T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/288
Karar No : 2025/4160
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından;
1) Uzlaştırmacı siciline kaydolma talebinin reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin,
2) Bu işlemin dayanağı olan 05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinin
iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI :
Dava konusu Yönetmelik hükmünün uzlaştırmacılığa kabul edilmede terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı bulunmama koşulunu öngörmek suretiyle kamu hizmetine girme hakkını ve çalışma özgürlüğünü sınırlandırdığı, kamu hizmetine girme hakkına sınırlama getiren düzenlemelerin, Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca, öngörülen sınırlama sebebine uygun olması, kanunla yapılması ve ölçülü olması gerektiği, ilgili Yönetmelik hükmünün anılan Anayasal hükme aykırı olduğu, söz konusu Yönetmelik hükmüne dayanılarak uzlaştırmacılık siciline kayıt başvurusunun reddedildiği ve somut olguya dayalı değerlendirme yapılmadan sırf hakkında silahlı terör örgütüne üyelikten soruşturma kaydının bulunması sebebiyle terör örgütüyle iltisak veya irtibatı bulunduğuna yönelik sonuca ulaşılarak idari işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI :
Uzlaştırmacı siciline kayda ilişkin usûl ve esasları belirleme görev ve yetkisinin Bakanlığa ait olduğu, Bakanlığın söz konusu yetkisini açıkça 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinin 25. fıkrasıyla, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 41. maddesinden aldığı, bu haliyle davacının kanunda yer almayan bir halin yönetmelikle düzenlendiği iddiasının dayanaktan yoksun olduğu, Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği hazırlanırken düzenlemenin mevzuata, sosyal, ekonomik ve ticari hayata ve ilgili kesimlere etkileri göz önünde bulundurularak, uygulayıcılardan ve uzlaştırma kurumuna ilişkin akademik çalışmaları olan akademisyenlerden müteşekkil bir grupla birlikte çalışıldığı ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıyla üniversitelerden gelen görüş ve değerlendirmelerin de dikkate alındığı, uzlaştırmacı siciline kaydedilmeden önce terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı bulunmama koşulunun gerçekleşmesinin aranmasının görevin gerektirdiği niteliklerden olduğu, kamusal hizmetin doğru, tarafsız ve güvenilir bir şekilde yapılmasını temin etmek suretiyle kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla belirlendiği, kuralla getirilen sınırlamanın Anayasa'nın 70. maddesinde belirtilen sınırlama sebebine uygun olarak öngörüldüğü, davacının, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma kaydının bulunduğunun tespiti üzerine davaya konu düzenleyici işlem uyarınca başvurusunun reddedildiği, bu haliyle davaya konu düzenleyici işlem ve bu işleme dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden davanın reddine, davacının uzlaştırmacı siciline yazılma talebinin reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı tarafından uzlaştırmacı siciline kaydolmak istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle söz konusu işlemin dayanağı 05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun “Uzlaştırma” başlıklı 253'üncü maddesinde; hangi suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulacağı maddeler halinde sayılmış; aynı maddenin 25'inci fıkrasında da, uzlaştırmacıların nitelikleri, eğitimi, sınavı, görev ve sorumlulukları, denetimi, eğitim verecek kişi, kurum ve kuruluşların nitelikleri ve denetimleri ile uzlaştırmacı sicili, uzlaştırmacılar ve eğitim kurumlarının listelerinin düzenlenmesi, Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde kurulan uzlaştırma bürolarının çalışma usul ve esasları, uzlaştırma teklifi ile müzakere usulü, uzlaştırma anlaşması ve raporda yer alacak konular ile uygulamaya dair diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almıştır.
05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesi dayanak alınarak uzlaştırmaya ilişkin usul ve esaslar ile uzlaştırma büroları ve Alternatif Çözümler Daire Başkanlığının çalışma usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla hazırlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin, "Uzlaştırmacı siciline kayıt olma şartları" başlıklı 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak uzlaştırmacı siciline kayıt şartları arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden uzlaştırmacı yazılı sınavında başarılı olan davacının, uzlaştırmacı siciline kaydedilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun davalı idarece İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nda silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hakkında soruşturma açıldığından bahisle Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 48. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı nedeni ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinde şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar gören arasındaki uzlaştırma sürecini yöneten kişi olarak tanımlanan ve adli hizmetin işleyişine katkı sağlayan uzlaştırmacının kamusal bir görev üstlendiği dikkate alındığında bu hizmetin terör örgütleriyle iltisak ve irtibatı bulunmayan kişilerce yerine getirilmesi hukuk güvenliğine ve kamu yararına uygun olacaktır.
Bu durumda uzlaştırmacı siciline kayıt olma şartları arasında sayılan "Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak " kuralının görevin gerektirdiği niteliklerden olduğu ve bu hükme dayanılarak tesis edilen işlemde ve yönetmelikle getirilen düzenlemede hukuka ve üst norma aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Uzlaştırmacı siciline kaydolma istemiyle Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvuruda bulunan davacının, Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde alınan soruşturma ve kovuşturma kayıtlarını gösterir listede; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma kaydının bulunduğunun anlaşıldığı ve bu haliyle Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 48. maddesinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle başvurusu reddedilmiştir.
Davacı; ... tarihinde, uzlaştırmacı siciline yazılma talebinin reddine ilişkin işleme davalı idare nezdinde itiraz etmiş, itiraz başvurusu henüz sonuçlanmadan sicile kayıt başvurusunun reddine ilişkin işlem ile bu işleme dayanak alınan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinin iptali istemiyle 13/01/2022 tarihinde bakılan davayı açmıştır.
Davacının itirazı üzerine, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan davacı hakkındaki ceza soruşturmasının akıbeti sorulmuş, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile davacı hakkındaki soruşturmanın derdest olduğunun bildirilmesi üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının itirazı reddedilmiş ve anılan soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla muktezaya bağlanması halinde sicile kayıt başvurusunun yeniden değerlendirilebileceği hususu davacıya bildirilmiştir.
UYAP üzerinden yapılan incelemede, davacı hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma neticesinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu'nun ... tarih ... sayılı kararıyla davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan (mülga) 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un "Ceza İşleri Genel Müdürlüğü" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, ceza muhakemesinde alternatif uyuşmazlık çözüm usullerinin geliştirilmesi ve etkin uygulanması amacıyla çalışmalar yapmak, Adalet Bakanlığının ana hizmet birimlerinden olan Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün; 2. fıkrasının (e) bendinde ise, uzlaştırmacı siciline kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek, uzlaştırmacıların sicile kabulüne ve sicilden çıkarılmasına karar vermek, Genel Müdürlük bünyesinde kurulan Alternatif Çözümler Daire Başkanlığının görevleri arasında sayılmış iken; 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesi ile 2992 sayılı Kanun 09/07/2018 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Görev" başlıklı 38. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Adalet hizmetleriyle ilgili konularda, gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek," Adalet Bakanlığının görevleri arasında; "Ceza İşleri Genel Müdürlüğü" başlıklı 41. maddesinin 1. fıkrasının 10/01/2019 tarih ve 30651 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 8. maddesiyle değişik (ğ) bendinde, "Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca uzlaştırmacıların eğitimi, sınavı, sicile kaydı, çalışma usul ve esasları, denetim ve performansları ile uzlaştırma kurumuna ilişkin gerekli diğer iş ve işlemleri yürütmek, Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesini hazırlamak" ise Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Uzlaştırma" başlıklı 253. maddesinin 25. fıkrasında, "Uzlaştırmacıların nitelikleri, eğitimi, sınavı, görev ve sorumlulukları, denetimi, eğitim verecek kişi, kurum ve kuruluşların nitelikleri ve denetimleri ile uzlaştırmacı sicili, uzlaştırmacılar ve eğitim kurumlarının listelerinin düzenlenmesi, Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde kurulan uzlaştırma bürolarının çalışma usul ve esasları, uzlaştırma teklifi ile müzakere usulü, uzlaştırma anlaşması ve raporda yer alacak konular ile uygulamaya dair diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
5271 sayılı Kanun'un 253. maddesi ile 29/03/1984 tarihli ve 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 9. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 253, 254 ve 255 inci maddelerinde düzenlenen uzlaştırmanın uygulama alanı, uzlaştırmacıların nitelikleri, eğitimi, sınavı, görev ve sorumlulukları, denetimi, uymak zorunda oldukları etik ilkeler, uzlaştırmacı eğitimi verecek kişi, kurum ve kuruluşların nitelikleri ve denetimleri, uzlaştırmacı sicilinin düzenlenmesi, uzlaştırmacılar ve eğitim kurumlarının listelerinin oluşturulması, Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde kurulan uzlaştırma bürolarının çalışma usul ve esasları, uzlaşma teklifi ile müzakere usulü, uzlaşma belgesi ve uzlaştırma raporunda yer alacak konular, uygulamaya dair diğer hususlar ile Alternatif Çözümler Daire Başkanlığının çalışma usul ve esaslarını kapsar." kuralına yer verilmiş;
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "c) Daire Başkanlığı: Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı,...
h) Sicil: Uzlaştırmacı sicilini, ...
j) Uzlaşma: Uzlaştırma kapsamına giren bir suç nedeniyle, şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar görenin Kanun ve bu Yönetmelikteki usul ve esaslara uygun olarak anlaşmış olmaları,
k) Uzlaştırma: Uzlaştırma kapsamına giren bir suç nedeniyle şüpheli veya sanık ile mağdur, suçtan zarar gören veya kanuni temsilcisinin, Kanun ve bu Yönetmelikteki usul ve esaslara uygun olarak uzlaştırmacı tarafından anlaştırılmaları suretiyle uyuşmazlığın giderilmesi süreci,
l) Uzlaştırmacı: Şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar gören arasındaki uzlaştırma müzakerelerini yöneten, Cumhuriyet savcısının onayıyla görevlendirilen avukat veya hukuk öğrenimi görmüş kişi,..." şeklinde tanımlanmış;
"Uzlaştırmacı sicilinin tutulması" başlıklı 47. maddesinin 1. fıkrasında, "(1) Uzlaştırmacı olma yetkisini kazanmış kişilerin sicilleri, sicil numarası verilmek suretiyle Daire Başkanlığınca tutulur." kuralına;
"Uzlaştırmacı siciline kayıt olma şartları" başlıklı 48. maddesinde, "(3) Uzlaştırmacı siciline kaydedilebilmek için; ...
e) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak, ...
(5) Üçüncü fıkrada sayılan sicile kayıt şartlarını taşıdığı anlaşılan ve belgelerinde eksiklik bulunmayan başvuru sahipleri uzlaştırmacı siciline kaydedilir. İlgililerden, şartları taşımadığı anlaşılan veya verilen bir aylık süreye rağmen eksik belgelerini sunmayan başvuru sahiplerinin sicile kaydı yapılmaz." kuralına yer verilmiştir.
Hukuki Değerlendirme:
1).Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi:
Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak ve yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler.
Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir.
Mülga 2992 sayılı Kanun ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ilgili hükümleri incelendiğinde; ceza muhakemesinde alternatif uyuşmazlık çözüm usullerinin geliştirilmesini ve etkin uygulanmasını sağlama, uzlaştırmacı siciline kabule ilişkin usul ve esasları belirleme, uzlaştırmacıların sicile kabulüne ve sicilden çıkarılmasına karar verme görev ve yetkisinin Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne (Alternatif Çözümler Daire Başkanlığına) verildiği, yine 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesi uyarınca da uzlaştırmacıların nitelikleri ve uzlaştırmacı siciline yönelik usul ve esaslar hakkında davalı Adalet Bakanlığı'na yönetmelik ile düzenleme yapma yetkisi verildiği dikkate alındığında; davalı Bakanlık tarafından, Kanun ve Kararnamenin verdiği yetki kapsamında uzlaştırmacının niteliğine ve uzlaştırmacı siciline kayıt olma şartına yönelik düzenleme getirilmesine ilişkin dava konusu Yönetmelik kuralında yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ceza yargılamasında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden biri olarak 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesi ile hukukumuza dahil edilen uzlaştırma kurumu, hem suçtan zarar gören ile şüpheliyi tarafsız bir kişinin hakemliğinde uzlaştırarak onarıcı adalet anlayışının toplumda hakim kılınmasını, hem de ceza yargılamasındaki yükün hafifletilmesini temin etmektedir. Sağlıklı işlemesinde kamu yararı bulunan uzlaştırma sürecinin yürütülmesini teminen her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde uzlaştırma büroları kurulacağı ve uzlaştırmacının bu büro (bürodan sorumlu Cumhuriyet Savcısı) tarafından görevlendirileceği ise 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinde kurala bağlanmış olup, bu haliyle uzlaştırma müessesesinin uyuşmazlığın yargı dışı yolla ve fakat adlî makamlar denetiminde çözümlenmesini amaçlayan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olduğu anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, uzlaştırma kurumunun sağlıklı ve verimli bir şekilde işleyişinin temin edilmesi için uzlaştırmacı olmak isteyen kişiler yönünden belirli şartlar öngörülmesi gerektiği kuşkusuzdur. Dolayısıyla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden ikincil düzenleme ile uzlaştırmacı sicilinin tutulması ve bu sicile kaydedilecek uzlaştırmacılarda uzlaştırma kurumunun ve uzlaştırmacının taşıması geren nitelikler gözetilerek belirli şartların aranmasının hukuki bir gereklilik olduğu anlaşılmaktadır.
Bu haliyle, bir suça yönelik bulunan uzlaştırma müzakerelerini yöneten ve sürecin başarıya ulaşmasında önemli rolü bulunan uzlaştırmacının, söz konusu müzakerelerde güven ve itibar duyulacak bir kişi olması gerekliliğinden hareketle, uzlaştırma kurumunun verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olan kişilerin uzlaştırmacı siciline kayıt edilmeyeceklerine ilişkin getirilen düzenlemenin üst hukuk normlarının çizdiği sınırlar içerisinde kaldığı ve normlar hiyerarşisine aykırı bir yönünün bulunmadığı gibi kamu yararı ve hizmet gereklerine de uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen sebepler uyarınca dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
2) Dava Konusu Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... Sayılı İşleminin İncelenmesi:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri kapsamında, bir kişinin uzlaştırmacı siciline kabulü konusunda karar verme yetkisi Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Alternatif Çözümler Daire Başkanlığında olup, anılan yetki kapsamında idarece işlem tesis edilmesi olanaklıdır. Ayrıca yukarıdaki açıklamalar kapsamında hukuka uygun olduğuna karar verilen Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde de uzlaştırmacı siciline kaydolabilmek için kişinin terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmaması gerektiği kuralına yer verilmiş olup, bu kural kapsamında, uzlaştırma kurumunun niteliği de dikkate alınarak kamu yararının sağlanması amacıyla terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olan kişilerin uzlaştırmacı siciline kayıt başvurularının olumsuz değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Bununla birlikte; davacının uzlaştırmacı siciline kaydolma istemiyle yaptığı başvuru, davacı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma kaydının bulunduğunun anlaşıldığı ve bu haliyle Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 48. maddesinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle reddedilmişse de, davacı hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma neticesinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu'nun ... tarih ... sayılı kararıyla, davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu'nun anılan kararında; "... isimli şahıs hakkında KOMBS sistemi üzerinden yapılan Bylock, Havuz ve Tepe Yönetim irtibat sorgulamalarında herhangi bir veriye rastlanılmamıştır. Şahıs hakkında soruşturma dosyasında yapılan inceleme ... ve ... isimli şahsın beyanlarında adının geçtiği ayrıca yapılan TEMBİS ifade sorgulamasında ... isimli şahsın ifadesinde adının geçtiği görülmüştür.
Şahsın TEM Şube Müdürlüğünden temin edilen FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün sözde TSK Yapılanmasında faaliyet yürüten, askeri okullara hazırlanan şahıslardan, askeri öğrencilerden ve asker şahıslardan sorumlu olan sivil imamlar tarafından, asker şahıslarla örgütsel gizlilik ve hücresel teşkilatlanma gereği iletişim amacıyla kullandığı ülke çapında soruşturma birimlerince tespit edilen tüm ankesörlü/sabit büfe hatları içerisinde 01/01/2012 ile 31/03/2018 tarihleri arasında TEM Daire Başkanlığınca alınan HTS kayıtları içerisinde yapılan sorgulamada herhangi bir kayda rastlanılmamıştır.
Şahsın yapılan SGK sorgulamasında 2019 yılı 1. Ayı ile 2021 yılı 9 ayı arasında SGK kaydında iş yeri ünvanının boş olduğu, son olarak ... isimli iş yerinde konserve üretim elemanı olarak kaydının olduğu görülmüştür.
Cumhuriyet Başsavcılığımız uhdesinde kurulu havuz sorgusunda herhangi bir veriye ulaşılamamıştır. Bank Asya müşterisi olmadığı kollukça temin edilen CD içeriğinden anlaşılmıştır. ...
... dosya kapsamında şüphelinin yüklenen suçu işlediğini gösterir, dava açmaya yeter kanıt bulunmadığı, Fetö terör örgütü ile organik ve süreklilik arzeden bir bağı bulunduğuna ilişkin yada fonlama suretiyle yardım ettiğine dair delil elde edilemediği" şeklinde tespitlere ve gerekçeye yer verilmiştir.
Bu durumda, davacının Yönetmelik'in 48. maddesindeki şartları taşımadığından bahisle uzlaştırmacı siciline kaydedilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine gerekçe olarak gösterilen ceza soruşturması sonucunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi hususu ve anılan kararın gerekçesi dikkate alındığında; davalı idarenin, davacının terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu yönündeki değerlendirmesinin yerinde olmadığı ve davacının uzlaştırmacı siciline kaydolma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; dava konusu bireysel işlemin yukarıda belirtilen gerekçeyle iptal edilmiş olmasının, davacının doğrudan uzlaştırmacı siciline kaydedilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idare tarafından davacının uzlaştırmacı siciline kayıt için aranan diğer şartları da taşıyıp taşımadığı değerlendirilmek suretiyle yeniden bir işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 48. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü işleminin İPTALİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1/2'si olan ... TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, 1/2'si olan ... TL'nin ise davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, ... TL vekâlet ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 25/09/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.