Süresinin Yanlış Hesaplandığı İddiası
1580
Taraflar, ihlalin süresine ilişkin yer verilen belge ve ifadelerin, Mart 2007 tarihinden
Şubat 2008 tarihine kadar en fazla 11 aylık bir dönemi işaret ettiğini; bununla beraber
ihlal süresi olarak 2 yıllık bir sürenin dikkate alınmasının ve buna bağlı olarak Ceza
Yönetmeliği çerçevesinde ceza artırımına gidilmesinin kabul edilebilir olmadığını iddia
etmişlerdir.
Soruşturma taraflarınca atıfta bulunulan ve Soruşturma Raporu’nda yer alan ifade
“Yukarıdaki konsey bütçesine ilişkin belgelerde yer alan cezaların tarihlerine
bakıldığında, tespit edilen en eski cezanın Mart 2007 tarihine ait olduğu görülmektedir.
Ayrıca, en geniş kapsamlı 35 no’lu belgenin kapsadığı en son tarihin ise, “Duyar 1590
Danışmanlık 2. Ay” ifadesinden Şubat 2008 olabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, 35
no’lu belgede yer alan konsey bütçesinin Mart 2007- Şubat 2008 dönemini içerdiği
anlaşılmaktadır.” şeklindedir. Söz konusu ifadede, sadece konsey için oluşturulan
bütçenin söz konusu Mart 2007 ve Şubat 2008 dönemini kapsadığını belirtmiştir. Konsey
bütçesi dışındaki diğer belgelerle birlikte değerlendirildiğinde ise ihlalin Ocak 2007’den
2008 yılı sonuna kadar devam ettiği, yani yaklaşık 2 yıllık bir dönemi kapsadığı
anlaşılmaktadır.
I.6. DEĞERLENDİRME
1600
I.6.1. Fiyat Tespiti Anlaşması
Bayi Konseyi fiyat tespitine ilişkin olarak yapılan yerinde incelemelerde bulunan
belgelerden, bayilerin “fiyat istikrarı” adı altında yaptıkları fiyat tespiti çalışmalarının 2007
yılının ilk aylarında başladığı, bayi konseyi çatı olarak kullanılmış olmakla birlikte, söz
konusu ihlale katılanların İstanbul'daki bayiler ile İstanbul pazarını etkileyebilecek
10-60/1274-480
39
Kocaeli ve Tekirdağ gibi yakın illerin bayileri olduğu ve bir dönem konsey başkanlığı
yapmış olan Samsun ilindeki bayinin de anlaşmaya dâhil olduğu anlaşılmaktadır.
Bu konudaki ilk belgelerden olan ve CTR'de bulunan 21.3.2007 tarihli 2 no’lu belgeden, 1610
Bayi Konseyi Başkanı ve Kar Genel Müdürü Kubilay Ercan ERDEM’den CTR Genel
Müdürü Adnan OFLUOĞLU’na satış sonrası servis hizmetleri hakkında aşağıda yer
verilen e-postanın gönderildiği anlaşılmaktadır:
“Sayın Meslektaşım,
5.2.2007 tarihinde tarafınıza göndermiş olduğumuz yazıda istikrarı bozacak konular
arasında servis indirimleri de yer almıştı. … Servislerimizde istikrarı sağlamak adına
yapılacak indirimler YEDEK PARÇA da %10’u İŞÇİLİKLERDE ise %15’i geçmeyecektir. Bu
oranların üzerinde yapılacak her tür uygulama ve örneğin maddi değeri yüksek hediye de
vermek istikrarı bozmuş sayılacaktır. … yapılacak servis kampanyalarını bayi konseyinin 1620
görüşünün alınarak yapılması esastır.”
CTR'de bulunan ve üzerinde tarih yazmayan “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular”
başlıklı 1 no’lu belgede ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“1. İstikrarı herhangi bir şekilde bozmuş olan bayi, satış bölümü için 10.000 YTL, servis
bölümü için 5.000 YTL ödeyecektir. Ayrıca bayilere bildirimi yapılacaktır.
2. Satış fiyatlarını etkileyecek her tür hediye ve indirim “istikrarı bozmuş” olarak kabul
edilecektir.
Aksesuar fiyatları gönderilen listenin altında olmayacaktır…. 1630
Akaryakıt fişi ya da hediyesi verilmeyecektir.
Sigorta ve kasko satışlarında hediye yada zararına poliçe satışı olmayacaktır.
Konseyin bilgisi olmadan hiçbir suretle servis kampanyası düzenlenmeyecektir.
Servislerde perakende müşteriye uygulanacak indirim araç filosuna sahip firmalar dahil;
yedek parçada %10, işçilikte %15’i geçmeyecektir. Tavsiye edilen asla bu indirimlerin
yapılmamasıdır.
Satış esnasında araç bakımı ile ilgili ücretsiz ve/veya indirimli bakım vaadinde
bulunulmayacaktır.
Satış ve serviste, oto kuaförlerin verdiği cam suyu itici, koltuk koruma ve motor koruma
hediye edilebilecek, bunların dışında verilen her türlü hediye “istikrarı bozmuş” sayılacaktır. 1640
3. Aksesuarlı araç satışlarında araç fiyatı ayrı, satılan aksesuarların fiyatları ayrı ve tek tek
listelenerek belirtilecektir.
4. Filo satışları Baylas Otomotiv A.Ş.’den gelen onay yazısı ile belgelendirilecektir.
Tarafınıza filo listesi gönderilecektir
Her satışın mutlaka açıklamalı satış formu olması gerekmektedir.
5. Jumper tipi araçlarımızda Panelvan fiyatının listedeki gibi olması kaydıyla “dönüşüm”
fiyatı1 mantık çerçevesinde serbest bırakılmıştır.
Jumper tipi araçların dönüşümlü satılması halinde sipariş formunda aracın fiyatı ve
dönüşüm fiyatı ayrı ayrı belirtilecektir.
6. Satışı etkileyecek şekilde vade farksız vade uygulanamaz. 1650
7. Bayilerin kendi aralarında yaptıkları araç alım/satışları vadeli fiyattan olup ödemesi 3
gündür.
Yukarıda sözü geçen satışı etkileyecek argümanların dışında yine satışı etkileyecek yazılı
olmayan tüm promosyon ve maddi değere dönüşebilecek her türlü aktivite (anahtarlık,
ajanda, mendil, araç kokusu dışında) “istikrarı bozmuş” sayılacağından, titizlikle
yaklaşılmasını önemle rica ederiz.
11 Panelvan tipi Jumper araçların servis araçları gibi koltuklu hale dönüştürülmesi işlemine ilişkin fiyattır.
10-60/1274-480
40
Yapılan bu istikrar çalışması tüm Türkiye’deki bayileri kapsaması anlamında
düzenlenmektedir. Ancak bu uygulamanın bölgenin bayileri dışında ANADOLU
bayilerinden herhangi birinin istikrarı bozmasına sebep değildir. ANADOLU bayileri bayii
konseyinin bölge yöneticileri tarafından denetlenecek olup takibi, takip formu kendilerince 1660
yapılacaktır.
İstikrarın bozulması durumunda geçerli olan deliller;
a. Ses kaydı
b. Görüntülü ses kaydıdır.
Bayiler kendi aralarında, kendi adlarına denetlemeler yapabilir, yaptırabilir. Tartışmasız
olarak istikrarı bozmuş kanıt sunan bayiye araştırma bedeli olarak, yakalama başına 400
YTL ödenecektir.”
Yukarıda yer verilen 21.3.2007 tarihli 2 no’lu belgede bahsedilen, 5.2.2007’de bayilere
gönderilen belgenin, 1 no’lu, üzerinde tarih olmayan “İstikrarı Bozmuş Sayılacak 1670
Konular” başlıklı belge olduğu ve 2 no’lu belgenin içeriğinden de 1 no’lu belgede yer
verilen anlaşmaya varılan konulardan “servisler” hakkında açıklama gereği
hissedildiğinden 21.3.2007 tarihli e-postanın gönderildiği anlaşılmaktadır.
Bayi konseyi başkanı ve Kar’ın ortağı tarafından CTR Otomotiv’e 5.2.2007 tarihinde
gönderildiği anlaşılan “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular” başlıklı 1 no’lu belgede ise,
bayiler arası fiyat tespitine ilişkin anlaşmanın ana hatlarının çizildiği anlaşılmaktadır. Söz
konusu belgede temel olarak, fiyat birliğinin sağlanması için fiyatları etkileyecek “her tür
hediye ve indirimin ‘istikrarı bozmuş’ olarak” kabul edileceğinden bahisle bu hususlar
örneklendirilmiştir. Bu örneklerden; akaryakıt fişi/hediyesi ve sigorta satışlarında hediye 1680
verilmesi, indirimli ve/veya ücretsiz bakım yapılması, vade farksız vade uygulanması,
Konsey’den izinsiz servis kampanyası düzenlenmesi yasaklanmış; aksesuar fiyatlarında
minimum fiyat, yedek parça ve işçilikte maksimum indirim oranları belirlenmiştir.
Aynı belgede, anlaşmaya uymayanların denetimine ilişkin olarak bayilerin birbirlerini
denetleyebilecekleri ve “yakalama başına 400 YTL” ödeneceği, yapılacak denetimlerde
kanıt olarak ses ve görüntü kayıtlarının kullanılacağı karara bağlanmıştır. Ayrıca
anlaşmaya uyulup uyulmadığının kontrolünü kolaylaştırmak için aksesuarlı araç
satışında aksesuar fiyatlarının faturada ayrı ayrı gösterilmesi istenmiştir. Nitekim Nurettin
Bostancıoğlu’nun ajandasından alınan 41 no’lu belgede “aksesuar ve araç fiyatları ayrı 1690
yazılacak” şeklinde bir not yer almaktadır.
1 no’lu belgeden söz konusu anlaşmanın tüm Baylas bayileri için geçerli olduğu,
Anadolu bayilerinin düzenlenecek bir takip formu ile Bayi Konseyi’nin bölge yöneticileri
tarafından denetleneceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla anlaşmanın hayata geçirilmesi için
önemli bir unsur olan denetlenmesi de düzenlenmiştir.
Belgelerde servis hizmetleri (Citroen marka otomobillerin satış sonrası yedek parça,
bakım ve onarım hizmetleri) için bayilerin uygulaması gereken maksimum indirim
oranları belirlendiğine ilişkin ifadeler yer aldığından rekabeti sınırlayıcı amacın, irade 1700
uyuşmasının gerçekleştiği anlaşılmıştır. Ancak, konsey tarafından belirlenen fiyatlara
yahut bu fiyatlara bayilerin uymadığı tespit edilerek ceza verilmesine işaret eden bir
belgeye rastlanmamıştır. Dolayısıyla, söz konusu pazar için fiyat tespit etmenin
amaçlandığı, ancak uygulamaya geçirilemediği anlaşılmıştır.
10-60/1274-480
41
Kar Oto’da bulunan 29 no’lu belgede, işbirliğine ilişkin detaylı bilgiler bulunmaktadır.
Toplantıya kimlerin katıldığını da ifade eden söz konusu belgede şu ifadeler yer
almaktadır:
“Urfa toplantısından kısa bir zaman sonra bir arada bulunmanın hazzını yaşadığımı 1710
belirtmek isterim. … Bugünkü konumuz hepimiz için önemli ve ivedi olan marka için fiyat
istikrarının sağlanmasıdır. Maliyetlerin durmadan arttığı, piyasadaki karlılığın sürekli
azaldığı sektöründe, ekonomide yaşanan türbülanstan etkilediğini de göz önüne alırsak
ticari yaşantımızı önemli ölçüde etkileyecek bu toplantıya hepimizin ihtiyacı var. …. Daha
sonra yine masanın üzerinde bulunan şirketimizin Genel Müdürü Sn Eyüp ASLANTÜRK
tarafından hazırlanmış fiyat listelerini inceleyip, bu konuda varsa farklı görüşlerinizi size
ayrılan sürede bildirmenizdir. Önce kısmi fiyat istikrarı mı yapalım, genel mi onu anlayalım.
Sevgili Arkadaşlar,
Bu konunun ehemmiyetine bir de şu açıdan bakalım isterseniz. Cebimizden hakkımız olan
ve yatırımlarımızın karşılığı olan ve daha ileri giderek söylüyorum ki İSTİKBALİMİZ olan bu 1720
konu hepimizi için yaşayıp, yaşamama konusudur. Hepimizi bozulmaması için birlik
olmalıyız, KARDEŞ olmalıyız, ORTAK olmalıyız, birbirimizi desteklemeliyiz. Biz bu planları
neden yaptık? Para kazanmak amacı ile değil mi? Peki bu kötü gidiş neden? Daha ne
kadar 0,25, 0,75 puanlar için ağlayacağız? Bizler gibi önemli yatırımları olan işadamları
daha ne kadar satış ekibinin oyuncağı olacak, bu rekabetin getirdiği zarar neye varacak?
Müşterilerimizi nasıl tutabileceğiz, Bunlara sen, ben değmeyelim hepimizin katkısı var.
Şimdi bakalım müşterinin cebine bayi hakkı olan ne kadar parayı koymuş, Ortalama Avcar
1000 TL koysa 557 araç 557000 Milyar harcamış.
Ulugöl 1 Trilyon,
Mersa 1 Trilyon, 1730
Kar 1,3 Trilyon,
Bostancıoğlu 600 Milyar,
Filomobil 400 Milyar,
CTR 300 Milyar,
Elmas 300 Milyar,
Gökşenler 250 Milyar vermiş,
Nasıl korkunç değil mi biz bu paraları HOVARDA’ca harcamışız. Ama dur demek de
bizim elimizde bu anlamsız rekabete dur diyelim ve her ay bir araya gelelim diyalogumuzu
arttıralım. Birimizin bile bu istikrarı bozması hepimize Yüzmilyarlarca zarar veriyor. Lütfen
bu aşamayı koruyalım. Bozulursa bir daha bir araya gelme imkanı bulamayabiliriz. Hepimiz 1740
bu konuda koruyucu birer asker olmalıyız.
BU LİSTENİN HARİCİNDE;
İstikrara aykırı hareket eden 7,500 TL ödeyip ayrıca tüm bayilere bildirilmelidir.
Satıştaki fiyatları etkileyecek aksesuar, servis indirimi, akaryakıt fişi, kasko kesinlikle
hediye edilmeyecek aksi durum istikrara aykırı olacaktır.
Hazırlanan liste Baylas Otomotiv A.Ş’nin 10,95 olan marjın %5 olarak revize edilmiş halidir.
Burada kantarın topuzunu kaçırmamak adına yani kar edelim derken pazar payımızı da
yitirmemek lazım
Hazırlanan liste bu öngörüyle sizlere sunulmuştur.
Bizlerin istikrar adına yaptığı bu toplantıyı ilerde Anadolu’nun herhangi bir bayinin bozması 1750
Marmara Bölgesi olan bizler etkilemeyecek ve istikrar bozuldu denmeyecek.
Bu süreçte duyumlarla hareket edilmemesi bu duyumları bizzat duyumu alan bayi
tarafından müşteri gibi kontrol edip, araç satın alması ya da ses kaydı ile tespit edilecektir.
10-60/1274-480
42
İstikrarın devamı açısından denetleme profesyonel bir şirket tarafından
gerçekleştirilecektir. Bedeli ise bizler tarafından karşılanacaktır.
Herhangi bir bayinin fiyat istikrarını bozması durumunda karar verecek bayiler,
Gökşenlerden Bekir Bey ve Avcar’dan Bayram bey ile birlikte karar verilecektir. “
Bu belgeden, işbirliği koşullarının revize edildiği, bu konuda Kar genel müdürü
tarafından fiyat tespitine esas olacak bir fiyat listesinin hazırlandığı, bu listenin 1760
Baylas’tan alış fiyatı üzerine % 5’lik marj eklenerek oluşturulduğu, ancak bu fiyatların
Baylas’ın tavsiye fiyatlarını da aşmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla rakip konumunda
olan bayilerin minimum satış fiyatlarını tespit ettiği görülmektedir. Ayrıca rekabetin
kendilerine verdikleri zarardan bahisle, rekabetin sınırlandırılması halinde ne kadar kar
elde edebileceklerine ilişkin bir öngörüde bulunulmaktadır.
Daha önce 10.000 TL ve 5.000 TL olarak belirlenen, anlaşmayı bozanlara verilecek
cezaların bu belgede 7.500 TL olarak belirlenmesi, ileride bahsedileceği üzere
uygulamaya geçirilen cezaların 7.500 TL olması dikkate alındığında, bu belgenin daha
önce yer verilen 5.2.2007 tarihli “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular” başlıklı 1 no’lu 1770
belgeden daha sonra kaleme alındığını göstermektedir. Ayrıca söz konusu belgenin,
daha ileride de yer verileceği üzere, 7.500 TL’lik cezaların ilk ödenmeye başlandığı
23.3.2007 tarihinden daha önce düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca belgede, Anadolu bayilerinin bu hususlara uymamasının “Marmara bayileri”
arasındaki istikrarı etkilemeyeceğinden bahsedilerek, ihlalin esas olarak “Marmara
bayileri” arasında gerçekleştirilmesinin amaçlandığı dile getirilmiştir. Nitekim yerinde
incelemelerde İstanbul, Tekirdağ, Kocaeli ve Samsun bayileri dışındaki bayilerin fiyat
tespitine katıldıklarına ilişkin herhangi bir belge bulunamamıştır.
1780
1 no’lu belgedeki bayilerin birbirini denetlemesine ek olarak, 29 no’lu belgede
profesyonel bir denetleme şirketi tarafından işbirliğine uyumun denetlenmesi
kararlaştırılmıştır. Ayrıca, Gökşenler’den “Bekir Bey” ve Avcar’dan “Bayram Bey”in
istikrarı bozan bayiler hakkında birlikte karar verecekleri de belirtilmektedir.
Daha önce yer verilen “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular” başlıklı belgenin revize
edilmiş hali olduğu anlaşılan ve Kar Oto genel müdür sekreteri Elif Demirbilek’in
bilgisayarında bulunan 30 no’lu belgede 1 no’lu belgeden farklı olarak yer alan hususlara
aşağıda yer verilmiştir:
1790
“İSTİKRARI BOZMUŞ SAYILACAK KONULAR:
1) İstikrarı herhangi bir şekilde bozmuş olan 7.500 YTL ödeyecektir. Ayrıca bayilere
bildirimi yapılacaktır.
…
İstikrarın bozulması durumunda geçerli olabilecek deliller:
a) Ses kaydı
b) Görüntülü Ses kaydı
Profesyonel denetleme Şirketi DUYAR DANIŞMANLIK SAN ve TİC. LTD ŞTİ.’dir. bu
şirketten Renan YARAN bey ile temasa geçebilirsiniz.”
ifadeleri yer almaktadır. 1800
30 no’lu bu belgeden, 29 no’lu belgede bahsedilen profesyonel denetleme şirketinin
Duyar Danışmanlık olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Sonraki belgelerde de görüleceği
10-60/1274-480
43
gibi 7.500 TL olarak belirlenen ilk ceza 23.3.2007 tarihinde verildiğinden 30 no’lu
belgenin de söz konusu tarihten önce düzenlendiği anlaşılmıştır.
Kısaca, yukarıda yer verilen 1, 29 ve 30 no’lu “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular”
başlıklı belgelerden;
-Fiyat tespitinde, aksesuar, akaryakıt fişi, her tür hediyenin ve kampanya düzenlemenin,
sigorta satışlarında hediye verilmesinin, indirimli ve/veya ücretsiz bakım yapılmasının, 1810
vade farksız vade uygulanmasının, Konsey’den izinsiz servis kampanyası
düzenlenmesinin fiyatı etkilemesi nedeniyle yasaklandığı ve denetleneceği,
-Fiyat tespitinin denetimini kolaylaştırmak için aksesuar ve jumper dönüşüm fiyatlarının
faturada ayrı gösterilmesi zorunluluğu getirilerek, araç satış fiyatının ayrı
görülebilmesinin sağlandığı,
-Konsey üyelerinin fiyat tespitine uyup uymadığını denetlemek için ses ve görüntülü ses
kaydının geçerli delil sayılacağı ve denetimi bayilerin yapabileceği yahut yaptırabileceği
(Duyar Danışmanlık) ve sapmayı tespit edene ödül verileceği,
-“İstikrarı bozan” bayiye 7.500 TL ceza verileceği
anlaşılmaktadır. 1820
Yine Kar’da bulunan ve içeriğinden Nisan 2007 tarihine ait olduğu anlaşılan 31 no’lu
belgede yer alan ifadeler şöyledir:
“Sevgili Dostlarım ve Değerli Arkadaşlarım,
Birlikte yaşadığımız son derece keyif aldığım seyahatin bugün tam 15. günü birlikte
olmaktan son derece mutlu olduğumu belirtmek istiyorum ve izin verirseniz 4 ayını
dolduran bayiler arası istikrarla ilgili olarak biraz konuşmak istiyorum.
Öncelikle ticaretin amacı olan kar elde etme hedefine böylesine inanarak ve ilk kez bu
kadar dirençli birbirimize sarılarak sektördeki %40’lık daralmaya rağmen büyük zararlar
etmemeyi sağladık. 1830
Geldiğimiz nokta önemlidir, ancak bundan sonraki devamlılığı hepimiz için hayati önem arz
eder. Bu nedenle gittiği yere kadar gider mantığıyla hareket etmek yerine aynı zamanda
diğer markalarda ki yapbozları örnek almak yerine bu işin bizden geçtiği gerçeğini de
bilerek ve her arkadaşıma inanıyorum ki gereken özen ve hassasiyeti göstererek
piyasaların açılacağı zamandaki büyük karlılıklara ulaşmayı hedeflemeliyiz.
2006 yılında manzara şuydu: satan zarar ediyor, satmayan zarar ediyor, herkes çok
mutsuz tedarikçi firmaya her türlü şikayetler yağıyor, birbirimizi haksız rekabetle yok etme
haline gelmiştir. Legal olmayan yolların bile denendiği gerçeğini hepiniz bilmektesiniz.
Varsayalım bu yıl da aynı mantık ve düşünceyle hareket etseydik, satışların bu kadar
düştüğü bir ortamda durumumuzun ne kadar kötü olabileceğini sanırım 1840
hesaplayabiliyorsunuzdur. Kısa bir örnek vermek gerekirse, İstanbul bayisi olan
arkadaşlarımız, istikrar döneminde ortalama 200 araba satmış olsun. Yaklaşık 1.500,00
YTL’den bahsedersek her bayi arkadaşım 300.000,00 YTL’yi kasasından çıkarıp müşteriye
haksız yere gitmesini engellemiş olduk. Bunu yıl bazında ele alırsak ortalama 750 araç
olarak düşünürsek bu proje yıl sonuna kadar her bayi arkadaşıma 1 TRİLYON
sağlayacaktır. Rakam size şuan hayal gibi geldi değil mi? Sadece 2006 yılına şöyle dönüp
bir göz atalım ve bunun ne kadar gerçek olduğunu lütfen kendiniz de görün.
…
10-60/1274-480
44
Sizlere biraz da bayi konseyinden bahsetmek istiyorum. 2006 yılının 11. ayından itibaren
yapılanmış olan Karadeniz bölgesinden İsmail Okutgen, Akdeniz Bölgesi’nden Nihat 1850
Sözmen, Doğu Anadolu Bölgesi’nden Şahin Özer, Ege Bölgesi’nden Mehmet Ali Akkalay,
Marmara Bölgesi’nden Alaaddin Ulugöl ve şahsımın başkanlığında yapılan bu oluşum 6.
ayını doldurmuştur.
….
Ayrıca hepimizden toplanmış bir bütçe olduğunu biliyoruz. Bu bütçenin görevi devir
alacak arkadaşımıza devretmek istiyorduk. Ancak görüştüğümüz Konsey üyesi
arkadaşlarımız ve bazı markaların Konsey başkanları bütçenin Konseyde kalmasının her
açıdan faydalı olacağını belirttiler. Sizlerin de bu konuda görüşlerini almak istiyorum.
…”
1860
Belgede göze çarpan ilk husus, fiyat tespitinin başlangıç tarihine ilişkin önemli ipuçları
vermesidir. Nisan 2007 ayına ait olduğu tahmin edilen belgede fiyat istikrarının 4. ayını
doldurduğundan bahsedilerek fiyat tespitinin 2007 Ocak ayında başladığı ifade
edilmektedir. Konsey’in faaliyetlerine başlangıç tarihi olarak ise 2006 yılının 11. ayının
belirtildiği görülmektedir. Ayrıca, belgede fiyat istikrarı sayesinde bir bayinin bir yıllık
karının 1 trilyon TL olacağının hesaplandığı görülmektedir. 29 no’lu belgede de benzer
bir analiz yapılarak rekabetin bayilere verdiği zarar yakın tutarlar ile ortaya
konulmaktadır. Buna ek olarak, daha ileride yer verilecek belgelerde de görüleceği üzere
işbirliğini bozan bayilere verilen cezalar ile oluşturulan Konsey bütçesinden ilk defa 31
no’lu belgede bahsedildiği görülmektedir. 1870
Yukarıda yer verilen belgelerin dışında, bayiler arasında fiyat tespiti anlaşması yapıldığı
Oksan yöneticisi İsmail Okutgen tarafından da kabul edilmiştir. Anılan görüşmede dile
getirilenlere aşağıda yer verilmiştir:
“…
… zararına satışların önüne geçilmesi bakımından bir takım uygulamalar geliştirilmesi fikri
ortaya çıktı. Daha sonra buna fiyat istikrarı gibi isimler verilmeye başlandı. Bu uygulamanın
kısmen etki gösterdiğini söylemek mümkün olsa bile tam bir yeknesaklık içinde
uygulanmadığını söylemek daha doğru bir tespit olacaktır. Daha önce de ifade ettiğim
üzere Rekabet Kurumu tarafından başlatılan soruşturmanın ardından bu uygulama 1880
tamamen ortadan kaldırılmış durumdadır.
Başlangıçta centilmenlik anlaşması olarak ortaya çıkan bu uygulamaya Anadolu bayilerinin
farklı koşullar içinde bulunmaları ve kontrol edilmelerindeki güçlük nedeniyle katılmaları
söz konusu olmamıştır.
...
İstanbul’da açıklanan fiyatlar iki sütun halinde yayınlanmaktaydı. Bunlardan ilk sütunda
Citroen tarafından açıklanan fiyatlar, ikinci sütunda ise bayilerin centilmenlik anlaşması
çerçevesinde oluşturdukları Baylas fiyatının bir miktar altında olan fiyatlar bulunmakta ve
bayilerce müşterilere öncelikle bu fiyatlar söylenmekteydi.
… 1890
… Duyar Danışmanlık ile İstanbul bayilerinin centilmenlik anlaşması çerçevesinde
uzlaşılan fiyatlara uyulup uyulmadığını kontrol etmek temelinde çalışması olduğunu
sanıyorum. Ancak Anadolu bayileri, yine, bu uygulamanın da dışındadır.
… Tüm bayilerin katıldığı bir toplantıda ortaya atılan fiyat temelli centilmenlik anlaşması
sadece İstanbul bayileri tarafından uygulanmaya çalışılmıştır ve ne derece uygulandığı
konusunda bilgim yoktur….”
Yukarıda ifade edildiği üzere, 1, 29 ve 30 no’lu “İstikrarı Bozmuş Sayılacak Konular”
başlıklı belgelerde Konseyin fiyat istikrarı uygulamasına uyulup uyulmadığını
denetlemek amacıyla ses kaydı ya da görüntülü ses kaydı şeklindeki delilleri kabul ettiği, 1900
10-60/1274-480
45
bayilerin denetlenme ya da denetletme yoluna gidebilecekleri ve denetim için Duyar
Danışmanlık ile anlaşıldığı belirtilmektedir. Bu kapsamda özellikle tarihi kesin olarak
tespit edilemeyen ve Eylül - Aralık 2007 dönemine ait telefon görüşmelerine ilişkin
kayıtlarda, bayilerin telefon ile arandığı, verilen fiyat tekliflerinin kaydedilmesi suretiyle
denetlendikleri ve 7.500 TL’lik ceza verilmesine yönelik ifadelerin yer aldığı belgeler
bulunmuştur. Bu belgelerin “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı olduğu
görülmektedir. Dolayısıyla bu belgeler “istikrarı bozmuş sayılacak konular” başlıklı
belgelerde ifade edilen denetim mekanizmasının hayata geçirildiğini göstermektedir.
Daha ileride de yer verileceği üzere, bu konuda profesyonel bir denetleme firması olan
Duyar Danışmanlık ile anlaşılmıştır. Dolayısıyla aşağıda yer verilen ses kaydı yapılan 1910
denetlemelerin Duyar Danışmanlık tarafından yapılmış olması muhtemeldir. Nitekim bu
belgelerden iki tanesinin (4 ve 6 no’lu belgeler) üzerinde “Duyar Danışmanlık” notuna
rastlanması da bu görüşü desteklemektedir. Söz konusu belgelerde:
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Eylül 2007 tarihli yazıda
Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 150 TL indirim yaptığı, sipariş formuna liste
fiyatındaki tutarın yazılacağı, indirimli fiyatın yazılamayacağının ifade edildiği
belirtilerek “7.500 YTL” ceza uygulanması gerektiği (Belgede “Duyar
Danışmanlık” notu yer almaktadır),
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Ekim 2007 tarihli yazıda
Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 300 TL fiyat indirimi yaptığı ve aracın Mp3 çalar fiyatı 1920
dahil verildiği,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Kasım 2007 tarihli yazıda
Ulugöl’ün (İstanbul) iki araç satışında 200 ve 150 TL olmak üzere fiyat indirimi
yaptığı ve her bir araç için 7.500 TL ceza uygulanması gerektiği (Belgede “Duyar
Danışmanlık” notu yer almaktadır),
“5 Aralık Fiyat Listesine Göre Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı
Aralık 2007 tarihli yazıda Kar Plaza (İstanbul) isimli firmanın 300 TL düşük fiyat
verdiği, anılan firmaya “7.500 YTL ceza uygulanması gerektiği,
“7 Aralık fiyat Listesine Göre Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı
Aralık 2007 tarihli yazıda Ulugöl (İstanbul) isimli firmanın 450 TL düşük fiyat 1930
verdiği ve firmaya 7.500 TL ceza uygulanması gerektiği,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı Kasım 2007 tarihli yazıda
Mersa’nın (İstanbul) 650 TL indirim yaptığı belirtilerek, ayrıca ses kayıtlarına
ilişkin olarak “cezai şartın olduğu, olayın bilincinde olduğu, telefondaki şahsı
tanımadığı, telefonda fiyat veremeyeceği” şeklinde açıklamalar düşüldüğü, bu
firmaya da 7.500 TL ceza verilmesi gerektiği,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih yazıda Arkas (İstanbul),
Av-Car (İstanbul) ve Bostancıoğlu (İstanbul)’nun çeşitli miktarlarda indirim yaptığı,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı 17.9.2007 tarihli yazıda
Kocaeli’de faaliyet gösteren Özdağ isimli bayinin 201 TL indirim yaptığı, 1940
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı 17.10.2007 tarihli yazıda
Coşkunlar’ın (Kocaeli) satış fiyatını gazetede 41.400 TL olarak belirttiği ve araç
boyasına göre 200 ile 1.000 TL tutarında indirim yaptığı,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan yazıda
Kartal’da faaliyet gösteren Bostancıoğlu (İstanbul) isimli bayinin 150 TL indirim
yaptığı,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan yazıda
belirli tip bir araç için Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 150 TL indirim, Ulugöl’ün
10-60/1274-480
46
(İstanbul) ise boya, iç ve motor koruma dâhil 27.000 TL fiyat önerdiği, ayrıca Kar
Plaza ve Ulugöl’ün ücretsiz park sensörü verdiği, 1950
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan yazıda
belirli tip bir araç için Arkas’ın (İstanbul) 250 TL, Bostancıoğlu’nun (İstanbul) 150
TL indirim, Ulugöl’ün (İstanbul) ise boya, iç ve motor koruma dâhil 27.000 TL fiyat
önerdiği, ayrıca Ulugöl’ün ücretsiz park sensörü verdiği, ayrıca Ulugöl’ün ücretsiz
park sensörü verdiği,
“Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” başlıklı tarih bulunmayan yazıda üç
tip araç için Akça’nın (Tekirdağ) 700, Mersa’nın (İstanbul) 100, Özdağ’ın (Kocaeli)
200 TL indirim önerdiği,
CTR Genel Müdürü Adnan OFLUOĞLU tarafından antetli bir kağıda el yazısı ile
tutulmuş, Ulugöl hakkında olduğu anlaşılan notta park sensörünün hediye edildiği 1960
ifade edilmektedir.
2007 yılının ikinci yarısına ait olduğu görülen bu belgeler, 1 no’lu belgede “takip formu”
olarak bahsedilen ve daha sonra “Firmalar Tarafından Verilen Maddi Tavizler” adıyla
düzenlenen formlardır. Bazı formlar İstanbul’da yer alan bayilerin isimlerini içerirken,
bazılarında ise İstanbul’daki bayilerle birlikte İstanbul’a yakın Tekirdağ ve Kocaeli’deki
bayilerin de yer aldığı görülmektedir. Söz konusu formlardan iki tanesinin (4 ve 6 no’lu
belgeler) üzerinde “Duyar Danışmanlık” notuna rastlanması, formların ekinde bulunan
ses kayıtlarının Duyar Danışmanlık tarafından yapıldığına işaret etmektedir.
