T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/388
Karar No : 2025/2102
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Genel Müdürlüğü / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından,
1)Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'nun ... tarih ve...sayılı kararı ile
2)Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı, "2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri" konulu yazısında yer alan tablonun 16. sırasındaki bedele ilişkin düzenlemenin
iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, talep edilen bilgi ve belgeler karşılığında davalı idarece sadece kopyalama bedelinin alınabileceği, bilgi edinme hakkının engellenmesi amacıyla kendisinden yüksek bedel istenildiği, 2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretlerinin fahiş olduğu, halihazırda mevcut olan belge için talep edilen ücretin en fazla kopyalanma maliyeti kadar olabileceği, kaldı ki kopyalanması için mobil diskin de başvurucudan istenildiği dikkate alındığında hiçbir ücretin talep edilmemesi gerektiği, dava konusu işlemlerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne, Anayasaya ve mevzuata aykırı olduğu, bilgi edinme hakkının kullanımını imkansızlaştırarak hakkın özüne dokunduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı Adalet Bakanlığı tarafından, 4982 sayılı Kanun’un 10. maddesinde “erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar” bir ücretin bütçeye gelir kaydetmek amacıyla tahsil edilebileceğinin düzenlendiği, belgelerin ücretsiz olarak verilmesi gerektiği yönünde bir düzenleme bulunmadığı, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı; esas yönünden, orman amenajman planı hazırlamanın ve bu planları güncel tutmanın maliyetli olduğu, her bir planın sadece güncellenme maliyetinin 150.000 TL’yi bulduğu, davacının sayısal detay bilgiye kopyalama maliyeti ile erişmek istemesinin bilginin elde edilme süreçlerinde Kurumlarının diğer kurum ve şahıslara ödediği bedellerin hiçe sayılması anlamına geldiği, bu planların idareleri tarafından yürütülen hizmetlerde kullanılmak amacıyla hazırlandığı, üçüncü kişiler bakımından planların istatistiki ve özet bilgilerinin ücretsiz olarak sunulduğu, planların kopyasının alınmadan da incelenmesinin mümkün olduğu, bu durumda sadece 64 TL ödenmesinin yeterli olduğu, ancak sayısal verilerin mühendislik hizmeti açısından oldukça teknik ve elde edilmesi meşakkatli hizmetler olması ve farklı amaçlarla kullanılabilecek özel bir mahiyet teşkil etmesi nedeniyle amenajman planının sayısal olarak verilmesinin 1.719 TL/adet şeklinde uygun görüldüğü, ortalama bir planın 200-250 sayfadan oluştuğu, sayısal sayfa maliyetlerinin 8,60-6,88 TL olduğu, orman amenajman planlarındaki bilgi ve belgelerin kendiliğinden oluşan veriler olmadığı, bu planların ormanların aktüel durumunu belirten işlenmiş envanter bilgilerin yanı sıra gelecekte yapılacak orman koruma ve faydalanma işlevlerini de kapsadığı, bu nedenle üçüncü şahıslardan alınan ücretin orman amenajman planının değerli oluşundan kaynaklandığı, kâr elde etme amacı taşımadığı, planların büyük emek ve mühendislik hizmetini içermekte olduğundan sayısal verilerin verilmesi karşılığında ücret alınmasının doğal olduğu, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı tarafından, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Orman Genel Müdürlüğü'nün 2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri Cetveli'nin 16. sırasında yer alan bedele ilişkin düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Davalı idare Orman Genel Müdürlüğü'nün süre aşımı yönünden itirazı yerinde görülmemiştir.
Demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek amacıyla 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bu Kanunun yürürlüğe konulmuş, anılan Kanunun 10. maddesinde, Kurum ve kuruluşların, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verecekleri, bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün olmadığı veya kopya çıkarılmasının aslına zarar vereceği hâllerde, kurum ve kuruluşların ilgilinin; yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin aslını incelemesi ve not alabilmesini, ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları dinleyebilmesini, görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları izleyebilmesini sağlayacağı, bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek koşuluyla bu olanağın sağlanacağı, başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluşun, erişimine olanak sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebileceği, 11.maddesinde, Kurum ve kuruluşların, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlaryacakları, maddenin son fıkrasında da; 10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet tutarının idare tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle onbeş iş günlük sürenin kesileceği, başvuru sahibinin onbeş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılacağı, 12. maddesinde, Kurum ve kuruluşların, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirecekleri, başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesinin ve buna karşı başvuru yollarının belirtileceği, 'İtiraz usulü' başlıklı 13. maddesinde, Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibinin, yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebileceği, Kurulun, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde vereceği hüküme bağlanmıştır.
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun Uygulanması'na İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Başvuru Ücretleri" başlıklı 22.maddesinde de; " Kurum ve kuruluşlar, elektronik posta yoluyla erişim sağlananlar dahil, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, 19/07/2020 tarihinde CİMER aracılığıyla Orman Genel Müdürlüğü Orman İdaresi ve Planlama Daire Başkanlığı'na başvurarak, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'nün yetki ve sorumluluk alanında kalan devlet ormanlarının güncel amenajman planlarının sayısal ve baskılı kopyasının tarafına gönderilmesini talep ettiği, ilgili Kurum tarafından, talebe konu bilgi ve belgelerin, Orman Genel Müdürlüğü'nün 2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri Cetveli'nin 16. Sırasında yazılı olan, orman amenajman plan bedelinin yatırılması ve mobil diskle birlikte başvurulması durumunda tarafına gönderileceği belirtilerek, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'ndeki plan ünite sayısının 75 olduğu ve her bir orman amenajman planı bedelinin de 1719-TL/adet olduğunun davacıya bildirildiği, itirazen davacı tarafından Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na yaptığı başvurunun, dava konusu Kurul kararı ile reddi üzeriine, istenilen fahiş tutarın "kopyalama bedeli alınacağı" yolundaki hükmün amacını aştığı, bilgi edinme hakkının elinden alındığı, dava konusu cetvelin kamusal faaliyetten kar etme amacı taşıdığı, hukuka, Anayasa ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına aykırı olduğu iddialarıyla görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kurum ve kuruluşların, elektronik posta yoluyla erişim sağlananlar dahil, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilecekleri açıktır.
Davacı tarafından istenilen orman amenajman planlarının, idarenin birimleri tarafından ormancılık faaliyetlerini yerine getirilmesi için hazırlanmış olması, mahiyeti ile hazırlama, saklama ve koruma aşamalarında oluşan maliyet göz önüne alındığında, idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında, istenilen söz konusu belgeler için dava konusu Cetvel ile belirlenen ücretin hukuka uygun olduğu, bu itibarla, davacının itirazının reddine ilişkin Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu kararında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Muğla ili, Ula ilçesinde ikamet eden davacı tarafından, 19/07/2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) kanalıyla Orman Genel Müdürlüğü (OGM) Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı'na yapılan başvuru ile “Muğla Orman Bölge Müdürlüğünün yetki ve sorumluluk alanında kalan devlet ormanlarının güncel amenajman planlarının sayısal veya baskılı bir örneğinin tarafına gönderilmesi” istenilmiştir.
26/08/2020 tarihinde OGM tarafından verilen cevapta, talebe konu bilgi ve belgelerin, Orman Genel Müdürlüğü'nün 2020 yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri Cetvelinin 16. sırasındaki orman amenajman plan bedelinin yatırılması ve mobil disk ile başvurulması durumunda tarafına gönderileceği belirtilerek, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'ndeki plan ünite sayısının 75 olduğu ve her bir orman amenajman planı bedelinin de 1.719,00 TL/adet olduğu davacıya bildirilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından bilgi edinme hakkının engellendiği ve talep edilen planların ücretsiz sağlanması gerektiği ileri sürülerek 04/09/2020 tarihinde Bilgi Edinme Kuruluna başvurulmuştur.
Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı dava konusu kararıyla, ilgili Kurum tarafından kendi mevzuatında bilgi ve belgelere erişim ücretlerinin belirlendiği ve bu ücretin başvurana bildirildiği, Kurumun cevabının 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa uygun ve yerinde olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bu karar üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüştür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. ...
4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne;
"Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde, "1. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yapılan itirazın Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunca 16/09/2020 tarihinde reddedildiği, bu uygulama işleminin 28/10/2020 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine aynı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen 60 günlük dava açma süresinin son günü olan 27/12/2020 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşıldığından, davalı idarenin süre yönünden davanın reddi gerektiği yolundaki itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
A) Dava konusu Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu kararının incelenmesi:
1- İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın "Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı" başlıklı 74. maddesinin 4. fıkrasında, "Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir." hükmü;
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir." hükmü;
"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanunda geçen,
(c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları kayıtlarda yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi,
(d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları bu Kanun kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki,plân, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını,
(e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde, başvuru sahibinin bilgi veya belgenin aslını inceleyerek not almasına veya içeriğini görmesine veya işitmesine izin verilmesini,... ifade eder." hükmü;
"Bilgi edinme hakkı" başlıklı 4. maddesinde, "Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir." hükmü;
"Bilgi verme yükümlülüğü" başlıklı 5. maddesinde, "Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz." hükmü;
"Bilgi veya belgeye erişim" başlıklı 10. maddesinde, "Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün olmadığı veya kopya çıkarılmasının aslına zarar vereceği hâllerde, kurum ve kuruluşlar ilgilinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin aslını incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları izleyebilmesini,
sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek koşuluyla bu olanak sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine olanak sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir." hükmü;
"Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu" başlıklı 14. maddesinde, "Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine, verilen kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur.
...
Kurulun sekretarya hizmetleri Adalet Bakanlığı tarafından yerine getirilir.
Kurulun görev ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanlığınca hazırlanarak yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir. " hükmü bulunmaktadır.
Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Başvuru ücretleri" başlıklı 22. maddesinde, "Kurum ve kuruluşlar, elektronik posta yoluyla erişim sağlananlar dahil, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. Kurum ve kuruluşlarca uygulanacak bilgiye erişim ücret tarifesi Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. Ancak erişimine olanak sağlanan bilgi veya belgelerin ilk on sayfalarının kopyaları için, postalama maliyeti dahil herhangi bir ücret alınmaz.
...
Kamu kurum ve kuruluşlarının, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili kurum ve kuruluş bütçesine gelir olarak kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara veya bu saymanlıklar adına bankalar ve diğer finans kurumları veya PTT şubelerinde açılan hesaplara yatırılır." hükmüne yer verilmiştir.
2- Hukuki Değerlendirme:
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olarak herkesin bilgi edinme hakkının bulunduğu, 4982 sayılı Kanun'da yer alan bazı istisnalar dışında bilgi edinme hakkı kapsamında kurum ve kuruluşların sahip olduğu her türlü bilgi ve belgeye erişim hakkının kullanılabileceği, bahsi geçen kurum ve kuruluşların da elektronik posta yoluyla erişim sağlananlar dahil, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar ücret tahsil edebilecekleri anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin 22. maddesinin 1. fıkrasına istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığınca 14/02/2006 tarih ve 26083 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maliye Bakanlığı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliği (Sıra No:1)'n 1. maddesiyle, kamu kurum ve kuruluşlarının erişimine imkan sağlayacakları bilgi ve belgeler karşılığında ücret talep edip etmemekte serbest olduğu, ancak belirlenen ücretin bilgi ve belgeye erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, yazma, tarama, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ve sair giderlerle orantılı olacağı ve maliyet tutarını aşamayacağının düzenlendiği görülmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından talep edilen belgelerin ücretsiz olarak tarafına verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine başvurunun yöneltildiği OGM'nin kendi mevzuatında bilgi ve belgeye erişim ücretlerini belirlediği ve belirlemiş olduğu ücretin başvuru sahibine bildirildiği belirtilmek suretiyle itirazın reddi yolunda verilen dava konusu Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararının dayanak Kanuna ve ilgili Yönetmeliğe uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B) Orman Genel Müdürlüğünün...tarih ve... sayılı, "2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri" konulu yazısında yer alan tablonun 16. sırasındaki düzenlemenin incelenmesi:
İlgili Mevzuat:
4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz..." hükmüne yer verilmiştir.
Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin 22. maddesine dayanılarak çıkarılan 14/02/2006 tarih ve 26083 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maliye Bakanlığı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliği (Sıra No:1)'nin 1. maddesinde, "Kanun ve Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, erişimine imkan sağlayacakları bilgi ve belgeler karşılığında ücret talep edip etmemekte serbesttir.
Ücret talep etme edilmesine karar verilmesi halinde, belirlenecek ücret; bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ve sair giderlerle orantılı olacak ve maliyet tutarını aşmayacaktır..." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava konusu Orman Genel Müdürlüğünün... tarih ve... sayılı, "2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri" konulu yazısında, 6831 sayılı Orman Kanunu ile 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun hükümleri gereği; Orman Genel Müdürlüğü merkez ve taşra birimlerince, mevcut hava fotoğrafları, uydu görüntüsü, harita, amenajman planı verileri ile orman sınırlarının arazi üzerine aplikesi ve ormancılık ile haritacılık ekipmanlarının kiralanması vb. iş ve işlemlerin bedeli karşılığında yapılmakta olduğu belirtildikten sonra, yazı içeriğinde yer alan tablonun 16. sırasında, sayısal ortamdaki amenajman planlarının telif hakkı saklı kalmak kaydı ile sayısal kopyasının verilmesi (haritalar hariç) talebi bedeli, 1.719 TL/adet olarak belirlenmiştir.
Hukuki Değerlendirme:
Dava konusu Orman Genel Müdürlüğünün "2020 Yılı Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretleri" konulu yazısı ile bilgi edinme hakkı kapsamında istenilen amenajman planlarının sayısal kopyaları karşılığında bir hizmet bedeli talep edilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleriyle, kamu kurum ve kuruluşlarının erişimine imkan sağladığı bilgi ve belgeler karşılığında bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, yazma, tarama, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ve sair giderlerle orantılı olacak ve maliyet tutarını aşmayacak şekilde ücret talep edilmesine izin verildiği görülmektedir.
Somut olayda istenilen amenajman planlarının ormanların aktüel durumunu belirten işlenmiş envanter bilgilerin yanı sıra gelecekte yapılacak orman koruma ve faydalanma işlevleri ile ormancılık faaliyetlerinin (biyolojik, ekonomik, teknik ve sosyal) tümünü içeren kapsamlı ve mühendislik isteyen teknik bir çalışma olduğu dikkate alındığında; söz konusu belgeler için bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, yazma, tarama, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ve sair giderlerle orantılı ve makul bir ücret belirlendiği anlaşıldığından, dava konusu Cetvel ile belirlenen ücretin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 17/04/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.