Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-183 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-50/729-287
Karar Tarihi : 14.8.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL, Muhammed GÜNDOĞDU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Continental Caoutchouc-Export Aktiengesellschaft
Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Bahar S. VİCDAN,
Av. Ayşegül YALÇINMANİ
Barbaros Blv. Morbasan Sk. Cerrahoğlu Binası Balmumcu 20
34394 Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Continental Caoutchouc-Export Aktiengesellschaft
Vahrenwalder Str. 9, 30165 Hanover, ALMANYA
- Koç Holding A.Ş.
Nakkaştepe Aziz Bey Sk. No:1 Kuzguncuk/İstanbul
- Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş.
Nakkaştepe Aziz Bey Sk. No:1 Kuzguncuk/İstanbul
- Akpa Dayanıklı Tüketim LPG ve Akaryakıt Ürünleri
Pazarlama A.Ş.
Ahmet Hamdi Tanpınar Cd. Saydam İş Merkezi No: 21 K:2, 30
Osmangazi/Bursa
- Beldesan Otomotiv Yan Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Çayır Cd. No:73-75 İstinye/İstanbul
- Rahmi M. KOÇ
Göksu Cd. No:19 Kandilli/İstanbul
- Semahat S. ARSEL
Nispetiye Cd. Düzgören Sk. Maya Sit. A Blk./6 D:7
Etiler/İstanbul
- Suna KIRAÇ
Vaniköy Cd. No:62 34684 Vaniköy/İstanbul 40
- Mustafa V. KOÇ
Çubuklu Yolu No:30 Kanlıca/İstanbul
- M. Ömer KOÇ
Kandilli Cd. No:28 Kandilli/İstanbul
08-50/729-287
2
- Ali Y. KOÇ
Körfez Cd. No:49 Anadoluhisarı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Continental Caoutchouc-Export Aktiengesellschaft
(Continental) tarafından Otomotiv Lastikleri Tevzi A.Ş. (Oltaş)’nin %89,66
oranındaki hisselerinin devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 50
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.7.2008 tarih ve 4920 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 8.8.2008 tarih ve 2008-4-
183/Öİ-08-OS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 11.8.2008 tarih ve
REK.0.08.00.00-120/253 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-50 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma işleminin 60
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu, devir
sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma işleminin taraflarını oluşturan teşebbüslerin faaliyet alanları dikkate
alınarak ilgili ürün pazarı “araç üretim ve satış sonrası aşamalarında kullanılan ürün 70
ve hizmetlere yönelik otomobil, minibüs ve ticari araç lastikleri satışı pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu hizmetlerin Türkiye genelinde gerçekleştirilecek olması sebebiyle ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Değerlendirme
H.2.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme 80
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin
(b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi"
4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve
devralma olarak kabul edilmektedir.
Bildirim konusu işlem ile Koç Holding A.Ş., Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş., Akpa
Dayanıklı Tüketim LPG ve Akaryakıt Ürünleri Pazarlama A.Ş., Beldesan Otomotiv
Yan Sanayi ve Ticaret A.Ş., Rahmi M. KOÇ, Semahat S. ARSEL, Suna KIRAÇ,
Mustafa V. KOÇ, M. Ömer KOÇ ve Ali Y. KOÇ’un Oltaş’ta sahip oldukları %89,66 90
oranındaki hisseler Continental tarafından devralınacaktır. Söz konusu işlem
08-50/729-287
3
neticesinde devrolunan teşebbüsün kontrolü devredenlerden devralan taraf olan
Continental’e geçecektir. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan,
“...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması
halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı
aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” hükmü ile izne tabi
birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. 100
Oltaş’ın 2007 yılı cirosu (……………) YTL. olarak gerçekleşmiş olduğundan, -diğer
verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan, Oltaş Continental’in bir distribütörüdür. Dolayısıyla Continental kendi
pazar payını oluşturan faaliyetleri gerçekleştiren distribütörünü devralmaktadır. Bu
itibarla bildirim konusu devralma işlemi sonucunda Türkiye araç üretim ve satış
sonrası aşamalarında kullanılan ürün ve hizmetlere yönelik otomobil, minibüs ve
ticari araç lastikleri satışı pazarında, pazar yapısı ve pazar sıralaması açısından bir
fark oluşması ve rekabet şartlarını etkileyebilecek değişimlerin ortaya çıkması
muhtemel görülmemektedir. Tarafların pazar payları toplamı ve faaliyet gösterdikleri
pazarın çok sayıda teşebbüsten oluşan genel yapısı da dikkate alındığında, inceleme 110
konusu işlemin bir hakim durumun yaratılması ya da güçlendirilmesi yoluyla ilgili
pazardaki rekabeti önemli ölçüde etkilemesinin muhtemel olmadığı kanaatine
varılmıştır.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından
Değerlendirme
Taraflar arasında 22.7.2008 tarihinde imzalanan “Satış ve Alım Sözleşmesi”nin ilgili
maddeleri aşağıdaki gibidir:
“10.5 Rekabet Yasağı
“Satıcılar Alıcıların onayını önceden almadan, Kapanış tarihini izleyen (…) … yıl 120
boyunca Türkiye’de ve Kuzey Kıbrıs’ta Faaliyetle rekabet etmemeyi (tek başlarına
olsun ya da başka bir kişiyle birlikte olsun ya da başka bir kişinin adına olsun, ve
doğrudan veya dolaylı surette olsun) taahhüt etmektedirler.”
10.6 Personele Teklifte Bulunmama
Satıcılar Kapanış tarihini izleyen (…) … yıl süreyle, Şirket’in Ek 10.6’da isimleri geçen
kilit personelini işe almamayı, ücretle tutmamayı ve bu personele iş teklifi yapmamayı
taahhüt etmektedirler.”
Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet yasakları,
yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında, sözleşmenin
hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemelerdir. Alıcılar tarafından 130
satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve
maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı
tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak
değerlendirilmektedir. Birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan
sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için
söz konusu yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar
açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
08-50/729-287
4
Sözleşmede yer verilen rekabet yasaklarının, yukarıda yer verilen kriterleri sağlıyor
olması nedeniyle, yan sınırlama olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine
varılmıştır. 140
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 150
Full & Egal Universal Law Academy