Anlaşmaya uymamaya yönelik ceza mekanizmasını ortaya koyan bir başka belge olan 1970
CTR çalışanı Orhan ÇIKRIKÇI tarafından hazırlanan “Satış Eylem Raporu” başlıklı 20
no’lu belgede ise;
“… Ağustos ayında yaşadığımız 2008 model yılı değişiminde yıllarca belirli bir müşteri
portföyüne sahip olan bayiler fiyatlarda oynayarak araç satmışlardır.
Kar Plaza bunun bir örneğidir. Bizzat kendim birinin tanıdığıyım diyerek 800 Ytl indirim
aldım. Ses kayıtlarında mevcuttur.
Ayrıca Daihatsu bayisi de olan Kar Plaza yine kendisinin fiyat kırmasından dolayı diğer
bayiler tarafından fiyat birliği bozulmuştur.
Fiyat konusunda önceki aylardaki gibi fiyat kırma sistemimize devam etmemiz 1980
gerekmektedir. Ancak fiyat birliğinin olması ve 7500 YTL ceza olması ve bu cezanın şirket
elemanlarından kesilmesi rahat hareket etmemizi kısıtlamaktadır…”
ifadeleri yer almaktadır.
Bu belgede yer alan CTR çalışanının indirim yapması halinde maruz kalınacak cezadan
bahsederek hareket alanının kısıtlandığını ifade etmesi, denetleme mekanizmasının
caydırıcı olduğunu göstermektedir.
Yukarıdaki belgelere ek olarak, “Fiyat istikrarı” adı altındaki işbirliğine uyulup
uyulmadığını kontrol etmek için kurulan denetleme mekanizması ile saptanan bayilere
ceza kesildiği ve bu cezalardan “Konsey bütçesi” oluşturulduğu aşağıdaki belgelerden 1990
anlaşılmaktadır.
İlk olarak, Mersa’da bulunan 42 no’lu belgede üzerinde tarih bulunmayan şu tablo yer
almaktadır:
10-60/1274-480
47
GELİRLER GİDERLER
10 BAYİ İSTİKRARI
BOZDU
75.000,00 GEZİ İÇİN
BAYTRAVEL’A
ÖDENEN
28.500,00
BAYİLERE
VERİLEN (300$)
3.180,00
TOPLAM GELİR 75.000,00 TOPLAM
GİDER
31.680,00
MEVCUT BAKİYE 43.320,00
Kar’da bulunan “İstikrarı Bozan Bayilerden Gelen Gelirler” başlıklı 32 no’lu belgedeki
anlaşmayı bozduğu için ödeme yapmak durumunda kalan bayiler ve tarihleri şöyledir:
Tarih Bayi Tutar
23,3,07 CTR 7,500
3,4,07 Elmas 7,500
25,4,07 Elmas 7,500
26,4,07 Avcar 7,500
26,4,07 Ulugöl 7,500
30,4,07 Özdağ 7,500
1,5,07 Mersa 7,500
2,5,07 Bostancıoğlu 7,500
11,5,07 Filomobil 7,500
31,5,07 Bostancıoğlu 7,500
2007 Kar 7,500
31,5,07 Mersa 7,500
4,6,07 Ulugöl 7,500
12,6,07 Elmas 7,500
2000
Kar’da bulunan “Son Hali İstikrarı Bozan Bayiler” başlıklı 32 no’lu belgede ise;
“İSTİKRARI BOZAN BAYİLER
1. 23.03.2007 ADNAN OFLUOĞLU 7.500 YTL
2. 04.04.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
3. 25.04.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
4. 26.04.2007 ULUGÖL OTOMOTİV 7.500 YTL
5. 30.04.2007 MURAT ÖZDAĞ 7.500 YTL
6. 01.05.2007 ADİL GÖREN 7500 YTL
7. 02.05.2007 ADİL GÖREN 7500 YTL
8. 14.05.2007 NURETTİN BOSTANCIOĞLU 7.500 YTL 2010
9. 31.05.2007 ERAY EMEK 7.500 YTL
10. 31.05.2007 ADİL GÖREN 7.500 YTL
11. 04.06.2007 ULUGÖL OTOMOTİV 7500 YTL
12. 12.06.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
10-60/1274-480
48
13. 13.07.2007 HÜSEYİN AKÇA 7.500 YTL
14. 01.08.2007 AYHAN ELMAS 7.500 YTL
15.16.08.2007 ULUGÖL OTOMOTİV 7.500 YTL
16. KAR OTOMOTİV 7.500 YTL
17. KAR OTOMOTİV 7.500 YTL”
ifadeleri yer almaktadır. 2020
Yine Kar Oto’da yapılan yerinde incelemelerde bulunan ve 42 no’lu belgenin daha
detaylı hali olduğu anlaşılan, bayi konseyi bütçesine ilişkin “Bayilerin Gelir ve Giderleri”
başlıklı 34 no’lu belge aşağıdadır:
GELİRLER GİDERLER
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500,00 St. Petersburg Gezisi İçin BayTravel’a
Ödenen
28.500,00
Av-car Otomotiv 7.500,00 St. Petersburg Gezisinde 8 Bayiye
Ödenen (300$)
3.180,00
Elmas Otomotiv 7.500,00 Sözleşmeler Ayhan Elmas’ın
avukatına İnceleme İçin Verildi
3.000,00
CTR Otomotiv 7.500,00 Bu Sayede 24 Madde Değiştirildi
Ulugöl Otomotiv 7.500,00 İzmir Toplantısında Kişi başı Masraf
Bedeli 400 TL
2.000,00
Özdağ Otomotiv 7.500,00 Kubilay 1400 Alaaddin 1400 Ayhan
1000 Nihat 400 Şahin 400 İsmail 400
5.000,00
Mersa Otomotiv 7.500,00 Mersin Toplantısı İçin Bayilere Otel
Masrafı İçin Ödenen
2.500,00
FiloMobil Otomotiv 7.500,00 Hilton’da Yapılan Toplantı Masrafı 820,00
Kar Otomotiv 7.500,00
Elmas Otomotiv 7.500,00
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500,00
Av-car Otomotiv 7.500,00
Ulugöl Otomotiv 7.500,00
Elmas Otomotiv 7.500,00
TOPLAM GELİRLER 105.000,00
KASA MEVCUDU: 60.000,00 YTL”
Mersa’da yapılan yerinde incelemede bulunan “4.10.2007 Konsey Bilançosu” başlıklı 43
no’lu belgedeki hususları da içeren, aynı başlıklı ve daha geniş kapsamlı 35 no’lu belge,
Kar’da yapılan yerinde incelemelerde de bulunmuş ve aşağıda yer verilmiştir:
2030
10-60/1274-480
49
KONSEY BİLANÇOSU
GELİRLER GİDERLER
CTR Otomotiv 7.500 St.Petersburg Gezisi için BayTravel’a
ödenen
28.500
Elmas Otomotiv 7.500 St. Petersburg Gezisinde 8 Bayiye ödenen
(300$)
3.180
Elmas Otomotiv 7.500 Bayi Sözleşmelerinin avukat tarafından
incelenmesi. (Ayhan Elmas’ın Avukatlı) Bu
inceleme neticesinde 24 madde
değiştirilmiştir.
3.000
Av-Car Otomotiv 7.500 İzmir toplantısından kişi başı masraf 400
YTL. (Kubilay E. Erdem, Alaaddin Ulugöl,
İsmail Okutgen..)
2.000
Ulugöl Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa Ödenen 7. Ay 3.600
Özdağ Otomotiv 7.500 Adnan Ofluoğlu’na ödenen 2.000
Mersa Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 8. ay 4.000
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500 Mersin konsey toplantısı için ulaşım, toplantı
salonu ve yemek bedeli
3.320
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500 Budapeşte gezisi için bayilere ödenen 300
Euro * 5 kişi (1500*1720)
2.580
Filomobil 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 9. ay 3.600
Mersa Otomotiv 7.500 19.9.2007 tarihinde Yüzevlerde Baylas ve
bayilere verilen yemek bedeli
680
Ulugöl Otomotiv 7.500 19.9.2007 tarihinde Baylas’ta yapılan
toplantı için (Samsun) İsmail Okutgen’in
ulaşım bedeli
223
Elmas Otomotiv 7.500 Ankara’da yapılan Konsey Toplantısı için
uçak bedeli (22 Eylül 2007)
273
Hüseyin Akça 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 10. ay 4.000
Elmas Otomotiv 7.500 15.10.2007 tarihinde şehit ailelerine yardım
bedeli İş Bankasına yatan
10.000
Ulugöl Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa 11. ay ödenen 3.600
Kar Otomotiv 7.500 Anadoludaki bayiler için bir kereye mahsus
ödenen 600 YTL Ege Bölgesi, 1200 YTL
Karadeniz …
1.800
Kar Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlık Ödenen 12. Ay 3.600
Av-Car Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa Ödenen 1. ay 3.600
Kar Otomotiv 7.500 Duyar Danışmanlığa ödenen 2 adet
yakalama prim bedeli
400
10-60/1274-480
50
Bostancıoğlu Otomotiv 7.500 Jumper İçin Ödenen Adnan Ofluoğlu 1.750
As Coşkunlar Otomotiv 7.500 Jumper İçin ödenen Bayram Gören 1.750
Duyar Danışmanlık 2. ay 3.600
Kar Otomotiv Jumper İçin 1.750
TOPLAM 163.400 92.806
As Coşkunlar 5.900 YTL gönderdi, 1600 YTL eksik nedeni ise İstanbul bayileri
ticari katılımından dolayı 1600 ödeme yapıldı
11.12.2007 tarihinde Bostancıoğlu ev sahipliğinde yapılan toplantıda istikrarı
ihlal ettiği kesinleşen bayiler: Bostancıoğlu 2 kez 1sini ödeyecek, Ulugöl 2 kez 1.sini ödeyecek, Kar
oto bir kez
Önceki toplantıda kesinleşmiş olan: Özdağ, Mersa.
Yukarıdaki konsey bütçesine ilişkin belgelerde yer alan cezaların tarihlerine
bakıldığında, tespit edilen en eski cezanın Mart 2007 tarihine ait olduğu görülmektedir.
Ayrıca, en geniş kapsamlı 35 no’lu belgenin kapsadığı en son tarihin ise, “Duyar
Danışmanlık 2. Ay” ifadesinden Şubat 2008 olabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, 35
no’lu belgede yer alan konsey bütçesinin, Mart 2007-Şubat 2008 dönemini içerdiği
anlaşılmaktadır. 2040
Ayrıca 35 no’lu belgede yer alan “11.12.2007 tarihinde Bostancıoğlu ev sahipliğinde
yapılan toplantıda istikrarı ihlal ettiği kesinleşen bayiler” ifadesinden de cezaların
bayilerin gıyabında verilmediği, bayilerin Konsey toplantılarında cezalar konusunda
görüşerek cezaları kesinleştirdikleri anlaşılmaktadır. Anlaşma kapsamında belirlenen
fiyatlara uymadığı için ceza alan yukarıdaki belgelerde adı geçen bayiler ise şunlardır:
CTR, Elmas, Av-Car, Ulugöl, Özdağ, Mersa, Bostancıoğlu, Filomobil, Kar, Akça, As
Coşkunlar.
Son olarak, daha önce yer verilen bazı belgelerde de, konseyin denetim mekanizması 2050
hakkında birtakım bilgiler yer almaktadır. Söz konusu belge ve bilgiler şunlardır:
- 1 no’lu belge;
“İstikrarın bozulması durumunda geçerli olan deliller;
a. Ses kaydı
b. Görüntülü ses kaydıdır.
