T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/3735
Karar No : 2024/3918
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... İşletmesi Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : Kendi adına asaleten ... ve ...'a velayeten ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idareler tarafından aleyhlerine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'un, yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araca 09/09/2008 tarihinde Kangal istikametinden ... istikametine doğru seyir halinde iken hemzemin geçitte tren çarpması sonucu vefat ettiğinden bahisle, olayda idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi... için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 190.109,51 TL) maddi ve 40.000,00 TL manevi, çocukları ... için 30.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi,... için 30.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 27/03/2019 tarih ve E:2018/2940, K:2019/2490 sayılı bozma kararına uyularak, İstanbul Teknik Üniversitesinde ... Anabilim Dalında görevli öğretim görevlileri tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda davalı idarelerin toplam %10 oranında kusuru bulunduğunun belirtildiği, davalı idarelerin söz konusu kusur oranında sorumluluklarının bulunduğu, kusur oranına isabet eden tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılardan ... için 19.010,95 TL maddi, ... için 370,87 TL maddi, ... için 1.969,56 TL maddi olmak üzere toplam 21.351,38TL maddi tazminatın miktar artırımı ile arttırılan 9.010,95 TL'lik kısmı için miktar artırım dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihinden (16/05/2017), kalan tazminat kısmı (12.340,46 TL) için ise adli yargıda dava açma tarihi olan 16/06/2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalı idarelerden alınarak davacılara ödenmesine, her bir davacı için ayrı ayrı 4.000,00 TL manevi tazminatın adli yargıda dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalı idarelerden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından, idarelerinin kusurunun ve kaza ile idareleri arasında illiyet bağının bulunmadığı ve harçtan muaf oldukları ileri sürülmektedir. Davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından, müştereken ve müteselsilen karar verilmesinin hatalı olduğu, vekalet ücretinin nispi olarak belirlenmesi ve her davacı için ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; 09/09/2008 tarihinde saat 09.00 sıralarında sürücü ...un sevk ve idaresinde olan, davacılar yakınının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın Kangal istikametinden ... istikametine doğru seyrederken yolun 5,5. kilometresinde bulunan kontrolsüz demiryolu geçidinden geçmek istediği esnada yolcu treninin çarpması sonucu meydana gelen kazada vefat ettiğinden bahisle, olayda idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi ... için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 190.109,51 TL) maddi ve 40.000,00 TL manevi, çocukları ... için 30.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A- İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ... ve ...'un Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, davacılardan ... ve ...'un manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmı kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarelerin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B- İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ... ve ...'un Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare Mahkemesince, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ... için 370,87 TL, ... için 1.969,56 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.
Her ne kadar Mahkemece, bozma kararı gereğince ölümlü ve yaralanmalı kazanın gerçekleştiği ... plakalı aracın sigortasının bulunup bulunmadığının, davacılara sigorta ya da meydana gelen trafik kazası nedeniyle herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırıldığı, buna göre belirtilen aracın sigortasının bulunmadığı ve kaza nedeniyle davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığı belirtilmişse de aynı olay nedeniyle açılan başka bir davada, aracın sigortasının bulunduğu ve ödemeler yapıldığının anlaşılması sebebiyle Dairemizin 25/04/2024 tarihli ara kararı ile ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla sigortasının bulunup bulunmadığının sigorta poliçesinin ve sigorta şirketince yapılan ödemelerin kimlere yapıldığının sorulması üzerine dosyaya sunulan ...Sigorta A.Ş.'nin 31/08/2024 tarihli cevap yazısının incelenmesinden aracın ... nolu poliçe ile 27/08/2008 - 2009 tarihleri arasında sigortalı olduğu ve 16/04/2009 tarihinde davacılardan ...'a 75.504,00 TL ve 4.750,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, Mahkemece bahse konu ödemelerin (aynı olayda bu iki davacının hem annesi hem de kardeşi öldüğünden) kimin vefatı nedeniyle ve kimler lehine (davacılara velayeten baba ...'a ödeme yapılmış olabileceğinden) yapıldığı, ödeme tutarı içinde hangi kalemlerin olduğu, zararın ne kadarının ödendiği tespit edilerek hesaplanan tazminattan sigorta şirketince yapılan ödemenin düşülmesi suretiyle yeniden söz konusu davacıların maddi tazminat istemi hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla; İdare Mahkemesi kararının davacılardan ... ve ...'un maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
C- İdare Mahkemesi Kararının Davacılardan ... Yönünden İncelenmesi:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır."; 2. fıkrasında, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir.
" hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
UYAP üzerinden yapılan sorgulama sonucu düzenlenen nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden; davacılardan ...'un 07/05/2014 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen, münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mamelekî niteliğe dönüşen haklar da, ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacılardan ...'un vefat etmiş olduğu ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın davacı ... yönünden işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının davacılardan ... ve ...'un manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA, davacılardan ... ve ...'un maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA
3. 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen davacılardan ... yönünden BOZULMASINA,
4. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.