T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/6423
Karar No : 2025/281
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN_KONUSU : Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Merkezleri Yönergesi'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının, 10. maddesinin 3. fıkrasının, 25. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, geçici 1. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi ile 2. fıkrasının, Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosunun ve Sağlık Bakanlığına yapılan 02/09/2020 tarihli başvurunun zımnen reddi yolundaki işlemin iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından; Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Organ Nakli Merkezleri Yönergesi eki Ek-1’de Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri başlığı altında yer alan tabloda “(A) Uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak” şartının son 5 yılda yapılması koşuluna bağlandığı, ayrıca “merkez sorumlusu puanı (B+C+D+E) işlemlerinden en az 80 puan olmak üzere toplam puanı en az 120 olmalıdır” şeklinde puanlama kriteri bulunduğu, bu koşulları sağlayamayan hekimin kurulacak organ nakil merkezlerinde “sorumlu uzman” olarak görev yapamayacağının belirtildiği, organ nakli merkezinde “sorumlu uzman” olabilmesi için Yönerge eki Ek-1’deki böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterlerinden en az 120 puan alması gerektiği ve bu 120 puana ulaşabilmesi için, gerekli olan 40 puanın A ve F bendi toplamı ile sağlanmasının zorunlu kılındığı, A bendinin tavan puanı 5 olsa da bu puanın kabul edilebilmesi için son 5 yılda, uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak şartını da ayrıca taşıması gerektiği, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinden 1978 yılında mezun olduğu, 1982 yılında üroloji uzmanı olduğu, 1986-1991 yılları arasında üniversitede böbrek transplantasyonu konusunda çalıştığı, 500 civarında böbrek nakli ameliyatına fiilen katıldığı, 1991 yılında Yıldırım Beyazıt SSK Hastanesine geçerek “Böbrek Transplantasyon Ünitesini” kurduğu, başında olduğu ekiple 50 civarında böbrek nakli ameliyatı gerçekleştirdiği, 1996 yılında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesine katılarak buradan emekli olduğu, 2010 yılına kadar 172 böbrek nakli ameliyatının yapılmasına katkı verdiği, bunların 91 adedini bizzat yaptığı, Gazi Üniversitesi böbrek nakli ruhsatının adına çıkarıldığı, organ nakli deneyimlerini gösteren yayın ve kitaplarının olduğu, emekli olduktan sonra da kadrosuna katıldığı Koru Hastanesinde böbrek nakil merkezinin kuruluş çalışmalarına katıldığı, anılan Yönerge'nin öngördüğü koşulların ise, böbrek nakli merkezinde “sorumlu uzman” olarak görev almasını hukuka aykırı olarak engellemekte olduğu, yönergelerin isimsiz düzenleyici işlemler kategorisinde olduğu, bu tür düzenleyici işlemlerin bir Yönetmeliğin veya Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek kaydıyla Yönetmeliklerde veya Bakanlar Kurulu kararında gösterilen usul ve yöntemleri “açıklayıcı” hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ya da usul getirmeyen ve dayanağı mevzuattaki hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemler olduğu, dava konusu Yönerge'nin dayanağının da, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun ve Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin 23. maddesi olarak gösterildiği, Yönerge'nin açıklayıcı ve üst normlara yeni bir yöntem ve usul getirmemesi ve dayanak üst normlar dışında yeni bir düzenleme içermemesi gerektiği halde, dayanak Kanun ve Yönetmelikte düzenlenmeyen puanlama ve puanlamanın dağılımı ve asgari şartları belirleyen dava konusu Yönerge'nin, yeni bir yöntem ve usul getirdiği, yeni bir düzenleme öngörüldüğü, ayrıca Yönerge'nin üst normu açıklayıcı mahiyette olması gerekirken açıklamadan ziyade üst normda hiç zikredilmeyen yeni düzenlemeler ve sınırlandırmalar içerdiği, dava konusu Yönerge ile bazı şartların taşınması halinde sorumlu uzman olabilme hakkı verildiği, sınırlandırmaların sebep ve maksat yönünden hukuka aykırı olduğu, düzenlemenin tatmin edici bir cevabının olmadığı, yine Yönergenin geçici 1. maddesi ile, Yönerge'den önce sorumlu olarak görev yapan kişilerin, çalıştıkları nakil merkezinde bu görevi ifa edebilecekleri ve fakat, aynı nitelikleri ile başka bir nakil merkezinde sorumlu olarak görev yapamayacaklarının düzenlendiği, bu hükmün de idari düzenlemenin sebep ve maksat yönünden hukuka aykırı olduğu, Ankara'da ikamet ettiği, bu şehirde sadece iki merkezde organ nakli yapılabildiği, bu merkezlerin de kadrolarının dolu olduğu, mesleğini ancak yeni açılacak bir merkezde sürdürebileceği, anılan Yönerge ile bu hakkının da elinden alındığı, azımsanmayacak kadar hastanın nakil beklediği ve ölüm ile sonuçlanacak bir seçenek ile karşı karşıya oldukları, insan sağlığı söz konusu olduğundan dava konusu hükümlerin ve yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI :Davalı idare tarafından; usul bakımından; 2577 sayılı Kanun’un 2. maddesinde; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından iptal davalarının açılabileceğinin belirtildiği ve Kanun’da iptal davaları için “menfaat ihlali” kıstasının şart koşulduğu, dilekçe muhtevasında, davacının sorumlu uzman olarak “böbrek nakli merkezi”nde görev yapma talebinde bulunduğu, Yönerge'nin “Sorumlu uzman yardımcısı”nın görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 10. maddesinin üçüncü fıkrasının iptalinde davacının menfaati bulunmadığından davanın bu kısmının öncelikle ehliyet yönünden reddi gerektiği; esas bakımından ise, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355. maddesi ile sağlık alanında görev ve yetkinin Sağlık Bakanlığına verildiği, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun’un 10. maddesinde, organ ve doku alınması, taşınması, saklanması, aşılanması ve nakli ile yurt dışından temin edilmesinin, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş gerekli uzman personel ve donanıma sahip kurumlarca yapılacağının öngörüldüğü, bunların çalışma usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığınca düzenleneceği, bu çerçevede, anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan 01/02/2012 tarih ve 28191 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinde de Sağlık Bakanlığınca organ ve doku nakli merkezleri ve bu hizmetlere yönelik faaliyet gösterecek hizmet birimlerinin açılması ile ilgili planlamanın Bakanlıkça yapılacağının öngörüldüğü, Yönetmeliğin 23. maddesinde organ ve doku nakli merkezlerinin ilgili doku ve organ grubuna göre açılabilmesi için gereken izinler, organ ve doku dağıtım sistemi ile organ ve doku nakli hizmetlerine dair diğer hususların Bakanlıkça belirleneceğinin öngörüldüğü, bu çerçevede 2238 sayılı Kanun’a ve Yönetmeliğin 23. maddesine dayanılarak kalp, karaciğer, akciğer, kalp-akciğer, böbrek ve pankreas nakli yapan merkezlerin taşıması gereken şartlar ile çalışmalarına dair usul ve esasları belirlemek amacıyla bilimsel esaslar çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek hazırlanan Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin ...tarih ve ... sayılı Onay ile yürürlüğe konulduğu, organ nakli hizmetlerinin de “özellikli sağlık hizmetleri" kategorisinde olduğu, mutat sağlık alanı dışında planlandığı, standartlarının belirlendiği, incelendiği ve denetlendiği, bu özelliği gereği olağan sağlık hizmet alanı dışında planlama gerektirmekte olduğu, özel yetenekleri ve bilgi birikimi olan personel tarafından sunulması gerektiği, bu bağlamda Organ Nakli Merkezleri Yönergesi’nin EK-1 kriterlerin düzenlenmesi ile de özellikli bir alan olan organ naklinde hizmet vermek isteyen personelin niteliğinin belirlenmesi suretiyle hasta morbiditesi ve mortalitesinin önüne geçilmesi ve bu suretle hizmet gereklerinin ve kamu yararının sağlanmasının amaçlandığı, buna göre davacının başvurusunun, Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin ekinde yer alan EK-1 Puanlama Kriterlerine göre değerlendirildiği ve kriterde belirlenen “son 5 yılda uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak” şartını sağlayamaması sebebiyle talebin uygun bulunmadığı, uygulama işleminde de hukuka aykırı bir husus bulunmadığı, puanlama kriterlerinin belirlenmesindeki yegane amacın, çok yüksek maliyeti nedeniyle toplumsal yükü büyük olan özellikli bir hizmet alanı olan bu mecrada hasta morbidite ve mortalitesinin minimal düzeyde tutulmasını ve bu hizmetin çağın gereklerine ve tıp alanındaki gelişmelere uygun olarak sunulmasını sağlamak olduğu, organ nakli bir işlemden öte sürecin adı, bağış, çıkarım, nakil, takip, tedavi, etik vs. gibi alanların iç içe olduğu ve mutat sağlık hizmetlerinden ayrı bir akışkanlığı olan hizmetler bütünü olduğu, bu hizmetler bütününün, dinamik bilgi birikimine ve pratik el becerisine sahip olmayı gerektirdiğini bilimsel çalışmaların göstermekte olduğu, 5 yıl boyunca organ nakli hizmetlerinde yer almayan personelin, teorik ve pratik düzeyde bilimsel gelişmelerin gerisinde kalacağı, zira cerrahi yöntemlerde gelişen yeniliklerle birlikte, nakil hastalarının nakil öncesi ve sonrası tedavilerinde oldukça komplike değişimlerin çok kısa süreler içerisinde gerçekleşebildiği, kendisini sürekli yenileyen bu hizmet alanında yer almak isteyen davacının en yakın tarihe ilişkin bilgi birikiminin 5 yıldan öncelere dayanması bu hizmetlerdeki yeteneğinin geri kaldığını ve hâlihazırda uygulanan yeni yöntemleri, teknikleri öğrenmediği anlamına geldiği, zira davacının bu periyotta eğitim mahiyetinde dahi bir iştigalinin olmadığının anlaşıldığı, davaya konu Yönerge hükümlerinde hukuka, bu meyanda Anayasa’ya, yürürlükteki kanun hükümlerine, hukukun genel ilkelerine ve kamu yararı ile hizmet gereklerine aykırı bir husus bulunmadığı, yürürlükte bulunan hukuk kuralları esas alınarak tesis edilen davaya konu düzenleyici ve bireysel işlemin hukuka uygun olduğu, haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Yürürlükten kaldırıldığı anlaşılan düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği; dava konusu bireysel işlem yönünden ise, davacının başvurusuna ilişkin başvuru dilekçesi incelendiğinde; başvurunun doğrudan böbrek nakli merkezinde sorumlu uzman olabilmek amacıyla yapılan bir başvuru mahiyetinde olmadığı, nitekim dilekçenin sonuç kısmında da dava konusu Yönerge ile getirilen puanlama kriterine yönelik düzenlemenin iptali istemine yer verildiği dikkate alındığında, yürürlükten kaldırıldığı anlaşılan Yönerge düzenlemesinin iptali istemine ilişkin başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istemi yönünden de karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Profesör Doktor unvanına sahip olan davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin 9'uncu maddesinin 2'nci fıkrasının, 10'uncu maddesinin 3'üncü fıkrasının, 25'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (a) bendinin, geçici 1'inci maddesinin 1'inci fıkrasının son cümlesi ile 2'nci fıkrasının, Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosunun ve Koru Hastanesi Böbrek Nakil Merkezinde böbrek nakli ameliyatları yapma hak ve yetkisinin kullanılmasına izin verilmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne 2.9.2020 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idare tarafından ileri sürülen davacının ehliyetli olmadığı iddiası yerinde görülmeyerek, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
T.C. Anayasasının, dava konusu Yönergenin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan, 124'üncü maddesinde; Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri, hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanacağının kanunda belirtileceği hükme bağlanmıştır.
2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanunun 10'uncu maddesinde; "Organ ve doku alınması, taşınması, saklanması, aşılanması ve nakli ile yurt dışından temin edilmesi, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş gerekli uzman personel ve donanıma sahip kurumlarca yapılır." hükmü yer almıştır.
Öte yandan, söz konusu Kanuna dayanılarak, tedavisi doku veya organ nakli ile mümkün olan hastaların hayatını sürdürmesine yönelik nakilleri gerçekleştirecek organ ve doku nakli merkezlerinin, organ ve doku kaynağı merkezlerinin ve doku tipleme laboratuvarlarının açılması, çalışması ve denetimi ile organ ve doku nakli hizmetlerinin yürütülmesinde uyulması gereken usul ve esasları belirlemek amacıyla yürürlüğe konulan ve 1.2.2012 tarih ve 28191 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin 23'üncü maddesinde, "Organ ve doku nakli merkezlerinin ilgili doku ve organ grubuna göre açılabilmesi için gereken izinler, organ ve doku dağıtım sistemi ile organ ve doku nakli hizmetlerine dair diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir." kuralına yer verilmiştir.
