AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞME KARARI
Başvuru no. 20053/06
Neslihan CÖMERT ve Diğerleri / Türkiye
Başkan
Valeriu Griţco,
Hâkimler
Egidijus Kūris,
Darian Pavli,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 10 Aralık 2019 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
1 Mayıs 2006 tarihinde yapılan yukarıdaki başvuruyu göz önüne alarak,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 3 Eylül 2019 tarihinde gönderilen deklarasyonu ve başvuranların bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
1. Başvuranların listesi ekte yer almaktadır.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
3. Dava, başvuranların, yerel mahkemelerin benzer davalarda çelişkili kararlar verdikleri hususundaki iddialarına ilişkin şikâyetle ilgilidir.
4. Başvuru, Hükümete tebliğ edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
5. Başvuranlar, Yargıtayın benzer davalarda birbiriyle çelişen kararlar vermesi hususunda şikâyette bulunmuşlardır. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6. maddesine dayanmışlardır.
6. Hükümet, dostane çözüm sağlanmasına yönelik girişimlerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, 3 Eylül 2019 tarihli bir yazıyla, başvuruda ileri sürülen sorunun çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermesini talep etmiştir.
7. Söz konusu deklarasyon, aşağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin, yukarıda anılan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan davanın çözüme kavuşturulması amacıyla, tüm maddi ve manevi zararlarının yanı sıra başvuranlara yansıtılabilecek masraf ve giderler karşılığında müştereken, toplam 9.600 avro (dokuz bin altı yüz avro) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim. Hükümet ayrıca, mevcut davada, yerel mahkemeler tarafından uyuşmazlığı haklı kılan bir gerekçe sunulmaksızın verilen çelişkili kararların Sözleşme’nin 6. maddesini ihlal ettiği kanaatindedir.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kayıttan düşme kararının bildirileceği tarihi müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan davayı nihai çözüme kavuşturacaktır.
Hükümet, Mahkemeyi, başvurunun incelenmesine devam etmesi için bir sebep kalmadığı gerekçesiyle başvuruyu Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca kayıttan düşürmeye davet etmektedir.”
8. Başvuranların temsilcisi, 10 Ekim 2019 tarihli mektubuyla, başvuranların tek taraflı deklarasyon şartlarından memnun olmadıklarını belirtmiştir.
9. Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinde, koşulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması hâlinde, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir aşamasında başvuruyu kayıttan düşürmeye karar verebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır. Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi, Mahkemenin özellikle aşağıdaki durumda başvuruyu kayıttan düşürmesine imkân vermektedir:
“Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı takdirde”.
10. Mahkeme, ayrıca, belirli koşullarda, başvuranlar davalarının incelenmeye devam edilmesini arzu etse dahi, davalı Hükümet tarafından sunulan tek taraflı bir deklarasyona istinaden, başvuruyu 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürebileceğini hatırlatmaktadır.
11. Bu amaçla Mahkeme, özellikle Tahsin Acar kararı olmak üzere kendi içtihadından doğan ilkeler ışığında deklarasyonu incelemiştir (Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI; WAZA Sp. z o.o./Polonya (k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve Sulwińska/Polonya (k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
12. Mahkeme, Türkiye aleyhine açılan davalar dâhil olmak üzere birçok davada, adil yargılanma koşulunu ihlal eden çelişkili kararlar hakkındaki şikâyetlere ilişkin uygulamasını ortaya koymuştur (bk. Emel Boyraz/
Türkiye, no. 61960/08, §§ 72-75, 2 Aralık 2014; Uncuoğlu/Türkiye [Komite], no.13196/07, §§ 34-41, 5 Eylül 2017).
13. Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde yer alan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatine varmıştır ( 37 § 1 (c) maddesi).
14. Ayrıca, yukarıdaki mülahazalar ışığında ve bilhassa konuyla ilgili açık ve kapsamlı içtihatlar dikkate alındığında; Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37 § 1 maddesinin son cümlesi).
15. Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması hâlinde, başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
16. Yukarıdaki hususlar ışığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamındaki deklarasyon koşullarını ve belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilişkin kuralları dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 9 Ocak 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıValeriu Griţco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
Ek
Başvuranların Listesi
Sıra No.
Başvuranın Adı
Doğum Yılı
Uyruğu
İkamet Adresi
1
Neslihan CÖMERT
1975
T.C.
Kocaeli
2
Emine DİK
1972
T.C.
Kocaeli
3
Sevgi KAVAK
1979
T.C.
Kocaeli
Full & Egal Universal Law Academy