T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/577
Karar No : 2025/4019
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-...
2-...
3-...
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, ... Tugay Komutanlığı harekat komutasında bulunan Amfibi Destek Tabur Komutanlığı emrinde görev yapan yakınları ...'ın askerlik hizmeti sırasında vefat etmesi nedeniyle anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL ve kardeş ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar yakınının vefatında idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle, olayın etkisi ve niteliği, zarar gören davacılar ile hayatını kaybeden kişi arasındaki yakınlık derecesi dikkate alınarak takdiren anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 40.000,00 TL, kardeş ... için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye yapılan başvuru tarihi olan 26/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabul, kısmen reddine, davacılardan anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 60.000,000 TL, kardeş ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL'lik manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarelerinin sorumluluğu bulunmadığı, manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, manevi tazminata faiz uygulanamayacağı, davalı idarenin harçtan muaf olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava; ... Tugay Komutanlığı harekat komutasında bulunan ... Komutanlığı emrinde görev yapan ...'ın görev sırasında vefat etmesi nedeniyle davacı annesi ... ve babası ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL ve davacı kardeşi ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, tarafların ve olayın mahiyetine göre belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu kararda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ... İdare Mahkemesinin manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddine karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılar ... ve ...'ın evlatlarını, ...'ın ise kardeşini genç yaşta kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat isteminin tamamının kabulüne hükmolunması gerekirken; Bölge İdare Mahkemesince davacılar için toplam 150.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2- Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
3- Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
4- Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 24/09/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.