T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/90
Karar No : 2024/1466
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2018 yılı İzmir Bölge Bilirkişi Listesine kayıt olmak amacıyla belirli uzmanlık alanlarında yapılan başvurunun "çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri" ile "aktüerya" alt uzmanlık alanlarına yönelik olarak reddine ilişkin karara karşı yapılan itirazın reddine yönelik İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulunun 12/04/2018 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından 30/11/2017 tarihinde ilan edilen Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru ve ekleri incelendiğinde; "çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri" alt uzmanlık alanında bilirkilişik yapılabilmesi için aranan temel koşulun üniversitelerin lisans eğitimi veren fakültelerin alt uzmanlık alanına uygun bölümünden mezun olmak olduğu, "aktüerya" alt uzmanlık alanında aranan koşulun ise üniversitelerin ilgili fakülte ve yüksekokullarının "Aktüerya Bilimleri" veya "Aktüerya ve Risk Yönetimi" bölümlerinden lisans eğitimi almış olmak olduğu anlaşılmış olup davacının İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Sigortacılık Bölümü mezunu olduğu dikkate alındığında, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdare Dava Dairesince, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde, müvekkilinin "çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri" ile "aktüerya" alt uzmanlık alanlarına ait koşulları taşıdığı hâlde başvurusunun reddedildiği, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Sigortacılık Bölümünden 1983 yılında mezun olduğu, 1984 - 2009 yılları arasında SSK Teftiş Kurulu ve bilahare SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında müfettiş yardımcısı, müfettiş ve başmüfettiş olarak görev yaptığı, 2009 yılında emekli olduğu, fakülteden mezun olduğu 1983 yılında üniversitelerde "Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü"nün bulunmadığı, mezun olduğu bölümdeki dersler incelendiğinde o dönem "Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri bölümü"ne denk eğitim verildiğinin anlaşılacağı, mezuniyeti sonrasında anılan bölümde yüksek lisans eğitimini tamamladığı, aktüerya eğitimi de aldığı, başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüş; davacı tarafından dosyaya sunulan 24/11/2020 kayıt tarihli dilekçede ise davalı idarece koşullarda değişiklik yapılması üzerine "aktüerya" alanında eğitim koşulunun kaldırıldığı, bu nedenle, ikincil bir işleme gerek kalmaksızın anılan alanda bilirkişilik yapabileceği, bu hususun da temyiz incelemesinde dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından alınan kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, 2018 yılı İzmir Bölge Bilirkişi Listesine kayıt olmak amacıyla belirli uzmanlık alanlarında yapılan başvuru, "çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri" ile "aktüerya" alt uzmanlık alanlarına yönelik olarak İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulunca reddedilmiştir.
Davacı tarafından itirazda bulunulması üzerine, itirazın reddine yönelik İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulunun 12/04/2018 tarihli işlemi ilan edilmiştir.
Bunun üzerine 04/09/2018 tarihinde kayda giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
24/11/2016 tarih ve 29898 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun;
"Bilirkişiliğe kabul şartları" başlıklı 10. maddesinde,
(1) Bilirkişilik faaliyetinde bulunacak gerçek kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak.
b) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak.
c) Daha önce kendi isteği dışında bilirkişilik sicilinden çıkarılmamış olmak.
ç) Disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış ya da sanat icrasından veya mesleki faaliyetten geçici ya da sürekli olarak yasaklanmamış olmak.
d) Başka bir bölge kurulunun listesine kayıtlı olmamak.
e) Bilirkişilik temel eğitimini tamamlamak.
f) Bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak ya da daha fazla çalışma süresi belirlenmiş ise bu süre kadar fiilen çalışmış olmak.
g) Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için mevzuat tarafından aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, mesleki yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.
ğ) Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak.
..." hükmüne;
"İtiraz ve dava hakkı" başlıklı 15. maddesinde,
"(1) Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun dayanak alınarak hazırlanan ve 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bilirkişilik Yönetmeliği'nin;
"Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları" başlıklı 38. maddesinde,
"(1) Bilirkişilik başvurusunda bulunacak gerçek kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır:
...
ğ) Daire Başkanlığının bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlediği yeterlilik koşullarını taşımak.
..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından 30/11/2017 tarihinde ilan edilen Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru'nun;
Bilirkişilik Temel ve Alt Uzmanlık Alanlarında aranan nitelikleri düzenleyen Ek-2 kısmında,
"Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri" alt uzmanlık alanının da kapsamında olduğu temel uzmanlık alanına ilişkin olarak;
"G-07 SOSYAL, BEŞERİ VE İDARİ BİLİMLER:
1- 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
2- Üniversitelerin lisans eğitimi veren fakültelerin alt uzmanlık alanına uygun bölümünden mezun olmak.
6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki 'Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.' hükmü uyarınca başvuranlar arasından liyakatli olanların belirlenmesinde;
- İlgili fakültelerin varsa alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklara uygun bölümünden mezun olanlar,
- İlgili lisans programından mezun olmak şartıyla alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklar veya uygulama alanlarında yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar,
- Aranan koşulların sağlanması şartıyla alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklar ve uygulama alanlarında mesleki gelişim faaliyetleri, meslek içi eğitimler, mesleki ve akademik çalışmalar ile mesleki başarılar,
Öncelikli olarak değerlendirilir." düzenlemesi,
"Aktüerya" alt uzmanlık alanının da kapsamında olduğu temel uzmanlık alanına ilişkin olarak;
"H-02 MUHASEBE:
1- 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeli ğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
2- Alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlık alanlarına uygun Üniversitelerin lisans eğitimi ilgili fakültelerinin iktisat, işletme, maliye, bankacılık veya kamu yönetimi bölümlerinden veya bankacılık ve sigortacılık yüksek okullarından mezun olmak.
3- Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ve/veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) ruhsatına sahip olmak.
4- Alt uzmanlık alanlarında yer alan 'Denetim' uzmanlık alanında bilirkişiliğe başvuru için bağımsız denetçi belgesi sahibi olmak.
5- Alt uzmanlık alanlarında yer alan 'Aktüerya' uzmanlık alanında bilirkişiliğe başvuru için, üniversitelerin ilgili fakülte ve yüksekokullarının 'Aktüerya Bilimleri' veya 'Aktüerya ve Risk Yönetimi' bölümlerinden lisans eğitimi almış olmak,
6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.” hükmü uyarınca başvuranlar arasından liyakatli olanların belirlenmesinde;
- İlgili fakültelerin varsa alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklara uygun bölümünden mezun olanlar,
- İlgili lisans programından mezun olmak şartıyla alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklar veya uygulama alanlarında yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar,
- Aranan koşulların sağlanması şartıyla alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklar ve uygulama alanlarında mesleki gelişim faaliyetleri, meslek içi eğitimler, mesleki ve akademik çalışmalar ile mesleki başarılar,
Öncelikli olarak değerlendirilir..." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bilirkişilik listesine "çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri" ile "aktüerya" alt uzmanlık alanlarından yapılan başvurusu reddedilen davacının durumunu anılan alt uzmanlık alanlarına göre ayrı ayrı incelemek gerekmektedir.
Davacının başvurusunun "çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri" alt uzmanlık alanı bakımından incelenmesi:
Kanun ve Yönetmelik'in verdiği yetki uyarınca Bilirkişilik Daire Başkanlığınca belirlenen şartlar incelendiğinde; söz konusu alanda bilirkişi olarak görev alabilmek için temel şartın, "üniversitelerin lisans eğitimi veren fakültelerin alt uzmanlık alanına uygun bölümünden mezun olmak" olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Sigortacılık Bölümünden 1983 yılında mezun olduğu, lisans eğitimi aldığı dönemde "Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri" adında bir bölüm bulunmadığı, günümüzde anılan bölümde verilen derslere en yakın derslerin mezun olduğu bölümde verildiği, bu yönden lisans eğitimi veren bölümden mezun olma şartını taşıdığı ileri sürülmektedir.
Davacının söz konusu iddiasının yerinde olduğu doğrudan kabul edilmemekle birlikte iddiaya konu hususun, uyuşmazlığın çözümünde araştırmaya değer olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, davacının aldığı eğitimin, o dönemdeki koşullara göre "Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri" bölümünde verilen eğitime denk olup olmadığının Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından veya gerekli görülmesi hâlinde diğer idarelerden sorulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Davacının başvurusunun "aktüerya" alt uzmanlık alanı bakımından incelenmesi:
Davacı tarafından dosyaya sunulan 24/11/2020 tarihli dilekçede, bilirkişiliğe kabul şartlarına yönelik olarak idarece değişiklikler yapıldığı, bu değişiklikler sonucunda yeni bir işlem tesis edilmeksizin "aktüerya" alanında bilirkişi olarak görev alabileceği ileri sürülmektedir.
Anılan alt uzmanlık dalı bakımından, davacının bu iddiasının değerlendirilmesi, iddia edildiği gibi oluşan yeni bir hukuki durum var ise bu hukuki durum da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda söz edilen hususlar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/04/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.