T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5954
Karar No : 2025/1509
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1) ...'e velayeten kendisine asaleten ... 2)... ... 13) ...
VEKİLLERİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMLERİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, emekli korucu olan yakınları ...'in 15/09/2016 tarihinde Ağrı İli, Doğubayazıt İlçesi, ... Dağı ... Köyü mevkiinde kurulu ... Jandarma Karakol Komutanlığı'nın sorumluluk sahasında bulunan ... Tepe Üs Bölgesi'ne BTÖ mensuplarınca saldırı düzenlenmesi üzerine olay günü görevli bulunan ve köy korucusu olan yakınlarından haber almak ve emniyet güçlerine yardım etmek amacıyla ... plaka sayılı aracı ile üs bölgesine stabilize yoldan ulaşmak isterken teröristlerin yola döşedikleri el yapımı patlayıcının patlaması sonucu hayatını kaybetmesinde idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek tüm davacılar için toplam 2.500,00 TL maddi, müteveffanın eşi olan davacılardan ... için 50.000,00 TL, müteveffanın çocukları olan diğer davacılar için ise ayrı ayrı 25.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla, davacılar vekili tarafından verilen ve 06/06/2018 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçeyle maddi tazminat istemlerinden feragat ettiklerini bildirdiklerinden davacıların 2.500,00 TL maddi tazminat istemleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu olayda idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle dava konusu olayın oluş şekli, davacıların yakınlarını kaybetmeleri, müteveffa ile davacılar arasındaki yakınlık ilişkisi dikkate alınarak takdiren müteveffanın eşi ... için 50.000,00 TL, müteveffanın çocukları olan diğer davacılar için ise ayrı ayrı 10.000,00'er TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin manevi tazminatın esasına yönelik istinaf isteminin reddine, davacıların manevi tazminata yönelik istinaf başvurularının kabulüyle kararın bu kısımının kaldırılmasına, müteveffanın çocukları olan davacılar için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 195.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin 180.000,00 TL manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından; yaşanan olay karşısında Bölge İdare Mahkemesince hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; idarelerinin kusursuz sorumluluğundan bahisle davacılar lehine manevi tazminata hükmedilemeyeceği, Mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, yargı kararıyla belirlenen manevi tazminat tutarına karar tarihinden itibaren faiz işletilebileceği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davalı idare tarafından davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ :Bölge İdare Mahkemesi kararının davacılardan ...'in manevi tazminat istemine yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması, diğer davacıların manevi tazminat istemlerine ilişkin davacıların istinaf başvurularının kısmen reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, emekli korucu olan yakınları ...'in 15/09/2016 tarihinde Ağrı İli, Doğubayazıt İlçesi, ... Dağı ... Köyü mevkiinde kurulu ... Jandarma Karakol Komutanlığı'nın sorumluluk sahasında bulunan ... Tepe Üs Bölgesi'ne BTÖ mensuplarınca saldırı düzenlenmesi üzerine olay günü görevli bulunan ve köy korucusu olan yakınlarından haber almak ve emniyet güçlerine yardım etmek amacıyla ... plaka sayılı aracı ile üs bölgesine stabilize yoldan ulaşmak isterken teröristlerin yola döşedikleri el yapımı patlayıcının patlaması sonucu hayatını kaybetmesinde idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek tüm davacılar için toplam 2.500,00 TL maddi, müteveffanın eşi olan davacılardan ... için 50.000,00 TL, müteveffanın çocukları olan diğer davacılar için ise ayrı ayrı 25.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A- Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ...'in Manevi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısımının İncelenmesi:
Bölge İdare Mahkemesinin İdare ve Vergi Dairelerince verilen nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacılardan ...'in manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B-Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Müteveffanın Çocukları Olan Davacıların Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince, Danıştayın yerleşik kararları, davacıların sosyo ekonomik durumu, manevi tazminatın özellikle ve öncelikle manevi tatmin olma amacı ve zararın sosyal riske dayalı olması gözetildiği gerekçesiyle .... İdare Mahkemesinin müteveffanın çocukları olan davacıların manevi tazminata yönelik istinaf başvurularının kabulüyle kararın bu kısımının kaldırılarak müteveffanın çocukları olan davacılar için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 195.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacıların babalarını terör eylemi nedeniyle kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne hükmolunması gerekirken; Bölge İdare Mahkemesince müteveffanın çocukları olan davacılar yönünden ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2) Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
3)Davanın kısmen feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; davacılardan ...'in manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısma karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kısmın ONANMASINA, müteveffanın çocukları olan diğer davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısma karşı yapılan istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair kısmının BOZULMASINA,
4)Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 11/03/2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.