T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4945
Karar No : 2023/9073
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : Paraguay vatandaşı olan davacının, yabancı sermayeli ... Biyoteknolojileri Hay. Gıda Tic. San. Ltd. Şti.'nde bağımsız şirket ortağı olarak çalışma izni verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun 4817 sayılı Kanun'un 14. maddesi ve Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinin 2. fıkrası uyarınca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 18/04/2016 tarih ve E:2013/192, K:2016/2110 sayılı bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen 07/01/2022 tarih ve E:2021/951, K:2022/18 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan (mülga) 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun uyarınca yapılan değerlendirmede söz konusu şirketin yerel istihdama ve ekonomiye katkısının olmadığı, şirketin devamlılığını sağlayacak düzeyde bir ticari faaliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen çalışma izninin uzatılması talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2.. ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/12/2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dava, Paraguay vatandaşı olan davacının, yabancı sermayeli ...Teknoloji Hay. Gıda Tic. Ltd. Şti'nde bağımsız şirket ortağı olarak çalışma izni verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun 4817 sayılı Kanun'un 14. maddesi ve Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinin 2. fıkrası uyarınca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan mülga 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız çalışmaya başlamadan önce izin almaları gerektiği düzenlenmiş; "İzin isteminin reddi" başlıklı 14. maddesinde, "Çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması istemi;
a) İş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler ve istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişikliklerinin çalışma izni verilmesine elverişli olmaması,
b) Başvurulan iş için ülke içinde, dört haftalık süre içerisinde o işi yapacak aynı niteliğe sahip kişinin bulunması,
c) Yabancının geçerli bir ikamet tezkeresinin bulunmaması,
d) Bir işyeri, işletme veya meslek için izin talebi reddedilen yabancının aynı işyeri, işletme veya aynı meslek için izin talebinin reddedildiği tarihten itibaren bir yıl geçmeden yeniden izin talebinde bulunması,
e) Yabancının çalışmasının millî güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlâk ve genel sağlık için tehdit oluşturması, hallerinde reddedilir." hükmüne yer verilmiştir.
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nun 2. maddesinde, "yabancı yatırımcı", Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım yapan yabancı ülkelerin vatandaşlığına sahip olan gerçek kişiler; "doğrudan yabancı yatırım", yabancı yatırımcı tarafından yurt dışından getirilen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satımı yapılan konvertibl para şeklinde nakit sermaye gibi iktisadî kıymetler aracılığıyla yeni şirket kurmayı veya menkul kıymet borsaları dışında hisse edinimi olarak tanımlanmıştır.
Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinde, "Bakanlık, bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kapsamdaki yabancı uyruklu personelin çalışma izin veya süre uzatımı taleplerini değerlendirirken, 4817 sayılı Kanunda yer alan sınırlayıcı hükümleri dikkate alır.
4875 sayılı Kanun kapsamında yatırım yapılması, şirket ortakları dahil yabancı uyruklu personele mutlaka çalışma izni verilmesini zorunlu kılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Paraguay vatandaşı olan davacının ... Teknoloji Hay. Gıda Tic. Ltd. Şti'nde bağımsız şirket ortağı olarak çalışma izni verilmesi talebiyle yaptığı başvuru üzerine söz konusu şirkete yönelik yapılan tespitlere ilişkin dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerde, anılan şirketin ihracat ve döviz kazandırıcı herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, ticari faaliyetinin çok sınırlı olduğu, şirketin zararda olduğu, böylelikle vergi matrahı oluşturmadığı, şirkette sadece bir Türk vatandaşının istihdam edildiği hususlarına yer verildiği dikkate alındığında; bahsi geçen şirketin yerel istihdama ve ekonomiye katkısının olmadığı, şirketin devamlılığını sağlayacak düzeyde bir ticari faaliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarece takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen çalışma izninin uzatılması talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği İle Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 2. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve sahip oldukları diplomalarını Ziraat Vekaletine tescil ettirmiş bulunan her (Veteriner hekim) meslekini bu kanun hükümleri dahilinde serbestçe icra edebilir." hükmüne yer verildiğinden, yabancı uyruklu davacının veteriner hekim olarak çalışmasına hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.