Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-98 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-83/1175-298
Karar Tarihi : 30.12.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr.
Nurettin KALDIRIMCI, Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Ümit GÖRGÜLÜ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Coats Türkiye İplik San. A.Ş. 20
D. TARAFLAR : Coats Türkiye İplik San. A.Ş.
Kavacık Mahallesi Ekinciler Caddesi Necip Fazıl Sokak
No: 8 Kat 3-5 Beykoz İstanbul
- Coats Türkiye İplik San. A.Ş. Bölge Distribütörleri
E. DOSYA KONUSU: Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'nin distribütörleri ile
akdettiği standart "Distribütörlük Sözleşmesi"ne muafiyet verilmesi
talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.9.2004 tarih ve 4852 sayı ile giren
ve en son 25.10.2004 tarih ve 5910 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 5.
maddeleri ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin
ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 26.10.2004
tarih, 2004-3-98/MM-04-MBA sayılı Menfi Tespit/Muafiyet, 27.12.2004 tarih ve
REK.0.07.00.00/256 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-83 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Coats Türkiye İplik San.
A.Ş.'nin Bölge Distribütörleriyle akdettiği Distribütörlük Sözleşmelerinin 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilemeyeceği; söz konusu sözleşmelerin
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilmesi için sözleşmenin 5/b
maddesinin; alıcının, kendine ait münhasır bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır
bölge dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya
tahsis edilmemiş bölgelere (serbest bölgelere) aktif satış yapabilme
serbestisine sahip olacak ve alıcının, kendine ait münhasır bölgesi dışında
kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş
bölgelere pasif satışın yasaklanmayacağı şekilde yeniden düzenlenmesi 50
04-83/1175-298
2
gerektiği, 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde
rekabet kısıtlamaları içeren söz konusu distribütörlük sözleşmelerini Kanun'un
10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde
Kurum’a bildirmeyen Coats Türkiye iplik San. A.Ş.’ne 4054 sayılı Kanun’un
16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde öngörülen cezanın tatbik
edilmesinin gerektiği, 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları
haricinde rekabet kısıtlamaları içeren söz konusu distribütörlük sözleşmelerini
Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç 1 ay
içerisinde Kurum’a bildirmeyen Coats Türkiye İplik San. A.Ş.’nin yönetim
organlarında görev yapan kişilere Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında 60
belirtilen cezanın uygulanmasının uygun olacağı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
- Coats Türkiye İplik San. A.Ş
Coats Türkiye İplik San. A.Ş’nin sermayesi 4.800.000.000.000 TL olup;
3.684.800.000.000 TL'si (%76.767) yabancı, 1.115.200.000.000 TL'si
(%23.233) yerli ortaklara aittir. Ortaklar hakkında bilgiler şu şekildedir: 70
Yabancı Ortaklar: J&P Coats Ltd. (İngiliz), hisse oranı: %73.891; Coats&Clark
Inc. (ABD), hisse oranı %2.875.
Yerli Ortaklar: a) Tüzel Kişiler: Taşıt San. A.Ş., Türkiye Sınai Kalkınma
Bankası Memur ve Müstahdemleri Yardım ve Emekli Vakfı, Hürriyet
Gazetecilik, İlgi İplik Tic. San. A.Ş.
b) Gerçek Kişiler: sayıları 85 olup bunlardan en fazla hisseye sahip olanlar
Ömer Avunduk, Nilüfer Morel, Seçil Alanyalı, Mualla Özgen, Zeynep Avunduk,
İlhan Alanyalı, Marienne D.İ.Giraud, Zuhal Portakal'dır.
Coats Türkiye İplik San. A.Ş’nin Yönetim Kurulu üyeleri Meriç Ülgen (Başkan),
Güngör H. Göle (Başkan Yardımcısı), Elif Pıdik, Marco İgor De Camargo, 80
İlhan Alanyalı’dan oluşmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Coats Türkiye İplik San. A.Ş kendi fabrikasında ürettiği veya taşeron
firmalara ürettirdiği ya da ithal ettiği iplik, aksesuar ve el işi
malzemelerini bölge distribütörleri vasıtasıyla perakende satıcılara
intikal ettirmektedir. Distribütörlük sözleşmelerinin amacı iplik, aksesuar 90
ve el işi malzemelerinin dağıtımını yapan distribütörlerle ilişkileri
düzenlemektir. Dolayısıyla sözleşme kapsamında değerlendirilmesi
gereken ilgili ürün pazarı "iplik ve tuhafiye ürünleri" pazarı olarak tespit
edilmiştir.
04-83/1175-298
3
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İplik ve tuhafiye ürünleri, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama 100
ve satış şartları bölgesel bir farklılık göstermemektedir. Ayrıca, Coats Türkiye
İplik San. A.Ş, ürünlerini distribütörlük ağı ile tüm Türkiye'de dağıtmakta ve
bildirime konu distribütörlük sözleşmesini tüm distribütörler ile ayrı ayrı
akdetmektedir. Bu yüzden ‘’Türkiye Cumhuriyeti sınırları’’ ilgili coğrafi pazar
olarak belirlenmiştir
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Rekabet Kurulu belirli şartları sağlayan dağıtım anlaşmalarını 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin yasaklamasından muaf tutan 2002/2 sayılı Tebliği 110
çıkarmıştır. Bildirimde bulunulan distribütörlük sözleşmelerinin bu Tebliğ
kapsamında olup olmadığını değerlendirmek gerekmektedir.
