Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-062 (Devralma) Karar Sayısı : 24-05/57-17 Karar Tarihi : 18.01.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan),Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Nur KÖKSAL, Burcu AYKOL C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : - Bunge Alimentos S.A. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU, Av. Betül BAŞ, Av. Bora Berkay GENÇ, Av. Ayça Dilara AKSONGUR Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: CJ Selecta S.A. ve bağlı olduğu holding şirketi CJ Latam Participacoes Ltda’nın tek kontrolünün Bunge Alimentos S.A. aracılığıyla Bunge Global S.A. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.11.2023 tarih ve 45340 sayı ile giren ve eksiklikleri 28.12.2023 tarih ve 46701 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 16.01.2024 tarihli ve 2023-2-062/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan başvuruda, Bunge Global S.A.nın (BUNGE GLOBAL) tamamına sahip olduğu bir iştiraki olan Bunge Alimentos S.A. (BUNGE) tarafından, CJ Selecta S.A’nın (CJ SELECTA) hisselerinin ve tek kontrolünün STIC CJ Global Investment Corporate Partnership Private Equity Fund (STIC CJ) ile CJ Cheiljedang Corporation’dan (CJ) devralınması ve CJ Latam Participacoes Ltda’nın (CJ LATAM) hisselerinin ve tek kontrolünün CJ’den devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinde “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir ya da daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi sayılır.” hükmü yer almaktadır.
24-05/57-17 2/4 (6) Bildirime konu işlemin gerçekleşmesi ile birlikte, BUNGE, CJ LATAM’ın tüm hisselerini CJ’den devralacaktır. BUNGE, daha sonra, CJ SELECTA’nın hisselerinin %(.....)’ünü STIC CJ’den, %(.....)’unu ise CJ’den devralacaktır. CJ SELECTA’nın geriye kalan %(.....) oranındaki hissesi hâlihazırda CJ LATAM’a aittir. Bildirilen işlem sonrasında CJ LATAM’ın hisselerinin tamamı BUNGE’ye ait olacaktır. Bu çerçevede CJ LATAM’ın tüm hisselerinin ve tek kontrolünün BUNGE tarafından devralınması suretiyle CJ SELECTA’nın, CJ LATAM’ın elinde bulunan %(.....) oranındaki hissesi de dolaylı olarak BUNGE tarafından devralınmış olacaktır. Bu doğrultuda söz konusu işlemin gerçekleşmesiyle CJ LATAM’ın ve CJ SELECTA’nın kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Öte yandan, işlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığından, işlem izne tabidir. (7) Devre konu olan CJ SELECTA’nın Türkiye’deki faaliyetlerinin yalnızca soya proteini konsantresi1 satışıyla sınırlı olduğu ve devralan konumundaki BUNGE GLOBAL’in Türkiye’de soya proteini konsantresi satışı gerçekleştirmediği ifade edilmiştir. Devre konu diğer şirket olan CJ LATAM’ın ise herhangi bir faaliyeti bulunmamakta ve şirket Türkiye’de veya başka bir ülkede doğrudan bir gelir elde etmemektedir. CJ LATAM’ın gelirleri münhasıran CJ SELECTA’nın faaliyetleri aracılığıyla elde edilmektedir. Bu bilgiler dikkate alındığında, CJ SELECTA ile BUNGE GLOBAL’in Türkiye’de yatay olarak örtüşen faaliyetlerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. (8) Dikey örtüşme bakımından yapılan incelemede, işlem taraflarından BUNGE GLOBAL’in Türkiye’de tarım ürünlerinin orijinasyonu2 ve satışı alanında faaliyet gösterdiği, orijinasyon faaliyeti kapsamında çiftçilerden veya kooperatiflerden yağlı tohum satın aldığı, satış faaliyeti kapsamında ise lesitin, serbest yağ asitleri, tohum, yağlı tohum, tahıl dışı yem bileşenleri, bitkisel yağlar ve gliserin satışı gerçekleştirdiği anlaşılmıştır. Devre konu olan CJ SELECTA’nın Türkiye’deki faaliyetleri, nihai müşterilerin kullanımına hazır halde piyasaya sunulan soya proteini konsantresi satışları ile sınırlıdır. Aynı zamanda CJ SELECTA’nın Türkiye’de üretim tesisi bulunmamakta ve bu nedenle CJ SELECTA Türkiye’de soya proteini konsantresi üretmek için kullanılan herhangi bir girdi ürünü satın almamaktadır. CJ SELECTA’nın öngörülebilir gelecekte Türkiye’de üretime