Bayiler kendi aralarında, kendi adlarına denetlemeler yapabilir, yaptırabilir.”
- 29 no’lu belge;
“İstikrarın devamı açısından denetleme profesyonel bir şirket tarafından 2060
gerçekleştirilecektir. Bedeli ise bizler tarafından karşılanacaktır.”
- 30 no’lu belge;
“İstikrarın bozulması durumunda geçerli olabilecek deliller:
a) Ses kaydı
b) Görüntülü Ses kaydı
Profesyonel denetleme Şirketi DUYAR DANIŞMANLIK SAN ve TİC. LTD ŞTİ.’dir. bu
şirketten Renan YARAN bey ile temasa geçebilirsiniz.”
10-60/1274-480
51
Yukarıda yer verilen belgelerle fiyat anlaşmasının tarafları ve içeriğinin yanı sıra söz 2070
konusu anlaşmanın uygulandığı da tespit edilmiştir. Söz konusu belgelere ek olarak,
Konseyin fiyat tespitini hayata geçirmek için aksesuar ve araç satışlarına ilişkin “Konsey
fiyat listesi” adı altında fiyatlarını ilan ettiğine ilişkin de çok sayıda belge bulunmuştur.
Bunlardan ilki, “Konsey Yeni.xls” adlı dosya olarak bilgisayarda kayıtlı olan “Aksesuar
Fiyat Listesi” başlıklı 44 no’lu belgedir. Söz konusu belgede yer alan tablo şu şekildedir:
“
AKSESUAR FİYAT LİSTESİ
SIRA TANIM PARÇA İŞÇİLİK KDV DAHİL
SATIŞ DİP
FİYAT
KDV DAHİL SATIŞ
ÖNERİLEN FİYAT
1 Bagaj Bandizot BR 127 0 150 TL 180 TL
2 Port Bagaj BR 92 10 120 TL 145 TL
3 Yan Basamak Set BR 220 34 300 TL 360 TL
4 Arka Basamak BR 117 10 150 TL 180 TL
5 Perde Set BR 74,5 10 100 TL 120 TL
6 Karter Koruyucu BR 92 35 150 TL 180 TL
…. …. …. …. …. ….
44 no’lu belgede dosyanın adından da anlaşılacağı üzere, Konsey’in aksesuar fiyat
listesi yer almaktadır. Listeden görülebileceği üzere, aksesuarın kendi fiyatının yanı sıra
işçilik gerektirmesi durumunda işçiliğin de fiyatları belirlenmektedir. Ayrıca bayilere bir 2080
pazarlık marjı yaratmak için “önerilen fiyat” ve “dip fiyat” şeklinde iki fiyat belirlenmiştir.
“Aksesuar Fiyat Listesi Konsey” başlıklı 49 no’lu belge de 44 no’lu belge gibi Konsey’in
bildirdiği bir başka aksesuar fiyat listesidir. Konsey tarafından bayilere bildirildiği
düşünülen fiyat listesinin ilk satırlarına aşağıda yer verilmektedir:
AKSESUAR FİYAT LİSTESİ KONSEY
Bagaj Pandizot Berlingo 150TL
Port Bagaj Berlingo 120TL
Yan Basamak Set Berlingo 250TL
Konsey’in aksesuar fiyatlarının yanı sıra, araç satış fiyatlarını da belirleyip bayilere
gönderdiğine ilişkin 2007 ve 2008 yıllarına ait çok sayıda fiyat listesi bulunmuştur.
2090
Bunlardan ilki olan, 20.3.2007 tarihinde Kubilay Ercan ERDEM tarafından bayilere
gönderildiği anlaşılan 3 no’lu belgede Baylas’ın belirli bir araçta kampanya başlattığı
belirtilmekte ve bu araca ilişkin olarak 20.3.2007 tarihinden itibaren geçerli olan “Metalik
Dahil dip fiyat” ve “Önerilen fiyat” başlıkları ile fiyat listesine yer verilmektedir. Söz
konusu belgedeki ifadeler şöyledir:
“20.03.2007 tarihinden itibaren Berlingo fiyatları aşağıdaki gibidir. Önemle dikkatinizi rica
ederim.
Metalik Dahil Önerilen Fiyat Dip Fiyat
10-60/1274-480
52
Berlingo X 1.6 HDI Combi 28.000 YTL 28.300 2100
Berlingo X 1.6 HDI Combi ABS 28.750 YTL 29.050
Berlingo SX 1.6 HDI Combi ABS (STD) 29.750 YTL 30.050
Berlingo X 1.9 D HDI Combi 24.750 YTL 25.050
Berlingo x 1.9 HDI Combi + ABS 25.250 YTL 25.550 YTL”
47 no’lu belgede bir Av-Car çalışanından diğer çalışanlara gönderilen 4.9.2007 tarihli e
posta ekinde “Binek Fiyat Listesi Eylül” isimli dosya yer almaktadır. Baylas’ın 3 Eylül
2007 tarihinde yayınladığı tavsiye fiyatların akabinde Konsey tarafından bayilere
gönderilen “3 Eylül 2007 Fiyat Listesi Binek Araçlar” başlıklı tablonun ilk satırlarına yer
verilmektedir: 2110
2007 MODELLER İÇİN
MODEL 2008 METALİK DAHİL
DİP FİYAT
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT
METALİK DAHİL DİP
FİYATLAR
C1 SX 1.0i 5P. 22370 22650 20529
C1 SX 1.0i 5P
SENSODRİVE
24150 24450 22166
C1 SX 1.4 HDI 5P 24850 25100 22818
Baylas’ın 2.10.2007 tarihinde bayilerine tavsiye fiyatlarını bildirmesinin akabinde Konsey
de aynı gün kendi fiyatlarını belirleyerek bayilere göndermiştir. Nitekim, Konsey fiyatları
olan “2 Ekim Fiyat Listesi” isimli dosya, 50 no'lu belgede yer alan Av-Car çalışanları
arasındaki 3.10.2007 tarihli e-posta ekinde yer almaktadır. Ekteki “Satış Personelimizin
dikkatine 2 Ekim 2007 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk satırlarına aşağıda yer
verilmektedir:
10 NOLU LİSTE MODEL 2008 METALİK DAHİL DİP FİYAT
YTL
C1 SX 1.0i 5P. 22370
C1 SX 1.0i 5P SENSODRİVE 24150
C1 SX 1.4 HDI 5P 24850
2120
51 no’lu belgede yer alan ve yine Av-Car çalışanları arasında gönderilen 7.11.2007
tarihli e posta ekinde “7 Kasım Fiyat Listesi” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki “Satış
Personelimizin dikkatine 7 Kasım 2007 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk satırlarına
aşağıda yer verilmektedir:
2007
MODELLER İÇİN
MODEL 2008 METALİK DAHİL
DİP FİYAT
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT
METALİK DAHİL
DİP FİYATLAR
YTL YTL YTL
10-60/1274-480
53
C1 SX 1.0i 5P. 22500 22750 20650
C1 SX 1.0i 5P SENSODRİVE 24250 24500 22250
C1 SX 1.4 HDI 5P 24950 25250 22900
Baylas’ın 7.8.2008 tarihinde yayınladığı tavsiye fiyatların akabinde Konseyin bayilere
14.8.2008 tarihinde gönderdiği fiyat listesi bulunmuştur. Av-Car çalışanları arasında
gönderilen ve ekinde söz konusu konsey fiyat listesi bulunan 15.8.2008 tarihli e posta
(52 no’lu belge) şöyledir: 2130
“Konseyin çalışmaları neticesinde 2008 MY araçlarımız için liste oluşturmuştur. Yeni
gelişen kampanyalarla birlikte fiyat listesi 14 Ağustos itibarı ile bu şekildedir.”
Anılan e postanın ekinde “14 Ağustos Fiyat Listesi” isimli dosya yer almaktadır. Ekteki
“Satış Personelimizin dikkatine 14 Ağustos 2008 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk
satırlarına aşağıda yer verilmektedir:
2009 MODEL 2008 MODEL
1-C NOLU LİSTE
MODEL 2008
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-1
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-2
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN FİYAT-1
YTL YTL YTL
C1 SX 1.0i 5P. 23.850 24.100 22.950
C1 SX 1.0i 5P
SENSODRİVE
25.700 25.950 24.750
C1 SX 1.4 HDI 5P 26.400 26.650 25.400
Yukarıdaki belgelerde yer alan “Metalik Dahil Dip Fiyat” ifadesinin Konsey tarafından 2140
belirlenen fiyat olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla çalışanlar öncelikle “Önerilen Fiyat”
başlığı altındaki fiyatları müşterilere söyleyecek ardından pazarlık sonucunda en son
Konsey fiyatını bildirecektir. Ayrıca, 20.3.2007 tarihinde Kubilay ERDEM tarafından
bayilere gönderildiği anlaşılan 3 no’lu belgeden açıkça görülebileceği üzere, Baylas
fiyatlarının dışında bir de Konsey’in bayilere Konsey fiyatını duyurması fiyat tespitinin
hayata geçirildiğini ortaya koymaktadır.
25 no’lu belgeden, Baylas’ın 12.11.2008 tarihinde yayınladığı tavsiye fiyatların akabinde,
15.11.2008 tarihinde konseyin fiyat çalışması yaptığı anlaşılmıştır. Söz konusu
belgedeki 15.11.2008 tarihinde Oksan tarafından Kar, Bostancıoğlu, Ulugöl ve CTR’ye 2150
gönderilen “KONSEY FİYATLARI HAKKINDA” konulu elektronik posta mesajında yer
alan ifadeler aşağıdadır:
“Değerli Arkadaşlar,
Konsey Fiyatımız Baylas fiyatının üstündedir. Bu durum telefonla fiyat soran müşteride
sıkıntı yaratmaktadır. Önerilen fiyat-1-Baylasın fiyatı ile aynı olması gerekir. Önerilen fiyat-
2-Baylasın fiyatından 250 YTL düşük olması gerekir.
Ekteki 1. tablo şu anki durumu göstermektedir.
2. Tablo olması gereken örnek çalışmadır.”
2160
10-60/1274-480
54
Mesajın ekinde yer alan ve mesajda “1. tablo” olarak nitelendirilen tabloda binek ve ticari
araçların her bir modelinin “Baylas Fiyatı” ve “Konsey Fiyatı” ile bu ikisi arasındaki farka
ilişkin bilgi yer almaktadır. Tablo’nun bir bölümü örnek teşkil etmesi amacıyla aşağıda
sunulmaktadır:
BİNEK LİSTE
MODEL BAYLAS
FİYATI
KONSEY
FİYATI
FARK
C1 SX 1.0İ 5P Metalik Boya 24.170 24.450 280
C1 SX 1.0İ 5P Sensodrive Metalik Boya 26.070 26.350 280
…
C3 (2) X Fruio 1.4İ 5P MP3 Metalik Boya 24.950 25.250 300
…
C4 Picasso SXPK 1.6 HDI 7 Kişilik Der.D. 52.915 53.150 235
TİCARİ LİSTE
MODEL BAYLAS
FİYATI
KONSEY
FİYATI
FARK
NEMO FT 1.4 HDI M/T X (Paket 1) + MS 21.259 21.500 241
…
BERLİNGO FG 800 KG 1.9D 2PLC Opak Renk 23.460 24.040 580
…
YENİ BERLİNGO PANELVAN X 1.6HDI 75HP 25.300 25.600 300
…
YENİ JUMPY COMBİ 2.0 HDI L1H1 Metalik Renk 42.229 42.450 221
…
YENİ JUMPER VAN 2.2 HDI L3H2 13 m3 40.650 40.650 0
Benzer bir şekilde, 53 no’lu belge de, terminolojisi (Metalik dahil önerilen fiyat 1 ve
metalik dahil önerilen fiyat 2) bakımından 25 no’lu belgeye benzerlik taşıdığından aynı 2170
çerçevede değerlendirilmiştir. Bu belgede Av-Car çalışanları arasında gönderilen
14.11.2008 tarihli e posta ekinde “12 Kasım Fiyat Listesi” isimli dosya yer almaktadır.
Ekteki “Satış Personelimizin dikkatine 12 Kasım 2008 Fiyat Listesi” başlıklı tablonun ilk
satırlarına aşağıda yer verilmektedir:
CITROEN FİNANS
KULLANIRSA
CITROEN FİNANS
KULLANMAZSA
1-A NOLU LİSTE
MODEL 2009
METALİK
DAHİL
ÖNERİLEN
FİYAT-1
METALİK
DAHİL
ÖNERİLEN
FİYAT-2
METALİK DAHİL
ÖNERİLEN
FİYAT-1
METALİK
DAHİL
ÖNERİLEN
FİYAT-2
TİCARİ ARAÇLAR
10-60/1274-480
55
İÇİN GEÇERLİ LİSTE
BERLİNGO FG 800 KG
1.9D 2 PLC
STANDART
23790 24040
BERLİNGO FG 800 KG
1.9D 2 PLC
STANDART AC
25390 25640
BERLİNGO X 1.6
HDI.COMBI
28450 28700
25 no’lu belge konsey fiyatlarının Baylas tavsiye fiyatının dahi üzerine çıktığını
göstermesi bakımından önemlidir. Bu duruma çözüm olarak sunulan alternatifler olan
“önerilen fiyat 1” ve “önerilen fiyat 2” ifadeleri ise iki şekilde yorumlanabilir. İlk yorum, bu
önerilerin Konsey fiyatının ya Baylas fiyatına eşit ya da Baylas fiyatının 250 TL altında 2180
olmasına ilişkin bayilere yapılan birbirlerine alternatif iki teklif olduğudur. İkinci yorum ise
bu fiyatlardan yüksek olanın müşteriye verilecek ilk fiyat olduğu, diğerinin ise konseyce
belirlenen dip fiyat olduğudur. Her koşulda bu durum konseyin fiyat tespit ettiğini
göstermektedir.
25 no’lu belgede yer alan “Konsey Fiyatımız Baylas fiyatının üstündedir.” şeklindeki
ifade ve sonrasında bu duruma çözüm yaratılmaya çalışılmasının nedeni aşağıdaki 11
no’lu belgeden anlaşılmaktadır. Zira söz konusu belge, bir bayinin Baylas’ın da
bulunduğu bir Konsey toplantısında Baylas’ın Konsey fiyatına ilişkin sitemlerini
içermektedir: 2190
“BAYLAS – Müfit Bey – Murat Bey: Sipariş planlama
Modeli geliştirmemiz gerekir.
Fiyat birlikteliğiniz buna engel, Baylas listesi üzeri fiyat yayımlıyorsunuz”
Dolayısıyla, ana distribütör olan Baylas’ın da dikkatini çeken konsey fiyatlarının Baylas
fiyatlarının üzerine çıkması nedeniyle, konsey fiyatlarının seviyesinde ayarlama yapma
gereği hissedilmiştir.
Yerinde incelemelerde, fiyat anlaşmasının varlığını teyit eden “konsey karı”, “fiyat 2200
istikrarı” gibi ifadelerin yer aldığı pek çok belge bulunmuştur. Söz konusu belgelere
aşağıda yer verilmiştir:
1- Herhangi bir başlığı bulunmayan 39 no’lu belgede çeşitli araçlara ilişkin olarak model,
alış fiyatı, hedef gerçekleştirme oranı, KONSEY KARI ve peşin alış karı bilgilerinin yer
aldığı görülmektedir. Belgenin Citroen C1 modeli için düzenlenen kısmı aşağıdaki
gibidir:
2210
10-60/1274-480
56
Perakende Hedef Gerçekleştirme Oranı
80% 90% 100% 110% 120%
Model ALIŞ
FİYATLARI
2,40% 2,70 3,50 3,80 4,10
KONSEY
KARI
PEŞİN
ALIŞ KARI
C1
C1 SX 1.0İ 5P 14.064 337,54 379,73 492,24 534,43 576,62 226,87 216,33
C1 SX 1.0İ 5P
Sensodrive
15.195 364,68 410,27 531,83 577,41 623,00 280,24 232,70
C1 SX 1.4 HDI
5P
15.567 373,61 420,31 544,85 591,55 638,25 870,37 238,17
…. …. …. …. …. …. …. …. ….
2- İsmail Okutgen’in defterinde üzerinde tarih bulunmayan bir sayfaya el yazısı ile
alınmış notların yer aldığı 46 no’lu belgede, Baylas üst başlığı altında; “6- Bayiler
arasında centilmenlik anlaşması!” ifadesi bulunmaktadır.
3- 22 no’lu belgede yer alan 22.9.2008 tarihinde Göral’dan çeşitli bayilere gönderilen e-
postada şu ifadeler yer almaktadır:
“Değerli bayi arkadaşlarım
Yaklaşık 2 yıldır Kubilay Erdem’in başkanlığında görev yapan bayi konseyi bu süre içinde 2220
firmalarımızın yaşam kaynağı olan karlılığı sağlayabilmek için oluşturduğu fiyat istikrarını
bayi arkadaşlarımızın da katkılarıyla başarıyla sürdürmüştür.
Ayrıca Kubilay beyin bizlerden ricası hem İstanbul bayilerinin aralarında oluşturdukları
dostluk ve uyumlarının, hem de sağladığımız fiyat istikrarının devam etmesidir. Sanıyorum
bu konuda hepimiz hem fikiriz.”
4- 40 no’lu belgede yer alan ve 4.8.2008 tarihinde Gökşenler çalışanı Serdar Turan
tarafından Sibel İlkay isimli başka bir çalışana gönderilen e-postada şu ifadeler yer
almaktadır:
2230
“Sibel Hanım Özlem Hanıma devrettiğim işlerin listesi şu şekildedir:
…
9- Konsey fiyatlarının takip edilmesi ve zamanında print edilip dağıtılması
…”
5- 26 no’lu belgede yer alan 11.8.2008 tarihli elektronik posta mesajında ise aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“…
Sn. Adil Gören Bey’in yazdığı haksız rekabet ile ilgili sıkıntılara aynen katılıyorum. … 2240
Sn. Adil Gören fiyat birliğinin kontrolü için temmuz ayının son iki günü 6 adet kontrol
yaptırdığını, CTR’den 1 adet istikrara aykırılık tespit ettiğinin yazmış, sağolsun kayıtlı
CD’yide bize göndermiş. Doğrudur. Ancak, yazmadığı, CTR’ye 30 Temmuz’da iki adet, 2
Ağustos’ta 2 adet olmak üzere toplam 4 adet kontrol için gizli müşteri gönderdiği, her bir
görüşmenin yaklaşık 45 dakika sürdüğünü… ve görüşmeye gelenlerin hakikaten ısrarcı ve
profesyonel insanlar olduğudur. Bir firmaya bu kadar sık kontrol yapılmasının, her bir
görüşmenin yaklaşık 45 dakika sürmesinin, görüşmeye gelenlerin profesyonelliğinin ne
kadar etik olduğunu ve art niyet taşıdığını takdirinize sunuyorum.”
10-60/1274-480
57
Aynı belgenin devamında, söz konusu mesaja aynı tarihte Adil GÖREN tarafından 2250
gönderilen cevap yer almaktadır.
“Sayın Adnan Bey,
….
G. müşteri uygulamasının gerçekten meraklısı olmadığımı, daha önce yaptırmak zorunda
kaldığımız, sizlerin yine haksız rekabetinden kaynaklı olduğunu belirtmek isterim, kontrolü
yapan firma ile ben görüşmedim ilgili kişiler tarafından sizlerin de yaptırdığı gibi yapılmıştır,
indirim yapma süresinin hangi zamanda yapılması gerektiğini ben bilmiyorum, ancak CD
nizde 9 dk 28,700 YTL ilk verilen fiyat olup, 11 dk 28,150 YTL 22 Dk 27,900YTL olarak
sonlanmıştır.” 2260
6- 23 no’lu belgede yer alan 18.10.2008 tarihinde Oksan tarafından Oksan ve Şahin
Otomotiv’in çeşitli birimlerine gönderilen “Konsey Fiyatları Başlıklı” e-posta mesajında
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Arkadaşlar,
Sizlerinde bildiği üzere KONSEY FİYATLARI hakkında tekrar uyarıda bulunmak istedim.
Telefon ile sizleri arayan müşterilere KESİNLİKLE KONSEY FİYATI dışında bir fiyat
vermeyiniz. Konsey fiyatları devamlı masanın üzerinde olsun. Olası konsey fiyatını
atlamayı önlemeniz açısından fiyat listenizin masanızın üzerinde olması iyi olacaktır. Bütün 2270
bayiler her ay 4 kez GİZLİ MÜŞTERİ tarafından aranıp, araç pazarlığı yapıp sizlerden
konsey fiyatının altında fiyat almak için pazarlık yapıp 7.500 YTL ceza almanızı
sağlamaktadır.
Telefonda bu tip pazarlık yapan müşterilere KONSEY FİYATI altında fiyat vermememiz
gerekmektedir. Aksi takdirde fiyat veren temsilci 7.500 YTL lik cezadan sorumlu olacak ve
bu rakam kendisinde tahsil edilecektir.”
7- Oksan’da bulunan 24 no’lu belgede yer alan ve 23 no’lu belgedeki mesaja aynı tarihte
başka bir Oksan çalışanından gönderilen cevapta,
2280
“Burhan Bey;
Gizli müşteriye verdiğim fiyat elimizdeki plakalı 1289 şasi nolu C3 aracımızın fiyatıydı.
Buna rağmen yinede ceza alıcakmıyım??? Rica etsem bant kaydını bana mail atabilir
misiniz aracın plakalı olduğunu belirtmemiş miyim??”
ifadeleri yer almaktadır. Bu mesaja cevaben aynı tarihte gönderilen elektronik postada
“Bant İsmail beyde mail atarım” denilmektedir.
8- Kar’da Kubilay Erdem’in imzasını taşıyan, bayilere ithafen yazılmış 36 no’lu belgenin,
Mersa’da bulunan ve 6.3.2009 tarihinde Kubilay Erdem adına sekreteri tarafından 2290
bayilere gönderilen 45 no’lu belgenin taslağı olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu belgede
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… Ancak bazen yaptığımız çabalar bir başka bayi arkadaşımıza önemli zarar
verebilmektedir. Bu yazımın asıl konusu da budur. ilişikte bir sigorta şirketinin şirketimize
göndermiş olduğu yazıyı okuyacaksınız. Sonuç olarak herhangi bir yere teklif verdiğinizde
verdiğiniz teklifin bir pazarlık unsuru olarak sigorta şirketinin dönüp işbirliği içerisinde
olduğu diğer arkadaşa “şu bayi bu fiyatı verdi dolayısıyla biz yine sizinle çalışmak istiyoruz
sen de bu iskontoyu verirsen devam edelim” demektedir.
Şimdi ne oldu siz bir teklif verdiniz verdiğiniz yer o teklifi arkadaşınıza karşı kullandı arada 2300
kim kar etti takdirinize bırakıyorum.
10-60/1274-480
58
Bu tür rekabetin kimseye faydası olmadığı gibi zararı da olacağını hepimiz bilmeliyiz.
Ayrıca aramızda oluşan dostluğa zarar vermemek üzere centilmenliği elden
bırakmamalıyız. Bu konuda hepimizin sağduyulu davranacağına inancımı belirtir,
çalışmalarınızda başarılar dilerim.”
I.6.2. Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
Önceki bölümlerde yer verilen tespit ve açıklamalardan, Ocak 2007’den 2008 yılı
sonuna kadar Bayi Konseyi çatısı altında bazı İstanbul bayileri, Tekirdağ, Kocaeli ve 2310
Samsun bayilerinin, Citroen marka yeni araç satışı pazarında bayiler arası rekabeti
kısıtlamak amacıyla fiyat ve indirim oranlarında anlaştıkları, belirlenen fiyatlara
uyulmasını teminen denetim ve cezalandırmalar yaptıkları ve anlaşmadan zaman
zaman sapmalar gerçekleşse de, rekabeti bozma amacını taşıyan söz konusu
anlaşmanın uygulandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca aynı anlaşma kapsamında, söz konusu
bayiler tarafından Citroen marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve
onarım hizmetleri pazarında da fiyat tespitinin amaçlandığı tespit edilmiş, ancak
anlaşmanın hayata geçirildiğine ilişkin herhangi bir belge bulunamamıştır. Bilindiği
üzere, uygulanmasa dahi rakipler arasında rekabetin sınırlanmasına ilişkin irade
uyuşmasının sağlandığının tespit edilmesi durumunda, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi 2320
kapsamında amacı bakımından rekabeti sınırlayıcı anlaşmanın var olduğu sonucuna
ulaşılabilmektedir.
Ana distribütör olan Baylas ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunan Bayraktar’ın
ihlale katılımına ilişkin olarak yapılan görüşmede, Bayraktar ve Baylas yetkilileri
tarafından, “Filomobil ticaret unvanlı Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş.
(Bayraktar Otomotiv) 11.6.2004 tarihinde kurulmuştu. … 13.6.2007 tarihinde ise
Filomobil malvarlığını Arkas’a devrederek faaliyetini sonlandırdı. … Filomobil’in Citroen
Bayi Konseyi’ne, katılım ve konseyce takibi yapılan “fiyat istikrarını” bozma cezası olan
7.500 TL’lik ceza ödediklerine dair herhangi bir bilgimiz bulunmamaktadır. Söz konusu 2330
ödemeye ilişkin herhangi bir gerekçe bulamadık, zira bu durum Filomobil’in kuruluş
mantığına ters. Ancak Filomobil bizim kontrolümüzden uzak olarak faaliyette
bulunmuştur.” denilmiştir. Bayraktar Baylas’ın kontrolü dışında fiyat anlaşmasına
katılmış olsa da, anlaşmadan sapması nedeniyle ceza ödediğine ilişkin belgelerden
anlaşılacağı üzere, söz konusu anlaşmaya katılmadığını iddia etmek mümkün değildir.
Dolayısıyla Bayraktar’ın rasyonel olmadığı için anlaşmaya katılmadığı savı geçersiz hale
gelmektedir.
Ayrıca, ihlal tespiti yapılan bayiler çoğunlukla İstanbul ve yakın çevresinde bulunurken,
İstanbul’da faaliyet gösteren Arkas’ın ihlale katıldığına ilişkin herhangi bir belge yahut 2340
bilgi bulunamamıştır. 11 ve 16 no’lu belgelerde söz konusu teşebbüsün fiyat “istikrarı”nı
bozduğu diğer bayilerce tespit edilmesine karşın, Arkas’ın konseye herhangi bir ceza
ödediğine ilişkin belge yahut bilgiye de rastlanmamıştır.
Bu kapsamda, hakkında soruşturma yürütülen 42 teşebbüsten Akça, As Coşkunlar, Av-
Car, Bayraktar, Bostancıoğlu, CTR, Elmas, Gökşenler, Kar, Mersa, Oksan, Özdağ ve
Ulugöl’ün bahse konu rekabeti sınırlayıcı anlaşmaya taraf olduğu, diğer teşebbüslerin
ise anlaşmaya katılmadıkları görülmüştür.
10-60/1274-480
59
Söz konusu anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir rekabet ihlali 2350
olduğu açıktır. Zira 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında “Belirli bir mal
veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüne yer verilmektedir. Aynı maddenin ikinci
fıkrasının (a) bendinde “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan
maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi”
yasaklanan haller arasında sayılmıştır.
Sözü edilen uygulamaların piyasadaki rekabet koşullarına etkisi bakımından ise belirtilen 2360
eylemlerin etkilediği pazarın ve otomotiv sektörünün genel yapısı önem arz etmektedir.
Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve değerlendirmeler ışığında soruşturma konusu
eylemlerin Citroen marka araçların satış ve satış sonrası hizmetlerine yönelik
uygulamalar olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, genel olarak otomotiv sektöründe 34
distribütör, 51 marka faaliyet göstermekte olup, belirtilen piyasada Citroen markasının
pazar payı 2008 yılında %2,68 ve 2009 yılında %2,30 düzeyindedir. Dolayısıyla Citroen
bayilerinin fiyat birlikteliğine yönelik uygulamaları markalar arası rekabeti değil, marka içi
rekabeti kısıtlamaktadır. Bununla birlikte; markalar arası rekabetin yoğun olduğu
pazarlarda pazar payı görece düşük olan bir markanın bayileri arasındaki (marka içi)
rekabeti sınırlayıcı eylemlerinin, markalar arası rekabeti sınırlayan uygulamalara kıyasla, 2370
rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin daha düşük olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca,
soruşturma konusu ihlal, genel olarak İstanbul merkezli, dar bir coğrafi alanda
gerçekleşmiştir. Bu itibarla, soruşturma neticesinde öngörülen idari para cezasının
belirlenmesinde rekabetin hangi pazarda kısıtlandığı hususu da dikkate alınmıştır.
I.6.3. Kanun’un 16. Maddesi ve Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki yukarıda yer verilen rekabet ihlali için
aynı Kanun’un 16. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca ihlalin taraflarına ceza verilmesi
gerekmektedir. 2380
Bu aşamada, Kanun’un 16. maddesi kapsamında verilecek para cezasının tespitine
ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan, 15.2.2009 tarihinde Resmi
Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem
ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına
İlişkin Yönetmelik” (Ceza Yönetmeliği) hükümleri dikkate alınmalıdır.
Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrası (a) bendi uyarınca, birbirinden
bağımsız her davranış için ayrı para cezası hesaplanması gerekmektedir. Ancak,
Citroen marka yeni araç satışı (aksesuar dâhil) ve Citroen marka otomobillerin satış 2390
sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri pazarlarına ilişkin fiyat tespiti, farklı
piyasalarda olmasına karşın, niteliği ve kronolojik süreci itibariyle bütünlük arz
ettiğinden, tek bir davranış olarak kabul edilmiştir. Bu durumda, ihlalin iki farklı piyasada
gerçekleştirilmesi, cezanın takdirinde herhangi bir değişiklik yaratmayacaktır.
10-60/1274-480
60
Mevcut dosyadaki ihlalin, düşük pazar payına sahip olan bir markanın araç satış ve 2400
bakım-onarımı hizmeti veren bayileri arasında gerçekleşmiş olması nedeniyle, söz
konusu yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasındaki “diğer ihlaller” için yer verilen
temel para cezasının esas alınması gerektiği açıktır. Bahsi geçen % 0,5 ila 3 oranında
belirlenecek olan temel para cezası saptanırken, aynı maddenin ikinci fıkrası dikkate
alınmalıdır. Söz konusu fıkra; “1. fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs
veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya
gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır” şeklindedir. Citroen
markalı araçların pazardaki gücünün oldukça düşük olması yanı sıra, ihlale katılan
bayilerin ülkenin bir bölümündeki bayiler olması da göz önüne alındığında, ihlali
gerçekleştiren tarafların pazar gücünün ve muhtemel zararın oldukça düşük olduğu 2410
anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mevcut dosya bakımından ceza oranının teşebbüslerin
gayi safi gelirlerinin % 1’i olmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Faaliyetleri sona eren teşebbüsler bakımından idari para cezasının hesaplanmasında
ise, Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, nihai karar tarihine mümkün
olan en yakın yıl gayri safi gelirleri dikkate alınmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, aynı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü ve
beşinci fıkrası ile "Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına ilişkin Yönetmelik" 2420
hükümleri uyarınca; Akça, Avcılar Av-Car, Bostancıoğlu, CTR, Elmas, Kar, Mersa,
Oksan ve Ulugöl’e 2009 mali yılı sonunda, Asçoskunlar’a 2008 mali yılı sonunda oluşan
gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir) oranında; Bayraktar, Gökşenler ve
Özdağ’a ise, “ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayrı safi gelirler içerisindeki payının çok
düşük olması” hafifletici sebep olarak kabul edilerek, 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri
safi gelirlerinin takdiren % 0,5 (binde beş) oranında idari para cezası verilmiştir.
J. SONUÇ
25.2.2009 tarih, 09-08/156-M sayılı ve 30.12.2009 tarih, 09-61-1495-M sayılı Kurul 2430
kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- 2007 yılı başından 2009 yılı başına kadar yeni araç satış (aksesuar dahil)
fiyatlarını tespit etmeleri ve uygulamaları ile Citroen marka otomobillerin satış sonrası
yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri pazarında fiyat tespit anlaşması yapmaları
nedeniyle hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden
- Akça Yedek Parça Otomotiv Gıda ve Kimyevi Mad. San. Tic. Ltd. Şti., 2440
- As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Avcılar Av-Car Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş.,
- Bostancıoğlu Motorlu Araçlar Dış Ticaret A.Ş.,
- CTR Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.,
- Elmas Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti,
- Gökşenler Oto Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,
10-60/1274-480
61
- Kar Otomotiv ve Tekstil Tic. Ltd. Şti.,
- Mersa Otomotiv Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Oksan Otomotiv İç ve Dış Ticaret Sanayi Ltd. Şti., 2450
- Özdağ Bilişim ve Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti.,
- Ulugöl Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile,
2- Bu nedenle, aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü ve beşinci fıkrası ile ”Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca,
2460
A- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)
oranında olmak üzere;
- Akça Yedek Parça Otomotiv Gıda ve Kimyevi Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’ne 13.046,04 TL
- Avcılar Av-Car Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 143.872,43 TL
- Bostancıoğlu Motorlu Araçlar Dış Ticaret A.Ş.’ne 146.406,92 TL
- CTR Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ne 46.445,99 TL
- Elmas Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 121.049,96 TL
- Kar Otomotiv ve Tekstil Tic. Ltd. Şti.’ne 245.818,63 TL
- Mersa Otomotiv Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 199.091,56 TL 2470
- Oksan Otomotiv İç ve Dış Ticaret Sanayi Ltd. Şti.’ne 149.540,77 TL
- Ulugöl Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 410.434,86 TL
B- 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin takdiren % 1 (yüzde bir)
oranında olmak üzere
- As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne
60.267,99 TL,
C- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 0,5 (binde beş) 2480
oranında olmak üzere;
- Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş.’ne 6.943,68 TL
- Gökşenler Oto Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’ne 28.470,93 TL
- Özdağ Bilişim ve Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti.’ne 117.183,00 TL,
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,
3-
- Acar Otomotiv Petrol Tic. Ltd. Şti. 2490
- Adım Otomotiv Satış ve Servis Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.
- Alsancak Oto İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
- Arkas Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.
- Bül Otomotiv Canlı Hayvan İnşaat Yatırım ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti.
- Coşkunlar Otomotiv Giyim San. ve Tic. A.Ş.
- Desil Otomotiv Turizm İnş. Nakliyecilik San. ve Tic. Ltd. Şti.
10-60/1274-480
62
- Dinç Otomotiv Tekstil Gıda ve İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Gençler Otomotiv Gıda Tic. San. Ltd. Şti.
- Göksularsan Otomotiv Taşımacılık Hayvancılık Orman Ürünleri Turizm İnş. San. ve
Tic. A.Ş. 2500
- Göral Motorlu Taşıtlar Turizm Ticaret A.Ş.
- Ali Zülfikar Görgülü İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.
- Gün-Las Güney Lastik ve Motorlu Araçlar Ticareti ve Servis Hizm. Ltd. Şti.
- Hekimoğlu - Sözmen Otomotiv ve Kimyevi Mam. Tic. San. Ltd. Şti.
- Hilal Otomotiv İnş. Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.
- Kavuklar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
- Kofoğlu Otomotiv Ticaret ve San. A.Ş.
- Kon-Mot Motorlu Araçlar Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Metrapol Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Otel ve Market İşletmeciliği Ltd. Şti.
- Otosay Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. 2510
- Ram Gıda Sanayi Tekstil İnşaat Dayanıklı Tüketim Ambalaj Pazarlama İthalat İhracat
Tic. ve Nakliyat Ltd. Şti.
- Sertepe Otomotiv İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Somtaş Otomotiv İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
- Sönmezler Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Doğalgaz Dönüşüm Sis. İth. İhr. Tic.
San. Paz. A.Ş.
- Şenel Motorlu Araçlar ve Akaryakıt Ticaret A.Ş.
- Şentürksan Otomotiv Ağır Vasıta İş Makinaları Takım Tezgahları San. Tic. A.Ş.
- Tekbaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Uşak Çağdaş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. 2520
- Zengibar Motorlu Araçlar İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ne
idari para cezası verilmesine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile,
4-
- Kar Otomotiv ve Tekstil Tic. Ltd. Şti. yöneticisi Kubilay Ercan Erdem,
- Akça Yedek Parça Otomotiv Gıda ve Kimyevi Mad. San. Tic. Ltd. Şti yöneticisi
Hüseyin Akça,
- As Coşkunlar Motorlu Araçlar İnş. Tur. Akaryakıt İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. yöneticisi
Ali Coşkun, 2530
- Avcılar Av-Car Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. yöneticisi Bayram Gören,
- Bayraktar Otomotiv ve Servis Hizmetleri A.Ş. yöneticisi Eray Emek,
- Bostancıoğlu Motorlu Araçlar Dış Ticaret A.Ş. yöneticisi Nurettin Bostancıoğlu,
- CTR Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. yöneticisi Adnan Ofluoğlu,
- Elmas Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti yöneticisi Ayhan Elmas,
- Gökşenler Oto Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yöneticisi Bekir Çilsal,
- Mersa Otomotiv Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. yöneticisi Adil Gören,
- Oksan Otomotiv İç ve Dış Ticaret Sanayi Ltd. Şti. yöneticisi İsmail Okutgen,
- Özdağ Bilişim ve Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti yöneticisi Murat Özdağ,
- Ulugöl Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. yöneticisi Alaaddin Ulugöl’e, 2540
10-60/1274-480
63
idari para cezası verilmesine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile,
Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
10-60/1274-480
64
Rekabet Kurulu’nun 23.09.2010 Tarih ve 10-60/1274-480 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulumuz mezkur Kararıyla, Kararın 2. maddesinde belirtilen 4054
Sayılı Kanun’un 4.maddesine aykırı uygulamaları nedeniyle, aynı Kanun’un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası ve beşinci fıkrası ile ‘’Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik’’ hükümleri uyarınca haklarında soruşturma yapılan ve
kararda adı geçen Akça , Avcılar Av-Kar , Bostancıoğlu, CTR, Elmas, Kar, Mersa,
Oksan ve Ulugöl firmalarına 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin % 1
(yüzde bir) oranında idari para cezası kesilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan
bu para cezası belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda anılan ve Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinin uygulanarak
verilen ceza miktarının hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren sonuç cezaya aşağıda
belirteceğim gerekçelerle katılmıyorum.
4054 Sayılı ‘’Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin
4.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda
bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin
nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün
olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir. ”
denilmiş, son fıkrasında da; “ Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının
tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya
indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle
belirlenir.’’ hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümleri yorumlarsak; Yasa Koyucu, maddenin 4.fıkrası ile verilecek
cezalarda alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar
verileceğini hükme bağlamış, son fıkrasında ise sadece “ cezanın tespitinde dikkate
alınan hususlar” kavramını getirmiş ve Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde
dikkate alınacak hususların belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı
yetki vermiştir. Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi
kastetmektedir? Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et
demek anlamında değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a kadar)
ceza takdir ederken hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde cezayı
ağırlaştıracaksın veya hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen sınırlar
içerinde ceza tayin ederken, takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları dikkate
alarak ceza tesis edeceksin anlamındadır. Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na,
Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne ceza
10-60/1274-480
65
verileceğini tespit etme yolunda bir yetki verseydi o zaman yasaya; “Bu maddeye
göre verilecek idarî para cezalarının tespiti ve maddeye göre verilecek idarî para
cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını birlikte getirirdi.
‘’ Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in;
“Temel Para Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde;
(1) “Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin
üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması
mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul
tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de
Hafifletici Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.
Yukarıda açıkça görüleceği üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre
verilecek cezalarda; alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde
ona kadar verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na yukarıda geniş
olarak açıkladığımız gibi, Yönetmelikle düzenlenmesi yetki aşımı nedeniyle mümkün
olmayan bir konuda, Yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli cezalar
getirilmiş, yine Yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural getirilerek alt sınır ve yasada
öngörülmeyen üst sınır belirlenmiş ve Karteller için yüzde iki ile dört arası, diğer ihlaller
içinse binde beş ile yüzde üçü şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.
Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda
yasa ve tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır.
Anayasanın 124.maddesine göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve Kamu Kuruluşları görev
alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını belirleyen yönetmelik çıkarabilir.
Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına göre Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamayacağı
gibi, bu kuraldan hareketle hukukun genel ilkelerine göre; Yönetmelikler de yasa ve
tüzüklere, sonuç olarak üst hukuk kurallarına aykırı olamaz. Yönetmelikler yasanın
açıkça yetki vermediği bir konuda yeni bir düzenleme yapamayacağı gibi, Yasa ile
öngörülen kuralı sınırlayamaz. Yeni bir hüküm koyamaz.
10-60/1274-480
66
Olayımızda 4054 Sayılı Yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan yönetmelikle
bir anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. Yasa ile
getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama
konusunda verilmiş bir yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların
saptanması, para cezasına alt sınır konulması ve yeni bir üst sınır konulması 4054
sayılı yasanın 16.maddesine aykırıdır. Öte yandan 5/1-b bendinde; karteller dışında
kalan diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü oranında bir ceza öngörülmesi,
Yasanın 16/son maddesinde Kurulca çıkarılması için verilen yönetmelik yetkisini
aşmaktadır. Zira yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu nedenle yasaya
aykırı bulunan Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı olmadığı,
hukuken sakat olduğu açıktır. Öte yandan bu karşı oy sahibinin 4054 sayılı Kanun’un
16.maddesi uyarınca yetkisinde bulunan ceza miktarını tespit etme yetkisi, daha önce
görev yapan ve aynı seviyede olan üyelerin çıkardığı bir düzenleme ile ipotek altına
alınmaktadır.
Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir. “Yönetmelik Danıştay’ca iptal
edilmediğine göre hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7.
maddeleri uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara
ulaşmaktadır.’’ Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların bulunmadığı
olayda Rekabet Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt ve üst sınır belirleme yönünden
bağlı olması karşısında bu savın bir geçerliliği olamaz.
Öte yandan, yukarıda belirtilenlerin dışında anılan Yönetmeliğin hukukun
genel ilkelerine ve Kanuna aykırılıkları bulunmaktadır. Türk hukukunda, 5237 sayılı yeni
Türk Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte para cezası kalmamıştır. Bu yani
rekabet otoritesinin verdiği “ İdari Para Cezası’’dır. Bu nedenle yönetmelikte geçen para
cezası kavramı ceza kanununa aykırıdır.
Karara karşı olduğum bir hususta şudur ; Kurulumuz Kararının 2 nolu hüküm
fıkrasında aynen “ Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca, 2009 mali yılı
sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin % 1 (yüzde bir) oranında olmak üzere 2009 mali
yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerine göre değişen çeşitli miktarlarda para cezası
verilmesine’’ karar vermiştir. Bu şekilde kaleme alınan hüküm fıkrası açık değildir. Ceza
kararlarında hüküm fıkralarının açık olması bir başka deyişle ceza hükmünün hakkında
soruşturma yapılan ve ceza verilen tarafça açıkça anlaşılması gerekir. Ceza
hükümlerinde ceza olarak hangi oranın alındığı ,arttırım ve indirimlerin neler olduğu,
Yönetmeliğin hangi maddelerinin uygulanarak sonuç cezanın verildiğinin açıkça ve
madde madde anlaşılabilir bir şekilde yazılması gerekir. Olayımızda Kurulumuz
Kararında hüküm fıkrasını bu şekilde yazmamış sadece yukarıda belirttiğim gibi 4054
sayılı Kanun’un 16. maddesi
10-60/1274-480
67
ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri
uyarınca, 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin %1 (yüzde bir) oranında
olmak üzere; 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerine göre değişen çeşitli
miktarlarda para cezası verilmesine şeklinde belirtmiştir. Bu nedenle de karara
katılmıyorum.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kurulun Yasaya aykırı yönetmeliğin
5.maddesini uygulamaksızın, 16.maddeye göre ve yönetmeliğin 6 ve 7.maddesinde
öngörülen olaydaki ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurları da göz önüne alıp, takdir yetkisini
kullanarak, ihlalin marka içi rekabeti bozucu bir eylem sonucu meydana geldiği de göz
ardı edilmeksizin % 10 (yüzde on) sınırı içinde kalmak koşuluyla sonuç ceza miktarını
2009 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 0.5 (binde beş)’i olarak tayin
etmesi gerekirken aksi yönde, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar
ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in 5.maddesinin ilgili fıkrasını temel ceza olarak ve aynı yönetmeliğin
7.maddesinde öngörülen hafifletici unsurlarda göz önüne alarak; sonuçta 2009 mali
yılında oluşan gayri safi gelirlerinin binde % 1 (yüzde bir)’i oranında idari para cezası
tesis edilmesi yolunda verdiği kararın 2.maddesine katılmıyorum.
Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy