T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/6433
Karar No : 2024/1804
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3-...
4- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; ...'ın askerlik hizmetini yerine getirirken 12/03/2013 tarihinde, aynı birlikte görevli başka bir er tarafından silah ile vurularak bacağından yaralandığından bahisle uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık davacılardan ... için 1.000,00 TL (miktar artırım ile 370.970,00 TL) maddi ve 60.000,00 TL manevi, babası... ve annesi ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi ve kardeşi ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda meydana gelen zarar ile görülmekte olan hizmet arasında illiyet bağının ve hizmet kusurunun bulunduğu gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı ... için 40.000,00 TL,... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince davalı idare yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarelerinin kusurlu ve kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, manevi tazminata faiz hükmedilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacı ...'ın Metris 47. Mot. P.A. Bkm. Bl. K.lığı emrinde askerlik hizmetini yerine getirmekte iken 12/03/2013 tarihinde aynı birlikte görevli başka bir erin davacının yatağının yanına giderek yorganı üzerinden bacağına ateş ettiğinden bahisle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek davacılar tarafından zararların tazmini istemiyle 29/01/2014 tarihinde yapılan başvuruya cevap verilmemesi üzerine uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık davacılardan ... için 1.000,00 TL (miktar artırım ile 370.970,00 TL) maddi ve 60.000,00 TL manevi, babası... ve annesi ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi ve kardeşi ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesinde, "Muvazzaf, yedek ve gönüllü erlerin silah altında bulundukları esnada veya celp ve terhislerinde (Serbest sevkler dahil) sevkleri sırasında, yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin gerek okulda, gerek okuldan evvelki hazırlık kıtasında vazife malulü olmaları halinde, kendilerine, öğrenim durumlarına göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde tespit edilen giriş derece ve kademe tutarlarının, daha önce Devlet Memuriyetinde bulunmuş olanlardan kazanılmış hak aylıkları veya emekli keseneğine esas aylıkları, sözü edilen giriş derece ve kademe tutarının üzerinde olanlara bu aylıkları emeklilik gösterge tablosunda karşılığı olan derece ve kademe tutarının,% 70'i üzerinden aylık bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesi Kararının Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısımına Yönelik Olarak Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine Dair Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, idare mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısımına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesi Kararının Maddi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısımına Yönelik Olarak Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine Dair Kısmının İncelenmesi:
Dosyada bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 18/03/2019 tarih ve 92.403.063 sayılı yazısında; 5434 sayılı Kanun'a göre davacı ...'a 01/09/2014 tarihinden itibaren 6. derece ordu vazife malullüğü aylığı bağlandığı belirtilmiştir.
İdare Mahkemesince, hükme esas alınan 14/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan maddi tazminattan davacı ...'a bağlanan vazife malullüğü aylığı indirilmemiştir.
Oysa, davacıya 5434 sayılı Kanun uyarınca bağlanan vazife malullüğü aylığının prim karşılığı olmadığı ve ifa amaçlı ödeme niteliğinde olduğu anlaşıldığından, Mahkemece, yapılan ve yapılacak bahse konu ödemenin olay nedeniyle davacıya sağlanan "yarar" kapsamında kabul edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; davacıya 5434 sayılı Kanun gereğince bağlanan vazife malullüğü aylığının yarar olarak kabul edilmesi ve hesaplanan tazminattan düşülmesi suretiyle yapılacak denkleştirme sonucuna göre maddi tazminata hükmedilmesi gerekirken aksi yönde hesaplama yapılan bilirkişi raporu esas alınarak maddi tazminat isteminin kabulü yolunda verilen karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının İdare Mahkemesi kararının davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ONANMASINA, maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısımının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/05/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.