T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3628
Karar No : 2025/4418
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU :... Ankara Hastanesinde çocuk sağlığı ve hastalıkları branşında kadrolu, çocuk hematolojisi ve onkolojisi branşında kadro dışı geçici statüde görev yapan davacının, muayenehanesinin olduğu tespit edildiğinden 1219 sayılı Kanun'a uygunluk sağlanması için muayenehanesini kapatması veyahut ...Ankara Hastanesindeki görevinden ayrılması gerektiğine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işlemine dayanılarak Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce davacının personel çalışma belgelerinin iptal edilmek üzere Müdürlüğe gönderilmesinin istenilmesi yönünde tesis edilen... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesinde, "9.2.1. SHS, Kurumla yaptığı sözleşme kapsamında yer alan her bir branşta/sağlık hizmetinde ayrı ayrı olmak üzere görev yapan hekimlerin (acil serviste görev yapan hekimler hariç olmak üzere) en az %60’ı üzerinden hizmet sunmak zorundadır." düzenlemesi bulunduğu, bakılan uyuşmazlıkta, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunan ... Ankara Hastanesinde ana dalda kadrolu yan dalda kadro dışı geçici statüde çalışan davacının, çocuk hematoloji ve onkoloji uzmanlık dalında anılan hastanede görev yapan tek hekim olması sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) güvenceli hasta bakmayacak olmasının sağlık hizmeti sunucusu olan hastanenin yaptığı Sözleşmenin 9.2.1 maddesine aykırılık oluşturacağı, bu minvalde SGK kapsamından çıkarılması halinde her iki uzmanlığında da çalışmasının devamına olanak bulunmadığından dava konusu işlemin çalışma belgesinin iptaline ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin davacının muayenehanesini kapatması veyahut ... Ankara Hastanesindeki görevinden ayrılması gerektiğine ilişkin kısmına gelince; 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, ...ikinci fıkranın her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabilir." hükmü uyarınca özel muayenehane işleten hekimlerin aynı zamanda Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunan sağlık kuruluşlarında çalışamayacakları açık olduğundan, muayenehane ruhsatı bulunduğu anlaşılan davacının aynı zamanda Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunan... Ankara Hastanesinde çalışmasının mümkün olmadığı ve dava konusu işlemin bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, istinaf kararının gerekçesiz olduğu, özel hastanede ana dalında kadrolu, yan dalında kadro dışı geçici statüde çalışmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, SGK kapsamından çıkarak özel hastanede çalışıp, ayrıca serbest meslek icra etmesinde de mevzuata aykırı bir durum olmadığı, işlemin kazanılmış hakkını ve çalışma özgürlüğünü ihlal ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince dosyanın tekemmül ettiği görülmekle davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının ... Ankara Hastanesinde çocuk sağlığı ve hastalıkları branşında 26/02/2019 tarihinde kadrolu, çocuk hematolojisi ve onkolojisi branşında 05/03/2019 tarihinde kadro dışı geçici statüde çalışmaya başladığı, her iki branşta da adına çalışma belgesinin düzenlendiği, anılan Hastanenin 06/11/2020 tarihli yazısıyla davacının 19/10/2020 tarihi itibarı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) güvenceli hasta bakmayacağının ve SGK-Medula sisteminden düşürülmesi için SGK ile gerekli yazışmanın yapıldığının Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirildiği, Müdürlükçe yapılan incelemede, davacının muayenehanesinin bulunduğunun ve söz konusu Hastanede çocuk hematolojisi ve onkolojisi branşında görev yapan tek hekim olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 10/12/2020 tarihli yazısı ile Sağlık Bakanlığından konuya ilişkin talimatlarının bildirilmesinin istenildiği, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 18/12/2020 tarihli yazısı ile "Uzm. Dr. ...'in söz konusu özel hastanede her ne kadar çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlık dalında kadrolu çalışsa da çocuk hematolojisi ve onkolojisi uzmanlık dalında görev yapan tek hekim olması sebebiyle SGK kapsamından çıkarılarak Hastanede çalışmasına devam etmesinin mümkün olmadığının" bildirildiği, Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce bu kez 25/12/2020 tarihli yazı ile davacının her iki branşından da ayrılıp ayrılmayacağının sorulduğu, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile "Uzm. Dr. ...'in SGK kapsamından çıkarılarak ... Ankara Hastanesinde her iki uzmanlığında da çalışmasına devam etmesinin mümkün olmadığı, ayrıca muayenehanesinin olduğu tespit edildiğinden 1219 sayılı Kanun'a uygunluk sağlaması için muayenehanesini kapatması gerektiği veyahut ... Ankara Hastanesindeki görevinden ayrılması gerektiğinin" bildirildiği, bu işleme istinaden Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının personel çalışma belgelerinin iptal edilmek üzere Müdürlüğe gönderilmesinin istenilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 12. maddesinin 2. fıkrasında, "Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 27 nci maddesi, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesi ile 17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 32 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilir:
a) Kamu kurum ve kuruluşları.
b) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan vakıf üniversiteleri.
c) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan vakıf üniversiteleri, serbest meslek icrası." hükmüne; 3. fıkrasında -dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle-, "Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, Sağlık Bakanlığınca yapılan istihdam planlamaları çerçevesinde ve ikinci fıkranın her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabilir. Bu maddenin uygulanması bakımından Sosyal Güvenlik Kurumunca branş bazında sözleşme yapılan özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversiteleri yalnızca sözleşme yaptıkları branşlarda (b) bendi kapsamında kabul edilir. Mesleğini serbest olarak icra edenler, hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmemek kaydıyla, (b) bendi kapsamında sayılan sağlık kuruluşlarında da hastalarının teşhis ve tedavisini yapabilir...." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
1219 sayılı Kanunun 12. maddesinde, tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun ek 27. maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesi ile 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu'nun 32. maddesi saklı kalmak ve anılan maddenin ikinci fıkrasının her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda mesleklerini icra edebilecekleri kurala bağlanmıştır.
Buna göre bir tabip veya diş tabibi mesleğini; sadece kamu kurum ve kuruluşlarında veya sadece Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversitelerinde ya da sadece Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversitelerinde ve muayenehane açarak serbest olarak yapabilecektir.
Yani, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sağlık kurum ve kuruluşları arasında meslek icrası açısından geçiş mümkün değilken, her bir bendin kendi kapsamı içinde kalmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşlarında aynı zamanda çalışılabilecektir.
Bu çerçevede uyuşmazlığın çözümü için, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi olan özel hastanede çalışan ilgili hekimin MEDULA sisteminden çıkarılması halinde bu branş bazında sözleşmenin sona erip ermeyeceği ile anılan durumda hekimin sözleşme kapsamındaki (SGK güvenceli) hastalara bakmadan bu hastanede çalışmasının mümkün olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmiştir.
Bu nedenle Dairemizin 07/01/2025 tarih ve E:2023/3628 sayılı ara kararı ile, Sosyal Güvenlik Kurumundan, davacının çalıştığı ... Ankara Hastanesinin, Sosyal Güvenlik Kurumu ile tüm branşlarda ya da davacının çalıştığı branşlarda sözleşmesinin bulunup bulunmadığı; Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesinin varlığı halinde davacının ... Ankara Hastanesi bünyesinde MEDULA sisteminden çıkarılması durumunda bu branşlar bazında sözleşmenin sona erip ermeyeceği ya da bu durumda sözleşme kapsamında olan SGK güvenceli hasta bakmadan çalışmasının mümkün olup olmadığı hususunun sorulmasına karar verilmiştir.
Ara kararına cevaben Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünce sunulan... tarih ve ... sayılı yazıda, Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesinin 4. maddesinde yer alan "Bu sözleşmenin konusu, sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanan kişilere; SHS'nin, diş hekimliği ve Kurum tarafından bedeli ödenmeyen sağlık hizmetleri hariç olmak üzere, faaliyet izin belgelerinde bulunan tüm branşlarda vermeyi kabul ve taahhüt ettiği hizmetlerle sınırlı olmak üzere, sağlık hizmetlerinin sağlanmasının usul ve esasları ile karşılıklı hak ve yükümlülüklerin belirlenmesidir." şeklindeki; 9/2. maddesinde yer alan, "SHS, Kurumla yaptığı sözleşme kapsamında yer alan her bir branşta/sağlık hizmetinde ayrı ayrı olmak üzere görev yapan hekimlerin (acil serviste görev yapan hekimler hariç olmak üzere) en az %60’ı üzerinden hizmet sunmak zorundadır. Hizmet sunmak zorunda olunan hekim sayısının hesaplanmasında, yarım ve üzerindeki küsuratlar yukarı, altındaki küsuratlar ise aşağı tamamlanır. SHS’de görev yapan tüm hekimler sözleşme başvurusu sırasında Kuruma bildirilir." şeklindeki düzenlemelere atıf yapılarak, "özel sağlık hizmeti sunucularının faaliyet izin belgelerinde yer alan branşların (diş hekimliği ve Kurum tarafından ödenmeyen sağlık hizmetleri hariç) tümü için sözleşme kapsamında sağlık hizmeti sunmalarının zorunlu olduğu, sözleşme kapsamındaki branşlarda görev yapan tüm hekimler yönünden her branş için ayrı ayrı olmak üzere en az %60’ının sözleşme kapsamında hizmet sunmaları gerektiği, davacı hekimin görevden ayrıldığı tarihten sonra çocuk sağlığı ve hastalıkları branşında anılan hastanede görev yapan başka hekimlerin bulunması sebebiyle ilgili branşta sözleşmenin devam ettiği, ancak çocuk hematolojisi branşında davacı hekim dışında başka hekim bulunmaması sebebiyle hekimin görevden ayrılış tarihi itibarıyla bu branşta sözleşmenin sona erdiği, belirtilen branşta sözleşmenin sona ermesi halinin ruhsat/faaliyet belgesinde yer alan diğer branşlarda sözleşme kapsamında hizmet sunumuna engel teşkil etmediği" yönünde açıklamalara yer verilmiştir.
Bu cevap üzerine, özel sağlık hizmeti sunucularında Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesindeki branş bazında en az %60 oranında hizmet sunma gerekliliği yerine getirilmeden bir hekimin SGK güvenceli hasta bakmadan çalışmasının olanaklı olup olmadığı hususu ile %60 oranında hizmet sunma şartının yerine getirilmemesi halinde özel sağlık hizmeti sunucusunun Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesinin sona erip ermeyeceği hususunda tereddüt oluştuğundan Dairemizin 06/05/2025 tarihli ve E:2023/3628 sayılı ara kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumundan bu defa da; davacının, her iki uzmanlık dalı (ana ve yan dal) açısından, ... Ankara Hastanesi bünyesinde MEDULA sisteminden çıkarılması durumunda sözleşme kapsamında olan SGK güvenceli hasta bakmadan çalışmasının mümkün olup olmadığı hususu ile sözleşmedeki %60 oranında hizmet sunma şartının yerine getirilmemesi halinde özel sağlık hizmeti sunucusunun ilgili branşta ya da tüm branşlarda Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesinin sona erip ermeyeceğinin sorulmasına karar verilmiş, buna ilişkin tereddütleri giderecek şekilde ayrıntılı açıklama yapılması istenilmiştir.
Ara kararına cevaben Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünce sunulan bila tarih ve ... sayılı yazıda, "sözleşmenin 9.2.1 numaralı maddesinde belirtilen %60 oranının uygulandığı matrahın belirlenmesinde herhangi bir branşta görev yapan tüm hekimlerin sayısı esas alındığından, bir hekimin %60 oranının uygulandığı matrahın dışında bırakılarak MEDULA sisteminden çıkarılması yoluyla sözleşme kapsamında olan SGK güvenceli hasta bakmadan çalışmasının mümkün olmadığı, sözleşmedeki %60 oranında hizmet sunma şartının yerine getirilememiş olmasının herhangi bir branşta hiç bir hekimin görev yapmaması halinde söz konusu olacağı, bu durumun sadece o branşta hizmet sunulmaması sonucunu doğuracağı ancak sözleşmenin feshini gerektirmeyeceği " yönünde açıklamalara yer verilmiştir.
Bu açıklamalar ve Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının çalıştığı Özel Medicana İnternatıonal Ankara Hastanesinin 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli özel sağlık kuruluşu olduğu, davacının MEDULA sisteminden çıkarılması halinde çalıştığı hastanenin Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesinin sona ermeyeceği/devam edeceği ve davacının MEDULA sisteminden çıkarılması yoluyla anılan hastanede SGK güvenceli hasta bakmadan çalışmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında muayenehanesinde serbest meslek faaliyetinde bulunan davacının, anılan Kanun'un amir hükmü gereği bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan özel sağlık kuruluşunda aynı anda çalışması mümkün olmadığından, muayenehanesini kapatması veyahut ... Ankara Hastanesindeki görevinden ayrılması gerektiğine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün yazısına istinaden davacının personel çalışma belgelerinin iptal edilmek üzere Müdürlüğe gönderilmesinin istenilmesine dair Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine, temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.