T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/8766
Karar No : 2025/1686
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Üniversitesi Rektörlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü'nde yapılan törene davetli olarak katılan ve tören sonrasında kampüs içerisinde park halindeki arabasına doğru yürürken köpeklerin saldırısına uğraması sonucu yaralanan davacının, bu yaralanmadan dolayı duyduğu elem ve üzüntü nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminatın dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/04/2018 tarih ve E:2016/3388, K:2018/1559 sayılı bozma kararına uyularak; Çankaya Belediyesi hasım mevkiine alınmış ve davalı Hacettepe Üniversitesi'nin sahipsiz hayvanların barınaklara alınması konusunda yetki ve sorumluluğu bulunmadığı, üniversitece sahipsiz hayvanlara ilişkin gerekli tedbirlerin alınması için yetkili ve sorumlu belediyeye bildirim yapıldığı, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünün hizmet kusurunun bulunmadığından manevi tazminat sorumluluğunun da bulunmadığı, uyuşmazlıkta, dava konusu olaydan önce (26/06/2010) Hacettepe Üniversitesi tarafından kampüs etrafında başıboş halde dolaşan köpeklere rastlandığı ve gereğinin yapılması konusunda 06/11/2009, 18/12/2009, 23/12/2009 ve 31/12/2009 tarihlerinde yazılan yazılarla ve belirsiz tarihlerde yapılan telefon görüşmeleriyle Çankaya Belediyesinin aranarak bilgilendirildiği, ancak başıboş halde dolaşan sahipsiz köpeklerinin muhafaza altına alınmasını sağlama yetkisinin Belediye'nin görevleri arasında olmasına rağmen gerekli tedbiri zamanında almaması nedeniyle davalı Belediyenin hizmet kusurunun oluştuğu, bu nedenle davalı Çankaya Belediyesi'nin, yürütmekle görevli olduğu kamu hizmetinin yerine getirilmesi sırasında hizmetin işleyişiyle ilgili gerekli önlemleri almaması ya da hizmetin işleyişinde ortaya çıkan yetersizlik, aksaklık veya düzensizlik sonucu oluşan zararları tazmin etmesi gerektiği, dava konusu olayda 28/06/2010 tarihli Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin istirahat raporunda davacının söz konusu saldırı sonrası hastaneye giderek kuduz aşısı olduğu, sol ayağı ve sol elinde köpeklerin ısırması sonucu muhtelif yaralanmalar oluştuğu, Hacettepe Üniversitesi tarafından sahipsiz hayvanlara ilişkin gerekenin yapılmasının istenilmesine karşın davalı Belediyece yeterince önlem alınmadığı, davacının uğradığı saldırı ve sonrasında duyduğu manevi çöküntü ve üzüntünün giderilmesi gerektiğinden gerekçesiyle takdiren davacıya 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı Çankaya Belediye Başkanlığınca idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN İDDİALARI : 1- Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünce; davacının manevi tazminat talebi hakkında Üniversite yönünden davanın reddine karar verilmişse de Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir. 2- Çankaya Belediye Başkanlığınca; Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Valiliği'nin hasım mevkiine alınması gerektiği, olayın geçtiği yerin sorumluluğunun hangi kuruma ait olduğu yönünde bir araştırma yapılmadan hüküm kurulduğu, anılan yerin yetki ve sorumluluğunun Hacettepe Üniversitesine ait olduğu, 5199 sayılı Kanunda alınan ve kısırlaştırılan, aşılanan ve rehabilite edilen hayvanların alındıkları ortama bırakılmalarının esas olduğunun düzenlendiği, hayvanlar hiçbir şekilde ilgili belediye sınırları dışındaki bir ortama, ormanlık alana veya diğer yaban hayatı yaşam alanlarına bırakılamayacağı, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların toplatılarak yaşam alanlarından ve kent içinden tamamen temizlenmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, hayvan barınakları yapmak, işletmek, işlettirmek görevlerinin Büyükşehir Belediyesinde olduğu, kabul anlamına gelmemekle birlikte hükmedilen vekalet ücretinin fahiş olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın esas yönünden onanması, vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü'nde yapılan törene davetli olarak katılan ve tören sonrasında kampüs içerisinde park halindeki arabasına doğru yürürken köpeklerin saldırısına uğraması sonucu yaralanan davacının, bu yaralanmadan dolayı duyduğu elem ve üzüntü nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminatın dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararda ise, dava Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü husumetiyle görülürken Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararından sonra Çankaya Belediye Başkanlığının da hasım mevkiine alındığı, iki idare husumetiyle davanın görüldüğü, tazminata konu uyuşmazlıkta Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünün herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı kararda ifade edilmiş olmasına rağmen bu idare yönünden hüküm kurulmadığı, davanın kabulüne denilmek suretiyle hüküm kurulduğu görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. İdare Mahkemesi kararının, manevi tazminat ödenmesi isteminin kabulüne ilişkin kısmının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davanın kabulüne ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II. İdare Mahkemesi kararının, davalı Hacettepe Üniversitesi lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının incelenmesi:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda Kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmış; 326. maddesinde ise, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı kuralı getirilmiştir.
Ayrıca 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun “Avukatlık ücreti” başlıklı 164. maddesinin 1. fıkrasında; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği hükme bağlanmış, temyize konu karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Avukatlık ücretinin kapsadığı işler" başlıklı 2. maddesinde de Tarifede yazılı avukatlık ücretinin kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemlerin ücretinin karşılığı olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, bakılan davada toplam 10.000 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesinin istenildiği, davalı idarelerden Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü yönünden herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ifade edilmiş olmasına rağmen bu idare yönünden hüküm kurulmadığı ve lehine herhangi bir vekalet ücretine de hükmedilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda sorumluluğu bulunmadığından bahisle bu idare yönünden davanın reddi ile tazminat isteminin davalı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü yönünden reddi nedeniyle, lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte olup, temyize konu kararda bu yönden hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı Çankaya Belediyesi'nin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davalı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesi kararının, manevi tazminat isteminin kabulü ile davalı Çankaya Belediyesi Başkanlığı tarafından davacıya ödenmesine yönelik kısmının ONANMASINA, davalı idarelerden Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü'ne yönelik BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/03/2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Manevi zararın varlığı, sadece şeref, haysiyet ve onur kırıcı işlem ve eylemlere maruz kalmış ya da kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmiş olmasına, ölüm nedeniyle ağır bir elem, üzüntü duyulması şartına bağlı olmayıp; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetini gereği gibi eksiksiz olarak sunamaması nedeniyle ilgililerin yeterli hizmet alamamalarından dolayı üzüntü ve sıkıntı duymaları da manevi zararın varlığı ve manevi tazminatın hükmedilmesi için yeterli bulunmaktadır.
Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli bir tutarı aşmaması gerekmektedir.
Bu durumda, dava konusu olayda manevi zararın, davacının uğradığı köpek saldırısı sonucu hastaneye giderek kuduz aşısı olması, sol ayağı ve sol elinde köpeklerin ısırması sonucu muhtelif yaralanmalara bağlı olarak ortaya çıktığı göz önünde bulundurulduğunda, davacının geçici veya kalıcı bir sakatlığına sebep olmadığı, yine davacının iş ve gücünden belirli bir süre yoksun kalındığının ortaya konulamaması karşısında İdare Mahkemesince hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğu sonucuna varılmış olup, davalı Çankaya Belediyesi'nin temyiz isteminin kabulü ile kararın manevi tazminat miktarı yönünden de bozulması gerektiği oyuyla tazminat miktarının onanmasına ilişkin aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.