başlama planı bulunmadığı da bildirilmiştir. (9) Soya proteini konsantresi, çözünebilir karbonhidrat fraksiyonunun ve bazı aroma verici bileşiklerin yağı alınmış soya fasulyesi küspelerinden ayrıştırılmasıyla hazırlanmakta ve soya fasulyesi küspesi de ezilmiş soya fasulyesinden elde edilmektedir. Başka bir deyişle, soya proteini konsantresi soya fasulyesi tohumunun birkaç aşama alt pazarında olup soya küspesinin işlenmesi ile üretilmektedir. Soya fasulyesi küspesi soya fasulyesi tohumunun işlenmesi ile üretilmekle birlikte, soya fasulyesi tohumundan ayrı bir yan üründür ve soya proteini konsantresi için girdi teşkil etmektedir. Bu doğrultuda, soya fasulyesi tohumunun soya proteini konsantresi üretimi için doğrudan bir girdi teşkil etmediği anlaşılsa da soya fasulyesinin, üreticilerin soya proteini konsantresi üretimi için kullanılan ara ürünleri kendi bünyelerinde ürettikleri ölçüde, soya proteini konsantresi üretimi için dolaylı bir girdi olduğu kabul edilebilir. Kaldı ki, başvuru sahibi tarafından, üreticilerin genellikle soya 1 Soya proteini konsantresi, rafine yağ gibi gıda ve yem endüstrisinde kullanılan birçok alt ürünün üretiminde kullanılır. 2 Tarım ürünleri ticareti zincirinde tarım ürünlerinin tüccar, distribütörler, değirmenciler veya öğütücüler tarafından çiftçilerden satın alınması aşamasına verilen isimdir.
24-05/57-17 3/4 fasulyesi ara ürünlerini (örneğin soya fasulyesi küspesi) soya proteini konsantresine dönüştürmelerine olanak tanıyan varlıklara sahip dikey entegre soya fasulyesi kırıcıları olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında sunulan bilgilerde, BUNGE GLOBAL’in 2022 ve 2023 yıllarında3 Brezilya’da4 veya Türkiye’de CJ SELECTA’ya soya küspesi satışı gerçekleştirmediği, buna ilaveten, CJ SELECTA’nın Türkiye’de faal olan rakiplerine de Türkiye’de soya küspesi satışı yapmadığı bildirilmiştir. (10) Dosya konusu devralma işleminin tamamlanmasının ardından BUNGE, doğrudan ve dolaylı olarak CJ SELECTA’nın hisselerinin %(.....) sahip olacağından CJ SELECTA, BUNGE’nin yapısına tamamen entegre hale gelecektir. Böylece, CJ SELECTA'nın Brezilya'daki tesislerinde kullanılan girdiler BUNGE tarafından tedarik edilecektir. Özellikle soya fasulyesine ilişkin olarak bu durum, BUNGE tarafından yerel üreticilerden ve tacirlerden tedarik edilen soya fasulyesinin bir kısmının CJ SELECTA'nın Brezilya'daki tesisinde kullanılacağı anlamına gelmektedir. (11) Başvuru ve cevabi yazıdaki ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, işlem taraflarından BUNGE GLOBAL’in Türkiye’de soya proteini konsantresi üretim faaliyetinin bulunmadığı, Türk üreticilerden yağlı tohum olarak yalnızca ayçiçeği tohumu ve kolza tohumu temin ettiği ancak soya fasulyesi tohumu temin etmediği, Türkiye’ye soya fasulyesi ve ayçiçeği tohumu olmak üzere muhtelif yağlı tohumların satışını gerçekleştirdiği, ancak Türkiye’de satışını gerçekleştirdiği soya fasulyesini Türkiye’deki soya proteini konsantresi üreticilerine satmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte işlem taraflarından CJ SELECTA’nın ise soya fasulyesini sadece Brezilyalı üreticilerden temin ettiği ve bunu hem ticari faaliyetlerinde hem de soya fasulyesi kırma tesisinde kullandığı, kaldı ki Brezilya’da ya da başka bir ülkede BUNGE GLOBAL’den soya fasulyesi satın almadığı görülmüştür. Sonuç olarak CJ SELECTA ile BUNGE GLOBAL’in Türkiye’de dikey olarak örtüşen faaliyetlerinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır. (12) Sonuç olarak dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirim konusu işlemin Türkiye’de başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğuracak nitelikte olmadığı değerlendirilmiş ve söz konusu işleme izin verilmesine karar verilmiştir. 3 2023 yılı için başvuru tarihi olan 27.11.2023 tarihine kadar olan süreç esas alınmıştır. 4 CJ SELECTA’nın işleme tesisleri Brezilya’da bulunmaktadır.
24-05/57-17 4/4 H. SONUÇ (13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy