Rekabet Kumru Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-158 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-10/64-13
Karar Tarihi : 29.1.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan :Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Ilgaz SARIOĞLU, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE : - Johnson&Johnson
BULUNAN Temsilcisi Av. Efser Zeynep Ergün
Yüksel Karkın Küçük Hukuk Bürosu Sümbül Sokak No:53
Levent/İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Johnson&Johnson
One Johnson&Johnson Plaza New Brunswick
New Jersey 08933 ABD
- Cypress Acquisition Sub, Inc
One Johnson&Johnson Plaza New Brunswick
New Jersey 08933 ABD
- Conor Medsystems Inc
1003 Hamilton Court Menlo Park, California 94025 ABD
E. DOSYA KONUSU : Conor Medsystems Inc’in kontrolünün Johnson&Johnson 30
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.12.2006 tarih ve 8682 sayı ile intikal
eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 9.1.2007 tarihinde tamamlanan başvuru
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 19.1.2007 tarih ve 2006-2-
158/Öİ-07-MÇ sayılı Ön İnceleme Raporu, 23.1.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/21
sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine alınmış, 24.1.2007 tarih ve 07-09
sayılı Kurul toplantısında dosya konusunun, ek çalışma yapılmak üzere Kurul 40
gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine hazırlanan
26.1.2007 tarih ve 2006-2-158/BN-07-MÇ sayılı Bilgi Notu, 26.1.2007 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/29 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-
10 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu
devralma işleminin 4054 sayılı Kanun kapsamında bir işlem olmadığı belirtilmiş,
ancak Kurul’un 07-09 sayılı toplantısında işlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında olduğuna karar verilmesi üzerine yapılan ek çalışmada; işlemin
pazar payı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiği aştığı, bu
07-10/64-13
2
nedenle de bildirime tabi bir işlem olduğu, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. 50
maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Johnson&Johnson (J&J)
J&J, dünya genelinde 230’un üzerindeki bağlı şirketi aracılığıyla sağlık bakım ürünleri
üreten ve bunlarla ilgili sağlık hizmetleri sunan New Jersey/Amerika Birleşik
Devletleri merkezli bir şirkettir. J&J’nin faaliyetleri üç ana alanda toplanmıştır:
1) Tüketicilere doğrudan satılan bebek ve çocuk bakımı, ağız ve yara bakımı, kadın 60
sağlık bakımı ve beslenme ürünlerinden oluşan tüketici segmenti; 2) Tüketicilere
reçete ile satılan anti-mantar, anti-enfeksiyon, kardiyovasküler, doğum kontrolü,
dermatoloji, gastrointestinal, hematoloji, immünoloji, nöroloji, onkoloji, ağrı yönetimi,
psikotropik ve üroloji alanlarında kullanılan ürünlerden oluşan farmasötik segmenti; 3)
Sağlık bakım profesyonelleri tarafından kullanılan tıbbi cihazlar ve tanısallar
segmenti.
J&J’nin, Türkiye’de Johnson&Johnson Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve
Johnson&Johnson Sıhhi Malzeme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adlı iştirakleri
bulunmaktadır. Ancak, J&J’nin ilaç kaplı stent ürünlerinin Türkiye’deki satışı bağımsız
bir distribütör olan SESA Elektronik Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından yapılmaktadır. 70
J&J ilaç kaplı stent üretimini bağlı şirketi Cordis aracılığıyla gerçekleştirmektedir.
Cordis tarafından üretilen Cypher marka ilaç kaplı stentlerin Türkiye’de 2005 yılında
satışından (…………) YTL gelir elde edilmiştir.
H.1.2. Cypress Acquisition Sub, Inc (Cypress)
Cypress; hisselerinin tamamına J&J tarafından sahip olunan, sözleşmenin yürürlük
zamanında Conor Medsystems Inc ile birleşerek hukuki varlığı sona erecek olan ABD
merkezli bir şirkettir.
H.1.3. Conor Medsystems Inc (Conor)
Conor, yenilikçi vasküler ilaç verme teknolojileri geliştiren ve bu teknolojileri
kullanarak tıbbi cihazlar üreten Kaliforniya/ABD merkezli bir şirkettir. Conor sadece 80
koroner arter hastalığının tedavisinde kullanılan Costar adlı ilaç kaplı stentin üretimini
gerçekleştirmektedir. Conor Türkiye’de herhangi bir bağlı ortaklığa veya şubeye
sahip değildir. Conor’un Türkiye’deki müşterilere direkt hiçbir satışı yoktur. İsviçre’de
kurulu olan münhasır distribütörü Biotronik AG aracılığıyla Türkiye’ye satışlar
yapılmaktadır. Biotronik, hastanelere doğrudan satış yapmamakta, Türkiye’de tek bir
distribütör, Biotron Sağlık Ürünleri Ticaret A.Ş. ile çalışmaktadır. Conor tarafından
üretilen ilaç kaplı stentlerin Türkiye’de satışından 2006 yılında Eylül ayı sonu
itibarıyla (………..) YTL gelir elde edilmiştir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 90
Bildirime konu işlem, Conor’ın kontrolünün J&J tarafından devralınmasına ilişkindir.
Conor sadece koroner arter hastalığının tedavisinde kullanılan Costar adlı ilaç kaplı
stentin üretimini gerçekleştirmektedir. Dosyada yer alan bilgiler doğrultusunda
aşağıda bu konu hakkında bilgilere yer verilmiştir.
07-10/64-13
3
Kalbi besleyen damarlara koroner damar (koroner arter) denilmektedir. Beslenme
şekli, hayat tarzı ve genetik faktörler sebebiyle koroner damarlarda yer yer, başta
kolesterol olmak üzere bir takım maddeler birikmekte ve buralarda darlıklar ve
tıkanıklıklar oluşmaktadır. Oluşan tabloya, koroner arter hastalığı veya koroner kalp
hastalığı denir. Bunun sonucu olarak kalbin beslenmesi bozulmakta, kalbin ritmik
çalışmasında ve kasılmasında hastalığın ciddiyetiyle orantılı olarak bozukluklar 100
oluşmaktadır. Koroner arter hastalığının tedavisinde kullanılan yöntemler: ilaç
tedavisi, kalp cerrahisi ve perkütan koroner müdahaledir.
Koroner arter hastalığının tedavisinde kullanılacak yöntem hastalıklı damar sayısı,
damardaki darlığın derecesi, kalp kasının kasılma gücü, hastanın ilaç tedavisine
yanıtı, hastanın yaşı gibi faktörlerin kardiyoloji ve kalp ve damar cerrahisi uzmanları
tarafından değerlendirilmesi ile seçilmektedir. Aşağıda ilgili ürün pazarının
belirlenmesi amacıyla perkütan koroner müdahale yöntemleri arasındaki ikame ilişkisi
incelenmiştir.
Perkütan koroner müdahale balon anjiyoplasti, çıplak metal stent veya ilaç kaplı stent
yöntemleri kullanılarak yapılır. Balon anjiyoplastide, damar içindeki dar olan bölgede, 110
özel olarak yapılmış balon, kısa süreli olarak şişirilerek darlık genişletilir. Daha sonra
balon indirilerek geri alınır. Çıplak metal stent kullanılan yöntemde, balon ile darlığın
açılmasından sonra aynı yerde ani tıkanıklık veya zaman içinde tekrar darlık
gelişebilme tehlikesini gidermek için darlık bölgesinde mekanik destek sağlayıp ani
tıkanmayı engelleyen, çoğunlukla paslanmaz çelikten yapılan stentler (kafes)
yerleştirilir. Stentler, yalnızca balon yapılmasından sonra sık görülen ani tıkanmayı
oldukça azaltmıştır ama yine de stent yerleştirildikten sonra aynı yerde ilk 6 ay içinde
tekrar müdahale gerektirebilen daralma görülebilir. Bu tehlikeyi gidermek için üzeri
polimer bir yapı içine emdirilmiş, daralmayı önleyici veya azaltıcı özel bir ilaç
(sirolimus, paclitaxel vb) ile kaplı stentler geliştirilmiştir. İlaç kaplı stentlerin 120
kullanılması ile daralan bölgede hücre çoğalmasına engel olunarak daralmanın
tekrarlaması önlenmektedir. Koroner arter hastalığının tedavisinde ilaç kaplı stent
kullanılması diğer perkütan koroner müdahale yöntemlerine kıyasla çok daha olumlu
sonuçlar alınmasını sağlamakta ve bu nedenle koroner arter hastalığının tedavisinde
kullanım oranı hızla artmaktadır. İlaç kaplı stentlerin yapılarında balon anjiyoplasti ve
çıplak metal stentlerden farklı olarak daralmayı önleyici veya azaltıcı ilaçlar içermesi,
klinik sonuçlarının balon anjiyoplasti ve çıplak metal stentlere nazaran çok daha
olumlu olması, diğer yöntemlerle arasında herhangi bir fiyat korelasyonunun
bulunmaması sebebiyle ilaç kaplı stentler ile balon anjiyoplasti ve çıplak metal
stentler arasında arz veya talep yönlü ikame ilişkisi bulunmadığı görülmektedir. Bu 130
bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı “ilaç kaplı stent
pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi
bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir
başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi
nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1 İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi
Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, J&J, Cypress ve Conor arasında 140
16.11.2006 tarihinde imzalanan Birleşme Sözleşmesi ve Birleşme Planı uyarınca
07-10/64-13
4
Cypress sözleşmenin yürürlük zamanında Conor ile birleşecek, Cypress’ın hukuki
varlığı sona erecek ve Conor yeni şirket olarak varlığını devam ettirecektir. Dosya
konusu işlem sonucunda J&J, Conor’un mutlak kontrolüne sahip olacaktır.
Dolayısıyla söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2 (b) maddesi anlamında
devralma işlemidir.
1998/2 Sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde;
“Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir 150
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk
Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer
almaktadır.
J&J’nin bağlı şirketi Cordis tarafından üretilen Cypher marka ilaç kaplı stentin
Türkiye’deki satışını bağımsız bir distribütör olan SESA Elektronik Ticaret ve Sanayi
A.Ş. gerçekleştirmektedir. Cordis tarafından üretilen Cypher marka ilaç kaplı
stentlerin Türkiye’de 2005 yılında satışından (…………..) YTL gelir elde edilmiştir.
Conor’ın ürettiği CoStar marka ilaç kaplı stentin Türkiye’deki satışından 2006 yılının
ilk dokuz ayı itibarıyla (…………) YTL gelir elde edilmiştir. Bildirim dosyasında yer 160
alan bilgilere göre ilaç kaplı stent pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin tahmini
pazar payları ise aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: İlaç Kaplı Stent Pazarında Tahmini Pazar Payları
Firma Tahmini Pazar Payı (%)
J&J (Cypher) (…)
Boston Scientific (Taxus) (…)
Medtronic (Endeavor) (…)
Conor (CoStar) (…)
Abott (Xience) (…)
Diğerleri (…)
Toplam 100
J&J’ın ilgili ürün pazarındaki tahmini pazar payı %(…), Conor’ın ise %(…) olup
bildirim konusu işlem sonucunda tarafların toplam pazar payı %(…)’e yükselecektir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen pazar payı eşiğini aşması nedeniyle
bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın 170
yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre; koroner arter hastalığının tedavisinde ilaç
kaplı stent kullanımı oldukça yeni bir uygulamadır. İlaç kaplı stentler Avrupa ve
Türkiye’de 2002 yılında, ABD’de ise 2003 yılında piyasaya sürülmüştür. İlaç kaplı
stentlerin koroner arter hastalığının tedavisinde kullanım oranı Türkiye’de ve dünyada
hızla artmaktadır. Yeni bir ürün olan ilaç kaplı stent pazarı teknoloji yoğun bir
pazardır ve ürün geliştirmeye ve yeniliklere açıktır. Son dönemde ilaç kaplı stent
pazarına giriş yapan Shajanand, AMG, Sorin, Translumina ve Apollo gibi çok sayıda
yeni teşebbüs bulunmaktadır ve adı geçen teşebbüslerin ürünleri Türkiye’de de 180
07-10/64-13
5
piyasaya sunulmuştur. Ayrıca, ilaç kaplı stent pazarında satışların çok büyük kısmı
hastanelere yapılmaktadır ve hastaneler önemli bir satın alma gücüne sahiptirler.
Her ne kadar söz konusu devralma işlemi sonrasında J&J’ın ilgili ürün pazarındaki
payı %(…)’den %(…)’e yükselecek olsa da J&J’ın ilgili ürün pazarındaki en büyük
rakibi olan Boston Scientific’in pazar payının %(…) olması işlemin değerlendirilmesi
bakımından önem arz etmektedir. Bu nedenle, mevcut durumda ilgili pazarda
rekabetçi bir ortamın bulunduğu anlaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora, bilgi notuna ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak 190
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy