T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/7103
Karar No : 2025/1841
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ...
2- ...
...
7- ...
8- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Barış Pınarı Harekatı esnasında 10/10/2019 tarihinde Suriye tarafından Ceylanpınar ilçesine atılan havan mermisinden yayılan şarapnel parçasının sol kulağına isabet etmesi nedeniyle davacılardan ...'in yaralandığından bahisle uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık ... için şimdilik 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 70.000,00 TL manevi tazminatın, davacı eş ... için 50.000,00 TL ve diğer davacı çocukların her biri için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar tarafından yapılan 16/12/2020 tarihli başvurunun, uyuşmazlığa konu olayın meydana geldiği 10/10/2019 tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde öngörülen 1 yıllık süre geçirildikten sonra yapıldığından, süresinden sonra yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine açılan işbu davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; ...'in 02/01/2020 tarihinde Ceylanpınar Devlet Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümünde muayene olduğu ve sağlık raporu aldığı, buna göre davanın süresinde olduğu, sürenin katı yorumlanmasının hak arama hürriyetinin ihlaline neden olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından, 09/10/2019 tarihinde başlatılan Barış Pınarı Harekatı esnasında 10/10/2019 tarihinde Suriye tarafından Ceylanpınar ilçesine atılan havan mermisinden yayılan şarapnel parçasının sol kulağına isabet etmesi nedeniyle davacılardan ...'in yaralandığı, zararlarının karşılanması istemiyle yapılan 16/12/2020 tarihli başvurunun cevap verilmeyerek zımnen reddedilmesi üzerine uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık ... için şimdilik 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 70.000,00 TL manevi tazminatın, davacı eş ... için 50.000,00 TL ve diğer davacı çocukların her biri için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun -ön karar başvurusunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle- "Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında, "İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir." kuralına yer verilmiştir.
26/03/2020 tarih ve 31080 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinde, Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin; 06/01/1982 tarih ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 04/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/01/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki sürelerin 13/03/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 30/04/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durduğu, bu sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılacağı, salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanının durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabileceği ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabileceği hükümlerine yer verilmiş; 30/04/2020 tarih ve 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen durma süresi 01/05/2020 (bu tarih dahil) tarihinden, 15/06/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla, davacılar tarafından yapılan 16/12/2020 tarihli başvurunun, uyuşmazlığa konu olayın meydana geldiği 10/10/2019 tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde öngörülen 1 yıllık süre geçirildikten sonra yapıldığından, süresinden sonra yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine açılan işbu davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun bulunduğu görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında zorunlu idari başvuru yolu için öngörülen sürenin, 7226 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi uyarınca Covid 19 tedbirleri kapsamında 13/03/2020 tarihi itibarıyla dava konusu olayda eylemin ilk öğrenildiği tarih olan 10/10/2019 tarihinden itibaren 5 ay 3 gün sonra durduğu, başka bir ifadeyle zorunlu idari başvuru için öngörülen bir yıllık sürenin dolmasına 6 ay 27 gün kala sürenin durmuş olduğu, ancak 16/06/2020 tarihinden itibaren anılan sürenin tekrar işlemeye başladığı, dolayısıyla mevzuata göre idari başvurunun 16/06/2020 tarihinden itibaren 6 ay 27 gün içinde yapılması gerektiğinden başvuru yapılabilecek nihai tarihin 12/01/2021 olduğu açık olup, davacılar tarafından bu tarihten önce hizmet kusurundan kaynaklanan zararlarının tazmini istemiyle 16/12/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen karar karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/03/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.