T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2129
Karar No : 2024/5361
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
...
13) ...
14) ...
VEKİLLERİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA
(... Bakanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları ...'in Karaman ili, Ermenek ilçesi sınırları içerisinde yer alan ve ... Linyit Kömür İşletmeleri Ltd. Şti. uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı maden ocağında 28/10/2014 tarihinde meydana gelen kazada hayatını kaybetmesinde davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 13.845,28 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, oğulları ... için 100,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 124,92 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 371,53 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 676,14 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, babası ... için 100,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 2.339,43 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, annesi ... için 100,00 TL (2.115,87 TL) maddi, 75.000,00 TL manevi, kardeşleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi’nin E:... sayılı dosyasına sunulan ve Mahkemelerince hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan 27/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda; meydana gelen kazada kusur oranları bakımından rödovansçı işveren ... Madencilik Enerji Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin %60, ruhsat sahibi ... Linyit Kömür İşletmeleri Ltd. Şti'nin %35, Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün (MİGEM) %5 oranında kusurlu olduğu belirtildiği, dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 04/11/2019 tarihli raporda davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün %5 kusur oranı üzerinden davacılardan müteveffanın eşi ... için 13.845,28 TL, çocukları ... için 124,92 TL, ... için 371,53 TL, ... için 676,14 TL, babası ... için 2.339,43 TL, annesi ... için 2.115,87 TL destekten yoksun kalma zararının bulunduğunun, olay tarihinde 18 yaşını doldurmuş olan oğlu ...'in destekten yoksun kalma zararının bulunmadığı belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek müteveffanın eşi ... için 13.845,28 TL maddi tazminat isteminin 100,00 TL'sine 31/03/2017 tarihinden, 13.745,28 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, çocukları ... için 124,92 TL maddi tazminat isteminin 100,00 TL'sine 31/03/2017 tarihinden, 24,92 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, ... için 371,53 TL maddi tazminat isteminin 100,00 TL'sine 31/03/2017 tarihinden, 271,53 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, ... için 676,14 TL maddi tazminat isteminin 100,00 TL'sine 31/03/2017 tarihinden, 576,14 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, babası ... için 2.339,43 TL maddi tazminat isteminin 100,00 TL'sine 31/03/2017 tarihinden, 2.239,43 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, annesi ... için 2.115,87 TL maddi tazminat isteminin 100,00 TL'sine 31/03/2017 tarihinden, 2.015,87 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, olay tarihinde 18 yaşını doldurmuş olan oğlu ...'in destekten yoksun kalma zararının bulunmadığından maddi tazminat isteminin reddine, davacıların yakınlarını elim bir kazada kaybetmeleri, idarenin hizmet kusuruna ilişkin tespitler bir bütün olarak değerlendirildiğinde takdiren müteveffanın eşi ... için 30.000,00 TL, oğulları ..., ..., ..., ..., babası ... ve annesi ... için için ayrı ayrı 25.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın 31/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacıların istinaf istemlerinin kısmen kabulüyle hükmedilen maddi tazminat istemlerinin tamamına adli yargıda açılan dava tarihi olan 26/11/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi şeklinde düzeltilerek reddine, kararın diğer kısımları yönünden tarafların istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, maden işletmeciliğinin yüksek işletme tehlikesi taşıyan işler konumunda olup, davalı idarenin kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminatın tümünden sorumlu olduğu, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı, davalı idare lehine reddedilen manevi tazminat nedeniyle maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, iş sağlığı ve güvenliği yönünden işçilerin yaşamı için tehlikeli olan bir hususun bulunup bulunmadığını denetlemenin çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almanın davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sorumluluğunda olduğu halde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yönünden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, davanın reddi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) tarafından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup; davalı idarelerden Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının hükmedilen maddi tazminat tutarına işletilecek faiz başlangıç tarihi yönünden düzeltilerek reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.