T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/5798
Karar No : 2025/219
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair Gaziantep Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan karara yapılan itirazın reddine dair Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecek kişiler için görevin önem ve özelliği de gözönünde bulundurularak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması şartı getirilmiş ise de; somut uyuşmazlıkta, davacı hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile "Hakaret" ve "Görevi Yaptırmamak İçin Direnme" suçlarından neticeten ayrı ayrı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kurulan bu hükümlerin davacı açısından bir hukuki sonuç doğurmadığı, hakkında hukuken geçerli kabul edilebilecek herhangi bir olumsuz tespit bulunmayan davacının, özel güvenlik kimlik kartı yenileme talebinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında "görevi yaptırmamak için direnme" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 5 ay hapis cezasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın tetkikinden davacının "görevi yaptırmamak için direnme" suçunun sübuta erdiğinin anlaşıldığı, mevzuat hükümlerine göre tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından; silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair Gaziantep Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonu kararı ile anılan karara yapılan itirazın reddine dair Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğünün komisyon kararı olmaksızın İl Emniyet Müdürü adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı 2. Sınıf Emniyet Müdürü tarafından tesis edilen ... tarih ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik komisyonu" başlıklı 4. maddesinde, Özel güvenlik komisyonunun, Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi odası başkanlığı temsilcisinden oluşacağı, sanayi odasının bulunmadığı illerde komisyona ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisinin katılacağı, özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisinin ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılacağı kuralına yer verilmiş; anılan Kanun'un 10. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar sayılmış; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacağı, soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verileceği; "Kimlik" başlıklı 12. maddesinde, özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verileceği düzenlenmiş olup; 07/10/2004 tarih ve 25606 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Özel Güvenlik Komisyonu" başlıklı 5. maddesinde, Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen istisnai haller dışında, özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır kuralına; "Özel Güvenlik Görevlisi Çalışma İzni" başlıklı 17. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde ve yöneticilerde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde kimlik kartının ve çalışma izninin Bakanlıkça/valiliklerce iptal edileceği kuralına; işlem tarihinde yürürlükte olan 17/07/2012 tarih ve Bakanlık Genelge No:2012/42, Emniyet Genel Müdürlüğü Genelge No:2012/71 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması" başlıklı bölümünde yer alan "Usûl" alt başlıklı 6.1. maddesinin (ç) bendinde de, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesi (d) bendinde belirtilen şartları taşımasına rağmen hakkında yapılan güvenlik soruşturması olumsuz olan şahıslara çalışma izni verilip verilmemesine il özel güvenlik komisyonunun karar verebileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I- Dava konusu ... tarih ve ... sayılı komisyon kararı yönünden yapılan inceleme;
1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir.
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır.
5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur.
II- Dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden yapılan inceleme:
Yukarıda belirtilen mevzuat düzenlemeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özel güvenlik kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izni başvurularının vali yardımcısı başkanlığında toplanan ve birden çok katılımcının bulunduğu bir komisyonca değerlendirilmesi akabinde valilik makamının ya da onun yetkilendirdiği bir makamca sonuçlandırılmasının öngörüldüğü, özel güvenlik çalışma izni işlemlerinde komisyon kararı olmaksızın valilik makamınca ya da onun yetkilendirdiği bir makamca tek başına işlem tesis edilebileceği yönünde bir düzenleme öngörülmediği, başka bir ifadeyle işleme ilişkin yetkinin komisyon ile valilik makamı ya da onun görevlendirdiği makam tarafından birlikte değerlendirme yapılarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin karara yönelik itirazının reddine dair dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin komisyon kararı olmaksızın İl Emniyet Müdürü adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı 2. Sınıf Emniyet Müdürü tarafından tesis edildiği görülmekte olup, özel güvenlik kimlik kartına ve özel güvenlik çalışma iznine yönelik tesis edilecek işlemin öncelikle bir komisyon kararına dayanması akabinde yetkili makama olur için sunulması gerektiğinden, komisyon kararı olmaksızın işlem tesis edilemeyeceği dolayısıyla dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/01/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.