T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2162
Karar No : 2025/4882
DAVACILAR : 1- ...
2-...No'lu Barosu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...Teşkilatı Anonim Şirketi / ...
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Davacılar tarafından, 01/02/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlanan Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi'nin 5. maddesi ile belirlenen tebligat ücretlerinin iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI : Kural olarak ücretsiz olması gereken kamu hizmetlerinden olan yargılama faaliyetine katılım yükümlülüğünün adil ve katlanılabilir olması gerektiği, hak aramanın güçleştirilmemesi gerektiği, tebligatın yargılamada en çok yapılan işlem türü olduğu ve tebligat ücretlerinin fahiş oranlarda artırıldığı, hiçbir maliyeti olmayan elektronik tebligat ücretine de yüksek oranda zam yapıldığı, yargılama gideri kapsamındaki tebligat ücretlerinin aşırı yüksek oluşunun mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Tebligat ücretlerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na, artan maliyet oranları ve piyasa koşullarına uygun olarak belirlendiği, elektronik tebligatın hiçbir maliyetinin olmadığı ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, gerekli altyapının bakımının sağlanması ve yazılım maliyetleri olduğu, Tarife belirlenirken temel maliyet kalemleri olan asgari ücret ve motorindeki artışın yanı sıra enflasyon oranındaki artış da dikkate alınarak sunulan kamu hizmetinin erişilebilir olmasına özen gösterildiği, dava konusu düzenlemede usûle ve hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 01/02/2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımlanan Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi'nin 5. maddesi ile belirlenen tebligat ücretlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Ülke genelinde posta hizmetlerinin kaliteli, sürekli, tüm kullanıcılar için karşılanabilir bir ücretle, etkin, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde sunulmasını sağlamak üzere posta sektörünün serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaflığı sağlanmış bir sektör oluşturulması ve bu sektörde düzenleme ve denetimin gerçekleştirilmesi ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin kuruluşu, yapılanması, faaliyet konuları ve hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 23/05/2013 tarih ve 28655 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3'üncü maddesinde, "Evrensel posta hizmeti"nin, belirlenmiş ilke ve kurallar çerçevesinde, bir posta hizmetinin coğrafi alan farkı gözetilmeksizin ülke sınırları içerisinde tüm kullanıcılar için karşılanabilir ücretlerle kesintisiz olarak sağlanmasını; "Tarife"nin, hizmet sağlayıcılarının, posta hizmetinin sunulması karşılığında kullanıcılardan veya diğer hizmet sağlayıcılarından farklı adlar altında alabilecekleri ücretleri gösteren listeyi; "Temel ücret"in ise, kurul tarafından belirlenen yurt içi en düşük ağırlıktaki haberleşme gönderisinin ücretini ifade edeceği, hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanunun 4'üncü maddesinde, tarifelerin onaylanması, izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin yöntemler ile tarifelerin alt ve üst sınırları ile bunların uygulama usul ve esaslarını belirlemek görev ve yetkisinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunda olduğu; 6'ncı maddesinin, 1'inci fıkrasının (a) bendinde, Temel ücret göz önünde bulundurularak Kurumun önerisi ve Bakanlığın teklifi ile Cumhurbaşkanı tarafından ağırlığı veya ücreti belirlenen yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi. hizmetlerinin evrensel posta hizmet yükümlüsünün tekelinde olduğu kurallarına yer verilmiştir.
7201 sayılı Tebligat kanununun Ücret tarifesi başlıklı 3. Maddesinde de" Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğünin bu Kanuna göre yapacağı işlerden dolayı alacağı ücretler, bu işletme tarafından ayrı bir tarife ile tespit ve tayin edilir." düzenlemesi yer almıştır.
Yukarıda ifade edildiği gibi ülke genelinde posta hizmetlerinin kaliteli, sürekli, tüm kullanıcılar için karşılanabilir bir ücretle, etkin, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde sunulmasını sağlamak üzere kurulan davacı şirket tarafından tekel konumunda bulunan hizmetler için fiyat tespiti yapılırken kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle ölçülü bir oranda fiyat tespiti yapılması gerekmektedir.
Aksi durumda, özellikle tekel konumunda olan hizmetlere ilişkin olarak fiyat tespiti yapılırken, verimlilik ve karlılık ilkesinin yanında, ölçülülük ilkesi ile herkesin en ucuz ve etkili haberleşme hakkına sahip olduğu hususunun da gözetilmesi gerekmekte olup, bu ilkelerin gözetilmemesi durumunda, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sosyal hukuk Devleti anlayışı ilkeleri terk edilmiş olacaktır ki, bu anlayışı hukuken kabul etmeye olanak bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, 01.02.2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere posta ve telgraf ücret tarifesi ile tebligat, e-tebligat, e-yazışma ve MTS tebligat gönderi ücretlerinde değişiklik yapıldığı, anılan tarifenin iptale konu 5. Maddesinde tebligat ücretleri belirlenmiş, bu artışın fahiş olduğu iddiasıyla anılan tarifenin 5. Maddesinin iptali istemiyle bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, davalı idarenin savunmasından, tebligat işlemleri ile ilgili ayrı bir tarife belirleme yetkisi verilen davalı idare tarafından, her hangi bir zaman aralığı gözetilmeksizin ve belirli bir kritere dayanmaksızın serbest bir şekilde, tebligat işlemlerine ilişkin ücretlerin yıl içerisinde belirlenmekte olduğu görülmekte olup, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesi gereği tebligat ücretinin muhataplarının yıl içerisinde hangi zaman aralığında, ne kadar tebligat ücreti ödemeleri gerektiğini ve yıl içerisinde yapılacak olan artışların da hangi kritere göre belirleneceğini kesin ve net olarak önceden bilmelerinin, ölçülülük ve belirlilik ilkesine, sosyal hukuk Devleti anlayışı, kamu yararı ve hizmet gereklerine daha uygun olacağı sonucuna varıldığından, tebligat ücret artış oranlarının hangi zaman aralığında, hangi kritere göre belirleneceği konusunda açıklık bulunmayan anılan düzenlemenin dava konusu edilen kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, işlemin iptali yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacılar tarafından, 01/02/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlanan Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi'nin 5. maddesi ile belirlenen tebligat ücretlerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun;
"Tebligatın yapılması:" başlıklı 1. maddesinde,
"Kazaî merciler, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler, (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlar, (IV) sayılı cetvelde yer alan sosyal güvenlik kurumları ile vakıf yükseköğretim kurumları, il özel idareleri, belediyeler, köy hükmî şahsiyetleri, barolar ve noterler tarafından yapılacak elektronik ortam da dâhil tüm tebligat, bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılır." hükmüne;
"Ücret tarifesi:" başlıklı 3. maddesinde,
"Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğünün bu Kanuna göre yapacağı işlerden dolayı alacağı ücretler, bu işletme tarafından ayrı bir tarife ile tespit ve tayin edilir." hükmüne;
"Ücret ve masrafın peşin ödenmesi:" başlıklı 5. maddesinde,
"Tarifede yazılı PTT ücretlerini ..., hilafına bir hüküm bulunmadıkça tebliğin yapılmasını istiyen peşin olarak öder." hükmüne yer verilmiş;
"Elektronik tebligat:" başlıklı 7/a maddesinin 1. fıkrasında, tebligatın elektronik yolla yapılmasının zorunlu olduğu gerçek ve tüzel kişiler sayılmış; 2. fıkrasında, 1. fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verileceği, bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılmasının mecburi olduğu düzenlenmiş; son fıkrasında, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmış;
"Yönetmelik:" başlıklı 60. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar İçişleri, Maliye ve Ulaştırma bakanlıklarının görüşü alınmak suretiyle, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." kuralı yer almış;
Ek 2., geçici 1. ve geçici 2. maddelerinde ise, elektronik tebligat adresinin oluşturulması, elektronik ortamda yapılacak tebligatla ilgili her türlü teknik altyapının kurulması, elektronik tebligat adreslerinin verilmesi ile ilgili olarak Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketine verilen yükümlülükler sayılmıştır.
Anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan, 25/01/2012 tarihli ve 28184 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." kuralına;
"Ücret tarifesi" başlıklı 6. maddesinde,
"(1) Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü, bu Yönetmeliğe göre yapacağı işlerden dolayı alacağı ücretleri ayrı bir tarifeyle tespit eder." kuralına;
"Ücret ve masrafların peşin ödenmesi" başlıklı 8. maddesinde,
"(1) Tebligatın yapılmasını isteyen, aksine bir hüküm bulunmadıkça 6 ncı madde gereğince hazırlanan tarifede belirtilen ücreti ... peşin olarak öder. Tebligat masrafları kesin olarak belirlenemez ise avans olarak alınır ve daha sonra mahsubu yapılarak bakiyesi iade edilir. ..." kuralına yer verilmiştir.
Yine 7201 sayılı Kanun'un 7/a maddesine dayanılarak çıkarılan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nde de Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketine verilen yükümlülükler sayıldıktan sonra,
"Ücretlendirme" başlıklı 29. maddesinde,
"(1) PTT, elektronik tebligat hizmeti karşılığında alacağı bedele ilişkin ücret tarifesini Tebligat Kanunu hükümleri çerçevesinde belirleyerek resmî internet sayfasında yayımlar." kuralına yer verilmiştir.
6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde,
"Bu Kanun; posta gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimine ilişkin işlem ve hizmetlerin sunulması, yetkilendirme, tarife ilkeleri ve hizmet şartlarının tespit edilmesi, sektörde düzenleme ve denetimin gerçekleştirilmesi, bunlara ilişkin yaptırımların belirlenmesi ve posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları kapsar." kuralı;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
"(1) Bu Kanun; posta gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimine ilişkin işlem ve hizmetlerin sunulması, yetkilendirme, tarife ilkeleri ve hizmet şartlarının tespit edilmesi, sektörde düzenleme ve denetimin gerçekleştirilmesi, bunlara ilişkin yaptırımların belirlenmesi ve posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları kapsar." kuralı yer almış;
"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının;
(g) bendinde, "Evrensel posta hizmeti: Belirlenmiş ilke ve kurallar çerçevesinde, bir posta hizmetinin coğrafi alan farkı gözetilmeksizin ülke sınırları içerisinde tüm kullanıcılar için karşılanabilir ücretlerle kesintisiz olarak sağlanması";
(h) bendinde, "Evrensel posta hizmet yükümlüsü: Evrensel posta hizmetini görev sözleşmesi uyarınca sağlamakla yükümlü kılınan hizmet sağlayıcısı";
(ı) bendinde, "Görev sözleşmesi: PTT’nin posta hizmetlerini sunmak üzere hak ve yükümlülüklerini belirleyen sözleşme";
(y) bendinde, "PTT: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi";
(cc) bendinde, "Tebligat: 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile diğer kanunlara göre tebliğ için posta veya elektronik posta yoluyla iletilen gönderi" olarak tanımlanmış;
"Posta tekeli" başlıklı 6. maddesinde,
"(1) Aşağıdaki hizmetler evrensel posta hizmet yükümlüsünün tekelindedir:
...
b) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun elektronik tebliğe ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 7201 sayılı Kanun ve diğer kanunlar kapsamındaki elektronik ortam dâhil her türlü tebligatın kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi.
..." kuralına;
"Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi" başlıklı İkinci Kısmında yer alan "Kuruluş" başlıklı 21. maddesinde,
"(3) PTT, bu Kanun ve 6102 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göre Kalkınma Bakanlığının görüşü ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın uygun görüşü alınarak hazırlanan esas sözleşmesinin Genel Kurul tarafından onaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ile faaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacak değişikliklerde Kalkınma Bakanlığının görüşü ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın uygun görüşü aranır. 6102 sayılı Kanunun ayni ve nakdî sermayesinin vaz’ına müteallik hükümleri ile 414 üncü madde hükmü PTT hakkında uygulanmaz.
..." kuralına;
"Faaliyet konuları ve nitelikleri" başlıklı 22. maddesinde,
"(1) PTT; yurt içinde ve yurt dışında her türlü taşımacılık hizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistik hizmetleri, pul basımı ve satımı, denetlemeye ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa tabi olmaksızın, anılan Kanun kapsamında belirtilen faaliyet konuları ile ilgili olarak bankalarla yapacağı sözleşmeler doğrultusunda bankalara destek hizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma, adres bilgi kayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı, elektronik ortam dâhil her türlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler, 20/6/1984 tarihli ve 3028 sayılı Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesinin Tasdikinin Uygun Olduğu Hakkında Kanunla uygun bulunan Sözleşme uyarınca yetkili birimler tarafından onay şerhi (apostille) verilmiş belgelerin, kişisel verilerin korunması kaydıyla, elektronik ortamda ilgililere ulaştırılması için aracılık işlemleri ile esas sözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleri yürütür." kuralına;
"Ücretler" başlıklı 28. maddesinde,
"(1) PTT’nin faaliyetlerine ilişkin ücretlerin tam ve peşin olarak alınması esastır. Ancak, Yönetim Kurulu gerekli gördüğü takdirde farklı ödeme esasları belirleyebilir." kuralına;
"Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler ile atıflar" başlıklı 31. maddesinde,
" ... (3) 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listenin “B – Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)” bölümünde yer alan “Türkiye Cumhuriyeti Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü (P.İ.)” ibaresi listeden çıkarılmıştır. Diğer mevzuatta mülga T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğüne yapılan atıflar PTT’ye yapılmış sayılır.
" kuralına yer verilmiştir.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin teşkilat ve görevlerinin düzenlendiği Yirmisekizinci Bölümünde yer alan;
"Kuruluş" başlıklı 385. maddesinde,
"(1) Bu Bölüm ile kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında bir anonim şirket kurulmuştur.
(2) PTT’nin sermayesinin tamamı Hazineye aittir." hükmü;
"Faaliyet konuları ve nitelikleri" başlıklı 386. maddesinde,
"(1) PTT; 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu, diğer mevzuat ve esas sözleşmesinde belirtilen faaliyetleri yürütür. ..." hükmü;
"Düzenleme yetkisi" başlıklı 796. maddesinde,
"(1) Bağlı, ilgili, ilişkili ve diğer kurum ve kuruluşları, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idarî düzenlemeler yapabilir." hükmü yer almıştır.
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Esas Sözleşmesi'nin;
"Kuruluş" başlıklı 1. maddesinde,
"4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci maddesinin birinci fıkrası ile kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 6102 sayılı Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi kurulmuştur." düzenlemesine;
"Amaç ve Faaliyet Konuları" başlıklı 3. maddesinde,
"Şirket;
a) Yurt içinde ve yurt dışında her türlü taşımacılık hizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistik hizmetlerini,
b) Postada alınacak ücretleri gösteren anma, sürekli ve resmi posta pulları ile kişisel pul, posta kartı, maksimum kart, ilk gün ve özel gün zarflarının bastırılması, özeltarih damgalı zarfların üretimi, satışı ve özeltarih damgalarının kullandırılması ve posta hizmetlerinin yürütülmesini sağlayacak materyalin temini ile bunların satışını,
c) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) hizmetlerini,
ç) Elektronik ortam dâhil her türlü tebligat ve telgraf hizmetini, ...
yürütmek amacıyla kurulmuştur." düzenlemesine;
"Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri" başlıklı 16. maddesinde,
"Yönetim Kurulu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Genel Kurulca verilen yetkilerin yanı sıra aşağıdaki yetkileri kullanır ve görevleri yerine getirir. ...
b) Sunulan tüm hizmetlerin ücretlerini ve ödeme esaslarını belirlemek. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun, "posta gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi"ni kapsayan "posta hizmeti"ne ilişkin bulunduğu, posta gönderisinin ise, tebligattan farklı içerik ve nitelikteki haberleşme gönderileri ile posta maddesi ve posta kolisi veya kargosunu ifade ettiği, nitekim anılan Kanun'da da tebligat teriminin tanımının bahse konu posta gönderilerinden ayrıca yapıldığı, bunun yanında 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun tebligat hizmetine ilişkin özel kanun niteliğinde bulunduğu, bu nedenle "tebligatın kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi" şeklinde tanımlanabilecek olan "tebligat hizmeti"nin 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu değil, kural olarak 7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamında kaldığı, dolayısıyla 6475 sayılı Kanun'da, hizmet sağlayıcılarının posta hizmeti sunumu karşılığında alabilecekleri ücretleri göstermek üzere hazırlaması öngörülen Tarifeye ilişkin kuralların (m.4/1-c, m.17), Tebligat Ücret Tarifesinin hazırlanmasında esas alınamayacağı, Tebligat Ücret Tarifesinin 7201 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile buna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuata göre hazırlanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri bu çerçevede incelendiğinde; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun elektronik tebliğlere ilişkin hükümleri hariç, 7201 sayılı Kanun ve diğer kanunlar kapsamındaki elektronik ortam dâhil her türlü tebligatın kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi konusunda "evrensel posta hizmeti yükümlüsü" sıfatıyla tekel niteliğinde hizmet veren, sermayesinin tamamı Hazineye ait olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na ve özel hukuk hükümlerine tabi bulunan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin karar organının Yönetim Kurulu olduğu ve bu Kurulun görevlerinden birinin sunulan tüm hizmetlerin ücretlerini ve ödeme esaslarını belirlemek olduğu; öte yandan, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin 7201 sayılı Kanun uyarınca yapacağı tebligatlardan dolayı alacağı ücretlerin, bizzat kendisi tarafından ayrı bir tarife ile tespit ve tayin edilmesi konusunda adı geçen Kanun ile açıkça yetkilendirildiği görülmektedir.
Dolayısıyla, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun, Şirketçe sunulan, 7201 sayılı Kanun ve -213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun elektronik tebliğlere ilişkin hükümleri hariç olmak üzere- diğer kanunlar kapsamındaki elektronik ortam dâhil her türlü tebligatın kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi hizmetlerinin ücretlerini müstakilen belirlemek hususunda takdir yetkisi bulunduğu açıktır.
Bununla birlikte, söz konusu takdir yetkisi sınırsız olmayıp Posta ve Telgraf Ücret Tarifesinde yapılan tebligat ücretlerine ilişkin dava konusu artışların (Tebligat Ücret Tarifesinin), kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olup olmadığının irdelenmesi zorunludur.
Dava dosyasının incelenmesinden; Posta ve Telgraf Ücret Tarifesinin 01/02/2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımlandığı, Tarifenin 5. maddesi ile "Tebligat", "MTS Tebligat", "Hızlı Tebligat" ve "Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) Hizmet Ücretleri" kalemlerinde ücret artışı yapıldığı, söz konusu artışın gerekçesinin, piyasa koşullarında yaşanan gelişmeler (enflasyon, asgari ücret zam oranları ve motorin fiyatlarındaki yükselişler) doğrultusunda personel, ulaşım gibi hizmet kalemlerinde meydana gelen maliyet artışları olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Tebligat Ücret Tarifeleri incelendiğinde; 100 grama kadar standart tebligat ücretinin, 07/02/2022 - 15/08/2022 tarihleri arasında 31,00 TL, 15/08/2022 - 31/01/2023 tarihleri arasında 42,00 TL, dava konusu edilen 01/02/2023 - 01/08/2023 tarihleri arasında ise 58,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Buna göre, Tebligat Ücret Tarifesinde yapılan dava konusu artışın %38 olduğu, 2002 yılı ikinci altı aylık dönem aylık brüt asgari ücret 6.671,00 TL iken 2023 yılı birinci altı aylık dönem aylık brüt ücretin 10.008,00 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 2023 yılı birinci altı aylık dönem aylık brüt asgari ücret zam oranının %50 olarak gerçekleştiği, 2022 yılı Ocak ayında motorin litre fiyatı 13,83 TL iken 2022 yılı Kasım ayında fiyatının 23,84 TL'ye yükseldiği, 2022 yılı Hizmet Üretici Fiyat Endeksinde bir önceki yılın aynı ayına göre (30/11/2022 itibarıyla) artışın %104,28, 2022 yılı Tüketici Fiyat Endeksinin bir önceki yılın aynı ayına göre (05/12/2022 itibarıyla) artışın %84,39, 2022 yılı Üretici Fiyat Endeksinde bir önceki yılın aynı ayına göre (05/12/2022 itibarıyla) artışın %136,02 olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Posta ve Telgraf Ücret Tarifesinin tebligat ücretlerine ilişkin kısımlarında yapılan ve 01/02/2023 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen artışın; elektronik ortam dâhil her türlü tebligatın kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi süreçleri ile ara merkezlerde tekrarlanan süreçler, personel, araç-gereç, malzeme, sistem, enerji, alt yapı vb. maliyetler göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlendiği, dolayısıyla yürütülen hizmetin özelliklerine, günün ekonomik şartlarına, işletmenin verimlilik ve kârlılık esaslarına göre maliyetleri yansıtacak ve karşılanabilir nitelikte olacak şekilde ülke genelinde tek fiyat olarak tespit edildiği, aşırı ve fahiş ücretleri ihtiva etmediği, bir hizmetin maliyetinin diğer bir hizmetin ücreti ile finanse edilmediği anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca... TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/10/2025 tarihinde, dava konusu Tebligat Ücret Tarifesinin "Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi Hizmet Ücretleri" kalemlerine ilişkin kısmı yönünden oy çokluğuyla, diğer kısımları yönünden oy birliğiyle karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dava, 01/02/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlanan Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi'nin 5. maddesi ile belirlenen tebligat ücretlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Ücret tarifesi:" başlıklı 3. maddesinde, "Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğünün bu Kanuna göre yapacağı işlerden dolayı alacağı ücretler, bu işletme tarafından ayrı bir tarife ile tespit ve tayin edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, 01/02/2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımlanan Posta ve Telgraf Ücret Tarifesinin 5. maddesi ile "Tebligat", "MTS Tebligat", "Hızlı Tebligat" ve "Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi Hizmet Ücretleri" kalemlerinde ücret artışı yapıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından elektronik tebligat ücretlerinin 01/01/2019-13/10/2020 tarihleri arasında 4,5 TL, 14/10/2020-13/02/2022 tarihleri arasında 5,5 TL, 14/02/2022-14/08/2022 tarihleri arasında 6,5 TL, 15/08/2022-31/01/2023 tarihleri arasında 9 TL olarak belirlendiği ve dava konusu düzenleme ile 01/02/2023 tarihinden itibaren 10 TL olarak belirlenmesine karar verildiği görülmektedir.
Her ne kadar 7201 sayılı Kanun ile davalı idareye tebligat ücretleri ile ilgili ayrı bir tarife tespit ve tayin yetkisi verilmiş ise de, Ulusal Elektronik Tebligat Sisteminin işletilmesi, geliştirilmesi ve güvenliği için gerekli altyapı ve yazılım maliyetlerinin büyük bir kısmının yazılım geliştirme, donanım sağlama ve kurulum aşamalarında karşılandığı hususları değerlendirildiğinde; düzenleme tarihinde davalı idare tarafından referans alınan enflasyon oranları, personel giderleri ve akaryakıt fiyatlarında meydana gelen artışlar gibi maliyet unsurlarının, elektronik tebligat ücretlerinin arttırılmasına etkisinin ortaya konulamadığı görülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu düzenlemenin, "Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi Hizmet Ücretleri" kalemlerine ilişkin kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla, Daire kararının anılan kısmına katılmıyoruz.