Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-4-12 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 19-15/206-92
Karar Tarihi : 11.04.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,
Şükran KODALAK
B.RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Elif Sıdıka SARI
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR: - Daimler AG
Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Av. Sinan DİNİZ,
Av. G. Ceren SEYMENOĞLU
Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No: 2
Maya Park Tower 2 Akatlar, Beşiktaş 34335 İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Daimler Mobility Services GmbH ve Geely Technology
Group Co. Ltd. tarafından ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.03.2019 tarih ve 2174 sayı
ile giren bildirim üzerine düzenlenen 04.04.2019 tarih ve 2019-4-12/Öİ sayılı Ortak
Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuru; Daimler AG (DAIMLER) tarafından kontrol edilen Daimler Mobility
Services GmbH (DMS) ile Geely Technology Group Co. Ltd. (GEELY TECH)
tarafından Çin'de yeni bir tam işlevsel ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesine
ilişkindir.
(5) DAIMLER’in bağlı kuruluşu DMS ile Zhejiang Geely Holding Group Co., Ltd.’nin
(GEELY GRUBU) iştiraki GEELY TECH arasında Hangzhou ZGO Tech Co. Ltd. (OG)
adında Çin’de yeni bir ortak girişim kurulması için 06.12.2018 tarihinde Ortak Girişim
Sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmede, kurulacak olan OG’nin; yolculuk
paylaşım/araç çağırma hizmetlerinin sağlanması, yolculuk paylaşım/araç çağırma
yazılım platformunun ve diğer mobilite yazılım aplikasyon yazılım ve diğer otomobil
aplikasyon yazılımının geliştirilmesi, ilgili teknik danışmanlık, teknik hizmet ve
teknoloji transferi ile araba kiralama hizmeti alanlarında faaliyet göstereceği
belirtilmiştir.
(6) Yolculuk paylaşım/araç çağırma hizmetlerinin sağlanması açısından ilk aşamada,
Mercedes-Benz S, V ile E sınıfı modeller1 veya taraflardan her biri tarafından
geliştirilen ve/veya taraflarca ortaklaşa geliştirilen üst düzey elektrikli/sürücüsüz
araçların kullanılacağı, sonraki aşamalarda ise, orta sınıf segment için Volvo ve diğer
orta sınıf araçlara yer verileceği; bu bağlamda OG’nin hedef şehirlerin (Pekin, Şangay
1(…..).
19-15/206-92
2 / 4
ve Hangzhou) her birinde 100'e yakın otomobilden oluşan küçük bir filo ile faaliyet
göstermeye başlayacağı ve yerel talebe bağlı olarak filoyu kademeli olarak
geliştireceği taraflarca bildirilmiştir.
(7) Ek olarak dosya konusu işlem kapsamında GEELY TECH tarafından OG'nin
faaliyetleri için akıllı telefon uygulaması da bulunan yeni bir özel sürüş yazılımı
platformu geliştirileceği; ancak OG’nin, yazılım platformunun ve kendisiyle ilişkili tüm
fikri mülkiyet haklarının sahibi olacağı ifade edilmiştir. OG'nin platformu ve GEELY
TECH'in platformu olan CaoCao arasında, müşterilerin bahse konu her iki servise de
ulaşabilmesi ve iki platform arasında sinerji sağlanabilmesi (servisler ve mobilite
kapasitesi) için bağlantı kurulacağı bildirilmiştir.
(8) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ortak
girişim; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir
ortak girişim oluşturulması” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çerçevede bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında devralma sayılabilmesi için ortak kontrol
altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
(9) Kurulacak OG’de ana şirketler %(…..) pay sahibi olacaktır. Ortak Girişim
Sözleşmesi’nin 7.1.1. maddesi uyarınca “OG'nin Yönetim Kurulu (…..) üyeden
oluşacaktır: (…..) üye GEELY TECH tarafından atanacak ve (…..) üye DMS
tarafından atanacaktır.” 7.3.1. madde uyarınca “(…..).” Belli kararlar ise tarafların her
birinden en az bir olumlu oy gerektirmek üzere basit çoğunluk ile alınabilecektir.
Sonuç olarak, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri doğrultusunda, OG’nin DMS ve
GEELY TECH tarafından ortak olarak kontrol edileceği anlaşılmıştır.
(10) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul
edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri de, kurulacak işletmenin bağımsız bir
iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter kapsamında, ortak girişimin,
kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen
ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesi beklenmektedir. Bir ortak girişimin tam
işlevsel olarak kabul edilebilmesi için yeterli kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin
belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana
şirketlere bağımlı olmaması ve kalıcı olarak faaliyet göstermesi gerekmektedir.
(11) Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, OG’nin günlük faaliyetlerini yöneten kendi
yöneticileri ve kendi finansal kaynakları ile kendi istihdam ettiği personelleri
bulunacaktır. OG, DMS ve/veya GEELY TECH için belirli bir fonksiyonu yerine
getirmenin ötesinde faaliyet gösterecektir. Nitekim OG üçüncü şahıslarla kendi işini
yürütecek ve Çin'de kendine özgü ve ayrı bir varlığa sahip olacaktır. OG bağımsız
olarak kendi adı, markası, logosu altında çalışacak ve ticari müşterilere, kamu
kuruluşlarına ve bireysel müşterilere hizmet sunacaktır. OG tarafından ana şirketlere
herhangi bir ilgili satış yapılmayacaktır. OG’nin söz konusu nitelikleri dolayısıyla
bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği tespit edilmiştir.
(12) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır. Taraflara
ilişkin cirolar incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendindeki eşiklerin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi bir işlem olduğu
görülmüştür.
19-15/206-92
3 / 4
(13) Ana şirketlerden DMS, DAIMLER tarafından kontrol edilen inovatif mobilite hizmetleri
alanında faaliyet gösteren bir şirkettir. DMS, akıllı telefon tabanlı mobilite konseptlerini
kullanarak mevcut ulaşım altyapısının kullanımını optimize etmekte ve mytaxi, moovel
ve car2go gibi çevre dostu mobilite çözümleri geliştirmektedir. DAIMLER’ın faaliyetleri
Mercedes-Benz otomobil, Daimler kamyon, Mercedes-Benz hafif ticari araç, Daimler
otobüs ve Daimler finansal hizmetler olmak üzere beş iş koluna ayrılmaktadır.
DAİMLER, başta binek otomobilleri, kamyonlar, minibüsler ve otobüsler olmak üzere
otomotiv ürünlerini dünya çapında geliştirmekte, üretmekte ve dağıtmaktadır.
Türkiye’de Mercedes-Benz Türk A.Ş., Mercedes-Benz Finansman Türk A.Ş.,
Mercedes-Benz Finansal Kiralama Türk A.Ş., Mercedes-Benz Sigorta Aracılık
Hizmetleri A.Ş. ve Daimler Fleet Services A.Ş. olmak üzere beş iştiraki aracılığıyla
Mercedes-Benz markalı otomobillerin ve ticari araçların ithalatı, yurt içi satışı,
kiralama hizmetleri, finansman hizmetleri, filo yönetimi alanlarında faaliyet
göstermektedir.
(14) Diğer ana şirket GEELY TECH dünya çapında binek araç üretimi ve satışı yapan
GEELY GRUBU’nun iştirakidir. GEELY TECH, Çin'de CaoCao yolculuk
paylaşım/araç çağırma (ride hailing) platformu hizmeti vermektedir. GEELY GRUBU
merkezi Çin’de bulunan dünya çapında binek araç üretimi ve satışı yapan bir otomobil
üreticisidir. Türkiye'de Volvo Car Turkey Otomobil Limited Şirketi (VOLVO CAR)
adında yalnızca bir iştiraki bulunmaktadır. Bu şirket, Volvo otomobillerinin ve yedek
parçalarının, değişim birimlerinin ve aksesuarlarının perakende ve toptan satışı ile
tüm bu ürünlerin ihracatı ve ithalatı alanlarında faaliyet göstermektedir.
(15) Kurulacak olan OG'nin faaliyetleri ise Çin ile sınırlı olacak ve OG Türkiye'de herhangi
bir pazarda aktif olmayacaktır. Bunun yanı sıra, GEELY GRUBU'nun ya da
DAIMLER'in Türkiye'de yolculuk paylaşım/araç çağırma (ride hailing) faaliyeti
bulunmamaktadır.
(16) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ana teşebbüsler DAIMLER ve GEELY
GRUBU’nun yatay olarak faaliyetlerinin binek otomobil pazarında örtüştüğü
görülmektedir. Otomotiv Distribütörleri Derneği verilerine dayanılarak, 2018 yılında
binek otomobil pazarında DAIMLER’in iştirakleri aracılığıyla satışını gerçekleştirdiği
Mercedes-Benz markalı binek araç satış miktarına ilişkin pazar payının %(…..);
GEELY GRUBU’nun iştiraki VOLVO CAR aracılığıyla satışını gerçekleştirdiği Volvo
markalı araçların satış miktarına ilişkin pazar payının ise %(…..) olduğu
görülmektedir. Yatay örtüşmenin gerçekleştiği pazarda tarafların pazar paylarının çok
düşük olması nedeniyle, bildirime konu işlem neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı ve işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine
varılmıştır.
19-15/206-92
4 / 4
H.SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy