T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4297
Karar No : 2025/1909
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : ... Başsavcılığı / ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_ÖZETİ : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca kanun yararına temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Antalya Barosuna kayıtlı olarak serbest avukatlık yaptığı iş yerinde, SGK denetmenleri tarafından yapılan denetim üzerine ... ayına ilişkin eksik bildirilen günlere ait aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi uyarınca 5.116,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: ... İdare Mahkemesinin tek hakimle vermiş olduğu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda; davacıya ait işyerinde 15/10/2019 tarihinde yapılan fiili denetim esnasında iş yerinde fiilen çalıştığı tespit edilen kişilerin 2019/8. aydan bu yana tam ve sürekli olarak çalıştıkları, ücretlerini elden almadıkları, sigorta bildirimleri ile ücretlerinin mutabık olduğunun tutanak altına alındığı, bu tutanak ile davacının işyeri dosyasının incelenmesi sonrası ... tarih ve ... sayılı denetmen raporunun düzenlendiği, yapılan incelemede 2019/09 döneme ilişkin olarak N.Ç. isimli sigortalı için bir gün, Ö.O. isimli sigortalı için bir gün, İ.K. isimli sigortalı için üç gün, B.G. isimli sigortalı için bir gün eksik bildirimlerinin olduğunun anlaşıldığı, bu durumda işyerinde 15/10/2019 tarihinde yapılan denetimde fiilen çalıştığı tespit edilen tüm çalışanların işyerinde tam ve sürekli çalıştıklarını beyan ettikleri, işyeri dosyasında yapılan incelemede N.Ç., Ö.A., B.G., İ.G. adlı çalışanların 2019/9. aya ilişkin eksik gün bildirimlerinin olduğu anlaşıldığından, 5.116,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıya ait iş yerinde tam gün çalıştıklarını belirten kişiler adına eksik bildirilen günlere ilişkin ücretsiz izin taleplerinin aynı tarihli mail yoluyla yapıldığı, ilgililerce imzalanan izin belgelerinin de en geç iznin kullanıldığı günün ertesi iş günü tarihini taşıyan gmail yoluyla işverence muhasebeye sunulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece izin belgelerinin sonradan düzenlenebilir belge kabul edilerek davanın reddi yönünde verdiği karara yönelik Kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Antalya Barosu'na kayıtlı serbest avukatlık yaptığı iş yerinde, SGK denetmenleri tarafından yapılan denetim sonrası, 5510 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca tesis edilen ... tarih ve ... sayılı, 5.116,00-TL miktarlı, idari para cezası konulu işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi Hakimliği'nce davanın reddi yolunda kesin olarak verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın, yürürlükteki hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek davacı tarafından, kanun yararına temyiz edilmesinin istenmesi üzerine konu incelendi.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesinde, "niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararların kanun yararına temyiz olunabileceği belirtilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu Prim Belgeleri ve Primlerin Ödenmesi Prim belgeleri ve işyeri kayıtları başlıklı 86. Maddesinin 1. fıkrasında, İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tâbi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların;
a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını,
b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını,
c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını,
gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, ait olduğu ayı takip eden ayın yirmibeşinci gününün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan kanunun 86. maddesinin 4. Fıkrasında, "Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların, otuz günden az çalıştıklarını ispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesi şarttır. Kamu idareleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerlerinde bu şart aranmaz." hükmü, 5. Fıkrasında da, "Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi Kurumca re'sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." hükmü yer almış iken;
5510 sayılı kanunun 86. maddesinin 4. Fıkrası, (Değişik dördüncü fıkra: 21/3/2018-7103/67 md.) Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve ücret ödenmeyen sigortalıların eksik gün nedeni ve eksik gün sayısı, işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilir. Sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını gösteren eksik gün nedenleri ile bu nedenleri ispatlayan belgelerin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, saklanması ve diğer hususlar Kurumca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." şeklinde, 5. Fıkrası da, (Değişik beşinci fıkra: 21/3/2018-7103/67 md.) Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kurumca istenilmesine rağmen ibraz edilmemesi veya ibraz edilen bilgi ve belgelerin geçerli sayılmaması halinde otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." şeklinde değiştirilmiştir.
Yine aynı Kanun'un "kurumca verilecek idari para cezaları" başlıklı 102. maddesinin c/4 bendinde; " 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usûlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmü yer almıştır.
Diğer yandan, 5510 sayılı Yasada yapılan bu değişiklik üzerine Davalı idarece " 7103 sayılı Kanunun eksik güne ilişkin değişiklikler getiren ilgili maddesinin Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiş ve söz konusu Kanun 27/03/2018 tarihli ve 30373 sayılı(2. Mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 67 nci maddesiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 86 ncı maddesinde yapılan değişikliğin usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceği açıklanmıştır. Bu doğrultuda Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılacak değişikliğe kadar, maaş ödemeleri ayın 15’i ila takip eden ayın 14’ü arasında olan işyerleri için 15 Mart -14 Nisan süresine ait 2018 yılı Mart ayına, maaş ödemeleri ayın 1’i ila 30’u arasında olan işyerleri için 1 Mart- 31 Mart süresine ait 2018 yılı Mart ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinden/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden başlamak üzere eksik gün bildirim nedenlerinin aylık prim ve hizmet belgesinde/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde belirtilmesi yeterli olarak kabul edilecektir. Eksik çalışmaya ilişkin belgeler ilgili ay/aylar için düzenlenecek ancak Kuruma verilmeyecektir. Söz konusu belgeler Kanunun 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süreyle işverence saklanacaktır. Eksik çalışmaya ilişkin bilgi ve belgelerin Kurumca istenilmesi halinde ibraz edilmesi zorunludur. İlgili bilgi ve belgelerin Kurumca yapılan tebligata rağmen ibraz edilmemesi veya ibraz edilen bilgi ve belgelerin Kurumca belirlenecek usul ve esaslara uygun düzenlenmemiş olması halinde geçersiz sayılarak, Kanunun 86 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre işlem yapılacaktır." kuralını içeren 13/04/2018 tarih ve E. 2821150 sayılı bir Genel yazı çıkarılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, işverenlerce ay içinde eksik gün çalışmaya ilişkin belge ve bilgilerin ibrazı beyanname ekinde zorunlu kılınmış iken, daha sonra yasada yapılan değişiklikle bu zorunluluk kaldırılmış, ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve ücret ödenmeyen sigortalıların eksik gün nedeni ve eksik gün sayısının, işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edileceği belirtilmiş, sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını gösteren eksik gün nedenleri ile bu nedenleri ispatlayan belgelerin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, saklanması ve diğer hususlar Kurumca çıkarılacak yönetmeliğe bırakılmış; davalı idare tarafından tesis edilen genel bir işlemle de, Yönetmelikte değişiklik yapılıncaya kadar aylık prim ve hizmet belgesinden/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden başlamak üzere eksik gün bildirim nedenlerinin aylık prim ve hizmet belgesinde/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde belirtilmesinin yeterli olarak kabul edileceği, eksik çalışmaya ilişkin belgelerin ilgili ay/aylar için düzenleneceği ancak Kuruma verilmeyeceği, söz konusu belgelerin Kanunun 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süreyle işverence saklanacağı duyurulmuştur.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde 15/10/2019 tarihinde yapılan fiili denetim esnasında iş yerinde fiilen çalıştığı tespit edilen kişilerin 2019/8. aydan bu yana tam ve sürekli olarak çalıştıkları, ücretlerini elden almadıkları,sigorta bildirimleri ile ücretlerinin mutabık olduğunun tutanak altına alındığı, bu tutanak ile davacının işyeri dosyasının incelenmesi sonrası ... tarih ve ... sayılı denetmen raporu düzenlendiği, yapılan incelemede 2019/09 döneme ilişkin olarak N.Ç isimli sigortalı için bir gün, Ö.O isimli sigortalı için bir gün, İ.K isimli sigortalı için üç gün, B.G. İsimli sigortalı için bir gün eksik bildirimlerinin olduğu tespit edilerek idari para cezasıyla cezalandırıldığı, buna karşı yapılan itirazında, eksik gün bildirimine ilişkin belgelerin sonradan her zaman düzenlenebileceği ve anılan şahısların tam gün çalıştıklarını beyan etmeleri nedeniyle eksik güne ilişkin belgeler kabul edilmeyerek davalı idarece reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar anılan izin belgeleri sonradan düzenlenebilecek nitelik taşısa da , somut olayda, davacı tarafından dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden, davacının iş yerinde çalıştığı sabit olan uyuşmazlığa konu dört şahısın ücretsiz izin taleplerinin aynı tarihli mail yoluyla yapıldığı, ilgililerce imzalanan izin belgelerinin de en geç iznin kullanıldığı günün ertesi iş günü tarihini taşıyan gmail yoluyla işverence muhasebeye sunulduğu anlaşılmakla, söz konusu belgelerin iznin kullanıldığı anda düzenlendiğinin kabul edilmesi gerekirken, sonradan düzenlenebilir mahiyette olduğundan bahisle gerçek durumu yansıtmadığı yönündeki davalı idare iddiasında ve dolayısıyla dava konusu işlemde hukuki isabet görülmemiştir.
Buna göre, ilgili dönemde beyanname ekinde ibrazının zorunlu olmadığı ve inceleme elemanlarına süresinde ibraz edildiği anlaşılan belgelere dayalı olarak izin kullandığı anlaşılan davacı çalışanlarına ait birer ve üç günlük izin belgelerinin kabul edilmemesi suretiyle tesis edilen idari para cezası konulu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararı yürürlükteki hukuka aykırı bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden ... İdare Mahkemesi Hakimliğinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde 15/10/2019 tarihinde yapılan fiili denetim esnasında iş yerinde fiilen çalıştığı tespit edilen kişilerin 2019/8. aydan bu yana tam ve sürekli olarak çalıştıkları, ücretlerini elden almadıkları, sigorta bildirimleri ile ücretlerinin mutabık olduğunun tutanak altına alındığı, bu tutanak ile davacının işyeri dosyasının incelenmesi sonrası ... tarih ve ... sayılı denetmen raporunun düzenlendiği, yapılan incelemede 2019/09 dönemine ilişkin olarak N.Ç. isimli sigortalı için bir gün, Ö.O. isimli sigortalı için bir gün, İ.K. isimli sigortalı için üç gün, B.G. isimli sigortalı için bir gün eksik bildirimlerinin olduğu tespit edilerek 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı işlemle 5.116,00 TL idari para cezası uygulandığı, anılan işleme karşı yapılan itirazın işverenin eksik bildirim için sunmuş olduğu belgenin sonradan düzenlenebilir nitelikte bir belge olması ve çalışanların denetim esnasındaki beyanlarının tam ve sürekli çalıştıkları yönünde olması nedeniyle eksik güne ilişkin belgeler kabul edilmeyerek davalı idarece reddedilmesi üzerine açılan dava sonucunda,
... İdare Mahkemesi Hakimliğinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, Danıştay Başsavcılığına gönderilmek üzere ... İdare Mahkemesine sunulan 31/03/2021 tarihli dilekçe ve ek beyan dilekçesi ile davalı idare aleyhine, yersiz yararlanılan sigorta primi teşviki adı altında 12.225,71 TL ve gecikme zammı olarak da 1.728,14 TL'nin ödenmesinin istenilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle İş Mahkemesinde açılan davada ... İdare Mahkemesince verilen karar esas alınarak davanın reddine karar verildiği, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "davacı tanıklarının beyanlarının ve eksik gün bildirimlerinin denetlenebilmesi bakımından dava dilekçesinde delil olarak dayanılan ve numaraları belirtilen telefonların mesaj ve Whatsapp kayıtlarının çözümünün yapılması gerektiği anlaşılmakla; eksikliğin giderilip gerekli değerlendirmenin yapılması gerektiği" gerekçesiyle kaldırılmasına karar verildiği, yeniden esas alınarak yapılan yargılamada ... İş Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, İdare Mahkemesince savunmalarına itibar edilmeden eksik değerlendirme ile karar verildiği belirtilerek kesin olarak verilen kararın kanun yararına bozulması talebinde bulunulmuştur.
Danıştay Başsavcılığı tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi hükmü uyarınca, kesin olan mahkeme kararının, yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade ettiği belirtilerek kanun yararına bozulması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prim belgeleri ve işyeri kayıtları" başlıklı 86. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabi sigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılar için işverenlerce Kuruma verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 86. maddesinin 4. fıkrasında, "Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların, otuz günden az çalıştıklarını ispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesi şarttır. Kamu idareleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerlerinde bu şart aranmaz." hükmü; 5. fıkrasında da, "Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi Kurumca re'sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." hükmü yer almış iken;
5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 4. fıkrası, (Değişik dördüncü fıkra: 21/3/2018-7103/67 md.) Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve ücret ödenmeyen sigortalıların eksik gün nedeni ve eksik gün sayısı, işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilir. Sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını gösteren eksik gün nedenleri ile bu nedenleri ispatlayan belgelerin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, saklanması ve diğer hususlar Kurumca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." şeklinde; 5. fıkrası da, (Değişik beşinci fıkra: 21/3/2018-7103/67 md.) Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kurumca istenilmesine rağmen ibraz edilmemesi veya ibraz edilen bilgi ve belgelerin geçerli sayılmaması halinde otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." şeklinde değiştirilmiştir.
Yine aynı Kanun'un "kurumca verilecek idari para cezaları" başlıklı 102. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 4 nolu alt bendinde, "86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usûlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmü yer almıştır.
Öte yandan; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 13/04/2018 tarih ve E.2821150 sayılı Genel Yazısında; 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 67 nci maddesiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 86 ncı maddesinde yapılan değişikliğin usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceğinin açıklandığı, bu doğrultuda Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılacak değişikliğe kadar, ... eksik gün bildirim nedenlerinin aylık prim ve hizmet belgesinde/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde belirtilmesinin yeterli olarak kabul edileceği, eksik çalışmaya ilişkin belgelerin ilgili ay/aylar için düzenleneceği ancak Kuruma verilmeyeceği, söz konusu belgelerin Kanunun 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süreyle işverence saklanacağı, eksik çalışmaya ilişkin bilgi ve belgelerin Kurumca istenilmesi halinde ibraz edilmesinin zorunlu olduğu, ilgili bilgi ve belgelerin Kurumca yapılan tebligata rağmen ibraz edilmemesi veya ibraz edilen bilgi ve belgelerin Kurumca belirlenecek usul ve esaslara uygun düzenlenmemiş olması halinde geçersiz sayılarak, Kanunun 86 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre işlem yapılacağı, belirtilmiştir.
18/08/2021 tarih ve 3572 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan değişiklik Yönetmeliği ile de Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde anılan hususlara ilişkin değişiklik yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Kurumca uygulanan idari para cezasına yapılan itirazın, işverenin eksik bildirim için sunmuş olduğu belgenin sonradan düzenlenebilir nitelikte bir belge olması nedeniyle reddine karar verildiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının işyerinde çalışan dört işçiye ait çalışılan gün sayısının 2019 yılının 9. ayında 30 günden az bildirilmesi nedeniyle idari para cezası uygulanmış ise de bu dört çalışanın ücretsiz izin talebinin olması nedeniyle eksik gün bildiriminde bulunulduğu, söz konusu işçilerin anlık mesajlaşma uygulaması yoluyla mesaj atarak işe gelmeyeceklerini bildirdikleri, ücretsiz izin taleplerinin ise aynı tarihte mail yoluyla yapıldığı, ilgililerce imzalanan izin belgelerinin de iznin kullanıldığı günün ertesi iş gününün tarihini taşıyan mail yoluyla davacı tarafından muhasebeye sunulduğu dikkate alındığında, söz konusu mesaj ve mail tarihlerinin değiştirilmesi mümkün olmadığından, eksik bildirime ilişkin belgelerin sonradan düzenlenmediği, iznin kullanıldığı sırada düzenlendiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından iş mahkemesi nezdinde açılan davada dinlenen tanıkların beyanları ve davanın kabulü yolunda verilen karar uyarınca da davacıya ait iş yerinde kullanılan ücretsiz izin nedenine dayalı eksik gün bildirimlerine ilişkin ve mevzuat değişikliği ile ilgili döneme ait aylık prim ve hizmet belgesi ekinde Kuruma verilmesi zorunluluğu kaldırılan belgelerin zamanında ve usulünce düzenlendiği anlaşıldığından davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin KABULÜNE;
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve Resmi Gazete'de yayımlanmasına 08/04/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.