T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/525
Karar No : 2025/1584
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Valiliği
VEKİLLERİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi ... Anabilim Dalında profesör unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan ve mesai saatleri dışında Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Cadddesi, No:... adresindeki muayenehanesinde mesleğini serbest olarak icra eden davacı tarafından, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmayı tercih etmesi halinde muayenehanesini kapattığına dair dilekçesini, muayenehane uygunluk belgesinin aslını ve muayenehaneye ait protokol, teftiş ve adli kontrol defterinin teslim edilmesi, muayenehanesinde faaliyet göstermesi halinde ise üniversiteden ayrıldığına dair yazı ile üç iş günü içinde başvuru yapılması gerektiği, verilen süre içinde başvuru yapılmaması halinde kamuda çalışılacağı kabul edilerek muayenehane uygunluk belgesinin iptal edileceğine ilişkin Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ...tarih ve ...sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının kadrosunun Gülhane Askeri Tıp Akademisinin 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile devredilmesi üzerine 17/08/2019 tarih ve 2016/9109 sayılı "Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar" başlıklı Bakanlar Kurulu kararının 5. maddesinin 1. fıkrası kapsamında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Dahili ...Bölümü ... Anabilim Dalında olması nedeniyle 2547 sayılı Kanun kapsamında olduğunun görüldüğü, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 70. maddesinde yer alan "Bu madde hükmü Gülhane Askeri Tıp Akademisi öğretim üyeleri hakkında da uygulanır" hükmü uyarınca Gülhane Askeri Tıp Akademisi öğretim üyelerine de 2547 sayılı Kanun kapsamındaki diğer öğretim üyeleri gibi mesai saatleri dışında serbest çalışma hakkı tanındığı, Gülhane Askeri Tıp Akademisinde görev yapan öğretim elemanlarının Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmesi nedeniyle anılan madde hükmünün uygulanamaz olduğunu ileri sürmenin "yürürlükte bulunan hukuka göre bireyler lehine oluşan haklar ya da hukukî durumlar" anlamına gelen idare hukukunun temel ilkelerinde olan kazanılmış hak ilkesine ve kanun koyucunun anılan madde ile Gülhane Askeri Tıp Akademisi öğretim üyeleri ile diğer üniversitelerde görev yapan öğretim elemanları arasında ayrımcılık yapılmaması yönündeki amacına aykırılık teşkil ettiği, bu durumda; davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarelerin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmaya devam eden hekimlerin, hastanenin Sağlık Bakanlığına devredilmesi nedeniyle 2547 sayılı Kanun hükümlerine göre serbest meslek icrasına devam edemeyeceği, ayrıca eğitim ve araştırma hastaneleri ve üniversitelerle birlikte kullanımdaki hastanelerde çalışan doçent ve profesör unvanına haiz tabiplerin özel sağlık kuruluşunda çalışmalarının 209 sayılı Kanun uyarınca Bakanlar Kurulu kararını gerektirdiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6639 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile 28/03/1983 tarih ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na eklenen Ek 158. madde ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi kurulmuştur.
31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 106. maddesi ile, Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı yükseköğretim birimleri her türlü hak ve yükümlülükleri, alacak ve borçları, sözleşme ve taahhütleri, taşınırları ve taşıtlarıyla birlikte Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 2955 sayılı Kanun'a tabi olarak Gülhane Askeri Tıp Akademisinde öğretim üyesi olarak görev yaptığı, bilahare Gülhane Askeri Tıp Akademisinin 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmesi üzerine Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi ... Anabilim Dalında 2547 sayılı Kanun'a tabi profesör olarak görevini yürüttüğü, halihazırda birlikte kullanım protokolü kapsamında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmakta iken Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce mesai saatleri dışında Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Cadddesi, No:... adresindeki muayenehanesinde mesleğini serbest olarak icra etmekte olduğundan bahisle, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmayı tercih etmesi halinde muayenehanesini kapattığına dair dilekçesini, muayenehane uygunluk belgesinin aslını ve muayenehaneye ait protokol, teftiş ve adli kontrol defterini teslim etmesi, muayenehanesinde faaliyet göstermek istemesi halinde ise üniversiteden ayrıldığına dair yazı ile üç iş günü içinde Müdürlüğe başvuru yapması gerektiği, verilen süre içinde başvuru yapmaması halinde kamuda çalışılacağı kabul edilerek muayenehane uygunluk belgesinin iptal edileceğine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, bunun üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36. maddesinde, öğretim elemanlarının çalışma esasları kısmi ve tam zamanlı çalışma esasına göre belirlenmişken, 18/01/2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinde yapılan değişiklikle, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarının, maddede belirtilen ve profesör ve doçent kadrosunda olan öğretim üyeleri için getirilen bazı istisnalar hariç, mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, bu düzenlemeyi de kapsayacak şekilde soyut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 07/11/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/166 sayılı kararıyla, söz konusu düzenleme Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur.
Yine, 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu'nun 32. maddesine göre, Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki profesör ve doçent unvanlı öğretim elemanları mesai saatleri dışında mesleklerini serbest olarak icra edebiliyorken anılan düzenleme 5947 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; 6514 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile anılan maddede yapılan değişiklikle de, Gülhane Askeri Tıp Akademisinde kadrolu öğretim elemanlarının 926 sayılı Kanun'un Ek 27. maddesi hükmüne tabi oldukları düzenlemesine yer verilerek, anılan kurumda görev yapmakta olan öğretim elemanlarının mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, bu düzenlemeleri de kapsayacak şekilde soyut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 07/11/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/166 sayılı kararıyla, anılan kurallar da Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur.
Diğer taraftan, 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 64. madde ile 2955 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 11. maddede, bu maddenin yürürlüğe girdiği (18/01/2014) tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri gerektiği, bu süre içinde faaliyetlerini sona erdirmeyen öğretim üyelerinin üniversiteyle ilişiklerinin kesileceği (Geçici 11. maddede istifa etmiş sayılacağı) yönünde düzenlemeye yer verilmiştir. Bu maddelerin Anayasa Mahkemesinin 09/04/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/6 sayılı kararı ile esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğü durdurulmuş ve akabinde Anayasa Mahkemesinin 07/11/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/166 sayılı kararı ile de iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesince iptal edilen 2547 sayılı Kanun'un Geçici 64. maddesi ile 2955 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesi, yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla muayenehanesi bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerine ilişkin olduğundan, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihi itibarıyla meri mevzuata/usulüne uygun olarak muayenehane işletmekte olan öğretim üyelerinin, 2547 sayılı Kanun'un Geçici 64. maddesinin ve 2955 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesinin, Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması ve akabinde iptali üzerine bu faaliyetlerine devam edebilecekleri sonucuna varılmaktadır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 70. maddesinde diğer üniversite öğretim üyelerine tanınan serbest muayenehane çalıştırma hakkının Gülhane Askeri Tıp Akademisi öğretim üyelerine de tanınması sureti ile bu Kanun'a istinaden muayenehane açan ve işleten öğretim üyeleri bakımından bu hakkın "kazanılmış hak" haline geldiği hususları nazara alındığında dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesine yer verilmiş ise de; davacının 2955 sayılı Kanun'a tabi olarak Gülhane Askeri Tıp Akademisinde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken Gülhane Askeri Tıp Akademisinin 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmesi üzerine davacının kadrosunun da profesör unvanıyla Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi ... Anabilim Dalına nakledildiği ve söz konusu nakil işlemi sebebiyle hukuki statüsünde herhangi bir değişiklik olmaksızın davacının halihazırda Sağlık Bilimleri Üniversitesinde öğretim üyesi olarak çalışmaya devam ettiği, öte yandan 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 2955 sayılı Kanun'a tabi öğretim üyesi olarak görev yapmakta olduğu ve bu Kanun'un Geçici 11. maddesinin yürürlüğe girdiği tarih olan 18/01/2014 tarihi itibarıyla meri mevzuata/usulüne uygun olarak muayenehane işletmekte olduğu dosya içeriğinden anlaşılan davacının, Geçici 11. maddenin Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması ve akabinde iptali üzerine bu faaliyetine devam edebileceği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idarelerce yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/03/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.