2238 sayılı Kanun ile Yönetmeliğin 23'üncü maddesine dayanılarak ...tarih ve ... sayılı Bakan Olur'u ile yürürlüğe giren ve muhtelif tarihlerde değişikliğe uğrayan dava konusu Organ Nakli Merkezleri Yönergesi ise; kalp, karaciğer, akciğer, kalp-akciğer, böbrek ve pankreas nakli yapan merkezlerin taşıması gereken şartlar ile çalışmalarına dair usul ve esasları belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Uyuşmazlıkta, kanun koyucu tarafından yalnızca organ naklinin Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen personel tarafından yapılacağının hükme bağlandığı, ancak bu yetkilendirmenin hangi hukuk normu ile yapılacağı konusunda idarenin takdir yetkisini sınırlandıracak bir belirleme yoluna gidilmediği; davalı idare tarafından öncelikle Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği hazırlanarak organ ve doku nakli hususunda esasların belirlendiği; dava konusu Yönergede ise Yönetmelikte verilen yetki kapsamında organ ve doku nakil merkezlerinin açılış koşulları, bu yerlerde görev alacak personelin taşıması gereken özellikler gibi hususlarda düzenlemeler yapıldığı görülmektedir.
Bu haliyle, organ ve doku nakil merkezleri hakkında düzenleme yapmak konusunda belli bir hukuk metni ile bağlı olmayan davalı idare tarafından, yönergenin dava konusu edilen kısımları ile düzenleme yapılmasında idarenin takdir yetkisine ve üst hukuk normuna aykırılık bulunmadığı gibi; davacı tarafından 2.9.2020 tarihinde Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yapılan başvurunun zımnen reddi yolunda tesis edilen işlemde de yasal isabetsizlik görülmemiştir.
Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen diğer iddialarda da hukuki isabet yoktur.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
... Hastanesi tarafından verilen 08/05/2018 tarihli dilekçe ile davacının sorumluluğunda hastanelerinde Böbrek Nakli Merkezi açılması yönünde Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuş, bu başvuru Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’nün ... tarih ve E... sayılı yazısı ile Sağlık Bakanlığına iletilmiştir. Bunun ardından Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih E... sayılı yazısıyla, başvuru dosyasında Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin Ek-1 puanlama kriterlerinin ve son 5 yıl içinde yapılan böbrek nakli ameliyatları notlarının yer alması gerektiği, ancak başvuru dosyasında söz konusu evraklarda eksiklikler olduğu belirtilerek, eksik belgelerin tamamlanması halinde müracaatın tekrar değerlendirileceği Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmiştir. Bunun üzerine bahsi geçen eksiklikler giderilerek tekrar yapılan başvuru üzerine Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle, davacının Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin Ek-1 puanlama kriterlerine göre yeterli deneyimi bulunmadığı ve yeterli deneyim elde edildikten sonra başvurulması durumunda talebin tekrar değerlendirileceği gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir.
Son olarak davacı tarafından 02/09/2020 tarihinde Sağlık Bakanlığı evrak kaydına giren bila tarih dilekçesiyle, ... Hastanesi tarafından adına yapılan başvurular sonucu tesis edilen işlemlerde, Organ Nakli Merkezleri Yönergesine istinaden son 5 yılda organ nakli yapmadığı için böbrek nakli ameliyatları yapma hak ve yetkisini kullanamayacağının belirtildiği, bu durumun hukuka aykırı olduğu ve yapılan hukuksuz düzenlemenin iptalinin gerektiği yönünde talepte bulunulmuş, davacı tarafından bu talebe cevap verilmediği belirtilerek zımnen red işleminin iptali ile Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Merkezleri Yönergesi'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının, 10. maddesinin 3. fıkrasının, 25. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, geçici 1. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi ile 2. fıkrasının, Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosunun iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Öte yandan davacının başvurusuna yönelik olarak Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün ... tarih ve E... sayılı yazısıyla “mezkûr Yönerge eklerinde yer alan hükümlere istinaden Böbrek Nakli Merkezi sorumlusu ve nakil ekibinin puanlama kriterlerinin belirlendiği ve son 5 yılda uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak” şartını sağlayamaması sebebiyle talebin uygun bulunmadığı” şeklinde cevap verilmiştir.
Diğer taraftan Dairemizin 08/10/2024 tarih ve E:2020/6423 sayılı kararıyla, davalı idareden, dava konusu Yönerge ile benzer kurallar içeren Organ Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesinin ardından, dava konusu Yönergenin yürürlükten kaldırılıp kaldırılmadığı sorulmuş ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, söz konusu ara kararına cevaben davalı idarece gönderilen yazıda; dava konusu Yönergenin ... tarih ve...sayılı makam oluruyla yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı tarafından, davacının sorumlu uzman olarak “böbrek nakli merkezi”nde görev yapma talebinde bulunduğu, Yönerge'nin “Sorumlu uzman yardımcısı”nın görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 10. maddesinin üçüncü fıkrasının iptalinde davacının menfaati bulunmadığından davanın bu kısmının öncelikle ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
İdarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasa koyucu, iptal davaları için "menfaat ihlali"ni, subjektif ehliyet koşulu olarak getirmiştir.
İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir. Nitekim; çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda subjektif ehliyet koşulunun, bu durum dikkate alınarak yorumlanması gerektiğine ilişkin Danıştay kararları yerleşik içtihat niteliği kazanmıştır.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan, meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur.
Uyuşmazlıkta; davacı Yönergenin 10. maddesinin 3. fıkrasında sorumlu uzman yardımcısına yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmekle birlikte; anılan düzenlemede sorumlu uzman yardımcısı olabilmek için de Yönergenin Ek-1'de yer alan nakil türüne göre asgari puan şartının sağlanması kuralına yer verildiği, dolayısıyla davacının sorumlu uzman olabilmesi yönünden iptalini istediği düzenlemeyle sorumlu uzman yardımcısı olabilmesi yönünden getirilen düzenlemede aynı kurala yer verildiği, davacı tarafından da maddenin bu kısmına yönelik hukuka aykırılık iddiasına yer verildiği dikkate alındığında; söz konusu düzenlemeyle davacının kişisel, meşru ve güncel menfaatinin doğrudan etkilendiği, dolayısıyla davacının bakılan davayı açmakta subjektif dava ehliyetinin bulunduğu sonucuna varıldığından, davalı idarenin ehliyete yönelik itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; (e) bendinde, tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesinin sağlanacağı; (g) bendinde, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapılacağı; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 352. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, insan gücünde ve maddî kaynaklarda tasarruf sağlamak ve verimi artırmak, sağlık insan gücünün ülke sathında dengeli dağılımını sağlamak ve bütün paydaşlar arasında işbirliğini gerçekleştirmek suretiyle yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu sağlamak; (f) bendinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişiler tarafından açılacak sağlık kuruluşlarının ülke sathında planlanması ve yaygınlaştırılması için çalışmalar yapmak Sağlık Bakanlığının görevleri arasında sayılmış, 355. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (b) bendinde, organ ve doku nakli, kan ve kan ürünleri, diyaliz, üremeye yardımcı tedavi, evde sağlık, yanık, yoğun bakım gibi özellikli planlama gerektiren sağlık hizmetlerini planlamak ve bu hizmetleri sunan kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak; (c) bendinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek; (k) bendinde, sağlık insan gücü planlaması yapmak, sayı ve nitelik olarak ihtiyaca uygun insan gücü yetiştirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak; (l) bendinde ise, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.
2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, tedavi, teşhis ve bilimsel amaçlarla organ ve doku alınması, saklanması, aşılanması ve naklinin bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmiş; 10. maddesinde ise, "Organ ve doku alınması, taşınması, saklanması, aşılanması ve nakli ile yurt dışından temin edilmesi, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş gerekli uzman personel ve donanıma sahip kurumlarca yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
01/02/2012 tarih ve 28191 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan (Mülga) Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin "Organ ve doku nakli merkezleri ve diğer hizmet birimlerinin kuruluşu" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Organ ve doku nakli merkezleri, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından, bunlara ait genel ve özel hastaneler bünyesinde bir ünite biçiminde kurulabilir. Göz bankaları, yalnızca Bakanlık hastaneleri ve Devlet üniversitesi hastaneleri bünyesinde kurulabilir.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilen, organ ve doku nakli merkezleri ve bu hizmetlere yönelik faaliyet gösterecek diğer hizmet birimleri, Bakanlıkça belirlenen usule uygun olarak başvuru yapıp Bakanlıkça düzenlenecek ruhsat ve/veya faaliyet izin belgesini alarak açılır.
(3) Bakanlık; illerin demografik yapısını, hastaların bölgesel dağılımını ve diğer epidemiyolojik özellikleri, kaynakların etkin kullanımını ve atıl kapasiteye yol açılmamasını dikkate alarak, bu Yönetmeliğin kapsamında yer alan hizmet birimleri için her yıl Kasım ve Aralık ayında bir sonraki yılın planlamasını yapabilir.
