Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-49 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-32/700-162
Karar Tarihi : 8.7.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER: F. Yeşim AKCOLLU OĞUZ, S. Yersu ŞAHİN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : ABB Ltd.
Temsilcileri Av. Gönenç GÜRKAYNAK, 20
Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Pınar KARA
Elig Ortak Avukat Bürosu, Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah.
Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - ABB Ltd.
Affolternstrasse 44, 8050 Zürich, SWİTZERLAND
- Gian Carlo FERRETTO
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY
- Paola FERRETTO
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY 30
- Riccardo FERRETTO
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY
- Umberto FERRETTO
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY
- Gigliola CASENTİNİ
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY
- Bruna CANALE
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY
- Mirella CANALE
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY 40
- Marianella Dal FERRO
(VI), Via Spianzana n.8, Arcugnano İTALY
- Khin Low Yan
87 Duchess Avenue, 269139, SINGAPORE
- Wah Low Yan
87 Duchess Avenue, 269139, SINGAPORE
E. DOSYA KONUSU: Comem S.p.A.’nın sermayesinin tamamının, ABB Ltd.’nin
tamamına sahip olduğu iştiraki ABB S.p.A. aracılığıyla devralması işlemine izin
verilmesi talebi. 50
09-32/700-162
2
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.5.2009 tarih ve 3767 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 26.6.2009 tarih ve 4436 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 1.7.2009 tarih ve 2009-1-
49/Öİ-09-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 3.7.2009 tarih, REK.0.05.00.00-
120/106 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
60
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Ferreto Satıcıları G.C. Ferretto, P.
Ferretto, R. Ferretto, U. Ferretto, G. Casentini, B. Canale, M. Canale ve M. Dal Ferro
ile Low Satıcıları K. Low ve W. Low’un doğrudan ve 3F Investimenti S.r.l. (3F)
aracılığıyla dolaylı olarak sahip oldukları ve Comem S.p.A.’nın şirket sermayesinin
%(….) temsil eden toplam (….) hissenin ABB Ltd. tarafından devralınması ve bunun
sonucunda ABB Ltd.’nin Comem S.p.A.’da tek başına kontrol sahibi olması işlemi;
- “Yüksüz kapak değiştiricileri”, “kondensatör tipi olmayan rakorlar” ve “ölçüm ve
güvenlik aletleri” ilgili ürün pazarlarında pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle bu
devrin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında olduğu,
- Devralma sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim 70
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmaması
nedeniyle, işleme izin verilmesi gerektiği
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Niteliği
Devralma işleminde Ferreto Satıcıları G.C. Ferretto, P. Ferretto, R. Ferretto, U.
Ferretto, G. Casentini, B. Canale, M. Canale ve M. Dal Ferro ile Low Satıcıları olan K. 80
Low ve W. Low birlikte Satıcılar olarak adlandırılmaktadır. Satıcılar, doğrudan ve 3F
Investimenti S.r.l. (3F) aracılığıyla dolaylı olarak Comem’in şirket sermayesinin %(….)
temsil eden toplam (….) hisseye sahiptir.
22.5.2009 tarihinde ABB ile Satıcılar Hisse ve Kota Alım Sözleşmesi imzalamışlardır.
Bu sözleşmeye göre, ABB, Satıcılara ait Comem hisselerinin %(….) doğrudan; Comem
hisselerinin %(….) de, bu hisselere sahip olan 3F’nin kotalarının tamamını almak
suretiyle dolaylı olarak devralacaktır. Geriye kalan %(….) oranındaki hisse, Comem’in
kendisinin sahip olduğu hisseler, bir başka deyişle hazine hisseleridir. Devir işlemi
sonunda ABB, Comem’in kontrolüne tek başına sahip olacak ve işlemin Türkiye’deki 90
etkisi, Comem’in Türkiye’deki iştirakleri olan Elmek Elektromekanik Sanayi ve Ticaret
A.Ş. ile Eleks Elektromekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ABB’ye devredilmesi şeklinde
ortaya çıkacaktır.
İşlemin kapanışı, antitröst makamlarından alınacak iznin de ön şartlar arasında
sunulduğu, sözleşmenin “Kapanış Şartları ve Antitröst” başlıklı 3. maddesindeki
şartların sonuncusunun yerine getirildiği veya bunlardan feragat edildiği tarihten
sonraki ayın son günü olarak planlanmaktadır.
09-32/700-162
3
İtalyan hukukunda, bir şirketin hisse ya da paylarına ilişkin oy ve hisse hakları ile 100
sermaye artırımının onayı haklarına, ilgili şirketin hisselerinin ya da paylarının maliki
değil; bu hisse ya da payların üzerinde kurulan intifa hakkı sahibi sahiptir. Bu bilgi
ışığında Comem’in devralma öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
Tablo 1: Comem’in Devralma Öncesi Hissedarlık Yapısı
Tablo 2: Comem’in Devralma Sonrası Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
ABB S.p.A. (….)
3F Investimenti S.r.l.1 (….)
Comem2 (….)
110
Yukarıdaki tablolardan görüldüğü üzere, devralma işleminin tamamlanmasının
ardından; ABB’nin tamamına sahip olduğu ABB S.p.A., Comem hisselerinin %(….)
doğrudan; devralma işlemi sonucunda ABB S.p.A’nın tamamına sahip olduğu iştiraki
3F Investimenti S.r.l. vasıtasıyla %(….)dolaylı olarak; yani toplamda Comem
hisselerinin %(….) sahip olacaktır.
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan: ABB Ltd .(ABB)
ABB, dünya çapında yaklaşık 100 ülkede faaliyet gösteren, güç ve otomasyon 120
teknolojileri sağlayıcısı olan bir holding şirketidir. ABB’nin hisseleri, en büyüğü toplam
sermaye ve oyların %(….) sahip olan çok sayıda hissedar arasında dağılmış
durumdadır.
1 Devralma işleminin akabinde, ABB S.p.A.’nın tamamına sahip olduğu iştiraki olacaktır.
2 Hazine hisseleridir. Herhangi bir oy hakkı bahşetmemektedir.
Hissedarlar İntifa
hakkı
Tam
mülkiyet
Çıplak
mülkiyet
Oy hakkı
3F Investimenti S.r.l. (….) (….) (….) (….)
Gian Carlo Ferretto (….) (….) (….) (….)
Gigliola Casentini (….) (….) (….) (….)
Bruna Canale (….) (….) (….) (….)
Mirella Canale (….) (….) (….) (….)
Yan Wah Low (….) (….) (….) (….)
Yan Khin Low (….) (….) (….) (….)
Umberto Ferretto (….) (….) (….) (….)
Riccardo Ferretto (….) (….) (….) (….)
Paola Ferretto (….) (….) (….) (….)
M. Dal Ferro (….) (….) (….) (….)
Hazineye ait olan hisseler (….) (….) (….) (….)
ABB (….) (….) (….) (….)
TOPLAM (….) (….) (….) (….)
09-32/700-162
4
ABB, güç endüstrisinde güç ürünleri ve güç sistemleri bölümleri; otomasyon
endüstrisinde ise otomasyon ürünleri, otomasyon süreci ve robotik bölümleri ile faaliyet
göstermektedir. ABB’nin yönetim kurulu üyeleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 3: ABB Yönetim Kurulu Üyeleri
Üye Görevi
Hubertus von Grünberg Başkan
Roger Agnelli Başkan
Louis R. Hughes Üye
Hans Ulrich Maerki Üye
Michel de Rosen Üye
Michael Treschow Üye
Bernd W. Voss Üye
Jacob Wallenberg Üye
ABB’nin dolaylı iştiraki olan ABB Holding A.Ş. ise pazarda faaliyet göstermeyen, ABB
Barmek Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ABB Elektrik Sanayi A.Ş. hisselerini elinde 130
bulunduran bir holding şirketidir. ABB Barmek Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
faaliyetlerini durdurmuş ve pazarda aktif olmayan bir şirkettir.