Bildirime konu olan sözleşmeler, distribütör adaylarının her biri ile ayrı ayrı
akdedilmektedir ve distribütörlerden hiç biri iplik ve tuhafiye ürünleri üretimi işi
ile uğraşmamaktadır. Bir başka ifadeyle, Coats Türkiye İplik San. A.Ş,
Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde öngörüldüğü üzere, distribütörleri
ile üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet göstermektedir.
Distribütörlük sözleşmesinin 4/b maddesinde, distribütörlere rakip
teşebbüslerin ürünleri ile iştigal etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. 2002/2
sayılı Tebliğ’e göre, sağlayıcı konumundaki teşebbüsler alıcılarına en fazla 120
beş yıllık bir süre için rekabet etmeme yükümlülüğü getirebilmektedirler.
Distribütörlük sözleşmesinin 24/a maddesinde, sözleşmenin beş yıllık olduğu
açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla, distribütörlere getirilen
rekabet etmeme yükümlülüğü bakımından söz konusu sözleşmeler 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamındadır.
Ancak bildirim konusu sözleşmelerin 5/b maddesinde; "distribütör, diğer
Coats distribütörlerine ve faaliyet gösterdiği bölge dışındaki perakende
satıcılara toptan satış yapamaz" hükmü yer almaktadır. Bilindiği üzere, 2002/2
sayılı Tebliğ’in 4(b) maddesinin 1. bendinde, sağlayıcı tarafından kendisine
veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır bir 130
müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması durumunda grup
muafiyetinin uygulanmaya devam edileceği belirtilmektedir. 2002/2 sayılı
Tebliğ’in yukarıda yer verilen maddesi ile öngörülen düzenlemede, alıcı
konumundaki teşebbüsün münhasır bir bölgeye sahip olup olmaması önem
taşımamaktadır. Bunun yerine, alıcı konumundaki teşebbüs tarafından satış
yapılacak başka bölgenin niteliği, yani başka bir teşebbüse atanmış münhasır
bir bölge olup olmadığı önem kazanmıştır. Dolayısıyla, alıcının, kendine ait
münhasır bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı
tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmemiş bölgelere
(serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine sahip olması 140
gerekmektedir. Diğer taraftan, alcının, kendine ait münhasır bölgesi olması
durumunda, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı tarafından
kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere aktif satışın
yasaklanmasına izin verilmekle birlikte, pasif satışın yasaklandığı durumlarda
2002/2 sayılı Tebliğ’in kapsamı dışına çıkılmaktadır.
04-83/1175-298
4
Dolayısıyla 5/b maddesinde yer alan; "distribütör, diğer Coats distribütörlerine
ve faaliyet gösterdiği bölge dışındaki perakende satıcılara toptan satış
yapamaz" hükmü nedeniyle, Coats Türkiye İplik San. A.Ş,'nin distribütörleri ile
akdettiği distribütörlük sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanamayacağı açıktır. Bu itibarla, söz konusu 150
sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilmesi için
alıcının, kendine ait münhasır bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında
kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis
edilmemiş bölgelere (serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine
sahip olacak ve alıcının, kendine ait münhasır bölgesi dışında kalan ve
sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere
pasif satışın yasaklanmayacağı şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, bildirim konusu Coats Türkiye iplik San. A.Ş.'nin Hicaz Pazarı (Özcan
Yavuz) ile yaptığı “Distribütörlük Sözleşmesi”nin akdedilme tarihi
14.4.2004'tür. Oysa söz konusu sözleşme için Kurumumuz'a 2.9.2004 160
tarihinde muafiyet başvurusunda bulunulmuştur. Bu itibarla 2002/2 sayılı
Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde rekabet kısıtlamaları
içeren distribütörlük sözleşmelerini Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme
tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde Kurum’a bildirmeyen Coats Türkiye
iplik San. A.Ş.'ne 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendinde öngörülen cezanın tatbik edilmesi gerekmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 170
1- Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'nin distribütörlleri ile akdetmiş olduğu
standart distribütörlük sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında değerlendirilemeyeceğine;
2- a) Söz konusu sözleşmenin 5/b maddesinin; alıcının, kendine ait münhasır
bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı
tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmemiş bölgelere
(serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine sahip olacak ve
alıcının, kendine ait münhasır bölgesi dışında kalan ve sağlayıcı tarafından 180
kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere pasif satışın
yasaklanamayacağı şekilde yeniden düzenlenmesi koşulu ile 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanabileceğine;
b) bu değişikliğin yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren taraflara
60 gün süre verilmesine, Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler
yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında soruşturma
açılacağının ve aynı Kanun'un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem
yapılacağının taraflara bildirilmesine;
190
3-a) 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde
rekabet kısıtlamaları içeren söz konusu distribütörlük sözleşmelerini 4054
sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç
1 ay içerisinde Kurum'a bildirmeyen Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'ne aynı
04-83/1175-298
5
Kanun'un 2004/1 sayılı Tebliğ ile değişik 16. maddesinin (c) bendi
gereğince 2.970.784.000 TL idari para cezası uygulanmasına;
b) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca, önceki
maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemekten dolayı
Coats Türkiye İplik San. A.Ş'nin yönetim organlarında görev yapan Meriç 200
Ülgen, Güngör H. Göle, Elif Pıdik, Marco I. Camargo ve İlhan Alanyalı'nın
her birine ayrı ayrı teşebbüse verilen bildirimde bulunmama cezasının %5'i
oranında olmak üzere 148.539.700'er TL para cezası verilmesine;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy