1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/M.Y.-00/5 (İlk İnceleme)
Karar No : 00-26/275-153
Karar Tarihi : 11.7.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), Mehmet Zeki UZUN,
Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK,
A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖRLER :Mehmet YANIK, Şebnem KULAKSIZOĞLU, Metin HASSU
C- ŞİKAYET EDEN : Zihni Gemi İşletmeleri ve Ticaret A.Ş.
Rıhtım Caddesi, Zihni Han Kat:2 No:28-30,
80030 Tophane/İSTANBUL
D- HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN: Companhia Vale Do Rio Doce (CVRD)
Türkiye Temsilcisi:
ORMET Metal Ticaret A.Ş.
Vişnezade Cami Meydanı Sk.
Efe Apt. No:2/1, Daire 17, Taşlık
Maçka/İstanbul
E- İDDİALARIN ÖZETİ: CVRD firmasının, Erdemir A.Ş.'nin demir cevheri ve
peleti taşınması ihalesinde, hammadde sağlayıcısı olarak sahip olduğu hakim
durumu aşırı fiyat indiriminde bulunarak kötüye kullandığı iddiası.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.4.1999 tarih, 1065 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 28.6.2000 tarih, D4/1/M.Y.-00/5 sayılı İlk İnceleme
Raporu, 4.7.2000 tarih, REK.0.08.00.00/28 sayılı Başkanlık önergesi ile 00-26 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Hakkında hakim durumunu kötüye kullanma
iddiası olan CVRD firmasının şikayet dilekçesinde iddia edilen ilgili pazarda hakim
durumda olmaması nedeniyle bir kötüye kullanma davranışının söz konusu
olamayacağı, bu nedenle şikayete konu teşebbüs hakkında önaraştırma ya da
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
İddia edilen hususlar çerçevesinde iki ayrı ilgili pazar tespit edilmiştir. Bunlar,
hakim durum iddiasının yer aldığı pazar ve rekabetin engellendiği iddia edilen
pazardır.
2 REKABET KURUMU
1.1. Hakim Durumun Varolduğu İddia Edilen İlgili Pazar
İlgili Ürün Pazarı: CVRD firmasının hakim durum değerlendirilmesinde esas alınan
ilgili pazar, ithal ve yüksek tenörlü yerli demir cevheri ve pelet pazarıdır.
İlgili Coğrafi Pazar: Başvuru konusu dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye
Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir.
1.2. Rekabetin Bozulduğu İddia Edilen İlgili Pazar
İlgili Ürün Pazarı: Şikayet konusunu oluşturan deniz yoluyla demir cevheri ve peleti
taşıma hizmetleri, söz konusu ürünler ve diğer kuru yüklerin taşıma hizmetlerinin
aynı tür gemilerle gerçekleştirilmesi nedeniyle daha geniş bir pazar olan kuru dökme
yük taşımacılığı hizmetleri pazarı kapsamında değerlendirilmiştir.
İlgili Coğrafi Pazar: Şikayete konu olan hizmetler coğrafi olarak iki liman arasında
sunulmakta olup, diğer limanlar tüketici açısından bunlara alternatif
oluşturmamaktadır. Bu nedenlerden dolayı rekabetin bozulduğu iddiasının yer aldığı
coğrafi pazar, ithal edilen demir cevheri ve peleti taşıyan gemilerin çıktığı ülke limanı
ile (Brezilya, K.Amerika, G.Afrika, Avusturalya) Türkiye'de vardığı liman arası
denizyolu hattı olarak tespit edilmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Konuya ilişkin olarak yapılan incelemede, CVRD firmasının demir cevheri ve
pelet pazarında hammadde sağlayıcısı olarak hakim durumda bulunmasından elde
ettiği ekonomik, finansal ve teknolojik gücü deniz taşımacılığı piyasasında yıkıcı fiyat
uygulayarak kötüye kullandığını doğrulayacak ya da bu hususta bir şüphe
uyandıracak herhangi bir tespite ulaşılamamıştır.
Hakim durum iddiasının ilgili olduğu pazar olan Türkiye’deki ithal ve yüksek
tenörlü yerli demir cevheri ve pelet pazarına ilişkin yapılan değerlendirmede,
CVRD'nin demir çelik hammaddesi temininde % .….’luk paya sahip olduğu,
dolayısıyla ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan “hakim
durum” tanımına uyan ekonomik güce sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle
söz konusu teşebbüsün Kanun’un 6. maddesini ihlal etmesi de mümkün değildir.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında, Companhia Vale Do Rio
Doce firmasının, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları A.Ş.'nin şikayet konusu demir
cevheri ve peleti taşınması ihalesinde, anılan pazarda hammadde sağlayıcısı olarak
sahip olduğu hakim durumu aşırı fiyat indiriminde bulunarak kötüye kullandığı
iddiasına ilişkin olarak; şikayet edilen teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda
olmaması nedeniyle önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek
olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy