T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6266
Karar No : 2025/2108
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) :
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...
8- ...
9- ...
10- ...
11- ...
12- ...
13- ...
14- ...
15- ...
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Vekili ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın geçici köy koruculuğu ve köy muhtarlığı görevilerini yürütmekte iken 29/04/2015 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen saldırı neticesinde vefat etmesi olayında, davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek uğradıklarını iddia ettikleri zararların karşılığı olarak 2.800,00 TL maddi tazminat (23/06/2018 tarihinde ... İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dilekçe ile maddi tazminat talebinden feragat edilmiştir.), müteveffanın eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000,00'er TL, annesi ... için 10.000,00 TL ve müteveffanın kardeşleri olan diğer davacılar için ayrı ayrı 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 270.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar yakını ...'ın öldürülmesi olayının terör olayı olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, olayın meydana gelmesinde hizmetin kurulması ve işletilmesinden kaynaklanan idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun varlığından söz edilemeyeceği, zira zararın doğrudan doğruya idarenin eyleminden doğmayıp idarenin dışındaki bir olaydan kaynaklandığı, ancak ...'ın geçici köy korucusu olarak görev yapmasından dolayı kamu görevlisi sıfatını taşıması nedeniyle terör örgütünün doğrudan hedefi olduğu dikkate alındığında, zarara sebebiyet veren olay ile hizmet arasındaki illiyet bağı kesilmediğinden, bir başka deyişle ...'ın ölümü, yerine getirdiği görevin etki ve nedeniyle meydana geldiğinden kusursuz sorumluluk ilkesine göre zararın, zarar gören üzerinde bırakılmayarak mesleki risk çerçevesinde tazmininin gerektiği, bu durumda davacıların maddi tazminat isteminin incelenmesinden, davacılar vekili tarafından sunulan ve 23/06/2018 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile maddi tazminat taleplerinden feragat edildiği ve dava dilekçesi ekinde sunulan vekaletnamelerden davacılar vekilinin bu iş için yetkili olduğu anlaşıldığından, maddi tazminat talepleri yönünden "karar verilmesine yer olmadığına", davacıların manevi tazminat isteminin incelenmesinden, davacıların duyduğu elem ve sıkıntılar ile olayın ağırlığı dikkate alınarak duyulan üzüntü ve ıstırap karşılığı davacılardan ...'ın eşi ... için 20.000,00 TL, çocuklarının her biri için 10.000,00'er TL, annesi ... için taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL, kardeşlerinin her biri için 3.000,00'er TL olmak üzere toplamda 125.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye yapılan başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu, aleyhlerine fazla vekalet ücreti belirlendiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, 2330 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca olay nedeniyle ödenen tazminatların, uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu, davacılar lehine ayrıca manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, harçtan muaf oldukları için aleyhlerine nispi karar harcına hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacıların temyiz isteminin ise kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacıların yakını ...'ın Siirt ili, Eruh ilçesi, ... Köyü'nde geçici köy koruculuğu ve köy muhtarlığı görevlerini yürütmekte iken 29/04/2015 tarihinde Eruh ilçesinin Yazlıca Köyü ve Ormanardı Köyü yol ayrımında bölücü terör örgütü mensupları tarafından sırtından ve başından uzun namlulu silahlarla vurularak öldürülmesi olayından dolayı uğradıklarını iddia etikleri maddi ve manevi zararların karşılanması amacıyla davalı idareye yaptıkları başvurunun zımnen reddi üzerine, ...'ın eşi ... için 100,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi; çocuklarından ..., ..., ..., ..., ... ve ...'dan her biri için 100,00'er TL maddi ve tüm çocukları (..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...) için 20.000,00'er TL manevi; annesi ... için 100,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi; kardeşlerinin her biri için 10.000,00'er TL manevi tazminat ve 2.000,00 TL defin gideri olmak üzere toplam 2.800,00 TL maddi ve 270.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin; toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk Milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu; 5. maddesinde, devletin temel amaç ve görevlerinin; Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak olduğu; 125. maddesinde ise, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, aynı maddenin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup, idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru, hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacılar yakınının görevinin neden ve tesiriyle yaşamını yitirdiği ve meydana gelen olayda herhangi bir kusuru bulunmadığı anlaşıldığından, davacıların zararlarının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeye yarayacak bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüyle eş ... için 20.000,00 TL, müteveffanın çocuklarının her biri için ayrı ayrı 8.000,00 TL, kardeşlerin her biri için ayrı ayrı 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmişse de, dava konusu olay nedeniyle davacıların yakınlarının 43 yaşında vefat ettiği, eş ...'ın genç yaşta dul kaldığı, çocukların küçük yaşta babasız kaldığı, kardeşler açısından ise elim bir olayda kardeşlerinin vefatından kaynaklı yaşadıkları derin üzüntü göz önünde bulundurulduğunda, davacıların tüm hayatları boyunca yaşayacağı acı ve üzüntü nedeniyle manevi varlıklarında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne karar verilmesi gerekirken, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacılardan ...'ın 21/10/2024 tarihinde vefat ettiği de görüldüğünden, işbu bozma kararı üzerine bu davacı yönünden Bölge İdare Mahkemesince İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılacağı da açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin KABULÜNE,
2- Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
3. Davacıların maddi tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.