T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/7178
Karar No : 2025/4589
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sitesi ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Büyükçekmece ilçesi sınırları içerisindeki taşınmazlarda, binaların çevresindeki duvarların üzerinde "Jiletli ve Kesici Tel Çit" kullanımının yasaklanmasına ilişkin Büyükçekmece Belediye Meclisinin ... tarih ve .. sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dikenli tellerin hayvanlara zarar verdiğinden bahisle yapılan şikayetler sebebiyle bu zararların önlenmesi amacıyla dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekte ise de davalı idarenin bulunduğu bölgenin kırsal kesim olması, çevre güvenliği zafiyetinin yoğun olduğu bir bölge olması, söz konusu dikenli tellerin bölgede meydana gelecek hırsızlık vb. olaylara karşı engel olunmak amacıyla tesis edildiği dikkate alındığında, dikenli tellerin kaldırılması halinde söz konusu taşınmazlarda ikamet eden kişilerin güvenliği açısından olumsuzluklar doğuracağı, sitede yaşayan insanlar için oluşturacağı güvenlik zafiyetinin daha büyük sorunlar yaratacağı, yine ticari bir sektör olarak üretim faaliyetine konu olan ve münhasıran güvenlik amaçlı üretilen, amacı dışında kullanılması söz konusu olmayan, üretiminde ve pazarlanmasında yasal bir engel bulunmayan bir ürünün kullanılmasının yasaklanmasının ve bertaraf edilmesinin de bu ürünü halihazırda kullananlar bakımından ilave yük getireceği gibi dikenli tellerin hayvanlara zarar verebileceği açık olsa da fayda zarar dengesi dikkate alındığında zararının faydasından fazla olacağı, hayvanların korunmasına yönelik başkaca tedbirler alınabileceği, dikenli tellerin kaldırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, hem kültürel hem sosyo-ekonomik açıdan önde gelen Belediyelerden olduğu, Belediyelerinin site yaşamının yaygın olduğu bir bölgede bulunduğu, hayvanların da insanlar kadar korunmaya ihtiyacı olduğu, her yıl binlerce göçmen kuşun belli dönemlerde ülkemiz üzerinden Afrika'ya göç ettiği, kuşların uğrak yerlerinden birinin de Büyükçekmece Gölü olduğu, kuşlar dışında kedi ve köpeklerin de zarar görmesinin önlenmesinin amaçlandığı, konuya ilişkin pek çok şikayet geldiğinden dava konusu işlemin tesis edildiği, çevre sağlığının korunmasının amaçlandığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek-1. maddesi uyarınca Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerinden oluşan Müşterek Kurulca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile Belediye Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca çevre sağlığının korunmasına yönelik tedbirler alma görevi ve yetkisi kapsamında tesis edilen dava konusu Büyükçekmece Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı, "jiletli ve kesici tel çit kullanımının yasaklanması" konulu kararında, ilçenin göçmen kuşların göç yolunda yer alması nedeniyle, kuşların da bu durumdan olumsuz etkilenmesine yol açtığı dikkate alınarak, Büyükçekmece ilçesi sınırları içerisindeki taşınmazlarda, binaların çevresindeki duvarların üzerinde ya da müstakilen bahçe sınırlayıcısı olarak kullanılan kedi, kuş, köpek vb. gibi canlıların yaralanmasına neden olan jiletli ve kesici tel çit kullanımının yasaklanmasına ve bu şekilde jiletli ve kesici tel kullandığı tespit edilen taşınmaz sahiplerine, Zabıta Müdürlüğü ile Çevre Koruma ve Denetim Müdürlüğünce koordineli olarak gerekli tebligatların yapılarak kaldırılması için 15 gün süre verilmesine, bu süre içinde kaldırılmayanların Belediye ekiplerince sökülüp kaldırılmasına, ilgililer hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerince gerekli cezai müeyyidelerin uygulanmasına karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinde, Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; "a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler." hükmü yer almaktadır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 6. maddesinde, "Hiçbir kazanç ve menfaat sağlamamak kaydıyla sadece insanî ve vicdanî amaçlarla sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve bu Kanunda öngörülen şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişilere; belediyeler, orman idareleri, Maliye Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından, mülkiyeti idarelerde kalmak koşuluyla arazi ve buna ait binalar ve demirbaşlar tahsis edilebilir. Tahsis edilen arazilerin üzerinde amaca uygun tesisler ilgili Bakanlığın/İdarenin izni ile yapılır." hükmü; 22. maddesinde, "İşletme sahipleri ve belediyeler hayvanat bahçelerini, doğal yaşama ortamına en uygun şekilde tanzim etmekle ve ettirmekle yükümlüdürler." hükmü; Ek-1. maddesinde, "Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan büyükşehir ilçe belediyeleri ile diğer belediyeler, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurar." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuata göre sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların korunması, gözetilmesi ve zarar görmelerinin önlenmesi konusunda belediyelere de görevler yüklendiği dolayısıyla belediyelerin bu görevlerin yerine getirilebilmesi için alınacak tedbirler, yükümlülükler ve uygulanacak yaptırımlar konusunda kararlar almaya yetkili oldukları açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi genelinde genelinde taşınmazların bahçe sınırlayıcısı olarak kullanılan jiletli tel vb. maddelerin kedi, köpek, kuş gibi canlıların yaralanmasına sebebiyet verdiği yolundaki şikayetler üzerine, İlçenin göçmen kuşların göç yolunda yer alması ve kuşların da bu durumdan olumsuz etkilenmesine yol açtığı dikkate alınarak kedi, köpek, kuş gibi canlıların yaralanmasına neden olan jiletli ve dikenli kesici tel çitlerin kullanımının yasaklanmasına ve bu şekilde jiletli ve kesici tel kullandığı tespit edilen taşınmaz sahiplerine, Zabıta Müdürlüğü ile Çevre Koruma ve Denetim Müdürlüğünce koordineli olarak gerekli tebligatların yapılarak kaldırılması için 15 gün süre verilmesine, bu süre içinde kaldırılmayanların Belediye ekiplerince sökülüp kaldırılmasına, ilgililer hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerince gerekli cezai müeyyidelerin uygulanmasına yönelik dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Temyize konu karar ile hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, bölgenin kırsal bir kesim olması ve vatandaşların hırsızlık olaylarına karşı güvenliğinin sağlanması amacıyla jiletli ve dikenli tel çitlerin tesis edildiğinin belirtildiği görülmekle beraber, dosyada yer alan fotoğraflar da dikkate alındığında, dikenli tellerin hayvanlara zarar verebileceği, fayda zarar dengesinde hayvanlara vereceği zararın yanında güvenlik açısından sağlayacağı faydanın da yetersiz kalacağı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, halkın güvenliğinin sağlanması açısından çevreye ve hayvanlara zarar verme riski bulunmayan alarm, kamera, 7/24 güvenlik hizmetleri gibi pek çok yöntemin bulunduğu açık olup jiletli ve dikenli tel çitlerin kullanılmasının kedi, köpek, kuş gibi canlılar için tehdit oluşturduğu görülmektedir.
Bu durumda, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile Belediye Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca sahipsiz hayvanların ve çevre sağlığının korunmasına yönelik tedbirler alma görevi ve yetkisi bulunan idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/10/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuka uygun olduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla, aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.