T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3250
Karar No : 2025/4726
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Medikal Sağlık ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Şırnak ili ... ilçesinde 14/12/2015 tarihinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde ... Tıp Merkezi isimli işyerinde meydana gelen zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması istemiyle yapılan başvuru sonucunda tesis edilen Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasına sunulan 01/03/2017 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu işleme esas alınan inceleme raporunda belirtilen zarar kalemlerinin birbirinden farklı olduğunun anlaşıldığı, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak işlem tesis edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak; uyuşmazlıkta adli yargı yerlerinin görevli olduğu, dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir işlem niteliğini haiz olmadığı, esasa ilişkin olarak; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Şırnak ili ... ilçesinde 14/12/2015 tarihinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde ... Tıp Merkezi isimli işyerinde meydana gelen zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması istemiyle yapılan başvuru sonucunda, Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacıya 4.500.000,00 TL tazminat ödenmesine karar verilmiş ve bu işlem doğrultusunda davacı ile davalı idare arasında sulhname imzalanmıştır. Ardından davalı idare tarafından, Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, imzalanan sulhnamede belirtilen tutarın gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle, ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edilmesine, iptal edilen karar ile ödemesi yapılan 4.500.000,00 TL tazminat miktarından yeni karar ile belirlenen 154.950,00 TL'nin mahsubu sonucu ortaya çıkan 4.345.050,00 TL'nin başvuru sahibinden genel hükümler çerçevesinde geri alınmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Davalı idare tarafından, savunma dilekçesinde uyuşmazlıkta adli yargı yerinin görevli olduğu yönünde itirazda bulunulduğu görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasında, görev uyuşmazlığı çıkarma; adli ve idari bir yargı merciinde açılmış olan davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinden istenmesi olarak tanımlanmış, ikinci fıkrasında, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma, öncelikle görev itirazının idari yargı yerlerinde dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermiş bulunmaları şartına bağlanmış; üçüncü fıkrasında, görev itirazının yargı merciince yerinde görülerek görevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusunun Uyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesinin; temyizen bu kararın bozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevli olduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlı olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Yargı merciince yapılacak işlemler" başlıklı 12. maddesinde ise, "Görev itirazında bulunan kişi veya makam, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarihten, şayet bu kararın tebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden, itiraz yolu açık bulunan ceza davalarında ise ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde, uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere iki nüsha dilekçeyi itirazı reddeden yargı merciine verir.
Bu yargı mercii, dilekçenin bir nüshasını ve varsa eklerini yedi gün içinde cevabını bildirmesi için diğer tarafa tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf, süresi içinde bu yargı merciine cevabını bildirmezse, cevap vermekten vazgeçmiş sayılır.
Yargı mercii, itiraz dilekçesi üzerine verdiği itirazı ret kararını kaldırarak görevsizlik kararı vermediği takdirde; yetkili makama sunulmak üzere kendisine verilen dilekçeyi, alınan cevabı ve görevsizlik itirazının reddine ilişkin kararını, dava dosyası muhtevasının onaylı örnekleriyle birlikte uyuşmazlık çıkarmak isteminde bulunmaya yetkili makama gönderir..." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan düzenlemeler uyarınca, adli veya idari yargı merciine açılmış bir davada, görev itirazında bulunulması halinde esasa girilmeden bu itiraz hakkında bir karar verilmesi ve itirazın reddedilmesi halinde bu karar tebliğ edilerek, görev itirazında bulunan kişi veya makama görev uyuşmazlığı çıkarma olanağı tanınması zorunludur.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarenin 22/03/2019 havale tarihli savunma dilekçesinde, açılan davanın görüm ve çözümünün adli yargı mahkemelerine ait olduğu yönünde görev itirazında bulunduğu, mahkeme tarafından davalının görev itirazı hakkında bir karar verilmeksizin davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince; öncelikle 2247 sayılı Kanun hükümleri gereğince görev itirazının karara bağlanması, uyuşmazlığın görüşülüp çözümlenmesinde idari yargı yerinin görevli olduğu kanaatine varılıyorsa öncelikle "görevlilik kararı" verilmesi, ilgili tarafın başvurusu üzerine yetkili makamca görev uyuşmazlığı çıkarılması halinde görev uyuşmazlığının sonucu beklenerek, daha sonra uyuşmazlığın esasının görüşülmesi gerekmekte iken, belirtilen süreç işletilmeksizin, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesinde ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.