T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1095
Karar No : 2025/4688
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : Kendi adlarına asaleten; ...,
..., ... adlarına velayeten
... ve ...
VEKİLLERİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, davacılardan ...'un 12/07/2016 tarihinde evinin bulunduğu sokakta yer alan markete gitmek üzere yürürken ... Mahallesi ile ... Mahallesinin kesiştiği noktada nereden ve kimden geldiği belli olmayan bir madde ile sol gözünden yaralandığından bahisle, olayda davalı idarelerin kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık ... için 100.000,00 TL (miktar artırım sonucu 237.157,26 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi tazminat ile eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ..., ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu olayın terör olayı olduğu, maddi tazminat isteminin 5233 sayılı Kanun, manevi tazminat istemlerinin ise sosyal risk ilkesi gereğince karara bağlanması gerektiği gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılardan ... (sehven ... yazılmıştır) için 10.065,19 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, bu yönden idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacılardan ... ve ... için manevi tazminat istemleri yönünden davacıların ve davalı idarenin istinaf başvurularının reddine, davacı çocuklar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 12/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, bu yönden idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; manevi tazminat miktarının çok düşük belirlendiği, Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ...'un sürekli iş gücü kaybına uğradığı, bilirkişi raporuna göre tespit edilen maddi tazminat tutarının bozulmasının haksız ve hukuka aykırı olduğu, faiz başlangıcının olay tarihinden itibaren olması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idareler tarafından; olayın 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirildiği, 5233 sayılı Kanun'a göre manevi tazminat ödenemeyeceği, kusur raporu olmaksızın davacının kusursuz olarak kabul edildiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar ve davalı Batman Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Temyize Konu Kararın Esasa İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Hükmedilen Maddi Tazminata İşleyecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından olay nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini talebiyle genel hükümler kapsamında davalı İçişleri Bakanlığına 12/07/2017 tarihinde başvurulduğu, başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine genel hükümler kapsamında maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle 06/11/2017 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, yukarıda yer verilen açıklamalar ve Danıştayın yerleşik içtihatları uyarınca hükmedilen maddi tazminata dava açılmadan önce İçişleri Bakanlığının tazminat isteminden haberdar edilerek temerrüde düşürüldüğü 12/07/2017 tarihinden itibaren faiz işletilmesine hükmedilmesi gerekirken, faizin başlangıç tarihinin dava tarihi olarak belirlenmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesinin hüküm fıkrasında bulunan "Davacılardan ... (sehven ... yazılmıştır) için 10.065,19 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı idarece davacılara ödenmesine ..." ibaresinin "Davacılardan ... için 10.065,19 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 12/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı idarece davacılara ödenmesine ..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların ve davalı idarelerin temyiz istemlerinin esas yönünden REDDİNE, davacıların temyiz isteminin hükmedilen maddi tazminata işleyecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle ödenmemiş olan temyiz yargılama giderlerinin davacılardan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, davalı idarelerce yapılan temyiz yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.