T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4814
Karar No : 2025/2274
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, sahibi ve mesul müdürü olduğu ... Eczanesinin yeniden faaliyete geçirilebilmesi için eczane ruhsatnamesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dayanağı Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, eczanelerin faaliyetlerinin sürekliliğinin esas olduğu, davacının eczane ruhsatnamesinin iptaline ilişkin işlemin yargı kararıyla hukuka uygun olduğunun ortaya konulduğu, iptal edilen ruhsatın iadesine ilişkin talebin reddine ilişkin dava konusu işlemin de hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı İzmir Valiliği tarafından, Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin 2. fıkrasının dava konusu işlem ile bir ilgisinin bulunmadığı, davacının eczanesinin naklini sağlamadıkça geçici kapalı kalma süresinin uzatılmasının mümkün olmadığı, iptal edilen ruhsattan kaynaklı olarak herhangi bir kazanılmış hakkın söz konusu olamayacağı, davacının yeni yapılan alışveriş merkezinde eczane açılmasına izin verilmesine ilişkin bilgi ve belge sunmadığı, davacının geçici 3. maddeden faydalanma imkanının da ruhsat iptali nedeniyle mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, hukuki dayanağı bulunmayan temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Davacının sahibi ve mesul müdürü olduğu İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No: ..., ... adresinde 20/02/2012 tarihli ruhsatname ile faaliyet gösteren ... Eczanesi'nin, hizmet verdiği alışveriş merkezinin yıkılacağı ancak yıkıldıktan sonra yerine ne yapılacağı bilinmediğinden davacı tarafından 16/09/2014 tarihinde ruhsatının askıya alınması halinde mevcut ruhsatının başka bir alışveriş merkezinde geçerli olup olmayacağı hususunda İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapılmıştır. Başvuruya cevaben eczanenin bulunduğu alışveriş merkezinin yıkılıp yerine yeniden alışveriş merkezi yapılması halinde eczane yeri ile ilgili gerekli kontrollerin yapılarak ruhsatnamenin mevcut duruma göre düzenlenebileceği, ancak yıkım sonrası yeniden alışveriş merkezi açılmaması durumunda veya eczanenin mevcut duruma göre gerekli vasıfları taşımadığının tespiti halinde bulunduğu ilçe değişmemek kaydıyla nüfus kriterine tabi olmaksızın eczanenin nakledileceği bildirilmiştir.
Bunun üzerine, davacının başvurusuna istinaden 30/10/2014-30/10/2015 tarihleri arasında eczane ruhsatının askıya alınmış, daha sonra da askı süresinin 1 yıl daha uzatılmasına karar verilmiştir.
Akabinde, davacı tarafından, ...tarih ve ... sayılı dilekçe ile, eczanesinin bulunduğu alışveriş merkezinin yeniden inşasının askı süresinin sonuna kadar tamamlanamayacağı, ruhsatının askıya alınması sebebiyle ciddi maddi zarara uğradığı gerekçesiyle alışveriş merkezinin inşasının tamamlanmasına kadar eczanesini ilçe değiştirmemek kaydıyla nakil etmek ve alışveriş merkezinin inşası tamamlandıktan sonra bu yere tekrar taşımasının mümkün olup olmadığı hususunda başvuru yapılmış, başvuruya cevaben Türkiye İlaç ve Tıbbı Cihaz Kurumunca; Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin 4. fıkrasında yer alan ve Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsatlandırılmış eczanelere ilişkin kazanılmış hakkın varlığının gerçekleşmiş nakil ile sona ereceği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bu kez, davacı tarafından 04/10/2016 ve 13/10/2016 tarihli başvurusu ile, eczanesinin ilçe değiştirmemek kaydıyla nakil etmesi halinde alışveriş merkezinin yapımı bittikten sonra bu yere taşınmasının mümkün olmayacağından bahisle askı süresinin uzatılması talebiyle başvuru yapılmıştır, anılan başvuru Türkiye İlaç ve Tıbbı Cihaz Kurumuna iletilmiştir.
Türkiye İlaç ve Tıbbı Cihaz Kurumunun 24/10/2016 tarihli cevabi yazısında," iki yıla kadar kapalı tutma hakkının iki yıldan uzun süre kullanılamayacağı, ancak yine mevzuatta iki yıla kadar kapalı tutma hakkının birden fazla kez kullanılmasında engel bulunmadığı, dolayısıyla eczanesini başka bir adreste açması ve talep ederse yeniden iki yıla kadar kapalı tutma hakkını kullanılabileceği" belirtilmiş olduğundan davacının eczanesi hakkında bir karar vermesi gerektiği aksi halde ruhsatının iptal edileceği davacıya 31/10/2016 tarihinde bildirilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, 31/10/2016 tarihinde yapılan başvuru ile; eczanesini başka bir yere nakledeceğini bildirerek gerekli belgelerin temini için süre verilmesi istendiği, akabinde davacının 23/11/2016 tarihinde, nakil dilekçesinin iptalini istemesi üzerine ve eczanesi hakkında ne yapacağına dair bilgi vermediği gerekçesiyle eczane ruhsatnamesinin iptal edildiği, ruhsatnamenin iptal edilmesine ilişkin açılan davada... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan kararın kanun yollarından geçerek kesinleştiği görülmektedir.
Tüm bu süreç yaşandıktan sonra, alışveriş merkezi inşaatının bitmesini müteakip davacı tarafından, Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kazanılmış hakkı bulunduğundan bahisle ... Eczanesine ait eczane ruhsatının tarafına verilmesi istemiyle 09/08/2019 tarihinde başvuruda bulunulmuş, yapılan başvurunun Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun ... tarih ve ...sayılı yazısı dayanak gösterilerek İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 17/05/2012 tarih ve 6308 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Serbest eczane sayıları, ilçe sınırları içindeki nüfusa göre en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane olacak şekilde düzenlenir. Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde nüfus kriterine bakılmaksızın bir eczanenin açılmasına müsaade edilir. Ancak bu şekilde açılan eczanelerin başka yerlere naklinde nüfus kriteri işletilir. Eczanelerin aynı ilçe içerisindeki nakillerinde nüfusa göre eczane açılması kriteri uygulanmaz." hükmüne yer verilerek serbest eczane açılabilmesi ve nakli için nüfus kriteri belirlenmiş; 20. maddesinde, eczane binalarının kaç kısımdan mürekkep olacağı ve laboratuvarların vasıf ve şartları ve içerlerinde bulunması lazımgelen alet ve saire ve eczanenin dahili hizmetlerinin Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince tayin ve tesbit olunacağı hükme bağlanmıştır.
6308 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile 6197 sayılı Kanun'a eklenen ve 31/05/2012 tarihinde yürürlüğe giren geçici 3. maddede ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği takvim yılında eczacılık yapma hakkını haiz eczacılar ile eczacılık fakültelerinde okumakta olan ve okumaya hak kazanmış bulunanlar hakkında, bir defaya mahsus olmak üzere nüfusa göre eczane açılmasına ve nakline dair sınırlamalara ve yardımcı eczacı olarak çalışma zorunluluğuna ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu kimseler, sahip ve mesul müdürlüğünü yaptıkları eczaneleri bir sefere mahsus olmak üzere devredebilirler.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte serbest eczanesi bulunan eczacılar, bir defaya mahsus olmak üzere herhangi bir kısıtlamaya tabi olmaksızın eczanesini bulunduğu ilçe dışına nakledebilir ve devredebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine dayanılarak, eczacıların görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi, eczanelerin açılması, işletilmesi, nakli, devri ve kapanması ile eczanelerin özellikleri ve eczacılık hizmetlerinin yürütülmesine dâir usûl ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 20. maddesinin dördüncü fıkrasında,“ Serbest faaliyet gösteren eczanelerin;
a) Eczaneler için belirlenen çalışma saatlerini ve nöbet hizmetini aksatmayacak şekilde, halkın serbestçe girip çıkabildiği ve Yönetmelikte tarif edilen nitelikteki yerlerde açılması,
b) Bağımsız dükkânlarda açılması ve faaliyet göstermesi,
c) Eczanelerin cephelerinden ve kapılarından en az birinin belediyelere ait cadde veya sokak üzerinde olması ve o cadde veya sokaktan numara alması,
ç) Alışveriş merkezlerinde ve sitelerde açılacak serbest eczaneler bakımından eczanenin cephelerinden en az birinin doğrudan gün ışığından yararlanacak şekilde olması ve kapılarından en az birinin doğrudan dışarıya açılması,
zorunludur. Ancak havaalanları, limanlar, otogarlar, tren garları, alışveriş merkezleri ve sitelerde açılacak eczanelerde (c) bendindeki zorunluluk aranmaz.” şeklindedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
6197 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 5. maddesindeki kriterler getirilirken aynı zamanda geçici 3. maddesi ile Kanun'da belirtilenlerin kazanılmış hakları korunarak, bu kişiler eczane açılması ve nakle dair sınırlamalar ile yardımcı eczacı olarak çalışma zorunluluğu hükümlerinden bir defaya mahsus olmak üzere muaf tutulmuştur. Bu doğrultuda 6197 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin birinci fıkrasının, maddenin yürürlüğe girdiği takvim yılında (01/01/2012-31/12/2012) halen eczacılık yapma hakkını haiz olanlar ile eczacılık fakültelerinde okumakta olan ve okumaya hak kazanmış bulunanları kapsadığı açıktır.
Dosya kapsamından, davacının, 6197 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin yürürlüğe girdiği 31/05/2012 tarihinde eczacı olduğu anlaşılmaktadır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, alışveriş merkezi inşaatının sona ermesi üzerine söz konusu alışveriş merkezi içerisinde davacının eczanesinin aynı şekilde faaliyetine devam edebilecek duruma geldiği, davacı tarafından eczane ruhsatının verilmesi talebiyle yapılan başvurunun bu konuda mahkeme kararları olduğu gerekçesiyle reddedildiği görülmekte ise de, davacının eczanesinin Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 12/04/2014 tarihinden önce açıldığı, bu sebeple kazanılmış hakkının bulunduğu, alışveriş merkezinin yıkılıp yerine yeniden alışveriş merkezi yapılması halinde bu haklardan faydalanabileceğinin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla da ortaya konulduğu, dolayısıyla davacının başvurusunun ilgili mevzuat hükümleri uyarınca eczane açılması ve eczane ruhsatı verilmesine ilişkin kriterler yönünden değerlendirilmesi gerekirken inşaatın sürdüğü döneme özgü olarak salt bu konuda mahkeme kararı olduğundan bahisle reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de; davacıya ait eczanenin ruhsatnamesinin İzmir Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi iptal edildiği, anılan işleme karşı açılan davanın reddedildiği ve kanun yollarından geçerek kesinleştiği, bu nedenle davacının eczanesinin Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin yürürlük tarihinde önce açılmış olması nedeniyle herhangi bir kazanılmış hakkının bulunduğundan söz edilemeyeceği açık ise de, 6197 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 5. maddesindeki kriterler getirilirken aynı zamanda geçici 3. maddesi ile Kanun'da belirtilenlerin kazanılmış hakları korunarak, bu kişiler eczane açılması ve nakle dair sınırlamalar ile yardımcı eczacı olarak çalışma zorunluluğu hükümlerinden bir defaya mahsus olmak üzere muaf tutulduğu, davacının, 6197 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin yürürlüğe girdiği 31/05/2012 tarihinde eczacı olduğu, eczanesinin 2016 yılı içerisinde kapatıldığı, davacının anılan Kanun'un geçici 3. maddesindeki haktan daha önce yararlandığına ilişkin bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, hakkın kullanılmasına ilişkin bir süre tahdidinin de konulmadığı, bu nedenle anılan Kanun'un geçici 3. maddesinde bir defaya mahsus olmak üzere eczane açılmasına ilişkin nüfus kriterinin aranmayacağına yönelik muafiyetten davacının da yararlandırılması gerektiği açık olup, eczane açma talebiyle yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
Öte yandan, işbu kararın, davacının eczane açmak istediği alışveriş merkezinde doğrudan eczane açabileceği sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece başvuru tarihi itibarıyla alışveriş merkezinde eczane açılabilmesi için gerekli olan şartların sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirme yapılarak yeniden işlem tesis edilmesi gerektiği muhakkaktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.