ABB Elektrik Sanayi A.Ş., Türkiye’de Kartal ve Dudullu’daki fabrikalarında, hem
Türkiye’de hem de yurtdışında satılan güç trafoları, dağıtım trafoları, orta ve küçük
voltaj ana şalter üretmektedir. Ayrıca, ABB’nin yurt dışında üretilen ürünleri genelde
Türkiye’deki müşterilere de sunulmaktadır. ABB 2008 yılında dünya genelinde (….)
tutarında, Türkiye’de ise (….) tutarında ciro elde etmiştir. ABB Elektrik Sanayi A.Ş.,
Türkiye’deki müşterilerine yukarıda belirtilen ürünlerle ilgili hizmetleri de sunmaktadır.
Şirketin yönetim kurulu aşağıda belirtilen üyelerden oluşmaktadır. 140
Tablo 4: ABB Elektrik Sanayi A.Ş. Yönetim Kurulu Üyeleri
Burhan Gündem Başkan
İsmail Timor Üye
Celalettin Karadeniz Üye
ABB, dünya çapında neredeyse tamamı ABB’nin kendi tesislerinde orta voltaj ana
şalterler ile dağıtım trafolarının yapımında kullanılmakta olan sınırlı sayıda epoksi ve
silikon bileşenleri üretmektedir. 2008 yılında ABB, ürettiği epoksi ve silikon reçine
bileşenlerinin çok küçük kısmını üçüncü kişilere satmıştır. Bu satışların çoğunluğu,
ABB’nin orta voltaj ana şalterleri ya da dağıtım trafoları müşterilerine verilen satış
sonrası hizmet kapsamında gerçekleştirilmiştir. ABB, 2008 yılında Türkiye’de hiçbir
epoksi ve silikon bileşeni satmamıştır. Ayrıca ABB, Türkiye’de IEC standartlarıyla
uyumlu kondensatör tipi olan rakorlara yönelik satış yapmış olabileceğini tahmin 150
etmektedir.
ABB ve Comem’in faaliyetleri arasında bir uyuşma olmadığından, ABB, Comem’in
Türkiye’de faaliyet gösterdiği alanların hiçbirinden ciro elde etmemiştir.
H.2.2. Devredenler
Ferreto Satıcıları olarak adlandırılan G.C. Ferretto, P. Ferretto, R. Ferretto, U. Ferretto,
G. Casentini, B. Canale, M. Canale ve M. Dal Ferro ile Low Satıcıları olarak
adlandırılan K. Low ve W. Low, Comem’deki hisselerini ABB’ye devretmektedirler. 160
09-32/700-162
5
Devralma sonrasında ABB S.p.A’nın tamamına sahip olduğu iştiraki haline gelecek
olan 3F Investimenti S.r.l.’nin, devralma öncesi hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
Tablo 5: 3F Investimenti S.r.l.’nin Devralma Öncesi Hissedarlık Yapısı
Pay sahibi İntifa hakkı Tam mülkiyet Çıplak mülkiyet Oy hakları
Gian Carlo Ferretto (….) (….) (….) (….)
Umberto Ferretto (….) (….) (….) (….)
Riccardo Ferretto (….) (….) (….) (….)
Paola Ferretto (….) (….) (….) (….)
Toplam (….) (….) (….) (….)
Satıcılar doğrudan ve 3F Investimenti S.r.l. (3F) aracılığıyla dolaylı olarak Comem’in
şirket sermayesinin (….) temsil eden toplam (….) hisseye sahiptir. Ferretto
Satıcıları’ndan G.C. Ferretto, P. Ferretto, R. Ferretto ve U. Ferretto’nun ortakları 170
olduğu 3F’in kurulduğu günden bu yana tek faaliyeti, 3F hisselerini elinde bulundurmak
olmuştur.
H.2.3 Hisseleri Devre Konu Şirket: Comem S.p.A. (Comem)
Comem, İtalya, Türkiye, Çin ve Brezilya’da iştirakleri bulunan, Uluslararası
Elektroteknik Komisyonu (IEC) standartları ile uyumlu elektrik mühendisliği bileşenleri
üreticisidir. Comem, Avrupa tipi dağıtım trafolarında ve sınırlı olarak küçük güç
trafolarında kullanılmak üzere yüksüz kapak değiştiricisi, kondensatör (yoğunlaştırıcı)
olmayan cins rakor, ölçüm ve güvenlik aletleri üretmekte ve satmakta; ayrıca dağıtım 180
trafoları ve küçük güç trafolarını yüklemede kullanılan epoksi ve silikon reçine
izolatörlerinin üretimi ve satışını yapmaktadır.
Comem, doğrudan ve 3F Investimenti S.r.l. aracılığıyla dolaylı olarak Comem’in şirket
sermayesinin çoğunluğunu kontrol etmektedir. Aşağıdaki tabloda Comem’in yönetim
kurulu üyelerine yer verilmektedir:
Tablo 6: Comem Yönetim Kurulu Üyeleri
Üye Görevi
Raffaele Bono Başkan
Silvio Dal Lago Üye
Giancarlo Ferretto Üye
Umberto Ferretto Üye
Comem’in Türkiye’de 1985’te kurulmuş, dağıtım ve güç trafoları için kondensatör tipi
olmayan rakorlar ile her çeşit aksesuarı üretmekte olan Elmek Elektromekanik Sanayi 190
ve Ticaret A.Ş. (Elmek) adında bir iştiraki bulunmaktadır. Elmek’in de tamamına sahip
olduğu Eleks Elektromekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Eleks) adında bir iştiraki
bulunmaktadır. Elmek ile Eleks yüksüz kapak değiştiricileri, ölçüm ve güvenlik cihazları
ile kondensatör tipi olmayan rakorlar üretmektedir. Aynı kişilerden oluşan Elmek ve
Eleks’in yönetim kurulu üyeleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Tablo 7: Elmek ve Eleks’in Yönetim Kurulu Üyeleri
Üye Görevi
Tuncay Akoglu Başkan
Orhan Cahit Cakti Üye
Silvio Dal Lago Üye
Gian Carlo Ferretto Üye
Raffaele Bono Üye
09-32/700-162
6
Comem, Elmek ve Eleks yönetim kurulu üyelerinden hiçbiri, ABB’nin Türkiye’de faaliyet
gösterdiği dağıtım trafoları alanında faaliyet gösteren bir şirketin yönetim kurulu üyesi
veya denetçisi olarak görev yapmamaktadır. 200
Comem, 2008 yılında dünya genelinde (….) tutarında ciro elde etmiştir. Comem’in
2008 yılı Türkiye cirosu (….).
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Comem, IEC standartlarıyla uyumlu elektrik mühendisliği bileşenleri üreticisidir. Avrupa
tipi dağıtım trafolarında ve sınırlı olarak küçük güç trafolarında kullanılmak üzere
yüksüz kapak değiştiricisi, kondensatör (yoğunlaştırıcı) tipi olmayan rakor, ölçüm ve 210
güvenlik aletleri üretmekte ve satmakta; ayrıca dağıtım trafoları ve küçük güç trafolarını
yüklemede kullanılan epoksi ve silikon reçine izolatörlerinin üretimi ve satışını
yapmaktadır.
Trafolar ve Trafo Bileşenleri
Trafo, elektriği bir elektrik devresinden diğerine manyetik bağlantılarla dönüştüren bir
elektrik cihazıdır. Yüksek ve alçak voltaj; yani yüksek ve alçak akım arasında değişim
için kullanılmaktadır. Voltajın yükseltilmesi, elektriğin, uzak mesafelerde daha etkin
şekilde taşınmasını sağlamaktadır. Elektrik, orta voltaj seviyesindeki (10-15 Kilovolt 220
“kV”) üretim tesislerinde üretilmekte ve sonra yüksek voltajlı (220-400 kV) güç
trafolarına çıkarılmaktadır. Şehirlerarası güç dağıtımı için, yüksek voltajdan orta voltaja
düşülmektedir. Dağıtım trafoları, elektriğin evlerde kullanımı için voltajı daha da
düşürebilmektedir.
Bileşenler, ayrım yapılmaksızın tüm trafolar için kullanılamamaktadır. Bunlar, belirli
voltaj ve akım (amper) aralıklarında çalışmak için özel olarak tasarlanmışlardır. Voltaj
ve akım, belirli bir bileşenin, bir dağıtım trafosuna veya küçük, orta ya da büyük bir güç
trafosuna yüklenip yüklenemeyeceğini belirler. Bileşenlere yönelik dünyada kullanılan
iki tip standart bulunmaktadır: ABD ve Kanada’da kullanılan trafolara yönelik 230
bileşenlere IEEE (Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü) standartları, Türkiye dahil
olmak üzere dünyanın geri kalanında kullanılan trafolara yönelik bileşenlere ise IEC
(Uluslar arası Elektroteknik Komisyonu) standartları uygulanmaktadır.
(a) Kondensatör Tipi Olmayan Rakorlar
Rakorlar, yerdeki bir engel aracılığıyla yüksek potansiyelde akım taşıyan bir elektrik
bileşenidir. Tasarım ve üretim süreçleri ile kullandıkları voltaj ve akım seviyelerine bağlı
olarak kondensatör tipi olan ve olmayan rakor ayrımı yapılabilmektedir.
240
Kondensatör tipi rakorlar, genellikle voltajı 52 kV’den başlayan güç trafolarında
kullanılmakta; ancak dağıtım trafolarında kullanılmamaktadır.
Kondensatör tipi olmayan rakorlar ise, kondensatör tipi rakorlara kıyasla daha yüksek
voltaj ve akımlarda kullanılmaktadırlar. Bu tip rakorlar hemen her zaman dağıtım
trafolarında kullanılmakta; ancak çok özel bazı uygulamalar için 75 kV’nin altında voltaj
ve 8000 amperin altındaki akımlarda küçük güç trafolarında da kullanılabilmektedirler.
09-32/700-162
7
Comem, IEC standardıyla uyumlu ve Avrupa tipi trafolarda kullanılabilen kondensatör
tipi olmayan rakorlar üretmektedir. ABB’nin ise Türkiye’de, söz konusu ilgili ürün
pazarında herhangi bir üretim veya satışı bulunmamaktadır. 250
(b) Yüksüz Kapak Değiştiricileri
Yüksüz kapak değiştiricisi, kapalı kalmış bir trafo üzerindeki voltaj seviyesini ayarlamak
ve düzenlemek için kullanılmaktadır.
Comem, IEC standardıyla uyumlu ve Avrupa tipi dağıtım trafolarında, küçük ve orta
güç trafolarında kullanılabilen yüksüz kapak değiştiricileri üretirken; ABB, IEEE
standardıyla uyumlu ve yalnızca Amerikan tipi dağıtım ve güç trafolarında
kullanılabilen yüksüz kapak değiştiricileri üretmektedir. 260
(c) Ölçüm ve Güvenlik Cihazları
Comem, çoğunlukla yağlanmış dağıtım trafolarında kullanılan IEC standardıyla uyumlu
aşağıda sıralanan ölçüm ve güvenlik cihazlarını üretmektedir:
Dağıtım trafosunun doğru çalışması için gereken fiziksel niceliklerin ölçümü için
gerekli bazı fonksiyonları tek bir alette birleştiren R.I.S. (Entegre edilmiş
güvenlik dedektörü),
Trafodaki gaz ve yağ hareketlerini denetlemek için kullanılan koruma cihazları
olan Buchholz rölesi ile dikey koruma rölesi, 270
Konservatörün kurumasını engellemek için trafodan hızlı yağ kaybı halinde
kullanılan otomatik çalışır valfler olan kapatıcı valfler,
Patlama kazası yaratabilecek olan trafo tankındaki basıncın hızla artmasını
engellemek için kullanılan basınç giderme veya güvenlik valfleri,
Koruyucunun içindeki yağ seviyesine ilişkin görsel alarm vermesi için trafo
koruyucularının üzerinde kullanılan yağ seviyesi göstergeleri,
Yalıtıcı yağ ve/veya trafolardaki döngülerin ısısının ölçümü için tasarlanmış olan
döngü, bimetal ve yağ ısısı göstergeleri,
Trafolarda kullanılan ve yalıtıcı sıvının termal çekilmesi sırasında koruyucu
tarafından emilmiş olan havanın rutubetini içine çekme fonksiyonuna sahip hava 280
rutubet alıcılar (nem tutucuları),
İlgili metal aksesuarlar.
ABB ise bu pazarda faaliyet göstermemekte, sadece IEEE standardıyla uyumlu röleler
ile basınç giderme valflerini üretmekte ve satmaktadır.
(d) Epoksi ve silikon reçine bileşenleri
Comem, dağıtım trafoları, 52 kV altındaki voltaj seviyelerindeki küçük güç trafoları, orta
voltaj ana şalterleri ile anahtarlarına yükleme yapmak için epoksi, silikon ve/veya 290
sikloalifatik reçine bileşenleri üretmektedir.
ABB, güç trafoları ve anahtarlara yüklemek için silikon ve/veya sikloalifatik reçine
bileşenleri üretmemekte ve satmamakta; ancak orta voltajdaki ana şalterler ve dağıtım
trafoları için sınırlı sayıda epoksi ve silikon reçine bileşenleri üretmektedir. Bu üretimin
büyük kısmı ABB’nin kendi kullanımına yönelik olup, (2008 yılında dünya çapında (….)
Euro’yu geçmeyen) küçük bir bölümü de üçüncü kişilere satılmaktadır. Bu satışların
önemli bölümü de, ABB’nin orta voltaj ana şalterleri ya da dağıtım trafoları
09-32/700-162
8
müşterilerine verilen satış sonrası hizmet niteliği taşımaktadır. ABB’nin 2008 yılında
Türkiye’deki müşterilerine epoksi veya silikon bileşeni satışı bulunmamaktadır. 300
Yukarıda verilen bilgiler ışığında, ilgili ürün pazarları “Kondensatör Tipi Olmayan
Rakorlar “, “Yüksüz Kapak Değiştiricileri”, “Ölçüm ve Güvenlik Cihazları”, Epoksi ve
Silikon Reçine Bileşenleri” pazarları olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Comem’in ürünlerinin tüm ülke genelinde pazarlandığı dikkate alındığında bildirim
konusu devir işlemi açısından ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
310
H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
ABB ile Satıcılar (Ferreto Satıcıları olarak adlandırılan G.C. Ferretto, P. Ferretto, R.
Ferretto, U. Ferretto, G. Casentini, B. Canale, M. Canale ve M. Dal Ferro ile Low
Satıcıları olarak adlandırılan K. Low ve W. Low) arasında 22.5.2009 tarihinde
imzalanan Hisse ve Kota Alım Sözleşmesine göre ABB, Satıcılara ait Comem
hisselerinin %(….) doğrudan; %(….) de, bu hisselere sahip olan 3F’nin kotalarının
tamamını devralmak suretiyle dolaylı olarak devralacak ve %(….) hisse ile Comem’in
kontrolüne tek başına sahip olacaktır.
320
Satıcıların kontrolündeki Comem, devralma işlemi sonrasında ABB’nin kontrolüne
geçecektir. Dolayısıyla, söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
anlamında bir devralma işlemidir.
ABB’nin Türkiye’de, Comem’in faaliyet gösterdiği alanlarda faaliyeti olmadığından
tarafların ilgili ürün pazarlarında örtüşen faaliyeti ve ABB’nin Türkiye’de cirosu ve pazar
payı bulunmamaktadır. Comem’in ilgili ürün pazarlarındaki ciro ve pazar payı bilgileri
ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 8: Comem’in 2008 Yılına İlişkin İlgili Ürün Pazarlarındaki Ciro ve Pazar Payları
İlgili Ürün Pazarı Ciro (TL) Pazar Payı (%)
Yüksüz kapak değiştiricileri (….) (….)
Epoksi ve silikon reçine bileşenleri (….) (….)
Kondensatör tipi olmayan rakorlar (….) (….)
Ölçüm ve güvenlik cihazları (….) (….)
330
Yukarıdaki tabloda yer alan bilgilerden, “yüksüz kapak değiştiricileri”, “kondensatör tipi
olmayan rakorlar” ve “ölçüm ve güvenlik cihazları” ilgili ürün pazarlarında 1998/2 sayılı
Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde öngörülen pazar payı eşiğinin
aşıldığı, dolayısıyla söz konusu devralma işleminin izne tabi olduğu görülmektedir.
ABB, Comem’in Türkiye’deki en büyük müşterisi durumundadır. Dolayısıyla, güç
trafoları, dağıtım trafoları, orta ve küçük voltaj ana şalter üretim ve satışı yapan ABB ile
Comem arasında dikey ilişki söz konusudur. Bu nedenle, devralma işleminin ilgili ürün
pazarlarında pazar kapama etkisi doğurup doğurmayacağının incelenmesi
gerekmektedir. 340
Comem’in ABB’ye Türkiye’de 2008 yılında yaptığı kondensatör tipi olmayan rakorlar,
epoksi ve silikon reçine bileşenleri, ölçüm ve güvenlik cihazları ile yüksüz kapak
değiştiricilerine dair satışların Comem’in satışları içerisindeki ve toplam pazar içindeki
payını gösteren tabloya aşağıda yer verilmektedir:
09-32/700-162
9
Tablo 9: 2008 Yılında ABB’ye Yapılan Satışların Comem’in Satışları ve Toplam Pazar İçerisindeki
Yeri
İlgili Ürün Pazarı ABB’ye Yapılan
Satışların Comem’in Satışları
İçerisindeki Yeri (%)
ABB’ye Yapılan
Satışların Toplam Pazar
İçerisindeki Yeri (%)
Yüksüz kapak değiştiricileri (….) (….)
Epoksi ve silikon reçine bileşenleri (….) (….)
Kondensatör tipi olmayan rakorlar (….) (….)
Ölçüm ve güvenlik cihazları (….) (….)
Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere, Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında Comem’in
üretimi, ABB’nin bu ürünlere olan toplam gereksinimini bir hayli aşmaktadır. 350
Dolayısıyla, Comem devralma sonrasında ABB’nin rakiplerine satış yapmaya devam
edecektir.
Ayrıca aynı tabloda, Comem’in, Türkiye’de 2008 yılı kondensatör tipi olmayan rakor
satışlarının %(….) ABB’ye yapmış olduğu görülmektedir. Türkiye’de kondensatör tipi
olmayan rakorlar pazarında faaliyet gösteren başlıca teşebbüsler ve bunların pazar
paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 10: Türkiye’de Kondensatör Tipi Olmayan Rakorlar Pazarında Faaliyet Gösteren
Teşebbüslerin Pazar Payları
Teşebbüsler Pazar Payı (%)
Comem (….)
Cedaspe (….)
Preis (….)
Demir Machina (….)
Diğer (….)
Toplam (….)
360
Kondensatör tipi olmayan rakorlar pazarında Comem’in Türkiye’deki rakipleri
incelendiğinde, söz konusu ürün pazarında Comem’e rakip yeterli sayıda firma olduğu
ve bunlardan Demir Machina‘nın pazar payının Comem’in pazar payı ile aşağı yukarı
aynı olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, anılan ilgili ürün pazarında ABB’nin rakipleri
için Comem dışında ürün alabilecekleri alternatif tedarikçiler bulunmaktadır. Buradan
da hareketle, dosya konusu devralma sonrasında ABB ve Comem arasındaki dikey
ilişkinin pazardaki rekabeti olumsuz yönde etkilemeyeceği düşünülmektedir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Satıcıların Rekabet Etmeme Akitleri”
başlığını taşıyan 9.1. maddesinde satıcılara, kapanış tarihinden itibaren üç yıllık süre 370
boyunca ilgili ürün pazarlarında rekabet etmeme ve iki yıllık süre boyunca çalışanları
ayartmama yükümlülüğü getirilmektedir. Söz konusu madde incelendiğinde, ilgili
hükümlerin devir işlemiyle doğrudan ilgili, işlemin yürütülebilmesi için gerekli, süre ve
kapsam yönünden makul olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu maddeyle getirilen
düzenleme izin kapsamında değerlendirilmiştir.
Bu değerlendirmeler bağlamında, söz konusu devir işlemi sonucunda, belirtilen ilgili
ürün pazarlarında hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesine neden
olunmayacağı kanaatine varılmıştır. 380
09-32/700-162
10
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy