Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-175
Karar Sayısı : 07-79/991-386 (İlk İnceleme)
Karar Tarihi : 18.10.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Hüseyin ORMAN
C. ŞİKÂYET EDEN : SRS Bilişim İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti.
Fevzi Çakmak Cd. Göktaş İş Merk., No:62, K:7, D:37 Bursa
Temsilcisi: Av. H. Özlem Sezgin TİKE
Gazcılar Cd. Petek Bozkaya İş Janı, D Blok, K:2,
D:203-204 Bursa 20
D. HAKKINDA İLK
İNCELEMEYAPILAN : Çözüm Bilgisayar Satıcılığı – Programcılığı
Tic. ve San. Ltd. Şti.
ODTÜ Teknokent Silikon Binası, K:1, No: 1NK 14
ODTÜ Yerleşkesi, Ankara
E. DOSYA KONUSU : Çözüm Bilgisayar - Bilgisayar Satıcılığı Programcılığı
Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ : SRS Bilişim İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti. (SRS)
tarafından gönderilen şikâyet dilekçesinde özetle;
- SRS’nin “Kısa Mesaj ve Randevu Sistem ve Yöntemi” (KMRSY) buluşu ile
25.5.2004 tarihinde Türk Patent Enstitüsü’ne patent başvurusunda bulunduğu,
- Şirketin ana faaliyet alanının SMS ile randevu sisteminin kurulumu ve işletimi
olduğu ve anılan sisteme ilişkin hizmetin Türkiye çapında değişik hastanelere
verilmekte olduğu,
- Sistemin çalışabilmesi için hastanenin bilgisayar otomasyon sistemine entegre
edilmesi gerektiği,
- Şikâyete konu Çözüm Bilgisayar-Bilgisayar Satıcılığı, Programcılığı Tic. ve San. 40
Ltd. Şti (Çözüm Bilgisayar) isimli şirketin bazı gazete ve internet haberlerine konu
olan demeçlerinde anılan sistemle ilgili olarak “Türkiye’de ilk” gibi ibareler
kullandığı; ayrıca “Çözüm Bilgisayar tarafından geliştirilen SMS ile randevu
sistemi” ifadeleriyle anılan sistemin Çözüm Bilgisayar tarafından geliştirildiği
yönünde şirketin yanıltıcı bir izlenim vermeye çalıştığı, haksız rekabete neden
olan bu davranışları sebebiyle Çözüm Bilgisayar hakkında çeşitli davaların
açıldığı,
- Sağlık Bakanlığı Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Dışkapı
Hastanesi) ile 21.5.2007 tarihinde anılan sistemle ilgili bir Hizmet Sözleşmesi
imzalandığı; ancak hastanenin daha önce çalışmakta olduğu otomasyon firması 50
07-79/991-386
2
“BMB soft” ile sözleşmesini yenilemediği ve takiben otomasyon için hastanenin
Çözüm Bilgisayar’la anlaştığı,
- Hastaneyle yapılmış olan sözleşmenin, otomasyon firmasının değişmesi halinde
SRS’nin sisteminin yeni firmanın yazılımına entegrasyonunun sağlanması
yönünde hastaneye bir yükümlülük yüklediği ancak yeni firma Çözüm
Bilgisayar’ın SRS’nin sistemi için gerekli otomasyonu sağlamadığı, durumun
defalarca hastaneye iletilmesine karşın sonuç alınamadığı,
- Şikâyete konu Çözüm Bilgisayar’ın hastane otomasyon hizmeti dışında
hastanelere SMS ile randevu sistemini de sağlayan bir firma olduğu,
- Çözüm Bilgisayar’ın hastane otomasyon alanında hakim durumda olduğu, ve 60
SRS’nin anılan sistemi için gerekli olan entegrasyonu yapmayarak bu pazardaki
hakim durumunu “SMS ile randevu” sistemi pazarında kötüye kullandığı ve
SRS’yi piyasa dışına itmeye çalıştığı
belirtilerek konunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun
çerçevesinde incelenmesi talep edilmektedir.
Ayrıca söz konusu şikâyete ilişkin detaylı bilgi almak maksadıyla 3.10.2007 tarihinde
dosya Raportörleri tarafından SRS Genel Müdürü Yüksel Bali ile telefonla
görüşülmüştür. Anılan telefon görüşmesinde Yüksel Bali şikâyet dilekçesinde yer
alan iddialara ilaveten özetle;
- SRS’nin Türkiye çapında (…) hastaneyle çalıştığı ancak Çözüm Bilgisayar’ın 70
şikâyete konu eylemi sonucu Dışkapı Hastanesi’nden çıkmak zorunda kaldıkları
ve böylece çalıştıkları hastane sayısının 54’e düştüğü,
- Çözüm Bilgisayar’ın Türkiye’de yaklaşık 550 hastanenin (…)’ünde otomasyon
işini üstlendiğini, ayrıca anılan şirketin sırf otomasyon hizmeti vermeyip SMS ile
randevu hizmeti de sunduğu,
- Kendilerinin çalışmakta olduğu (…) hastanenin hiçbirinin halihazırda Çözüm
Bilgisayar’la çalışmadığı ancak ilerleyen günlerde bu hastanelerin Çözüm
Bilgisayar’la anlaşması halinde bu hastanelerden de Dışkapı Hastanesi’nde
olduğu gibi çıkmak durumunda kalabilecekleri
ifade edilmiştir. 80
G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 24.9.2007 tarih ve 6347 sayı ile yapılan
başvuru üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan, 10.10.2007 tarih ve 2007-
2-175/İİ-07-FGA sayılı İlk İnceleme Raporu 15.10.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-
110/300 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-79 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikâyete yönelik olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
90
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Şikayet, hastane otomasyon sistemleri alanında hakim durumda bulunduğu iddia
edilen Çözüm Bilgisayar’ın söz konusu hakim durumunu, şikayetçinin SMS ile
randevu sistemini hastane otomasyon sistemine entegre etmemek suretiyle başka bir
pazarda; SMS ile randevu sistemi pazarında kötüye kullandığı hakkındadır.
SMS ile randevu sistemi özetle şu şekilde işlemektedir; hastanelerden randevu almak
isteyen hastalar hastaneye telefon etmek veya telefonla randevu sistemini aramak
yerine SRS gibi SMS ile randevu sisteminin sağlayıcısı şirketler ile anlaşmalı mobil
07-79/991-386
3
operatörlerin (Turkcell vb.) ilgili numaralarına kişisel bilgilerini ve randevu tercihlerini 100
yazıp kısa mesaj (SMS) göndermektedir. Mobil operatörler de almış olduğu mesajı
SMS ile randevu sistemi sağlayıcısına iletmekte, bunu takiben sağlayıcı hastanın
randevu talebini hastaneye ulaştırmaktadır. Hastane ise hastanın tercihene göre en
uygun randevuyu hastaya vermektedir. Randevu bilgisi sistem sağlayıcı tarafından
mobil operatöre iletilmekte ve mobil operatör yine bir kısa mesaj yoluyla hastaya bu
bilgiyi iletilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un “Hakim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesinde,
”Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal
veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı 110
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır.”
denilmektedir. İlaveten, aynı maddenin (a) bendinde " Ticarî faaliyet alanına başka bir
teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin
piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler" hakim durumun
kötüye kullanılması hallerinden biri olarak sayılmaktadır.
Anılan hükmün uygulanabilmesin iki şartı bulunmaktadır: (i) bir ya da birden fazla
teşebbüsün hakim durumda bulunması ve (ii) hakim durumda bulunduğu tespit edilen
teşebbüs ya da teşebbüslerin eylemlerinin kötüye kullanma teşkil etmesi.
120
Dosyadaki bilgilere göre, şikâyete konu Çözüm Bilgisayar’ın ana faaliyet konusunu
hastane bilgi yönetim sistemi yazılımlarının üretimi oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra
şirket, bu sistemlere ilişkin danışmanlık, kurulum öncesi eğitim ve kurulum sonrası
teknik destek gibi hizmetler ile SMS ile randevu hizmeti de sunmaktadır.
Şikâyete konu Çözüm Bilgisayar’ın da faaliyet göstermekte olduğu ilgili ürün pazarı
“hastane bilgi yönetim sistemleri” olarak tanımlanmıştır.
İlgili ürün pazarında yapılan inceleme neticesinde Türkiye’de yaklaşık 70 adet
firmanın faaliyet gösterdiği ve bu firmaların toplam ciroları göz önüne alındığında 130
pazarda lider durumda bulunan Birim isimli şirketin tahmini pazar payının bile %25’in
altında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, Çözüm Bilgisayar’ın 2005 yılı itibarıyla
Birim ve Tepe Bilişim Teknolojik Servisler A.Ş.’nin ardından ilgili ürün pazarındaki
(………) büyük şirket konumunda olduğu anlaşılmıştır.
İlgili ürün pazarı ile ilgili 2007 yılında elde edilen bir bilgiye göre ise Çözüm
Bilgisayar’ın pazarda ikinci büyük teşebbüs konumunda olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, mevcut koşullar altında Çözüm Bilgisayar’ın
hastane bilgi yönetim sistemleri ilgili ürün pazarında rakipleri ve müşterilerinden 140
bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik
parametreleri belirleyebilecek güçte bulunmadığı ve bu sebeple pazarda hakim
durumda olduğu yönünde bir tespitte bulunulamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Kaldı ki, bir an için Çözüm Bilgisayar’ın ilgili ürün pazarında hakim durumda olduğu
varsayılsa bile, kötüye kullanma olduğu iddia edilen eylemin şikayetçi SRS’nin hizmet
sağlamakta olduğu (…) hastaneden sadece bir tanesinde faaliyetine devam
edememesi sonucunu doğurduğu, SRS’nin portföyündeki diğer hastanelere hizmet
vermeye devam ettiği ve halihazırda çalışmakta olmadığı diğer hastanelere hizmet
sunmaya başlamasını engelleyici nitelikte herhangi bir durumun mevcut olmadığı göz 150
07-79/991-386
4
önüne alındığında, şikayete konu eylemin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (a)
bendi kapsamında bir kötüye kullanma eylemi olarak da değerlendirilemeyeceği
kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu şikayet ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir. 160
Full & Egal Universal Law Academy