Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-196 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 08-62/1025-397
Karar Tarihi : 7.11.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, 10
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Nazlı UĞURLU
C. ŞİKAYET
EDEN : Mehmet Ali ACAR
Belediye Büfe, M. Sinan Mah. Vali Ünal Özgedek Bulvarı
Ayteks Koop. Önü, Merkez / Aydın
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. 20
Dereiçi Değirmenbahçe Cad. Asena Sok. No: 30
Yenibosna / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin nihai satış noktası ile
akdettiği sözleşmenin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal
eder nitelikte olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. (CCSD) ürünleri satan
Belediye Büfe’nin işletmecisi Mehmet Ali ACAR imzalı şikayet dilekçesi ekinde CCSD
ile 17.6.2008 tarihinde imzalanmış gazlı Ürün Bayilik Bölgesi Direkt Satış Noktası
Sözleşmesi (sözleşme) sunulmakta ve özetle sözleşmenin fiilen yerine getirilmediği, 30
CCSD’nin bu ve benzeri sözleşmelerle piyasadaki kar payını arttırma çabasında
olduğu, kendisinin Kurum’un 11.9.2007 tarihli, 07-70/864-327 sayılı kararı (Coca-Cola
Muafiyet kararı) hakkında bilgi sahibi olduktan sonra söz konusu sözleşmeden
vazgeçtiğini CCSD’ye bildirdiği, CCSD’nin sözleşmeler vasıtasıyla gazlı içecek
piyasasında, eşit seviyedeki işletmelere farklı işlem yaptığı, işletmecilere sözleşme ile
bedelsiz ürün, dolap ve benzeri faydaları sağlamasının rakiplerinin aleyhine ve Coca
Cola Muafiyet kararı’nın aksine bir sonuç ortaya çıkardığı ifade edilmekte, CCSD
hakkında soruşturma açılarak bayileri ile yaptığı anlaşmaların muafiyet kapsamından
çıkarılması ve gerekli cezanın verilmesi talep edilmektedir.
40
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.9.2008 tarih ve 5943 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi
uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.10.2008 tarih ve 2008-3-196/İİ-08-
AÇ sayılı İlk İnceleme Raporu 31.10.2008 tarih, REK.0.07.00.00-110/229 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-62 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
08-62/1025-397
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; nihai satış noktası sözleşmesinin zorla
imzalattırıldığı, sözleşmenin bir kopyasının verilmediği gibi iddiaların 4054 sayılı
Kanun’un kapsamında olmadığı; şikayete konu sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı bir
hüküm içermemesinden dolayı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından menfi 50
tespit alabilecek nitelikte olduğu ve şikayette yer alan 4054 sayılı Kanun kapsamında
olan tüm iddiaların söz konusu sözleşmeye ilişkin olması dolayısıyla şikayetin reddinin
gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Şikayetin konusu Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. (CCSD), The Coca Cola Company
(TCCC)’nin Türkiye ayağı olan Coca Cola İçecek A.Ş. (CCİ)’nin kontrolündedir. Coca-
Cola markasının sahibi olan TCCC, dünyanın en büyük alkolsüz içecek üreticisi ve
dağıtıcısıdır. Coca-Cola, Fanta, Sprite gibi gazlı içeceklerin yanında TCCC hemen
içilebilen kahve, çay ve bitkisel çaylar; meyve suyu, su ve sporcu içeceği gibi ürünlerin 60
de üretimini yapmaktadır.
Şikayetçi Mehmet Ali Acar Aydın Merkez’de Belediye Büfe adlı büfenin işletmecisidir.
Söz konusu büfe Pepsi, Coca-Cola, Fruko, Tamek gibi markaların ürünlerini
satmaktadır.
Öncelikle, CCSD’nin kanun dışı yollarla, zorla sözleşme imzalattırdığı, imzalanan
sözleşmenin bir kopyasını vermediği gibi iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında
olmadığını belirtmek gerekmektedir. Şikayette yer alan iddiaların 4054 sayılı Kanun
kapsamında bulunanlarının tamamı şikayetin ekinde yer verilen sözleşmeye
dayanmakta olduğundan sözleşmenin incelenmesi gerekmektedir.
Coca-Cola Muafiyet kararı ile Kurul Coca Cola’nın nihai satış noktaları ile imzaladığı 70
münhasırlık öngören sözleşmelerin 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri
ile Değişik, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile sağlanan
grup muafiyetinden yararlanmadığına ve bireysel muafiyetten de yararlanamayacağına
hükmetmiştir. Söz konusu kararın üzerine CCSD nihai satış noktalarına yönelik tip
sözleşmelerini değiştirmiş ve Kurumumuza menfi tespit/muafiyet talebinde
bulunmuştur. Yapılan incelemenin ardından 16.10.2008 tarihli, 08-58/930-376 sayılı
Kurul kararı ile başvuru konusu sözleşmelerin bir kısmına menfi tespit verilmiş, bir
kısmının grup muafiyetinden yararlandığı ifade edilmiş ve grup muafiyetinden
yararlanmayan sözleşmelere de bireysel muafiyet tanınmıştır.
80
Şikayetin ekinde yer alan sözleşme; Mehmet Ali Acar, CCSD ve bölge bayii Armada
Gıda arasında 17.6.2008 tarihinde imzalanmış, bir yıl süreli, gazlı ürünlere yönelik
bayilik bölgesi direkt satış noktası sözleşmesidir. Sözleşmenin Özel Hükümler
kısmında belirli bir miktarda ürünün her alımı karşılığında belirli indirimler
öngörülmektedir (Her 100 koli karşılığında 2 koli hediye gibi) ancak söz konusu
indirimler bir rekabet yasağına bağlı değildir. Herhangi bir rekabet yasağı öngörmeyen
sözleşme, aslen 16.10.2008 tarihli, 08-58/930-376 sayılı Kurul kararında
değerlendirilmiş olan tip sözleşmelerden menfi tespit alan süreli sözleşmenin bir
benzeridir. Kararda sözleşmenin gazlı ve gazsız içecekler bakımından herhangi bir
rekabet yasağı ve Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte bir madde içermemesi 90
dolayısıyla menfi tespit alabilecek nitelikte olduğu bununla beraber aşağıda yer verilen
08-62/1025-397
3
türden indirimlerin fiili münhasırlığa yol açmayacak şekilde uygulanması gerektiği ifade
edilmiştir.
Şikayete konu sözleşmenin Özel Hükümler kısmında yer alan indirime ilişkin madde şu
şekildedir: “-İşletmeye 50 koli 2,5 lt pet ürün %100 iskontalı verilecektir.
-Her 100 koli … ürünü alımı karşılığında 2 koli 2,5 lt ürün verilecektir.
-Her 2 koli 12’li ambalajlar 330 ml kutu 450 ml pet, 500 ml pet 1 koli sayılacaktır.
-satış kotasına 2 lt pet, Rb [Red Bull], 200 ml cam şişe, Damla pet dahil değildir.”
100
Burada yer alan indirimlerin kazanılmasını sağlayan miktarlar mevcut durumda
işletmecinin satışlarının önemli bir bölümünü kapsamamaktadır ve bu nedenle
münhasırlığa yol açacak nitelikte değildir. İndirimlerin yer aldığı maddede bulunan
“satış kotası” ifadesi ise aslen satış kotası olmayıp, indirim almaya hak kazanılacak
seviyelere ulaşmada hangi ürünlerin kabul edileceğini ifade etmek amacıyla
yazılmıştır.
Şikayet dilekçesi ekinde yer alan sözleşmenin Özel Hükümler kısmında yer alan
indirimlerin, söz konusu olayda fiili münhasırlık yaratacak nitelikte uygulanmıyor olması
dikkate alınarak, sözleşmenin 16.10.2008 tarih ve 08-58/930-376 sayılı Kurul
kararında da belirtildiği üzere menfi tespit alabilir nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır. 110
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Başvuru konusu iddialara ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek
bulunmadığına, şikayetin reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
120
130
08-62/1025-397
4
KARŞI OY GEREKÇESİ
(07.11.2008 tarihli ve 08-62/1025-397 sayılı Kurul Kararı)
Şikâyet, yapılan indirimlerin münhasırlık sonucunu doğuracak nitelikte
olduğuna ilişkindir. Konunun, daha detaylı incelenmesi için ön araştırma
yapılmasının uygun olacağı kanaatiyle alınan Karar’a katılamıyorum.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Başkan
Full & Egal Universal Law Academy