T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/8907
Karar No : 2025/4513
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiği yolunda tesis edilen Uşak Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; işlem tarihinde davacı hakkında Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında "FETÖ/PDY Terör Örgütüne Üye olmak" suçundan devam eden bir soruşturma bulunduğu, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d) bendinin 3) alt bendinde ise "Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" şartının arandığı, davacının, hakkında şüpheli sıfatıyla Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma nedeniyle bu şartı sağlamadığı anlaşıldığından, özel güvenlik çalışma izni ve kimlik kartı düzenlenemeyeceğine ilişkin davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, hakkında açılan davada duruşma yapılmadığı, mahkumiyet kararı olmadığı, Anayasa Mahkemesinin bu gibi durumlarda özel güvenlik kimlik belgelerinin iptal edilmemesi yolunda kararları olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Dosyanın incelenmesinden; davacının 10/08/2021 tarihli dilekçesi ile Uşak İl Emniyet Müdürlüğüne başvuruda bulunarak silahsız özel güvenlik görevlisi çalışma izninin ve kimlik kartının yenilenmesi talebinde bulunduğu, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde; Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu ile yapılan yazışmalarda davacı hakkında ... sayılı dosyada "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak" suçundan soruşturma açıldığı ve soruşturmanın halen derdest olduğunun anlaşıldığından bahisle 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3). alt bendinde yer alan " Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" hükmü ile (h) bendindeki güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümleri uyarınca davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olarak değerlendirildiği, bunun üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.
Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 3. alt bendinde ise, bu bentte sayılan suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmasının özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.
Dava konusu işlemde, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu ile yapılan yazışmalarda davacı hakkında ... sayılı dosyada "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak" suçundan soruşturma açıldığı ve halen derdest olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine Uşak Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğuna karar verildiği, anılan karara istinaden özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi talebinin reddedildiği, dolayısıyla işlem tarihinde 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine ilişkin" suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" hükmü doğrultusunda davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin iptaline karar verildiği görülmektedir.
Bununla birlikte, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış, bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi “Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Anayasa Mahkemesinin 21/11/2024 tarih ve 32729 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 24/09/2024 tarih ve E:2024/65, K:2024/163 sayılı kararı ile de " kamu yararının sağlanması amacına daha hafif bir sınırlamayla ulaşılması mümkünken anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında soruşturma ve kovuşturma bulunan kişilerin özel güvenlik kimlik belgelerinin iptal edilmesini öngören kuralın çalışma hakkı ve özgürlüğüne ölçüsüz bir sınırlama getirdiği gerekçesiyle 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 4. fıkrasında yer alan ".... Bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği...." ibaresinin 10. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır.
Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma bulunmamak şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "soruşturma veya" ibaresi kanun metninden çıkarılmak suretiyle, hakkında kanun metninde tahdidi bir şekilde sayılan suçlardan devam etmekte olan bir soruşturma bulunan kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu işlemin davacı hakkında Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma bulunduğuna yönelik sebep unsurunda ve temyize konu kararla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde bu gerekçe ile hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bununla birlikte, işlem tarihinde davacı hakkında Uşak Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında "FETÖ/PDY Terör Örgütüne Üye olmak" suçundan devam eden bir soruşturma bulunduğu, akabinde bu soruşturmanın dava açılması suretiyle kovuşturmaya dönüştüğü, ... Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla davacının fiili sabit görülerek mahkumiyetine karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, özel güvenlik görevlilerinde aynı zamanda 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan güvenlik soruşturması olumlu olmak şartının da arandığı ve davacının bu şartı sağlamadığı göz önünde bulundurulduğunda bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.