Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-6-048 (Devralma) Karar Sayısı : 25-01/5-4 Karar Tarihi : 09.01.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Burcu OLGUN, Mustafa Caner GÜREL, Rumeysa BALÇIK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : -Aktiebolaget Volvo -Daimler Truck AG Temsilcisi: Av. Halit AYDIN Hardal Sokak No: 6 Levent, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Daimler Truck AG ve Aktiebolaget Volvo tarafından ticari araçlar için yazılım tanımlı araç platformunun geliştirilmesi ve satışı için tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 16.12.2024 tarih ve 60223 sayılı yazı ile intikal eden bildirim üzerine düzenlenen 31.12.2024 tarih ve 2024-6-048/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Daimler Truck AG (DAIMLER TRUCK) ve Aktiebolaget Volvo (VOLVO) tarafından ticari araçlar için yazılım tanımlı araç platformunun geliştirilmesi ve satışı için tam işlevsel bir ortak girişim (OG) kurulması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirime konu işlemin temelini, VOLVO ve DAIMLER TRUCK arasında 25 Ekim 2024 tarihinde imzalanan Yatırım Sözleşmesi ve Pay Sahipleri Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. OG’nin başlangıçta VOLVO’nun tamamına sahip olduğu bir iştirak olarak kurulacağı, Sözleşme’nin kapanış gününde DAIMLER TRUCK’ın nakit bedel karşılığında OG şirketinin %(.....) hissesini satın alacağı belirtilmiştir. Taraflarca, OG’nin faaliyet alanının ticari araçlar için entegre araç yazılım platformunun üretimi ve satışı olacağı, OG’nin (.....) yılına kadar yazılım ürününün üretimine başlamasının hedeflendiği ifade edilmektedir. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmektedir. Bu hükümler çerçevesinde ortak girişimler bakımından aranan koşullar;
25-01/5-4 2/4 ortak girişim şirketinin kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve kurulan şirketin “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır. (7) Başvuruda ve Sözleşme’de yer verilen bilgilere göre; her bir işlem tarafı, OG üzerinde %(.....) hisse oranına sahip olacak ve OG’nin, yönetim kurulu ve ortaklar kurulu olmak üzere iki tane karar alma organı bulunacaktır. Yönetim kurulu, VOLVO ve DAIMLER TRUCK’ın (.....) üyesinin olduğu toplam (.....) üyeden oluşacak ve yönetim kurulunun görevleri, sayısı ve diğer hususlar hakkında değişiklik yapabilmek için her bir işlem tarafının olumlu oyu aranacaktır. Yönetim kurulu toplantısı için toplantı yeter sayısı (.....) olarak belirlenmiş olup, kararlar (.....) çoğunlukla alınacaktır. Ortaklar kurulunda payların ve menkul kıymetlerin tahsisi, ihracı, öz kaynak artışı ya da azaltılmasına ilişkin kararlar da dâhil olmak üzere herhangi bir karar alınabilmesi için ise her bir tarafın olumlu oyu aranacaktır. İş planının onaylanması, uyarlanması, güncellenmesi veya değiştirilmesi, ortak girişimin üst düzey yönetim ekibinin bir üyesinin atanması, değiştirilmesi veya ayrılması ve geçerli iş planındaki işletme bütçesinde yer alan toplam sermaye harcaması tutarını aşan herhangi bir sermaye harcaması da dâhil her bir taraf ilgili stratejik konularda veto hakkına sahip olacaktır (8) Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, VOLVO ve DAIMLER TRUCK’ın OG ile ilgili alınacak tüm kararlar bakımından karşılıklı iş birliği içinde olma zorunlulukları sebebiyle, OG’nin işlem taraflarının ortak kontrolü altında faaliyet göstereceği tespit edilmiştir. (9) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıma gereklidir. Söz konusu kriter ile kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını tespit etmek amaçlanmaktadır. (10) Başvuruda VOLVO ve DAIMLER TRUCK’ın her birinin, OG’nin özsermayesine SÖZLEŞME çerçevesinde (.....) Avro katkıda bulunacağı, buna ilaveten işlem taraflarınca (.....) Avro değerinde fikri mülkiyet varlıklarının OG’ye devredileceği, OG’nin ana şirketlerden bağımsız yeterli sayıda personel istihdam edeceği, (.....) yılında pay sahiplerinden alacağı (.....) Avro başlangıç yatırımı ile ticari faaliyetlerini kalıcı olarak yürütmek için yeterli varlığa sahip olacağı ifade edilmektedir. Buna ilave olarak, başvuruda OG’nin; ana şirketlerin herhangi bir işlevini yerine getirmeyeceği, ana şirketlerden bağımsız bir şekilde ürettiği yazılımı ticarileştirerek ana şirketler dışındaki müşterilerinin kullanımına sunacağı, söz konusu yazılımın geliştirilmesinde ve ticarileştirilmesinde kullanılan girdilerin ana şirketlerden bağımsız olarak tedarik edeceği beyan edilmiştir. (11) Yukarıda yer alan bilgi ve açıklamalar doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliği taşıdığı tespit edilmiştir. Tarafların ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (12) İşlem taraflarından VOLVO küreselde; karayolu ve arazi kamyonları, otobüsler, inşaat ekipmanları üretimi ve satışı, denizcilik ve endüstriyel uygulamalar için güç çözümleri ve finansman hizmetleri sunan bir şirketler grubudur. VOLVO, Türkiye’de ise Volvo Group Otomotiv Ticaret Ltd. Şti., VFS Finansal Kiralama AŞ ve VFS Finansman AŞ aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir. Diğer ortak girişim tarafı olan DAIMLER ise küreselde kamyon ve otobüs üretimi ile bu araçların parça ve ekipmanlarının üretimini ve satışını gerçekleştirmektedir. DAIMLER, Türkiye’de bağlı şirketi Mercedes Benz
25-01/5-4 3/4 Türk AŞ aracılığıyla yurt içi pazarında satış yapmak ve uluslararası pazarlara ihraç etmek üzere otobüs, kamyon ve çekici üretmektedir. Bildirim Formu’nda OG’nin ticari araçlar için entegre araç yazılım platformunun üretimi ve satışı alanında faaliyet göstereceği ifade edilmiştir. OG’nin entegre araç yazılımı üretimi ve satışı alanında faaliyet göstereceği ve işlem taraflarının halihazırda söz konusu pazarda faaliyetlerinin bulunmadığı dikkate alındığında OG ile işlem taraflarının faaliyetleri arasında herhangi bir yatay örtüşme bulunmadığı değerlendirilmiştir. (13) OG’nin faaliyet göstereceği entegre araç yazılımı üretimin, tarafların ana faaliyet alanı olan kamyon ve otobüs üretimi ve satışı pazarına sağlanacak bir girdi niteliğinde kabul edilebilecek bir ürün olması sebebi ile OG’nin Türkiye’de faaliyet gösterecek olması halinde potansiyel dikey bir örtüşme ortaya çıkabilecektir. Öte yandan OG’nin yeni kurulacak olması sebebi ile hâlihazırda bir pazar payının bulunmayışı ve üst pazarda ticari araç yazılımı üreten Bosch, TTech, Mobileye, ZF veya Aptive gibi birçok rakip teşebbüs bulunması dolayısıyla olası bir dikey örtüşmenin, pazarda kapama etkisi yaratmayacağı, alt pazar bakımından ise TRATON (MAN ve Scania), Iveco ve DAF gibi birçok kamyon üreticisi olması dolayısıyla olası bir müşteri kısıtlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Açıklanan sebeplerle bildirilen işlemin pazarın rekabetçi yapısına önemli bir etkisi olmayacağı tespit edilmiştir. (14) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ortak girişim işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyon riski taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Ortak girişim kurulması işlemlerinde, ilgili hükümde bahsedilen türden bir rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkinin; ana teşebbüslerin, kurulacak ortak girişimle aynı pazarda veya ortak girişimin yer aldığı pazarın alt ve üst pazarlarında veya bu pazarla yakın bağlantısı olan komşu bir pazarda önemli ölçüde faaliyetlerini sürdürmekte oldukları (diğer bir anlatımla ana teşebbüsler arasındaki işbirliği riski) ve ortak girişim kurulmasının doğrudan sonucu olan işbirliğinin, ilgili teşebbüslere işleme konu mal ya da hizmetlerin önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma olanağı verdiği hallerde ortaya çıktığı kabul edilmektedir. (15) Bu doğrultuda OG’nin İsveç merkezli kurulacağı, Almanya ve Hindistan’da ilerleyen süreçte iştirakleri olabileceği, bununla birlikte Türkiye'de herhangi bir faaliyeti veya varlığı bulunmadığı ve öngörülebilir gelecekte Türkiye'de herhangi bir faaliyette bulunmayı planlamadığı, bildirilen işlem dışında hâlihazırda VOLVO ile DAIMLER tarafından kontrol edilen iki adet ortak girişim daha olduğu ve söz konusu kararlarda da koordinasyon doğurucu herhangi bir etki oluşmayacağı yönünde değerlendirme yapıldığı dikkate alındığında, işlem tarafları arasında Türkiye’de etki doğuracak herhangi bir koordinasyon riskinin doğmadığı tespit edilmiştir. (16) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
25-01/5-4 4/4 H. SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy