D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’nin birtakım dışlayıcı uygulamalarla hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası - Karar Sayı 15-40/662-231

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-2-35 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-40/662-231
Karar Tarihi : 10.11.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Gözde MAVİ, Ahmet ŞAHİN, Feyami ÇAĞLAYAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Magellon Bilişim Yatırımları A.Ş.
Temsilcisi: Av. Savaş PEHLİVAN
Bağdat Cad. 84/10 Kızıltoprak Kadıköy/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : D- Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.
Kuştepe Mah. Mecidiyeköy Yolu Cad. No:12 Trump Tower Kule 2
Kat:2 Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’nin birtakım
dışlayıcı uygulamalarla hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Magellon Bilişim Yatırımları A.Ş.’nin (Magellon) Rekabet
Kurumu kayıtlarına 15.07.2015 tarih ve 3318 sayı ile giren başvurusunda özetle;
- D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’nin (D-Market) sahibi olduğu
adresli çevrimiçi alışveriş sitesinde satılmak üzere ürün
tedarik etmeleri hususunda 29.11.2013 tarihinde D-Market ile bir sözleşme
akdettikleri,
- Anılan sözleşme ile kararlaştırılan konuların dışında, D-Market tarafından
kendilerinden sisteme dâhil olma adı altında bedel tahsil edildiği, buna karşılık
yapılan araştırmalar neticesinde adresli internet
sitesinden satış yapan diğer tedarikçilerden anılan türden bir bedelin alınmadığını
öğrendikleri,
- Diğer taraftan D-Market tarafından tedarikçi firmalara (…..) günlük ödeme vadesi
uygulanırken kendilerine (…..) günlük ödeme vadesi uygulandığı,
- D-Market tarafından bilgileri dışında ürünlerinin fiyatlarının tek taraflı olarak
arttırıldığı ve bu artırımın kendilerine ödenen komisyona yansıtılmadığı,
- Bu nedenlerle diğer tedarikçilere kıyasen zor durumda kaldıkları ve diğer
tedarikçilerle eşit şartlarda rekabet edemez hale geldikleri
iddia edilerek, D-Market’in rekabet kurallarına aykırı hareketlerinin önlenmesi talep
edilmiştir.



15-40/662-231
2/8

(3) Başvuru ekinde Magellon tarafından başvuru konusu ile ilgili olarak D-Market’e
gönderilen ihtarname ve D-Market’in cevabi ihtarnamesi sunulmaktadır. İlk ihtarnamede
başvuru dilekçesinden farklı olarak özetle; diğer tedarikçilerden farklı olarak başvuru
sahibinden sisteme dâhil olma adı altında (…..) TL ve aylık hizmet bedeli adı altında
(…..) TL’nin tahsil edildiği, yaşanılan olaylar neticesinde başvuru sahibinin ürünlerinin
internet sitesinden kaldırıldığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin D-Market tarafından
tek taraflı olarak haksız bir biçimde feshedildiği belirtilmektedir. Cevabi ihtarnamede ise
özetle;
- Sistem giriş bedeli ve aylık hizmet bedelinin teşebbüsün onayı ile 2013 yılından
beri başvuru sahibinden fatura kesilerek alındığı, bahse konu faturalara
teşebbüsçe herhangi bir itirazda bulunulmadığı,
- D-Market’in başvuru sahibinden süpermarket kategorisinde hizmet aldığı, bu
kategoride birçok tedarikçi ile çalışıldığı, çalışma koşullarının firmadan firmaya
değişkenlik göstermesinin ticari hayatın bir gereği olduğu, kaldı ki her firmanın iş
ve hizmet hacminin, sağladığı faydanın ve katkının farklı olduğu,
- Taraflar arasındaki sözleşmenin, sözleşmede fesih hakkının D-Market’e verilmiş
olması ve başvuru sahibi tarafından D-Market ile çalışmak istenmediğinin
bildirilmesi nedeniyle sona erdirildiği,
ifade edilmektedir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.07.2015 tarih ve 3318 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 03.08.2015 tarihli ve 2015-2-35/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
05.08.2015 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 15-33/486-M sayı
ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 04.11.2015
tarih ve 2015-2-35/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; D-Market hakkında dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi
kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan: D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.
(6) 1998 yılında adı altında kurulan elektronik ticaret (e-ticaret) sitesi, 2000
yılından beri adı altında faaliyetlerini sürdürmektedir.
“” faaliyet konusu itibarı ile internet sitesi üzerinden yapılan satışlarda
satıcı konumunda olup, tedarikçilerden temin ettiği ve envanterine aldığı ürünleri yeniden
satışa konu etmektedir. Anılan e-ticaret sitesinde bilgisayarlar, akıllı telefonlar ve
tabletler, kitaplar, oto aksesuarları, spor malzemeleri, mutfak malzemeleri gibi
değişkenlik gösteren 27 farklı kategoride 500 binden fazla ürün bulunmaktadır. D-Market
tarafından adresli internet sitesinin aylık (…..) ürün satışı yaptığı, (…..)
üyesinin bulunduğu ve son 5 yıl içerisinde %(…..) büyüyerek aylık ziyaretçi sayısının
(…..) ulaştığı belirtilmiştir.
I.2. İlgili Pazar
(7) Hakkında önaraştırma yürütülen D-Market “” adresli internet sitesi
üzerinden perakende satış yapan bir e-ticaret sitesidir. E-ticaret tüketicilerin elektronik
ortamda her çeşit ürünü mağazalara gitmeksizin alabilmesini sağlamakta, bu nedenle
elektronik perakendecilik olarak adlandırılmaktadır. E-ticaret, son yıllarda web
teknolojilerindeki gelişmelerle ortaya çıkmış yeni bir tür alışveriş ortamı olup, içeriğindeki
sanal mağaza uygulamaları ile tüketiciler internet üzerinden elektronik ortamda;
bilgisayardan otomobile, kitaptan pizzaya birçok ürünü mağazalara gitmeksizin günün
her vakti doğrudan alabilmektedir.
15-40/662-231
3/8

(8) Son yıllarda teknolojik gelişmeler, internet kullanımının artması, tüketicilerin mağazaya
gitmelerine gerek olmaksızın alışveriş yapabilmeleri ve böylece zamandan tasarruf
edebilmeleri, tüketici kanunları ile internet üzerinden yapılan alışverişlerdeki hakların
korunması, bankacılık kanunları ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde kredi kartlarına
duyulan güvenin artması, üreticilerin fiziki mağaza açmak için katlanmaları gereken
maliyetlerden tasarruf etmeleri gibi nedenlerle e-ticaret alanının dünyadaki gelişimine
paralel olarak ülkemizde de geliştiği gözlemlenmektedir. Türkiye Bilişim Sanayicileri
Derneği (TÜBİSAD) tarafından hazırlanan "Türkiye e-Ticaret 2014 Pazar Büyüklüğü”
raporuna göre Türkiye e-ticaret pazarı 2014 yılında bir önceki yıla göre %35 oranında
büyüyerek 18,9 milyar TL’ye ulaşmıştır1. Bununla birlikte 2014 yılında internet üzerinden
yapılan perakende harcamaların toplam perakende harcamaları içerisindeki payı %1,6
oranındadır2. Bu payın, gelişmiş ülkelerdeki ortalamasının %6,5 olduğu göz önüne
alındığında hâlihazırda düşük ve fakat artma eğiliminde olduğu görülmektedir.
(9) Yapılan bir araştırmaya göre, 2015 yılı Haziran ayı itibariyle ülkemizde 11.000’den fazla
e-ticaret sitesi bulunmaktadır3. Bununla birlikte birçok teşebbüsün fiziki
mağazasının/işyerinin yanı sıra e-ticaret sitesi üzerinden de satış yaptığı ve bazılarının
e-ticaret gelirlerinin fiziki mağaza gelirlerini aştığı ortaya konulmuştur.
(10) E-ticaret sektöründe işlemi gerçekleştiren birimin türüne göre aşağıdaki gibi e-ticaret
modelleri karşımıza çıkmaktadır4:
- İşletmeden tüketiciye (B2C): Bir ürün veya hizmetin tekrar satılmayacak veya el
değiştirmeyecek şekilde bir birey veya bir şirket tarafından internet üzerinden
tüketiciye satılması,
- Tüketiciden tüketiciye (C2C): Bir ürün veya hizmetin tekrar satılmayacak veya el
değiştirmeyecek şekilde bir tüketiciden başka bir tüketiciye satılması,
- İşletmeler arası (B2B): İnternet üzerinde işletmeler arasında gerçekleşen her türlü
işlemler,
- İşletmeden devlete (B2G), tüketiciden devlete (C2G): İşletme ve tüketici ile devlet
arasında internet üzerinde gerçekleşen işlemler.
(11) Ülkemizde en gelişmiş e-ticaret modelleri, işletmeden tüketiciye ve tüketiciden tüketiciye
olarak karşımıza çıkmaktadır. Hakkında önaraştırma yürütülen D-Market’in de dâhil
olduğu işletmeden tüketiciye modelinde faaliyet gösteren en büyük teşebbüslere örnek
olarak Hepsiburada, Markafoni, Hızlıal, Kliksa, Morhipo sayılmaktadır. Tüketiciden
tüketiciye modelinin en büyükleri arasında ise Gittigidiyor, N11, Yemeksepeti ve
Sahibinden sayılmaktadır. Bununla birlikte her iki modelde de e-ticaret sitelerinin
kategorizasyona gittiği görülmektedir. Anılan sitelerde ürünler giyim ve aksesuar,
elektronik ve bilgisayar, yemek, kişisel bakım ve hobi, mobilya ve dekorasyon, seyahat
ve turizm gibi sınıflar dâhilinde satılmaktadır. Bazı e-ticaret şirketleri tek kategori ile
faaliyetlerini sınırlandırırken (yemeksepeti gibi), teşebbüslerin çoğunlukla birden fazla
kategoride satış yaptığı görülmektedir.


1
eticaret-2014-pazar-buyuklugu.html Erişim Tarihi: 02.11.2015.
2
eticaret-2014-pazar-buyuklugu.html Erişim Tarihi: 02.11.2015.
3 Erişim Tarihi: 02.11.2015.
4 Dijital Pazarın Odak Noktası e-Ticaret: Dünya’da Türkiye’nin Yeri, Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik
Adımlar, , s. 37-39. Erişim Tarihi:
02.11.2015.
15-40/662-231
4/8

(12) Hakkında önaraştırma yürütülen D-Market de birden fazla kategoride işletmeden
tüketiciye modelinde çalışmaktadır. İnternet sitesinde sergilediği ürünleri tedarikçileriyle
yaptığı anlaşmalar ile temin etmektedir.
(13) E-ticaret sektöründe pazar tanımı ile ilgili olarak geçmiş Rekabet Kurulu kararlarına
bakıldığında ilgili pazarın genellikle e-ticaret hizmetleri pazarları olarak belirlendiği
görülmektedir5. Diğer taraftan tamamen yeni ve yalnızca elektronik ortamda satılan bir
ürünün mevcudiyeti halinde veya bir ürünü online satmanın önemli avantajlar sağlaması
halinde bahse konu ürünün e-ticaretinin ayrı bir pazar olarak tanımlanması mümkün
bulunmaktadır. Bu doğrultuda ilgili ürün pazarının tespitinde, teşebbüsün faaliyet
gösterdiği kategoriye göre tek kategorili veya çok kategorili olup olmadığı yahut
teşebbüsün e-ticaret modeli esas alınabilecektir. Ancak mevcut dosya kapsamında
sonuca etki etmemesi sebebiyle kesin bir ilgili ürün pazarı tanımlanmasına gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.
I.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
(14) Dosya kapsamında talep edilen bilgi/belgelere ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından
gönderilen cevapta,
- Magellon’un ana faaliyet konusunun kurumsal ve perakende olarak firma ve
bireylere yönelik hediyelik gıda imalatı ve çeşitli hediyelik ürün satışı olduğu,
- Magellon’un kendine ait internet sitesinde ve ağırlıklı olarak da
aracılığıyla satışlar yaptığı,
- H aracılığıyla yapılan satışları sona erdirme sebebinin Magellon’a
karşı yapılan haksız rekabet niteliğindeki davranışlar ve tahsilat vadelerinin
uzatılması olduğu
ifade edilerek D-Market ile imzalanan “Tedarikçi Sözleşmesi” ile Magellon’un satış
yaptığı kanal bazında ayrıştırılmış ciroları gönderilmiştir.
(15) D-Market’ten bulunulan bilgi/belge talebine karşılık gönderilen cevabi yazıda ise;
- H’un faaliyet konusu itibarı ile internet sitesi üzerinden yapılan
satışlarda satıcı konumunda olduğu ve tedarikçilerden temin ettiği, envanterine
aldığı ürünleri yeniden satışa konu ettiği,
- Magellon ile 29.11.2013 tarihinde tedarikçi sözleşmesi imzalandığı,
- Söz konusu firmanın hızlı tüketim malları sektöründe faaliyet göstermekte olduğu
ve firmanın çikolata ve şekerleme ürünlerinin Hepsiburada platformunda
süpermarket kategorisinde gıda ürünleri adı altında satışa sunulduğu,
- Yapılan sözleşmenin ‘’sözleşme süresi’’ başlıklı 4. maddesi gereğince D-Market’in
sözleşme süresi içinde herhangi bir zamanda 15 gün önceden yazılı olarak
bildirmek şartıyla tek taraflı fesih hakkının olduğu,
- Buna karşın Magellon’un sözleşme henüz sona ermeden sözleşmeyi feshetmek
istediğini D-Market’e 19.06.2015 tarihli e-mail ile bildirdiği ve akabinde D-
Market’in 19.06.2015 tarihli bir ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği,
- Daha sonra Magellon’un 30.06.2015 tarihli bir ihtarname ile sözleşme süresi
içinde giriş bedeli ve gösterim bedeli/hizmet bedeli adı altında tahsil edilen
bedellerin iadesini talep ettiği,
- D-Market’in taraflar arasında ticari mutabakatla düzenlenen ve Magellon
tarafından cari hesap kaydına alınan faturalara istinaden ödemeleri
gerçekleştirilen bedellerin iadesinin mümkün olmadığını ve her sektörde birden
fazla firma ile çalışılmakta olunup herhangi bir ayrım gözetilmediğini ancak

5 03.01.2013 tarihli ve 13-01/7-7 sayılı, 12.05.2011 tarihli ve sayılı, 8.5.2008 tarihli ve 08-32/399-135
sayılı Rekabet Kurulu kararları.
15-40/662-231
5/8

ticaretin gereği olarak firmaların kendi şartlarına en uygun koşul ve şartlarda diğer
firmalarla çalışmasının da işin gereği olduğunu belirten bir ihtarname gönderdiği,
- Tedarikçi firmalardan Hepsiburada sistemine girebilmeleri için giriş bedeli,
ürünlerinin sayfalarda listelenmesi için gösterim bedeli/hizmet bedeli ve çeşitli
kampanyaların duyurumu için pazarlama destek bedeli adı altında bedeller
alınabildiği,
- Bu bedellerin tespitinde tedarikçilerin sattığı ürünlerin satış potansiyelinin esas
alındığı, ürünlerin satış grafiğinin yüksek veya düşük olmasına, ürünün pazar
payına ve site içinde ürünlerin sergilendiği alana, marka bilinirliği ile ürünlerin
tercih edilme potansiyeline göre bu bedellerin ticaret hayatının gereklerine uygun
olarak ve taraflar arasında mutabık kalınarak belirlendiği
ifade edilerek Magellon ile benzer nitelikte üç tedarikçi ile imzalanan sözleşmeler
gönderilmiştir.
I.4. Değerlendඈrme
(16) Magellon tarafından Kurumumuza iletilen ve yukarıda özetine yer verilen başvurunun
esasını adresli çevrimiçi alışveriş sitesinin sahibi D-Market’in
Magellon’a diğer tedarikçilerden farklı şartlar uygulayarak ve aralarındaki sözleşmeyi
sona erdirerek hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası oluşturmaktadır.
(17) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde hâkim durumda bulunan teşebbüsün hâkim
durumunu kötüye kullanması yasaklanmaktadır. Söz konusu maddenin (b) bendinde
“Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri
sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapılması” kötüye kullanma hallerine
örnek olarak sayılmıştır. Bu doğrultuda D-Market’in başvuru konusu davranışlarının 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi ile yasaklanmış olan ayrımcılık uygulamaları kapsamında ele
alınabileceği değerlendirilmektedir.
(18) Bilindiği üzere bir eylemin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ihlal olarak
nitelendirilebilmesi için öncelikle iddia konusu eylemi gerçekleştiren teşebbüsün ilgili
pazarda hâkim durumda olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte
Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki
Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un (7). paragrafında 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında incelenen bir davranışın ihlal teşkil edebilmesi için
davranışı gerçekleştiren teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması ve davranışın
bir kötüye kullanma niteliği taşıması gerektiği, Kurul’un bu iki temel unsurdan birinin
bulunmadığını açıkça gösterebildiği durumlarda diğer unsura ilişkin analize yer
vermeyebileceği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda bir ihlalin varlığı için gerekli bütün
koşullardan herhangi birinin noksan olması, analize konu olay bakımından 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ayrımcılıktan bahsedilemeyeceği anlamını
taşımaktadır. Dolayısıyla analize herhangi bir koşulun değerlendirilmesinden
başlanabilecek, koşulun varlığının ortaya konulması halinde analize devam edilebilecek,
yokluğu halinde ise hâkim durumun kötüye kullanılmasından bahsedilemeyeceği
sonucuna ulaşılabilecektir.
(19) Dosya konusu başvuruda, D-Market’in, sahibi olduğu Hepsiburada isimli e-ticaret
platformunda yer almak için başvuru sahibi Magellon’dan giriş bedeli olarak tahsil ettiği
ücreti diğer tedarikçilerden talep etmemek, başvuru sahibine (…..) günlük ödeme vadesi
uygulamasına karşılık diğer tedarikçilere (…..) günlük ödeme vadesi uygulamak ve
başvuru sahibinin sözleşmesini feshetmek suretiyle ayrımcılık yaptığı ve hâkim
durumunu kötüye kullandığı iddia edilmektedir.
15-40/662-231
6/8

(20) Her ne kadar sürdürülebilir ayrımcılığın pazar gücü ile ilişkili olduğu belirtilse de
rekabetçi etkilerinin varlığından dolayı fiyat ayrımcılığının rekabet hukuku kapsamında
ihlal sayılabilmesi için kapsamlı değerlendirmelerin yapılması gerekmektedir.
(21) Ayrımcılığın, yöneltildiği taraflara göre birincil seviye zarar doğuran ayrımcılık ve ikincil
seviye zarar doğuran ayrımcılık olarak ikiye ayrıldığı görülmektedir. Birincil seviye zarar
doğuran ayrımcılık, hâkim durumdaki teşebbüsün rakiplerine karşı olan ayrımcı
davranışlarını kapsamakta ve genelde dışlayıcı etkileri bağlamında anti-rekabetçi olarak
değerlendirilmektedir. Öte yandan ikincil seviye zarar doğuran ayrımcılık, hâkim
durumdaki teşebbüs ile aralarında rakiplik ilişkisi bulunmayan müşterilere karşı yapılan
davranışları içermektedir. Dosya kapsamında D-Market’in e-ticaret faaliyeti anlamında
rakibi olmayan Magellon’a, Hepsiburada platformunda bulunan diğer tedarikçilerden
daha dezavantajlı fiyat ve koşullar sunmak suretiyle ayrımcılık yaptığı iddiaları
incelendiğinden, söz konusu iddialar ikincil seviye zarar doğuran ayrımcılık başlığı
altında değerlendirilecektir.
(22) Ayrımcılığın hâkim durumun kötüye kullanılması kapsamında ihlal olarak kabul edilmesi
bakımından, genel anlamda, i) farklı uygulamada bulunulan alıcıların/işlemlerin eşit
durumda olması, ii) uygulamanın rekabetçi dezavantaj yaratması ve iii) hâkim
durumdaki teşebbüsün iddia konusu davranışlarının haklı bir gerekçesinin
bulunmaması6 koşulları aranmaktadır.
(23) İkincil seviye zarar doğuran ayrımcılık bakımından, hâkim durumdaki bir teşebbüs
tarafından rakibi olmayan müşterilerine karşı yapıldığı için rekabet hukuku
müdahalesinin daha kısıtlı bir alanı olduğu belirtilmektedir. Zira ayrımcılığın refah
üzerindeki etkisi olumlu olabilmektedir. Ayrıca bu incelemelerde hâkim durumdaki
teşebbüsün ayrımcılık yapmak için oldukça geçerli bir anti-rekabetçi gerekçesi
olduğunun gösterilmesi önemlidir. Çünkü genellikle teşebbüsün müşterilerinden birini
diğerine nazaran daha dezavantajlı konuma getirerek bir çıkar elde etmesi zor
görünmektedir. Son olarak çok sıkı uygulanan ayrımcılık yapmama yükümlülüklerinin
refah üzerindeki etkisinin olumsuz olabildiğinin göz önünde bulundurulması
gerekmektedir.
(24) Hepsiburada, birden fazla kategoride satış yapan ve işletmeden tüketiciye modelini
uygulayan bir e-ticaret sitesi olarak faaliyet göstermektedir. Buna göre Hepsiburada
internet sitesinde ürünlerini satmak isteyen tedarikçilerle D-Market arasında “Tedarikçi
Sözleşmesi” imzalanarak, tedarikçilerin ürünleri Hepsiburada internet sitesinde satışa
konulmaktadır. Dosya kapsamında D-Market’ten başvuru sahibi ile benzer nitelikte farklı
teşebbüslerle imzalanmış sözleşmeler elde edilmiştir. Anılan sözleşmelerin
incelenmesinden tedarikçilerle aynı sözleşmelerin imzalandığı sözleşme metinlerinde
bir farklılık olmadığı anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra tedarikçi firmaların sözleşme ile
birlikte doldurdukları “Tedarikçi Bilgileri Formu”nda tedarikçinin yetkili kişisinin bilgileri,
tedarik edilecek ürün, ödeme vadesi süresi gibi bilgilerin yer aldığı görülmektedir. Diğer
taraftan başvuru sahibinden alındığı iddia edilen bedellerin hangi isim altında ve ne
miktarda alınacağına ilişkin bir bilgiye sözleşmede rastlanılmamaktadır. Tedarikçi
Bilgileri Formu’nda ise yalnızca pazarlama destek bedeline yer verilmektedir.




6 Birinci unsur ile üçüncü unsura ilişkin yapılan değerlendirmeler çoğu durumda örtüşebilmektedir.
15-40/662-231
7/8

(25) D-Market tarafından, tedarikçilerden, Hepsiburada’nın sistemine girebilmeleri için “giriş
bedeli”, ürünlerin sayfalarda listelenmesi için “gösterim/hizmet bedeli” ve çeşitli
kampanyaların duyurusu için “pazarlama destek bedeli” adı altında bedeller alındığı
ifade edilmiştir. Anılan bedellerden pazarlama destek bedeli, Tedarikçi Bilgileri
Formu’nda yer almakta, diğer bedeller ise tarafların mutabakatı ve tedarikçi firmanın e-
posta vb. ile yazılı onayı üzerine geçerlilik kazanmaktadır.
(26) Dosya kapsamında D-Market tarafından Hepsiburada sisteminde başvuru sahibine
benzer nitelikteki teşebbüsler olarak No On Kahve Gıda Paz. İthalat Nurçin Ulaş (No
On Kahve), Dardanel Önentaş Gıda San. A.Ş. (Dardanel) ve Barilla Gıda A.Ş. (Barilla)
gösterilmiş ve bu teşebbüslerle imzalanan sözleşmeler ile bu teşebbüslerden tahsil
edilen ücretler temin edilmiştir. D-Market’in teşebbüslerden aldığı giriş bedellerine
bakıldığında No On Kahve’den 31.05.2015 tarihinde (…..) TL, Unilever San. ve Türk
Tic. A.Ş.’den 31.03.2015 tarihinde (…..) TL aldığı görülmektedir. Başvuru dilekçesinde
Magellon tarafından (…..) TL giriş bedeli ödendiğinin belirtilmesi karşısında D-Market
tarafından teşebbüslerden giriş bedeli adı altında alınan yeknesak bir miktarın
bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bahse konu ücret kalemlerinin her teşebbüsten alınması
bakımından da eşitlik bulunmamakta, başvuru sahibinden pazarlama destek bedeli
alınmadığı görülmektedir. Aynı duruma teşebbüslere uygulanan ödeme vadesinde de
rastlanmaktadır. D-Market’in, Dardanel ile (…..) ödeme vadesi ile, Barilla ile (…..)
ödeme vadesi ile, No On Kahve ile (…..) ödeme vadesi ile, Tamer Medikal İthalat ile
(…..) ödeme vadesi ile ve başvuru sahibi ile (…..) ödeme vadesi ile çalıştığı
görülmektedir. Keza D-Market tarafından her firma ile yapılan anlaşma şartlarının farklı
olduğu, satışı yüksek ve tercih edilen firmalar ile yeni ve marka bilinirliği düşük olan
firmaların anlaşma koşullarının farklı olmasının doğal olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla
D-Market’in, Hepsiburada sistemine dâhil olan tedarikçilere farklı uygulamalarda
bulunduğu anlaşılmaktadır.
(27) Farklı uygulamalarda bulunulan tarafların/işlemlerin eşitliği değerlendirilirken farklı
uygulamaya konu edilen işlemlerin benzer ticari içerikte olması, farklı fiyat sunulan
tedarikçilerin D-Market açısından eşit konumda olup olmadıklarının tespit edilmesi
önem kazanmaktadır. Hepsiburada e-ticaret sitesinin sisteminde esasen tüketicinin
muhatabı D-Market olmaktadır. D-Market, tedarikçilerden temin ettiği ürünleri kendi
adına satmakta, ürünlerin tüketiciye ulaştırılmasında, ürünlerde çıkabilecek hasarlar
karşısında Hepsiburada sorumlu olmaktadır. Bu doğrultuda Hepsiburada’da ürünleri
satılan teşebbüsler ve ürünlerin temininde karşılaşılan problemler Hepsiburada sitesinin
imajını etkilemektedir. Diğer taraftan marka bilinirliği ve satış gücü yüksek ürünler,
tüketicilerin güven duymalarına neden olabilmekte ve tüketicilerin Hepsiburada’yı tercih
etmelerinde etkili olabilmektedir.
(28) Farklı uygulamaların, bu uygulamalara maruz kalan teşebbüsler bakımından rekabetçi
dezavantaj yaratıp yaratmadığının incelenmesi noktasında ise, uygulamayı
gerçekleştiren hâkim durumdaki teşebbüsün ticari taraf olarak önemi, bu teşebbüsün
gerçekleştirdiği uygulama sonucu ortaya çıkan farklılığın önemli düzeyde olup olmadığı
ve uzun süre devam edip etmediği, farklı uygulamalara konu edilen mal ya da hizmetin
müşterinin maliyetleri içindeki payının büyüklüğü gibi hususlar değerlendirilmektedir.




15-40/662-231
8/8

(29) Başvuru sahibi Magellon’un ürünleri, 2014 yılının Ocak ayı ile 2015 yılının Haziran ayı
arasında H’da satılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri
incelendiğinde sözleşmenin 1 yıl süreli olarak yapıldığı, D-Market’in sözleşmenin sona
ermesi tarihinden 15 gün önce yazılı olarak bildirmediği takdirde sözleşmenin aynı
koşullarla 1 yıl otomatik olarak uzayacağı anlaşılmaktadır. Taraflardan elde edilen
yazışmalar incelendiğinde Magellon yetkilisi tarafından 19.06.2015 tarihli e-posta ile
ürünlerinin satışını durdurduklarının belirtildiği ve sitesinde satışın
kapatılması için gereğinin yapılmasının talep edildiği görülmektedir. Bu doğrultuda
taraflar arasındaki sözleşme uyarınca fesih hakkına sahip olan D-Market’in fesih
ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla esasen Magellon’un kendi isteğiyle
hepsiburada platformundan çıktığı görülmektedir.
(30) Diğer taraftan Magellon’un ürünleri hâlihazırda çiç, ,
e-ticaret sitelerinde satılmaktadır. Ayrıca perakende olarak
Magellon’a ait ve .tr web sitelerinden de başvuru sahibinin
ürünlerinin satışı devam etmekte, fiziki bir mağazada satışı bulunmamaktadır.
Teşebbüsün 2014 ciro dağılımına bakıldığında çiç’dan yapılan satışlardan
(…..) TL, ’dan yapılan satışlardan (…..) TL, ’dan
yapılan satışlardan (…..) TL, ’dan yapılan satışlardan (…..) TL, Lima
Yönetim’den (…..) TL, bireysel alıcılardan (…..) TL, diğer alıcılardan (kurumsal alıcılar
vs.) (…..) TL elde ettiği görülmektedir. Görüldüğü üzere Magellon’un D-Market’ten elde
ettiği gelir toplam geliri içinde küçük bir kısmı oluşturmaktadır. Aynı zamanda taraflar
arasındaki sözleşmenin Magellon tarafından sona erdirilmek istendiği dikkate
alındığında ’da yer almamanın Magellon için hissedilebilir bir etkisinin
olmadığı görülmektedir. Bu doğrultuda başvuru sahibinin farklı kanallardan elde ettiği
gelirleri de göz önüne alındığında, D-Market’in Magellon için vazgeçilmez bir ticari taraf
olmadığı anlaşılmaktadır.
(31) Her ne kadar ilgili dosya konusu ayrımcılık iddiası bakımından D-Market’in Magellon
için vazgeçilmez bir ticari taraf olmadığı ve bahse konu uygulamaların ayrımcılık
oluşturmayacağı sonucuna ulaşılmış olsa da, tersi durumda dahi söz konusu davranış,
haklı bir gerekçesi bulunması halinde (rekabetçi dezavantaj yaratsa dahi) ihlal olarak
değerlendirilemeyecektir. Bu itibarla H’da ürünleri yer alan marka
bilinirlikleri yüksek teşebbüsler, tüketicilerce tercih edilen ürünler ve güvenilen
teşebbüsler bakımından fiyat farklılaştırması yapılabilmesinin de mümkün olduğu
değerlendirilmektedir.
(32) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde D-Market’in sahibi olduğu
adresli e-ticaret sitesinde yer verdiği tedarikçilerinden farklı bedellerde ücretler aldığı,
Magellon’un faaliyetleri açısından platformunda yer almanın
vazgeçilmez bir unsur olmadığı, bu doğrultuda Magellon bakımından rekabetçi
dezavantaj yaratmayacağı ve sair hususlar göz önüne alındığında, D-Market’in iddia
konusu davranışının 6. madde kapsamında ihlal olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ
(33) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy