T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/8599
Karar No : 2025/3790
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izni) Valilik Makamının 10/11/2016 tarihli oluru ile iptal edilmesi üzerine, hakkında soruşturmaya yer olmadığına karar verildiğinden bahisle özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izninin) iade edilmesi talebiyle İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne yapmış olduğu 08/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terör Suçları Soruşturma Bürosu'nca yürütülen soruşturma sonucunda davacının, FETÖ/PDY Terör Örgütüne aidiyeti, iltisakı ya da irtibatı olmadığının ortaya konulduğu, ayrıca UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede davacı hakkında adli ya da idari herhangi bir soruşturma / kovuşturma bulunmadığının görüldüğü, bu durumda; davalı idarece, FETÖ/PDY Terör Örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğunun tespit edildiğinden bahisle davacının özel güvenlik kimlik belgesi (çalışma izni) iptal edilmiş ise de, davacı hakkında açılmış soruşturma, kovuşturma veya kesinleşmiş bir mahkumiyet bulunmadığı, diğer taraftan davalı idarece bu durumun aksini ispata elverişli bilgi ve belge de sunulmadığı anlaşıldığından davacının çalışma özgürlüğünden yoksun bırakılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idari işlemin mevzuat hükümlerine göre tesis edildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izni) Valilik Makamının 10/11/2016 tarihli onayı ile iptal edilmesine ilişkin işlemin iptal edilerek özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izninin) iade edilmesi talebiyle İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne yapmış olduğu 08/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik komisyonu" başlıklı 4. maddesinde, Özel güvenlik komisyonunun, Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi odası başkanlığı temsilcisinden oluşacağı, sanayi odasının bulunmadığı illerde komisyona ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisinin katılacağı, özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisinin ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılacağı kuralına yer verilmiş; anılan Kanun'un 10. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar sayılmış; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacağı, soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verileceği; "Kimlik" başlıklı 12. maddesinde, özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verileceği düzenlenmiş olup; 07/10/2004 tarih ve 25606 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Özel Güvenlik Görevlisi Çalışma İzni" başlıklı 17. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde ve yöneticilerde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde kimlik kartının ve çalışma izninin Bakanlıkça/valiliklerce iptal edileceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mevzuat düzenlemeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özel güvenlik kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izni başvurularının vali yardımcısı başkanlığında toplanan ve birden çok katılımcının bulunduğu bir komisyonca değerlendirilmesi akabinde valilik makamının ya da onun yetkilendirdiği bir makamca sonuçlandırılmasının öngörüldüğü, özel güvenlik çalışma izni işlemlerinde komisyon kararı olmaksızın valilik makamınca ya da onun yetkilendirdiği bir makamca tek başına işlem tesis edilebileceği yönünde bir düzenleme öngörülmediği, başka bir ifadeyle işleme ilişkin yetkinin komisyon ile valilik makamı ya da onun görevlendirdiği makam tarafından birlikte değerlendirme yapılarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; bakılmakta olan uyuşmazlıkta komisyon kararı olmaksızın, davacının başvurusunun zımni ret ile sonuçlandığı görülmekte olup, özel güvenlik kimlik kartına ve özel güvenlik çalışma iznine yönelik tesis edilecek işlemin öncelikle bir komisyon kararına dayanması akabinde yetkili makama olur için sunulması gerektiğinden, komisyon kararı olmaksızın zımni ret yoluyla işlem tesis edilemeyeceği dolayısıyla dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/09/2025 tarihinde esasta oy birliğiyle, gerekçede oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izni) Valilik Makamının 10/11/2016 tarihli onayı ile iptal edilmesi üzerine, hakkında soruşturmaya yer olmadığına karar verildiğinden bahisle özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izninin) iade edilmesi talebiyle İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne yapmış olduğu 08/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dairemiz çoğunluk görüşünde; komisyon kararı olmaksızın davacının başvurusunun zımni ret ile sonuçlandığı, özel güvenlik kimlik kartına ve özel güvenlik çalışma iznine yönelik tesis edilecek işlemin öncelikle bir komisyon kararına dayanması akabinde yetkili makama olur için sunulması gerektiğinden, komisyon kararı olmaksızın zımni ret yoluyla işlem tesis edilemeyeceği dolayısıyla dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu gerekçesiyle gerekçe değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.
İdari işlemlerde yetki yönünden hukuka aykırılık, işlemin idare hukukuna uygun şekilde ve yetkili kılınan makam tarafından yapılmaması durumunu ifade eder. Yani bir idari işlemin, hukuken yetkili olmayan bir makam veya kişi tarafından tesis edilmesi, işlemin yetki yönünden hukuka aykırı hale gelmesi sonucunu doğurur. Buna karşılık, şekil yönünden hukuka aykırılık, işlemin kanunda öngörülen usule veya belirli biçim kurallarına uygun yapılmaması hâlidir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptal davası açılabileceği, buna göre idari işlemlerin anılan madde açısından hukuka uygunluk denetimine tabi tutulması gerektiği dikkate alındığında, bakılan uyuşmazlıkta özel güvenlik görevlisi kimlik belgesinin düzenlenmesi (yenilenmesi) yetkisi valiye ait olup, komisyon kararı alınması gerekirken komisyon kararı olmaksızın başvurunun zımnen reddedilmesinin valinin yetkisini ortadan kaldırmayacağı, göz önünde bulundurulduğunda bu durum dava konusu işlemde "yetki" yönünden değil "şekil" yönünden hukuka aykırılık oluşturacaktır.
Öte yandan; davanın konusunu açık bir ret işlemi değil zımni ret işlemi oluşturmaktadır. Başvurucuların taleplerine ilişkin olarak tesis edilen olumsuz (veya olumlu) idari işlemlerde yetki ve şekil denetimi yapılırken işlem zincirine bakılarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. Oysa ilgililerin başvurularının cevap verilmemek suretiyle reddine dair işlemlerde sözü edilen işlemler zinciri / silsilesi / süreci gibi bir durumdan bahsetmek mümkün değildir. Hukuk aleminde bu şekilde tezahür eden zımni (örtülü) ret işlemlerinin, işlemi tesis etmeye yetkili makamca kurulduğunun kabul edilmesi gerekir.
Bu itibarla; davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izni) Valilik Makamının 10/11/2016 tarihli onayı ile iptal edilmesi üzerine, hakkında soruşturmaya yer olmadığına karar verildiğinden bahisle özel güvenlik kimlik kartının (çalışma izninin) iade edilmesi talebiyle İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne yapmış olduğu 08/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddedine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, idare mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği kanaatiyle, kararın gerekçeli olarak onanması yolundaki çoğunluklu kararına katılmıyorum.