(4) Hizmetlerin değerlendirilmesi açısından Bakanlıkça iller, bir veya birden fazla bölge olarak belirlenebilir.
(5) Ülke genelinde yeni hizmet birimleri açılmasına ihtiyaç duyulan bölgeler ile ihtiyaç kapasitesi Bakanlıkça internet sitesinde ilan edilir.
(6) Bakanlığın ilan ettiği yerlerde nakil merkezleri açılabilmesi için ön izin başvuruları alınır." hükmü; "Organ ve doku nakli merkezlerinin izlenmesi ve denetimi" başlıklı 18. maddesinde, "(1) Organ ve doku nakil merkezleri, TODS üzerinden alınacak, yapılan nakilleri ve hasta izlemlerini içeren bir önceki yıla ait verileri en geç 31 Ocak tarihinde Bakanlığa ulaşacak şekilde bildirir. Bu veriler Bakanlık tarafından yıllık rapor olarak yayımlanır.
(2) Nakil merkezlerinin izlenmesi, denetim ve değerlendirilmesi ilgili bilim komisyonlarının önerisi alınarak Bakanlığın belirleyeceği kriterler çerçevesinde yapılır. Nakil merkezlerinin açılma iznine ait nitelikleri kaybetmeleri veya faaliyetlerinin mevzuata aykırı bulunması hallerinde gerektiğinde Ulusal Koordinasyon Kurulunun da önerisi alınarak Bakanlıkça çalışmaları kısmen veya tamamen durdurulur veya diğer idari tedbirler alınır. İlgili merkezler kendilerine ilişkin uyarılar doğrultusunda gereken düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür." hükmü; "Düzenleme yetkisi" başlıklı 23. maddesinde, "Organ ve doku nakli merkezlerinin ilgili doku ve organ grubuna göre açılabilmesi için gereken izinler, organ ve doku dağıtım sistemi ile organ ve doku nakli hizmetlerine dair diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Merkezleri Yönergesi'nin 9. maddesinin 2. fıkrasında, "Sorumlu uzman: Merkezin yapacağı her bir nakil türü için bu Yönergenin eki Ek-1’ de yer alan değerlendirme kriterlerine göre yeterli puana sahip, faaliyetin tıbbi açıdan sorumluluğunu taşıyan bir uzman hekimdir. Ancak, yetersiz nakil sayısı veya yüksek ölüm oranları nedeni ile faaliyet izni iptal edilen merkezin sorumlu uzmanı aynı nakil merkezi veya herhangi bir nakil merkezinde bir yıl süreyle ilgili nakil türü için tekrar sorumlu uzman olarak müracaat edemez. Bu süre sonunda müracaat yapılması halinde Bakanlık ilgili komisyonu tarafından değerlendirme yapılır. Komisyon görüşü alınarak Bakanlıkça işlem yapılır." hükmü; 10. maddesinin 3. fıkrasında, "Sorumlu uzman yardımcısı: Sorumlu uzman tarafından yürütülen işlemlerde ona yardımcı olur ve sorumlu uzman tarafından verilen görevleri yerine getirir. Bu görevi üstlenecek hekim merkezde tam zamanlı olarak çalışır ve merkezin özel hastane bünyesinde olması halinde o hastanenin hekim kadrosunda olması şartı aranır. Sorumlu uzmanın merkezden geçici olarak ayrıldığı durumlarda onun görevlerini vekâleten yürütür. Ayrıca Yönergede belirtilen Ek-1’de yer alan nakil türüne göre asgari puan şartını taşıdığını belgelendirerek Bakanlığa bildirim yapmış olması kaydıyla vekâlet ettiği dönemde sorumlu uzman yetkisi ile organ nakli de yapabilir. Sorumlu uzman yardımcısının görevden ayrılmasında ise yerine aynı niteliklere haiz hekim görevlendirilerek müdürlüğe bildirilir." hükmü; 25. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Merkezde; genel cerrahi uzmanı, çocuk cerrahi uzmanı, üroloji uzmanı veya nefroloji uzmanı arasından en fazla ikisi sorumlu uzman kriterlerine göre değerlendirilir ve en az 120 toplam puanlarının olması gerekir. Ek-1’de yer alan B-C-D-E işlemlerinden en az 80 puanı tamamlayan cerrahlardan biri veya nefroloji uzmanı sorumlu uzman olarak Bakanlığa önerilir. Nefroloji uzmanının sorumlu uzman olması halinde merkezde; genel cerrahi, çocuk cerrahisi veya üroloji dallarından herhangi birinden en az üç cerrahi uzmanı bulunur." hükmü; geçici 1. maddesinde, "(1) Yürürlükten kaldırılan Yönergeye göre Bakanlıkça açılma izni verilen ve faaliyette olan merkezler, bu Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde Bakanlığa ruhsat ve faaliyet izni almak üzere başvuru yapar. Bu merkezler yalnızca faaliyet yapmakta oldukları nakil türü bakımından planlamadan muaftır. Süresi içerisinde bu Yönerge hükümlerine uygun ruhsat ve faaliyet izni başvurusunu yapmayan merkezlerin açılma izinleri geçersiz sayılır ve faaliyetleri durdurulur.
(2) Bu Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette bulunan merkezlerde sorumlu olarak görev yapan kişiler, sadece çalıştıkları merkezde ve sorumlusu oldukları nakil türü bakımından bu Yönergede aranan sorumlu uzman kriterlerinden muaf olup başka bir merkez veya nakil türü için sorumlu uzmanlık başvurularında bu Yönergedeki sorumlu uzman kriterleri aranır." hükmü yer almaktadır.
Anılan Yönergenin Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosunda ise Böbrek Nakli Merkezi sorumlusu ve nakil ekibinin puanlama kriterleri belirlenmiş, bu kapsamda;
A satırında, uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak işlemine yer verilmiş, bu işlemin puanı 5 olarak belirlenmiş ve puan açıklama kısmında son 5 yılda olması şartına yer verilmiş,
B satırında, yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde uzman olarak nakil ekibinde aktif olarak çalışmış olmak (en az 6 ay) işlemine yer verilmiş, bu işlemin puanı 10 olarak belirlenmiş ve puan açıklama kısmında 6 ayda şartına yer verilmiş,
C satırında, böbrek nakli (alıcı) operasyonu yapmış olmak işlemine yer verilmiş, bu işlemin puanı 4 olarak belirlenmiş ve puan açıklama kısmında operasyon başına şartına yer verilmiş,
D satırında, böbrek nakli (alıcı) operasyonda birinci asistans yapmış olmak işlemine yer verilmiş, bu işlemin puanı 2 olarak belirlenmiş ve puan açıklama kısmında operasyon başına şartına yer verilmiş,
E satırında, böbrek naklinde donör operasyonu yapmış olmak işlemine yer verilmiş, bu işlemin puanı 1 olarak belirlenmiş ve puan açıklama kısmında operasyon başına şartına yer verilmiş,
F satırında, böbrek nakli konusunda bilimsel literatürde yer almak işlemine yer verilmiş ve bu işlemler 4 kısma ayrılmıştır. İlki, SCI kapsamı dergilerde makale olması olarak belirtilmiş ve bunun puanı makale başına 2 puan olacak şekilde belirlenmiştir. İkincisi, SCI genişletilmiş dergilerde makale olması olarak belirtilmiş ve bunun puanı makale başına 0,5 puan olacak şekilde belirlenmiştir. Üçüncüsü, böbrek nakli konusunda kitap yazma veya editörlük yapma olarak belirtilmiş ve bunun puanı kitap başına 5 puan olacak şekilde belirlenmiştir. Sonuncusu ise, böbrek nakli konusundaki kitaplarda bölüm yazarlığı olarak belirtilmiş ve bunun puanı bölüm başına 1 puan olacak şekilde belirlenmiştir. Ayrıca bu satırdaki işlemlerin tamamından alınacak tavan puan 10 olarak belirlenmiştir.
Puanlama kriterlerinin sonuç kısmında ise, merkez sorumlusu puanının B+C+D+E satırlarında belirtilen işlemlerden en az 80 puan olmak üzere toplam puanı en az 120 olması gerektiği belirtilmiştir.
Dava Konusu Yönergenin İncelenmesi:
Dava dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu Yönergenin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı "Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönerge" konulu işlemiyle yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu düzenlemeler yürürlükten kaldırılmış olduğundan, esasının incelenme olanağı kalmayan dava konusu düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Dava Konusu Bireysel İşlemin İncelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden, davacının başvurusunun zımnen reddi istemiyle dava açılmış ise de, davacının başvurusuna yönelik sonrasında idarece verilen cevaptan, davacının başvurusunun Organ Nakli Merkezleri Yönergesi uyarınca Böbrek Nakli Merkezi sorumlusu ve nakil ekibinin puanlama kriterlerinin belirlendiği ve son 5 yılda uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak şartını sağlayamaması gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, yukarıda yer verilen dava konusu Yönergenin Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosu incelendiğinde; tabloda, 6 satır (A,B,C,D,E,F) halinde sayılan işlemlere yönelik puanlama kriterlerinin gösterildiği, tablonun "Genel Toplam Puanı" kısmında B+C+D+E işlemlerinden en az 80 puan olmak üzere toplam puanın en az 120 olması kuralına yer verildiği, bunun haricinde hesaplama yöntemine yönelik başkaca bir kurala yer verilmediği görülmektedir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; davacının başvurusunun puanlama kriterlerinde yer verilen bütün şartların sağlanıp sağlanmadığı gözetilerek, neticede ulaşılması gereken asgari puana ulaşılıp ulaşılmadığı yönünden yapılacak değerlendirme sonucu işlem tesis edilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme ve araştırma yapılmadan sadece Yönergenin Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosunun (A) satırında gösterilen şartı sağlamadığından bahisle davacının başvurusunun reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, işbu karar davacının doğrudan Böbrek Nakli Merkezi sorumlusu olabileceği sonucunu doğurmamakta olup, davalı idarece yukarıda yer verilen gerekçe dikkate alınmak suretiyle yapılacak değerlendirme sonucunda yeniden işlem tesis edilebileceği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Merkezleri Yönergesi'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının, 10. maddesinin 3. fıkrasının, 25. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, geçici 1. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi ile 2. fıkrasının, Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosu yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oy birliğiyle,
2. Davacının başvurusunun zımnen reddi yolundaki işlemin İPTALİNE oy çokluğuyla,
3. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen iptal ile sonuçlandığından davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/01/2025 tarihinde karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dava; Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Merkezleri Yönergesi'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının, 10. maddesinin 3. fıkrasının, 25. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, geçici 1. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi ile 2. fıkrasının, Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosunun ve Sağlık Bakanlığına yapılan 02/09/2020 tarihli başvurunun zımnen reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu düzenleyici işlemin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden, anılan düzenleyici işlem yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Dava konusu bireysel işlem yönünden ise, davacının başvurusunun zımnen reddi istemiyle dava açılmış ise de, davacının başvurusuna yönelik sonrasında idarece verilen cevaptan, davacının başvurusunun Organ Nakli Merkezleri Yönergesi uyarınca Böbrek Nakli Merkezi sorumlusu ve nakil ekibinin puanlama kriterlerinin belirlendiği ve son 5 yılda uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak şartını sağlayamaması gerekçesiyle reddedildiği; Yönergenin Ek-1 Böbrek nakli merkez sorumlusu ve nakil ekibinin puanlanma kriterleri tablosu incelendiğinde; tabloda, 6 satır (A,B,C,D,E,F) halinde sayılan işlemlere yönelik puanlama kriterlerinin gösterildiği, tablonun "Genel Toplam Puanı" kısmında B+C+D+E işlemlerinden en az 80 puan olmak üzere toplam puanın en az 120 olması kuralına yer verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; yukarıda bahsi geçen puanlama kriterlerinin, böbrek nakli işlemlerine yönelik bilimsel gelişmeler gözetilerek, bu işlemlerin çağın gereklerine ve tıp alanındaki gelişmelere uygun olarak sunulmasını sağlamak amacıyla getirildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca söz konusu puanlama kriterlerinde 6 satır halinde gösterilen işlemlerin her biri yönünden ilgili kişilerin belirtilen şartları sağlaması kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluğun sağlanması yönünden zaruridir. Dolayısıyla, davacının, davaya konu Yönergenin Ek-1 tablosunda yer verilen puanlama kriterlerinin (A) satırında yer alan, son 5 yılda uzmanlık eğitimini yıllık 15 ve üzeri böbrek nakli yapılan merkezde yapmış olmak şartını sağlamadığının tespiti üzerine, tabloda yer alan diğer işlemlere yönelik olarak ayrıca puan hesaplaması yapılması gerekmemektedir.
Bu durumda, Yönergenin Ek-1 tablosunda yer verilen puanlama kriterlerinin (A) satırında yer alan şartı sağlamadığı anlaşılan davacının başvurusunun zımnen reddi yolunda tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu bireysel işlem yönünden davanın reddi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.